Informatiebrief 94 (2025-3) Uitvoeringsplan Duurzame Warmte Krimwijk (incl. bijlagen)

Een hybride warmtepomp als tussenoplossing? Een hybride warmtepomp werkt samen met uw huidige cv-ketel. De hybride warmtepomp werkt op elektriciteit. De cv-ketel springt pas bij als het buiten erg koud is of je huis snel moet worden opgewarmd. De cv-ketel zorgt ook nog voor het warme water in de badkamer en keuken. Hierdoor kunt u zo'n 60 procent minder aardgas verbruiken voor het verwarmen van uw huis. Nog 2 voordelen: u kunt subsidie krijgen voor de warmtepomp én uw gasrekening gaat omlaag! Veel cvketels in de woningen in Krimwijk zijn binnenkort aan vervanging toe. Dit is een goed moment om na te denken over deze tussenoplossing. Vooral voor woningeigenaren in Krimwijk 1 die interesse hebben in een eventuele overstap op een warmtenet, is een hybride warmtepomp nu een goede tussenoplossing. Op deze manier bespaart u nu al gas. Een hybride warmtepomp gaat makkelijk 10 jaar mee waardoor u daarna verder kunt kijken. Voor bewoners in Krimwijk 2 kan het voordeliger zijn om al over te stappen op een volledig elektrische oplossing.

5.2 Logische momenten Gaat u verhuizen of verbouwen? Logische momenten om met de verduurzaming en isolatie van uw woning aan de slag te gaan zijn bijvoorbeeld bij een verhuizing of een verbouwing. Bent u bijvoorbeeld van plan om een stuk aan te bouwen? Denk dan meteen na over vloerverwarming en de isolatie in dit stuk van uw woning. Gaat u uw vloeren vervangen en heeft u nog geen vloerverwarming? Investeer dan ook in een ander verwarmingssysteem als uw vloer er toch uit gaat. Dit scheelt een tweede keer rommel in de toekomst. Hetzelfde geldt voor de isolatie van uw vloer, dak en muren. Heeft u plannen om dit om andere redenen aan te pakken? Neem de isolatie dan vooral meteen mee! Wilt u binnenkort uw keuken vervangen? Denk dan na over het overstappen op elektrisch koken! En niet alleen bij de vervanging van uw volledige keuken is dit nuttig. Komt er om een andere reden een elektricien op bezoek? Laat hem of haar dan meteen de aansluiting in de keuken controleren en als dat nodig is alvast meer vermogen aanleggen voor het aansluiten van een elektrische kookplaat. Is uw cv-ketel aan vervanging toe? Veel woningen in Krimwijk zijn al geschikt voor een hybride cv-ketel zonder extra aanpassingen aan het verwarmingssysteem of extra isolatiemaatregelen. Laat u informeren door uw installateur en stap niet meer over op een ‘oude’ cv-ketel. Alle beetjes gas die u kunt besparen helpen.

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

24

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

25

5.3 Stappenplan voor huurders De woningcorporatie zorgt dat uw huis klaar is voor de toekomst Woont u in een huurwoning? Dan is uw huurbaas of de corporatie verantwoordelijk voor het verduurzamen van uw woning. De gemeente en verhuurders zijn met elkaar in gesprek over de planning hiervan. Iedere woningcorporatie heeft een eigen aanpak en maakt zelf een plan over hoe zij dit de komende jaren gaan realiseren. Dit kunt als huurder zelf doen Om de energierekening te verlagen kunt u een aantal dingen doen: • Gebruik een waterbesparende douchekop. • Plaats (nieuwe) tochtstrippen bij deuren en ramen. • Plaats radiatorfolie achter uw radiatoren. • Vervang lampen door ledlampen. • Probeer korter te douchen met hulp van een douchetimer. • Zet de verwarming op 15 graden als u slaapt, niet thuis of in een andere ruimte bent. Houd deuren tussen verschillende ruimtes gesloten. Samenwerking gemeente en verhuurders De gemeente is voortdurend in gesprek met woningcorporaties over het verduurzamen van huurwoningen. Woonzorg Nederland heeft bijvoorbeeld drie appartementencomplexen in de Krimwijk die draaien op een WKO-installatie. Dat is een warmte-koude-opslaginstallatie. Een WKO-installatie haalt warmte uit de grond om een gebouw mee te verwarmen. In de zomer kan het ook gebruikt worden om het gebouw mee te koelen.

Woonzorg onderzoekt op dit moment hoe deze installaties van het gas af kunnen in de toekomst.

