Oplegnotitie PHO Maatschappij Holland Rijnland 7 april 2021.docx

Oplegnotitie Zaaknummer: Documentnummer: Datum: Onderwerp: Bijlage(n):

Z/21/50801/ 238450 1 april 2021 Voorbereiding PHO Maatschappij en Jeugd -

Geachte Raad, Op 7 april vindt het PHO Maatschappij en Jeugd plaats. Ter voorbereiding van uw reactie in de commissie sturen wij u hierbij onze inzet en vragen bij de diverse regionale onderwerpen. Wij beperken ons hierbij tot de onderwerpen die o.i. de aandacht van de raad behoeven. Uiteraard staat het u vrij om ook over overige onderwerpen opmerkingen mee te geven of vragen te stellen. Op www.hollandrijnland.nl onder ‘Vergaderstukken’ vindt u de agenda en vergaderstukken van de regiomiddag. PHO JEUGD 03 Doorontwikkeling Jeugdhulpplus Toelichting: In september 2019 is het traject doorontwikkeling jeugdhulp plus in landsdeel Zuidwest gestart. Holland Rijnland is hierin zowel ambtelijk als bestuurlijk vertegenwoordigd samen met de jeugdhulpregio’s Zuid Holland Zuid, Midden Holland, Haaglanden en Rotterdam Rijnmond. Verder nemen twee gecontracteerde jeugdhulp plus aanbieders (Horizon en Schakenbosch) en twee Gecertificeerde instellingen (Jeugdbescherming West en Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond) deel. Dit heeft geresulteerd in een gezamenlijk gedragen ambitiedocument: de huidige 235 bedden in de gesloten jeugdhulp worden afgebouwd tot 100 bedden, door de opbouw van alternatieven. Beslispunten: 1.

Vaststellen van het ambitiedocument landsdeel Zuidwest, waarin de 5 jeugdhulpregio’s, de twee Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en de twee aanbieders van jeugdhulp plus zich conformeren aan de afbouw van bedden jeugdhulp plus, van 235 bedden naar 100 bedden in 2024, door de opbouw van alternatieven. 2. Kennisnemen van de werkagenda “Doorontwikkeling jeugdhulp plus Zuidwest”. Voorschotens perspectief: De gemeente Voorschoten participeert nu nog als volwaardig partner in de jeugdhulpregio Haaglanden, welke ook onderdeel uitmaakt van het landsdeel Zuidwest. Ook de gemeenten in Haaglanden werken mee aan de afbouw van gesloten jeugdhulp bedden en de opbouw van alternatieve vormen van hulp voor deze kwetsbare jeugdigen, zoals ambulante hulp of gezinsopname en ondersteunen deze plannen. Perspectief Leidse regio: De gemeenten van de Leidse regio werken mee aan de afbouw van gesloten jeugdhulpbedden en de opbouw van alternatieve vormen van hulp voor deze kwetsbare jeugdigen, zoals ambulante hulp of gezinsopname. Advies: Kennisnemen 04 Communicatie Toelichting: De infographic en het animatiefilmpje dragen bij aan het zichtbaar maken van de uitgangspunten en doelen die in programma- en inkoopplannen zijn bepaald. Doelgroepen zijn de gemeenten en partners in het werkveld.

Gemeenten kunnen deze inzetten in hun gezamenlijke, regionale, subregionale of lokale communicatie met belanghebbenden. We denken aan gemeenteraden, jeugdhulpaanbieders, andere partijen die actief zijn rondom jeugdigen en hun omgeving zelf/de inwoners.

