Inspreektekst K. de Pater namens Duurzaamheidstafel over Variabel tarief

Beste commissieleden, Dank voor de gelegenheid in te spreken. Ik doe dat namens de Duurzaamheidstafel, een groep inwoners die betrokken zijn bij duurzaamheid in al zijn aspecten. Waaronder ook afval. We zijn blij met de stukken die het college heeft voorgelegd. Er is een hoop werk verzet om gegevens te verzamelen en een koers uit te zetten. Die koers zou voortbouwen op eerdere besluiten over ons afval. Er zijn nieuwe kliko’s en containers gekomen en we kunnen allerlei soorten afval apart inleveren: glas, papier, textiel, chemisch afval, matrassen en grof afval. Toch blijft er een grote rest over: 179 kilo wat heet “fijn” restafval per inwoner in 2023. Daarin zit ook veel afval dat in de groenbak thuis hoort, of in de glasbak, of de papierbak. Meer dan de helft zelfs. Voorschoten scheidt dus z’n afval slecht, slechter dan Katwijk, Oegstgeest, Zoeterwoude en tientallen andere gemeentes die verder veel op ons lijken. Minder scheiden betekent minder hergebruik. En meer restafval betekent meer verbranden en dus meer CO2 en hogere kosten. Voorschoten is duur. Van de duurste gemeenten voor afvalkosten voor huishoudens staan we op plaats vijf. Vandaar dat we blij zijn met de verkenning van hoe we afval beter kunnen scheiden en zo de kosten drukken. Die aanpak is meer betalen voor meer restafval, en minder voor minder afval: het variabel tarief.

Van alle gemeenten kiest inmiddels 55% daarvoor. Je ziet dat de inwoners in die gemeentes hun afval beter scheiden: 78 % van hun afval is gescheiden. Voorschoten 46 %. En dat die gemeenten dus minder restafval overhouden: 30 tot 50 % minder dan voorheen. En dat ze minder kosten maken: gemiddeld 16 % minder dan gemeentes met alleen vaste bedragen. Is er alleen goed nieuws? Nee, want in gemeentes die dit invoeren zie je meer ontwijkgedrag van burgers zoals afvaldumping, maar met voorlichting, handhaving en extra opruimen is dat goed tegen te gaan. U raadt het al: de Duurzaamheidstafel pleit voor minder restafval en betalen naar hoeveelheid helpt daarbij. Voorschoten is nu een gemeente met veel restafval en met hoge kosten voor de inwoners. We willen aansluiten bij het peloton van gemeentes die hun afvalstromen goed scheiden en hun kosten beperken. Uit de stukken blijkt dat dit hier goed te organiseren is: de techniek, organisatie, geld staan klaar. En de optie die het college in de stukken voorrekent is een milde optie: ruwweg eenzesde van de afvalstoffenheffing voor een huishouden gaat meebewegen met de hoeveelheid restafval, vijfzesde blijft vast. Een kleine prijs per kliko en per zak gaat mensen al

aansporen en helpen om hun afval beter te sorteren en minder restafval over te houden. Tot slot: niets is beter dan oude spullen hergebruiken. De Rode Kruiswinkel naast het Cultureel Centrum weet daar alles van. Maar die zal in 2026 waarschijnlijk daar weg moeten. Het zou goed zijn dat mee te nemen in uw overwegingen en besluiten. Dank voor uw aandacht.