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

26

6. Ondersteuningsmogelijkheden De gemeente is initiatiefnemer en aanjager van het uitvoeringsplan in de Krimwijk. De samenwerking met bewoners en partners is voor ons daarbij de komende jaren van groot belang. De rol van de gemeente is daarom vooral faciliterend en informerend. Aan de hand van alle gesprekken die de afgelopen periode zijn gevoerd en de vragen die zijn gesteld heeft de gemeente de behoeften van partners en bewoners in kaart gebracht. Die zijn omgezet naar enkele concrete acties voor de korte en de lange termijn. De activiteiten voor zowel de korte, als lange termijn zijn niet in beton gegoten, maar deze acties vult de gemeente de komende jaren aan en in aan de hand van de veranderende situatie en behoefte. De rol van de gemeente bestaat in ieder geval uit: • • • • •

Onderzoek Communicatie en informatie Praktische ondersteuning Collectieve inkoop Financiële ondersteuning

6.1 Onderzoek Technisch onderzoek De gemeente werkt nauw samen met onafhankelijke technische adviseurs en onderzoeksbureaus om te zorgen dat nieuwe technieken, recente ontwikkelingen en actuele cijfers worden meegenomen in de stappen die we zetten. Uitwisseling kennis en ervaring De gemeente werkt samen met betrouwbare partners in het netwerk (denk aan de regio, provincie en omliggende gemeenten) om de komende jaren de mogelijkheden in kaart te brengen en te blijven actualiseren. Daarnaast worden er via deze wegen kennis en ervaringen uitgewisseld en wordt gewerkt aan een sterk netwerk. Onafhankelijk advies De gemeente werkt samen met onafhankelijke partijen om bewoners te voorzien van onafhankelijk advies. Denk aan het Duurzaam Bouwloket of de WoonWijzerWinkel.

6.2 Communicatie en informatie Duurzaamheidsplatform Op het duurzaamheidsplatform van de gemeente Voorschoten vindt u de informatie die u verder helpt bij het verduurzamen van uw woning. Gemakkelijk en online, bij elkaar op één plek. Kijk op www.voorschotenvoorduurzaamheid.nl en blijf op de hoogte van de laatste lokale initiatieven, ontwikkelingen, acties en informatie. Online nieuwsbrief Meld u aan en ontvang regelmatig de online nieuwsbrief over aardgasvrij Krimwijk. Wilt u ook duurzaam nieuws uit heel Voorschoten ontvangen? Meld u dan ook aan voor de Voorschoten voor duurzaamheid nieuwsbrief. Webpagina aardgasvrij Voorschoten Het laatste nieuws en informatie over de ontwikkelingen om de Krimwijk en andere wijken in onze gemeente aardgasvrij te maken leest u op: www.voorschoten.nl/voorschoten-aardgasvrij. U vindt hier ook alle documenten terug. Heeft u ideeën voor het verdere vervolg of goede ideeën om overige wijken in Voorschoten aan te pakken? Laat het ons weten, via het platform door uw initiatief op de kaart te zetten of door contact met ons op te nemen.

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

27

In gesprek De komende jaren organiseren we (waar mogelijk samen) regelmatige bijeenkomsten naar behoefte over specifieke thema’s. Dit kan georganiseerd worden per wijk of voor de hele gemeente. Naast bijeenkomsten organiseren we ook acties zoals de inzet van de Duurzaamheidsbus om in gesprek te gaan en te blijven met bewoners. We halen op wat er leeft en proberen hiermee de ondersteuning vanuit de gemeente op de juiste manier aan te bieden. Nog meer lezen en tips over het verduurzamen van uw woning? Verder zijn er nog andere handige landelijke websites met informatie die u kunt raadplegen bij het verduurzamen van uw woning. Kijk eens op www.verbeterjehuis.nl en www.milieucentraal.nl. Contact Heeft u een goed idee voor het verder verduurzamen van de wijk of een buurtinitiatief dat u graag met de gemeente wilt bespreken? Neem contact met ons op via het emailadres duurzaam@voorschoten.nl. De gemeente bekijkt graag of er mogelijkheden zijn om u en uw initiatief te ondersteunen. Samen gaan we voor Voorschoten voor Duurzaamheid!