1

Andere onderdelen binnen de communicatie-toolkit zijn nog in ontwikkeling. Het gaat hierbij om een videofilmpje met wethouders om jeugdhulp in Holland Rijnland in landelijke context en een korte toelichting op de nieuwe inkoopstrategie. Plus een PowerPoint-presentatie over de nieuwe aanpak waar stijlelementen van de infographic in worden verwerkt. Gemeenten ontvangen medio april deze regionale communicatie toolkit met advies hoe deze inzetbaar is voor de lokale situatie. Er komt een bijeenkomst voor beleidsmedewerkers en medewerkers TWO om de toolkit toe te lichten en “over te dragen’. Beslispunten: Ter kennisneming voor het PHO Voorschotens perspectief: Gezien de beoogde overstap van de gemeente Voorschoten, kunnen de middelen als tot het overbrengen wordt besloten, te zijner tijd worden gebruikt voor de lokale situatie. Perspectief Leidse regio: De gemeenten kunnen deze middelen voor de lokale situatie gebruiken de komende periode. Advies: kennisnemen

PHO MAATSCHAPPIJ 12

Convenant Verwonder om de Hoek 2021-2024

Toelichting: In het kader van het regionale project Verwonder om de hoek, wordt het convenant Verwonder om de Hoek afgesloten tussen regiogemeenten, aanbieders cultuur, wetenschap natuur en technieken en de schoolbesturen uit de regio. De partners zetten zich gezamenlijk in om Verwonder om de hoek tot een succes te maken. Dit convenant sluit aan op Cultuureducatie met Kwaliteit, projectplan 2021 – 2024. Beslispunten: 1. Kennis te nemen van het Convenant Verwonder om de hoek; 2. Onder voorbehoud van het besluit van het College van B&W van Leiden, in te stemmen met het ondertekenen van het convenant door wethouder van Leiden Yvonne van de Delft, namens de gemeenten Hillegom, Kaag en Braassem, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude, Alphen aan de Rijn, Nieuwkoop. Voorschotens perspectief: Het project Verwonder om de hoek is gericht op verdere versterking van de kwaliteit van het cultuuronderwijs op scholen. Het is een logisch voortvloeisel van de eerder genomen besluiten. En de scholen in Voorschoten zijn blij met het aanbod. Wel zijn de scholen in de huidige corona tijd beperkter in hun mogelijkheden. Enige flexibiliteit naar de scholen op dit moment is dan ook wenselijk.

In het convenant is op pagina 4, onder ‘schoolbesturen’, opgenomen dat de schoolbesturen die ondertekenen (op dit moment alleen die in Leiden) per leerling €1,25 per jaar moeten betalen voor het onderhoud van het platform. Maar het convenant betreft een ‘groeimodel’, waarin de scholen uit diverse gemeenten nog bij in kunnen stromen. Het is daarom voorbarig te spreken over een bepaalde bijdrage van die scholen.

2

Op dit moment - 31-3-2021 - wordt nog had gewerkt aan een passende oplossing. Een van de opties is om de zin uit het convenant te verwijderen of de zin te wijzigen in woorden van de volgende strekking “Scholen dragen jaarlijks een nader af te spreken bedrag per leerling bij ten behoeve hosting, onderhoud en doorontwikkeling van de het platform Verwonder om de hoek, de Verwonderwereld en Expeditie om de hoek." In het PHO van 29 oktober jl. hebben de portefeuillehouders er mee ingestemd dat de wethouder Cultuur van Leiden hun gemeenten bestuurlijk vertegenwoordigt inzake Verwonder om de Hoek. Perspectief Leidse regio: Op 12 februari 2021 heeft het Fonds voor Cultuurparticipatie positief geoordeeld over de subsidieaanvraag die het Kunstgebouw, namens de 10 samenwerkende gemeenten, deed voor Cultuureducatie met kwaliteit 2021-2024 (CMK-3). De afspraken worden door het afsluiten van een convenant ‘Verwonder om de Hoek 2021-2024’ bekrachtigd. De hiervoor benodigde matchingsgelden (van € 0,79 per inwoner) zijn reeds in de begroting verwerkt. In het kader van het regionale project Verwonder om de hoek, wordt het convenant Verwonder om de Hoek afgesloten tussen regiogemeenten, aanbieders cultuur, wetenschap natuur en technieken en de schoolbesturen uit de regio. De partners zetten zich gezamenlijk in om Verwonder om de hoek tot een succes te maken.