6.3 Praktische ondersteuning Inzet Energiecoaches Uit het hele proces komt naar voren dat bewoners erg behoefte hebben aan duidelijk advies op maat. Dit kan onder andere geboden geworden door middel van de inzet van Energiecoaches. Deze algemene Energiecoaches zijn er nog niet in Voorschoten. In andere gemeente is hier wel al veel ervaring mee. Er zijn verschillende manieren om Energiecoaches in de gemeente aan het werk te zetten. Vaak zijn dit enthousiaste vrijwilligers uit de wijk die opgeleid worden om huis-aan-huis advies te geven. De gemeente heeft de ambitie om ook in Voorschoten Energiecoaches op te leiden. Hiervoor zullen zij ook kijken naar succesfactoren in andere gemeenten. Er komt een plan voor de introductie van coaches en het mobiliseren van inwoners om elkaar te helpen. Energiecoaches kunnen helpen bij het besparen van energie, het verduurzamen van uw woning (isoleren), financieringsmogelijkheden en advies op maat. Vereniging Voorschoten Infrarood De vrijwillige energiecoaches van Vereniging Voorschoten Infrarood kunnen tegen een kleine vergoeding infraroodscans uitvoeren in de woning. De vrijwilliger zijn opgeleid door het Duurzaam Bouwloket en worden ondersteund door de gemeente. Woningeigenaren kunnen een scan/rapport aanvragen via voorschoten-infrarood@outlook.com voor slechts € 25,-. Meer informatie: www.voorschotenvoorduurzaamheid.nl.

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

28

Onafhankelijk advies via een expert van energieloket Voorschoten Het energieloket helpt u als woningeigenaar verder met gratis en onafhankelijk advies. U kunt bij hen terecht met al uw vragen over duurzaam (ver)bouwen, energiebesparing en energie opwekken. Op de website vindt u informatie over subsidies en financiële regelingen, maatregelen om uw woning verder te verduurzamen en alternatieve warmteoplossingen. Ook kunt u een HuisScan laten uitvoeren. Meer informatie: www.regionaalenergieloket.nl/voorschoten. Mailen kan naar vragen@regionnaalenergieloket.nl. Telefonisch is het energieloket bereikbaar via 088 525 4110.

6.4 Collectieve inkoop De gemeente gaat samen met (lokale) aanbieders collectieve inkoopacties organiseren waaraan individuele woningeigenaren kunnen deelnemen. Bij de collectieve inkoopacties krijgen woningeigenaren van Krimwijk gezamenlijk advies over een te nemen maatregel en profiteren zij van gezamenlijke inkoopkracht. Dit kan het proces versnellen waardoor u sneller aan de beurt bent, en mogelijk ook kosten besparen omdat u samen optrekt. Voordelen van collectieve inkoopacties zijn onder andere: • Goede prijs-kwaliteitverhouding: Deelnemers kunnen profiteren van de inkoopexpertise en kracht van de gemeente en profiteren hierdoor vaak van een betere prijs-kwaliteitverhouding dan wanneer je een product individueel aanschaft. • Gemak: Deelnemers hoeven niet zelf te onderhandelen over prijzen en voorwaarden met leveranciers. De gemeente regelt deze zaken. Dit bespaart deelnemers tijd en moeite. • Lagere drempel voor deelname: Deelname aan een collectieve inkoopactie kan de drempel verlagen voor mensen om isolatiemaatregelen te nemen, omdat de kosten mogelijk lager zijn dan normaal en ze in ieder geval (gedeeltelijk) ontzorgd worden.

• Minder risico: Door deel te nemen aan een collectieve inkoopactie kunnen deelnemers mogelijk risico's verminderen, omdat de gemeente of de aangestelde organisator van de collectieve inkoopactie de betrouwbaarheid van de leverancier heeft gecontroleerd. De gemeente gaat met bewoners uit de Krimwijk in gesprek om te inventariseren aan welke inkoopacties er behoefte is. Ook zal de gemeente collectieve inkoopacties opzetten als er zich nieuwe kansen voordoen op basis van de actualiteit. Er kan gedacht worden aan de volgende inkoopacties: • Energiebesparende maatregelen zoals isolatie. • Zonnepanelen en/of zonneboilers. • (Hybride-) warmtepompen. • Maatwerkadvies.

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

29

6.5 Subsidie-en financieringsmogelijkheden Subsidiecheck Op de website van Verbeter Je Huis vindt u de gratis subsidiecheck. Hier ziet u direct voor welke financieringsregelingen u in aanmerking komt. Meer informatie: www.verbeterjehuis.nl/energiesubsidiewijzer/?&gemeente=Voorschoten&type-ofresident=Woningeigenaar. ISDE-subsidie De Rijksoverheid subsidieert de aanschaf van een warmtepomp, zonneboiler, elektrische kookvoorziening, het nemen van isolatiemaatregelen en de aansluiting op een warmtenet. Als u aan alle voorwaarden voldoet, kunt u een ISDE-subsidie aanvragen. Let op: De subsidie moet uiterlijk 24 maanden na de uitvoering worden aangevraagd. Voert u meerdere maatregelen uit op verschillende momenten? Probeer dan alles te laten uitvoeren binnen 24 maanden na het uitvoeren van de eerste maatregel. Dan ontvangt u dubbele subsidie. Meer informatie: www.rvo.nl/subsidies-financiering/isde/woningeigenaren. Lokale Duurzaamheidslening via gemeente Voorschoten Speciaal voor woningeigenaren heeft de gemeente een duurzaamheidslening. Een duurzaamheidslening is een persoonlijke lening met een vaste rente en looptijd. Aan het einde van de looptijd is uw persoonlijke lening volledig afgelost. Voorwaarden: Voor iedereen die een toewijzingsbrief van de gemeente heeft ontvangen. Verder zijn er bepaalde voorwaarden waaraan moet worden voldoen.

Meer informatie: De Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) voert deze regeling uit. Mail voor vragen naar duurzaam@odwh.nl of bel 071 408 3100. Landelijke Energiebespaarlening via het Warmtefonds De Energiebespaarlening is een aantrekkelijke lening waarmee woningeigenaren energiebesparende investeringen voor hun eigen woning kunnen financieren. Meer informatie: www.warmtefonds.nl. Wat is het verschil tussen de duurzaamheidslening van de Gemeente Voorschoten en de Energiebespaarlening? Wilt u een lening aanvragen en heeft u een verzamelinkomen hoger dan € 60.000? Dan bent u waarschijnlijk beter af met de lokale duurzaamheidslening van de gemeente Voorschoten. Is uw verzamelinkomen lager dan €60.000? Dan bent u waarschijnlijk beter af met de Energiebespaarlening van het Warmtefonds. Laat u goed informeren!

6.6 Actieplan Omdat de gemeente en bewoners grote ambities hebben en transities tijd kosten, heeft de gemeente besloten om de uitvoering van het WUP te concretiseren in een Actieplan. Dit plan heeft als doel om focus en prioritering aan te brengen voor een periode van 2 jaar. Eind 2024 is er een actieplan opgesteld voor de periode 2025-2026. Het Actieplan brengt in kaart waar de gemeente de komende jaar prioriteit aan wil geven en maakt concreet hij zij dat wil gaan doen. Daarnaast bevat het ook een onderdeel waarin staat waar bewoners mee aan de slag willen en welke ondersteuning zij daarbij van de gemeente verwachten. Dit is opgehaald in een gezamenlijke bijeenkomst in oktober 2024. Zo kan de gemeente aan de slag met zaken die voor haar belangrijk zijn maar vooral ook ruimt maken voor het ondersteunen van initiatieven uit de samenleving. Het actieplan is een werkbestand en zal op basis van nieuwe ontwikkelingen en veranderende behoeften regelmatig bijgewerkt zal worden. Het volledige actieplan is te vinden op www.voorschotenvoorduurzaamheid.nl.

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

30

7.

Monitoring en evaluatie

Om de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid te toetsen gaat de gemeente de voortgang van de warmtetransitie in Krimwijk nauwlettend monitoren en periodiek evalueren. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe we dat als gemeente, samen met partners, doen en wanneer we bijsturen.

7.1 Monitoring Om de voortgang van de warmtetransitie in Krimwijk te meten, monitoren we iedere twee jaar een aantal belangrijke aspecten: • Aantal aardgasvrije gebouwen Aantal gebouwen zonder aardgasaansluiting. • Belasting elektriciteitsnet Percentage van de netcapaciteit dat gebruikt wordt per onderdeel elektriciteitsnet. • Bewoners-tevredenheid Tevredenheid van huis- en gebouweigenaren over de nieuwe warmteoplossing. • Gebruik van ondersteuningsmiddelen Aantal bewoners dat gebruik heeft gemaakt van de aangeboden ondersteuningsmiddelen, zoals energieadvies en collectieve inkoop, en hoeveel middelen er nog beschikbaar zijn.