Dit convenant sluit aan op Cultuureducatie met Kwaliteit, projectplan 2021 – 2024. Het beoogde effect van het Convenant Verwonder om de hoek is kinderen in Holland-Rijnland, ongeacht hun achtergrond, de mogelijkheid bieden om passies op het gebied van cultuur, natuur, wetenschap, technologie en duurzaamheid te ontdekken, intensiveren, hun kennis daarover te verdiepen en hun talenten daarmee doorlopend (verder) te ontwikkelen, zowel binnen als buiten schooltijd en -gebouw. Advies: In te stemmen met dit voorstel mits de tekst in het convenant op pagina 4 over de verplichte bijdrage van de scholen is verwijderd of is aangepast naar een nader overeen te komen bijdrage. 13 Voortgangsrapportage Convenant Regionale Samenwerking Maatschappelijk opvang Holland-Rijnland Toelichting: Op 21 november 2018 hebben de gemeenten in Holland Rijnland met De Binnenvest het Convenant Regionale Samenwerking Maatschappelijke Opvang Holland Rijnland ondertekend. Het convenant betreft de periode 2018 - 2021. In januari 2020 zijn de verschillende gemeenten geïnformeerd over de voortgang van de afspraken in het convenant tot dusver. Nu, in april 2021 wordt opnieuw een weergave gegeven van de bereikte resultaten.

Daarnaast worden voorstellen gedaan voor een aantal nieuwe afspraken om ook voor de jaren 2021 en 2022 gerichte inzet te plegen in het voorkomen van dakloosheid in de regio en het versnellen van de door- en uitstroom uit de maatschappelijke opvang. Dit alles in het perspectief van de decentralisatie van de Maatschappelijke Zorg per 2023. Beslispunten: 1. De voortgangsrapportage Convenant Regionale Samenwerking Maatschappelijke Opvang Holland Rijnland 2018 - 2021 voor kennisgeving aan te nemen. 2. Ten behoeve van het voorkomen van dakloosheid en daarmee het beperken van de instroom in de centrale opvang voor 2021 en 2022 nadrukkelijker in te zetten op preventieve maatregelen in de drie subregio’s en daarbij specifieke aandacht te besteden aan dak- en thuisloze jongeren. 3. Gezien het groeiende aantal jongeren in de opvang prioriteit geven aan het plaatsen van dakloze jongeren in decentrale opvangplekken.

3

4. 5.

Conform afspraak in het convenant te onderzoeken welke woonvorm het beste past bij het stimuleren van uitstroom uit de centrale opvang voor de doelgroep die expliciet baat heeft bij een prikkelarme omgeving. De Projectgroep Maatschappelijke Zorg Holland Rijnland opdracht te geven zich te buigen over de reële behoefte aan opvang in de regio voor verschillende doelgroepen.

Voorschotens perspectief: De gemeente Voorschoten wordt met de decentralisatie van Maatschappelijke Zorg verantwoordelijk voor de ondersteuning en opvang van inwoners waaronder inwoners die dakloos zijn geraakt. Ter voorbereiding op deze situatie vanaf 2023 hebben de gemeenten van Holland Rijnland en de Binnenvest een Convenant Regionale Samenwerking Maatschappelijke Opvang (MO) gesloten en is een investeringsfonds MZ ingesteld. Vanwege het uitstel van de decentralisatie is het nodig om dit convenant te verlengen en dit is tevens een mogelijkheid om te evalueren en te herijken. De wijziging betreffende de focus op preventie van instroom in de MO en de focus op het huisvesten van dak- en thuisloze jongeren in decentrale opvangplekken sluiten goed aan op landelijke ontwikkeling en regionale doelstellingen. Daarnaast wordt er een opdracht gegeven aan de Projectgroep MZ over de reële behoefte aan opvang in de regio voor verschillende doelgroepen. Hiermee wordt ook gewerkt aan het inzichtelijk krijgen van een beeld waarvoor Voorschoten aan de lat staat. Deze ontwikkeling kunnen budgetneutraal worden opgepakt. Aantal cliënten die instromen vanuit Voorschoten in 2020 is 3. Er zijn 2 cliënten uitgestroomd in Voorschoten. Perspectief Leidse regio: Het is ook in het belang van de Leidse regio om in te zetten op de nieuwe aanvullende afspraken zoals benoemd in de beslispunten.