7.2 Evaluatie en herijking De uitkomsten van de monitoring worden vastgelegd in een monitoringsverslag inclusief duiding van de uitkomsten. Dit monitoringsverslag wordt gedeeld met de gemeenteraad. Als de evaluaties daartoe aanleiding geven, passen de partners de plannen aan. Wijzigingen in het uitvoeringsplan vereisen een nieuw besluit van het college en van de besturen van de andere partners. De gemeente houdt samen met partners continu de ontwikkelingen met betrekking tot de mogelijkheden om woningen aardgasvrij te maken in de gaten. De verwachting is dat er de komende decennia veel ontwikkelingen plaatsvinden. De ontwikkelingen die u helpen om uw woning duurzamer, beter of goedkoper te isoleren, ventileren en/of verwarmen nemen we mee in wijzigingen van dit uitvoeringsplan.

Kijk voor meer informatie op www.voorschoten.nl/aardgasvrij

31

Op weg naar…

Duurzame warmte Participatieverslag Uitvoeringsplan Krimwijk November 2024

Inleiding In de gemeente Voorschoten is van oktober 2022 tot oktober 2024 gewerkt aan het eerste wijkuitvoeringsplan. Dit plan is gemaakt voor de Krimwijk. Het is gemaakt door de gemeente in nauwe samenwerking met partners en bewoners uit de wijk. In dit verslag leest u hoe de participatie met deze partners en bewoners heeft plaatsgevonden. De inbreng die tijdens de gesprekken en bijeenkomsten is opgehaald is meegenomen in het wijkuitvoeringsplan. Ook nemen we alle ideeën mee voor het vervolg: de daadwerkelijke transitie naar een aardgasvrije wijk.

Participatievlieger Voor het inrichten van het participatieproces is de participatievlieger gebruikt. Deze bestaat uit 4 fases om te komen van een idee tot een uiteindelijk gedragen en vastgesteld plan. Belangrijk hierbij is dat de bewoners, ondernemers en organisaties in de wijk samen met de gemeente verder invulling geven aan deze stappen.

Communicatiemiddelen Het contact met en in de wijk vond plaats via verschillende communicatiemiddelen. We hebben – naast de participatiemiddelen waaronder de bijeenkomsten – de volgende middelen ingezet om met alle deelnemers te communiceren en het uit te nodigen om deel te nemen aan het proces: • Online nieuwsbrief • Website www.voorschoten.nl/aardgasvrij • Huis-aan-huis nieuwsbrieven • Informatie op diverse plekken in de wijk • Digitaal platform 'Voorschoten voor duurzaamheid' • Aansluiting bij andere projecten in de wijk en de gemeente • Interpersoonlijke communicatie via duurzaam@voorschoten.nl

2

3

Fase 1: Van transitievisie warmte naar plan van aanpak uitvoeringsplan (okt ’22 – feb ’23) Doel fase 1 In deze eerste fase was het doel om bewoners op de hoogte te brengen van de start van het opstellen van het uitvoeringsplan. Daarnaast was deze fase belangrijk om samen met de stakeholders procesafspraken te maken en te bepalen hoe we in samenwerking het wijkuitvoeringsplan opstellen. Middelen en acties fase 1 Inventarisatie en gesprek met belangrijke stakeholders Er is in kaart gebracht welke stakeholders een rol (kunnen) spelen bij de opgave in de wijk. Met deze stakeholders zijn kennismakingsgesprekken gevoerd over de ambitie van de gemeente, de doelstellingen van de stakeholder en de samenwerkingsmogelijkheden. Ook is er gesproken over communicatie en participatie en hoe we dit gezamenlijk wilden invullen. In deze eerste ronde gesprekken is gesproken met woningcorporaties Woonzorg Nederland en Rijnhart Wonen, Vesteda, Netbeheerder Liander, Belangenvereniging Krimwijk en het VvE netwerk in de Krimwijk. Informatiebrief bewoners Door een huis-aan-huisbrief zijn bewoners in de Krimwijk op de hoogte gesteld van de ambitie van de gemeente om aan de slag te gaan in de wijk. In deze uitnodiging zijn bewoners uitgenodigd om: Naar een startbijeenkomst te komen; Een online vragenlijst in te vullen; Zich op te geven voor een meedenkgroep.

Startbijeenkomst over procesafspraken We hebben twee startbijeenkomsten (fysiek en digitaal) georganiseerd in de wijk om met elkaar in gesprek te gaan over vragen, zorgen of ideeën van bewoners als het gaat over de overstap van aardgas naar een duurzame manier van verwarmen. Belangenvereniging Krimwijk en Woonzorg Nederland zijn hierbij ook betrokken. Tijdens deze (start)bijeenkomsten hebben we de volgende onderdelen besproken: • • • • • •

Wat is een uitvoeringsplan? Waarom gaan we aan de slag in de Krimwijk? Wat kunt u nu al doen? Vragen, zorgen en wat bewoners nodig hebben om aan de slag te gaan Vervolgstappen die we zetten om toe te werken naar het plan van aanpak Oproep gedaan voor meedenkgroep bewoners.

Enquête onder bewoners Voorafgaand aan de bewonersbijeenkomst hebben alle bewoners de mogelijkheid gekregen om een vragenlijst in te vullen. Naast de uitnodiging per huis-aan-huisbrief is ook de Belangenvereniging Krimwijk ingezet om deze vragenlijst onder de aandacht te brengen binnen hun netwerk. De vragenlijst was met name gericht op het ophalen van vragen, ideeën en zorgen met betrekking tot het verduurzamen van de woning. Op basis van deze vragenlijst konden de startbijeenkomsten en het vervolgproces verder worden uitgewerkt. Daarnaast is er aan de hand van de vragenlijst een beantwoording van de ‘Veel gestelde vragen’ geplaatst op de website.

4

Informatie delen en vragen ophalen: Duurzaamheidsbus In samenwerking met de WoonWijzerWinkel is er een Duurzaamheidsbus geplaatst in de Krimwijk. Bewoners uit de wijk en uit heel Voorschoten kregen de kans om te komen kijken bij de bus van de WoonWijzerWinkel. In deze bus was van alles te zien over het verduurzamen van woningen. Ook heeft een adviseur van de WoonWijzerWinkel vragen beantwoord van bewoners. Er zijn ijsjes uitgedeeld om bewoners te bedanken voor het komen. De Duurzaamheidsbus was een actie om nieuwe mensen te bereiken die minder snel naar een bijeenkomst komen. De bus is geplaatst op een woensdagmiddag naast de basisschool in de wijk om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Terugkoppeling fase 1 Er is van de twee bijeenkomsten en de enquête onder inwoners een verslag gemaakt. Deze zijn te vinden op het platform voorschotenvoorduurzaamheid.nl bij het initiatief ‘aardgasvrij Krimwijk’. Ook hebben de aanwezigen een digitale terugkoppeling van deze bijeenkomsten ontvangen en de deelnemers van de enquête het verslag ook per e-mail ontvangen.

Resultaat fase 1 Aan de hand van de uitkomsten van de startbijeenkomsten en de enquête onder bewoners is er een Plan van Aanpak opgesteld. Deze aanpak is bij ieder huishouden in de Krimwijk bezorgd en gedeeld via de website. In het Plan van Aanpak staan de opgave en ambitie, wat bewoners belangrijk vinden bij de opgave en een stappenplan om te komen tot het wijkuitvoeringsplan. Zo wisten bewoners wat ze konden verwachten. Daarnaast stonden er in het Plan van Aanpak al tips voor bewoners om zelf aan de slag te gaan, bijvoorbeeld aan welke regelingen zij mee kunnen doen.

5

Fase 2: Van plan van aanpak uitvoeringsplan naar concrete oplossingen (feb - nov 2023) Doel fase 2 In deze fase wordt er samen met partners in de wijk gewerkt aan een eerste concept uitvoeringsplan. Het gesprek met bewoners en georganiseerde partijen gaat daarbij over de vragen die men heeft, de ondersteuning die men nodig heeft en de rol die de gemeente hierin kan spelen. Middelen en acties Bewonerswerkgroep In fase 1 hebben we tijdens de startbijeenkomsten en in het Plan van Aanpak bewoners uitgenodigd deel te nemen aan een bewonerswerkgroep. De bewonerswerkgroep denkt mee over het proces, hoe we zoveel mogelijk bewoners kunnen bereiken en of de stappen die we zetten aansluiten bij de leefwereld van de wijkbewoners. Tijdens de eerste bijeenkomst met de werkgroep is er vooral gesproken over hoe zij mee willen denken en hoe het proces verder kan worden vormgegeven. Zo gaven ze aan mee te willen denken over de vervolgstappen. Online nieuwsbrief De bewoners die zich hebben aangemeld voor de online nieuwsbrief ontvangen regelmatig updates over het proces in de Krimwijk. Bijvoorbeeld over het aanmelden voor woningscans, lopende (inkoop-)acties en terugkoppeling op eerdere activiteiten. Woningscans Om meer inzicht te krijgen in de technische mogelijkheden in de Krimwijk zijn woningscans uitgevoerd door de WoonWijzerWinkel.