De inzet op preventie van instroom in de MO levert uiteindelijk kostenbesparing op. In subregio verband wordt in de eerste helft van 2021 bepaald op welke wijze op preventie wordt ingezet. De opdracht van de projectgroep MZ om een reëel beeld te geven van de behoefte aan opvang in de regio is ook van belang voor de Leidse regio. Op basis van de uitkomsten kunnen regionale, subregionale en lokale afspraken worden gemaakt en initiatieven worden gestart voor decentrale opvangplekke. Het is van belang om hierbij op te merken dat het in 2018 gestelde doel om de bezettingsgraad in MO te verminderen niet behaald is. Dit is een landelijke trend die wordt gesterkt door economische ontwikkelingen en de coronacrisis. Eén van de belangrijkste knelpunten voor uitstroom uit de opvang is de realisatie van kleine en goedkope woningen in de regio. Dat is op de huidige woningmarkt lastig te bewerkstellingen. Advies: In te stemmen met beslispunt 1 t/m 5 14

Medefinanciering nieuwe MO uit regionaal investeringsfonds

Toelichting: De huidige opvangvoorziening van De Binnenvest in het pand Nieuwe Energie werkt met opvang in gemeenschappelijke slaapzalen. Dit werkt niet bevorderlijk voor het herstel van dak- en thuislozen en is afgelopen jaar ook onwerkbaar gebleken i.v.m. corona. De wens bestaat daarom al langer om deze opvang te vervangen door een opvangvoorziening met 1-persoonskamers. Door ontwikkeling van het gebied Energiepark ontstaat een kans om een nieuwe opvang te realiseren. Om de kosten van een nieuwbouwpand niet te laten drukken op de structurele middelen van de regio voor MO is het wenselijk om vooraf een investeringsbijdrage te leveren. Beslispunten: 1. In te stemmen met realisatie van een nieuwe regionale 24/7 opvangvoorziening met 30-50 plekken voor dak- en thuislozen in Leiden; 2. In te stemmen met inzet van een bijdrage van € 1 mln. uit het regionaal investeringsfonds om realisatie van deze voorziening binnen de huidige financiële kaders mogelijk te maken. 4

Voorschotens perspectief: De nieuwe regionale opvangvoorziening is gericht op 1-persoonskamers waardoor de kans op herstel verbeterd. Ook Voorschoten heeft hier profijt van. Met een eenmalige investering vanuit het regionale investeringsfonds kan voorkomen worden dat er structureel extra kosten worden gemaakt. De oplevering van de nieuwe MO wordt verwacht medio 2024. Perspectief Leidse regio: Er wordt een nieuwe regionale 24/7 opvangvoorziening met 30-50 plekken voor dak- en thuislozen gerealiseerd worden in Leiden. In tegenstelling tot de huidige voorziening in de Nieuwe Energie wordt hier niet met gemeenschappelijke slaapzalen, maar met 1-persoonskamers wat bevorderlijk is voor de herstelkansen van dak- en thuislozen en waarop wordt gestuurd door het Rijk d.m.v. de brede aanpak van dak- en thuisloosheid. Bovendien voldoet de huidige opvang niet aan de door corona benodigde vereisten van de opvang. Daarom zijn er nu ook andere locaties in Leiden in gebruik, dit is een dure oplossing. Er wordt hiervoor een investering van €1mln gevraagd vanuit de door de centrumgemeente beschikbaar gestelde middelen in het regionaal investeringsfonds MZ. De uitbreiding van regionale voorziening is ook expliciet als één van de uitgaveposten benoemd. Er blijft nog €2mln over voor uitbreiding van specifieke BW-plekken/voorzieningen.