In 2020 zijn er op verzoek van de Belangenvereniging Krimwijk 40 woningscans uitgevoerd in het oude deel van de wijk (Krimwijk 1). De WoonWijzerWinkel heeft 4 van deze woningen in 2023 opnieuw bekeken en de rapporten van alle woningen geactualiseerd. In het nieuwe deel van de wijk (Krimwijk 2) zijn vervolgens ook nog 8 woningscans gemaakt. De WoonWijzerWinkel heeft bij het maken van de scans gekeken naar welke woningen bij elkaar een representatief beeld geven van de wijk. Zo zijn er appartementen, VvE-woningen en vrijstaande woningen onderzocht. De woningscans hebben een individueel rapport per woning opgeleverd waar eigenaren direct mee aan de slag kunnen. Daarnaast heeft het zich vertaald in een duidelijk beeld van de samenstelling van de wijk, de overeenkomsten en de verschillen. Aan de hand van de woningscans is duidelijk gemaakt wat er in welk type woning verstandig is om te verduurzamen en welke eindoplossing er in deze wijk het meest logisch lijkt. De resultaten zijn meegenomen in het uitvoeringsplan. Bijeenkomst woningeigenaren over uitkomsten warmtescans In oktober 2023 is een bijeenkomst georganiseerd voor alle bewoners uit de Krimwijk om de resultaten van de woningscans en de eerste verstandige stappen te delen. Tijdens deze bijeenkomst kregen de bewoners een presentatie van de WoonWijzerWinkel. Daarna konden zij in gesprek.

Ook is er met de aanwezigen gesproken over de inhoud van een uiteindelijk uitvoeringsplan en wat daarin voor hen belangrijk is. Ook is er opgehaald wat men de komende jaren nodig heeft qua ondersteuning. De input die tijdens deze avond is opgehaald en de vragen die zijn gesteld zijn meegenomen in het uitvoeringsplan. Aanpak VvE’s en commerciële verhuurders In de Krimwijk zijn 20 VvE´s actief. Voor VvE´s gelden andere regels met betrekking tot het verduurzamen van woningen. Zo moeten VvE’s een MJOP opstellen voor grootschalig onderhoud. Daarnaast zijn er ook maatregelen die woningeigenaren zelf moeten/kunnen organiseren. Om op te halen hoe de VvE’s op dit moment bezig zijn met het verduurzamen van hun panden, is allereerst een digitale vragenlijst verspreid onder alle VvE’s in april 2023. Hierin is onder andere gevraagd of en op welke wijze ze al bezig zijn met verduurzamen, wat voor eigenaren de grootste bezwaren zijn om te verduurzamen en waar de VvE’s het meest mee geholpen zouden zijn. Er hebben 9 VvE’s deelgenomen aan de vragenlijst.

6

Vervolgens is er in juni 2023 een bijeenkomst georganiseerd voor VvE’s. Het doel van deze bijeenkomst was om de verschillende VvE-besturen kennis met elkaar te laten maken. De voorzitters van de VvE’s in de Krimwijk waren hiervoor uitgenodigd. Tijdens deze bijeenkomst is er onder ander dieper ingegaan op de uitkomsten van de vragenlijst. Daarnaast is geïnventariseerd hoe de VvE’s met elkaar samen willen werken in de toekomst en in hoeverre en op welke wijze er behoefte is aan een VvE-netwerk. Zo er is er een VvE netwerk Voorschoten actief waar ook de VvE’s in de Krimwijk een rol in kunnen spelen en is gesproken over hoe informatie beter en sneller met elkaar kan worden gedeeld. Betrekken van huurders via de woningcorporaties Na de eerste gesprekken in fase 1 is er ook in fase 2 regelmatig contact geweest met de diverse woningcorporaties die bezit hebben in de Krimwijk. De gemeente kan de woningcorporaties ondersteunen met actieve communicatie richting huurders. Belangenvereniging Krimwijk De Belangenvereniging Krimwijk is als aparte stakeholder benoemd in dit proces. Dat komt omdat de belangenvereniging een goed werkend, zelfstandig orgaan is dat actief aan de slag is in de wijk. De Belangenvereniging werkt al jaren aan het verduurzamen van de Krimwijk. Het is daarom heel waardevol om al die kennis en ervaring met elkaar te delen en elkaar te versterken.