Advies: In te stemmen met beslispunten 1 en 2 15 Stand van zaken verdeelmodel BW, overgang cliënten naar Wlz en planning doordecentralisatie Toelichting: Begin februari 2021 is het voorlopig herverdeelmodel Beschermd Wonen gepubliceerd. In de bijgevoegde memo willen wij u alvast informeren over de wijze waarop het verdeelmodel is opgebouwd en hoe het model vooralsnog uitpakt voor de regio Holland Rijnland. Daarnaast wordt aangegeven wat de verwachte planning is voor de publicatie van het definitieve verdeelmodel BW en wat dit betekent voor de huidige planning van de doordecentralisatie Maatschappelijke zorg Holland Rijnland. Na ambtelijk overleg wordt de adviesnota met beslispunten op 30 maart as. nagezonden. Beslispunten: Volgen in de nazending met de adviesnota Voorschotens perspectief: In de Memo wordt uitleg gegeven over het voorlopig herverdeelmodel Beschermd Wonen. Dit model is gepubliceerd begin februari 2021. Voor het voorlopige verdeelmodel zijn twee belangrijke uitgangspunten leidend:  De middelen moeten worden verdeeld worden op basis van de ‘vraag’ (objectieve verdeling) in plaats van het aanbod (historische verdeling);  De middelen moeten worden verdeeld over alle gemeenten in plaats van alleen de centrumgemeenten.

Daarnaast is het van belang dat het nieuwe verdeelmodel betrekking heeft op nieuwe cliënten, de huidige cliënten blijven onder de verantwoordelijkheid van de centrumgemeente(n). Bovendien wordt het budget jaarlijks stapsgewijs opgebouwd voor een periode van 10 jaar. Meer informatie over de achtergrond van het verdeelmodel is te vinden in bijlage 15b. Voorschoten bouwt het budget op van €164.327 in 2023 tot €1.753.878 in 2032. Het uiteindelijk voor Voorschoten te besteden budget is afhankelijk van de verdeling van het regionale budget volgens de systematiek van AEF zoals beschreven onder het perspectief van de Leidse regio. Helderheid hierover wordt pas op zijn vroegst in december 2021 verwacht.

5

Perspectief Leidse regio: Het totale regionale budget voor Beschermd Wonen gaat van €28 mln in 2023 naar €43 mln dit is te verklaren door o.a. het hoge percentage EPA in de regio en het relatief lage aantal plekken Beschermd Wonen per hoofd van de bevolking. Ondanks het positieve resultaat voor Holland Rijnland heerst er nog veel onzekerheid over het verdeelmodel. Het Rijk heeft aangegeven uiterlijk in de meicirculaire van 2022 helderheid te geven over het verdeelmodel. Er wordt echter gericht op december 2021. De late zekerheid over het model brengt onzekerheid en risico’s met zich mee. Zoals vorig jaar is besproken wordt het regionale budget verdeeld volgens de met AEF ontwikkelde systematiek. Voor deze verdeling zijn onder andere de definitieve cijfers van het verdeelmodel BW nodig. De planning van de regio was om uiterlijk in december 2021 helderheid te bieden over de budgetten die naar de gemeenten gaan, zodat de aanbesteding voor zowel de subregionale als regionale voorzieningen in Q1 2022 kunnen worden gepubliceerd. Er is een reëel risico dat het landelijk verdeelmodel dan nog niet bekend is. De projectgroep MZ HR wordt gevraagd om een aanpak en planning uit te werken waarmee vastgehouden kan worden aan inkoop van subregionale en regionale MZ-voorzieningen per 1-1-2023. Advies: De hierboven genoemde adviesnota was op het moment van dit schrijven nog niet beschikbaar.

Vanwege nieuwe ontwikkeling betreffende het verdeelmodel wordt dit agendapunt naar alle waarschijnlijkheid ter informatie besproken in het PHO. Voor betreft het overige zijn er geen specifieke opmerkingen.

A.R. de Graaf, secretaris

Ch.B. Aptroot, burgemeester

6