In een eerste gesprek met de Belangenvereniging is afgesproken dat zij graag meedenken bij het betrekken, bereiken en informeren van bewoners. De belangenvereniging heeft geholpen bij de organisatie van de bewonersbijeenkomsten, het meelezen met de vragenlijst en het delen van de opbrengsten van de woningscans die zij in 2020 al hebben uitgevoerd. De goede samenwerking is bijzonder waardevol! Eerste concrete ondersteuningsacties Naast het ophalen van input voor het plan zijn er ook al concrete ondersteuningsacties uitgevoerd in fase 2. Vanuit de gemeente zijn de volgende acties opgezet; • Inkoopactie met Winst uit je Woning (maart tot en met april 2023). Deze actie is Voorschoten breed opgezet om bewoners te helpen bij de aanschaf van isolatiematerialen, glas en warmtepompen. • Hulp bij persoonlijk bespaarplan: voor de Krimwijk is een actie georganiseerd waarbij bewoners gratis advies konden krijgen over verduurzaming van de woning. Terugkoppeling fase 2 Er is van de bijeenkomst in oktober 2023 een verslag gemaakt. Dit is ook gedeeld met alle aanwezigen. Van de resultaten van de vragenlijst voor VvE’s is ook een verslag gemaakt. Beide verslagen zijn, net als alle andere verslagen, te vinden op het platform voorschotenvoorduurzaamheid.nl bij het initiatief ‘aardgasvrij Krimwijk’.

Resultaat fase 2 Inzicht in de technische mogelijkheden in de wijk, eerste slimme verduurzamingsstappen en een overzicht van wenselijke ondersteuningsmaatregelen voor woningeigenaren.

7

Fase 3: Van concrete oplossingen naar uitvoeringsplan (dec ’23 - april ‘24) Doel fase 3 Het definitief vormgeven van het uitvoeringsplan voor de Krimwijk. Middelen en acties Uitwerken uitvoeringsplan Krimwijk Mede op basis van alle opbrengsten van het participatieproces tot nu toe is een uitvoeringsplan opgesteld. In dit plan wordt geschetst welke verduurzamingsstappen er zijn voor bewoners van de Krimwijk. Ook wordt er vooruitgekeken naar de uitvoeringsfase. Opstellen publieksversie Op basis van het uitvoeringsplan is een publiekssamenvatting gemaakt. Zo kunnen inwoners in het kort lezen welke stappen zij kunnen zetten en welke ondersteuning zij eventueel kunnen ontvangen. De publieksversie is huis-aan-huis verspreid onder bewoners in de Krimwijk. Feedback ronde bewoners op wijkuitvoeringsplan en vervolgstappen Er is in de feedbackronde door middel van een korte vragenlijst opgehaald hoe bewoners aankijken tegen de verduurzamingsstappen en het wijkuitvoeringsplan. Zo is geïnventariseerd welke verduurzamingsstappen inwoners al hebben genomen, welke vervolgstappen ze gaan zetten n.a.v. het uitvoeringsplan en of ze voldoende informatie hebben om deze vervolgstappen te zetten. In de vragenlijst is een onderscheid gemaakt tussen inwoners die al eerder meedachten en inwoners die voor het eerst meededen.

Zo was het mogelijk om aan inwoners die al eerder meedachten uit te vragen hoe zij de participatiemogelijkheden ervaren hebben en of zij hun input herkennen in het uitvoeringsplan. Ook was het mogelijk om te achterhalen waarom een deel van de inwoners nog niet eerder mee heeft gedacht. Van de resultaten van de vragenlijst is een verslag gemaakt. Ook is de conceptversie van het uitvoeringsplan gedeeld met de belangrijkste samenwerkingspartners. We hebben feedback ontvangen van Liander, Rijnhart Wonen en Belangenvereniging Krimwijk. De feedback van deze partners hebben we verwerkt. De versie van het uitvoeringsplan met verwerkte feedback is ter controle nogmaals voorgelegd aan de partners. Terugkoppeling fase 3 De definitieve versie van het uitvoeringsplan en de publieksversie zijn online gepubliceerd. Ook is er een verslag gemaakt van de feedback die is opgehaald via de vragenlijst. De deelnemers van de vragenlijst hebben dit verslag ook ontvangen via de e-mail. Deze verslagen zijn, net als alle andere verslagen, te vinden op het platform voorschotenvoorduurzaamheid.nl bij het initiatief ‘aardgasvrij Krimwijk’.

Resultaat fase 3 Het uitvoeringsplan Krimwijk is gereed voor bestuurlijke besluitvorming.

8

UW

Fase 4: Besluitvorming en uitvoering (april ’24 – toekomst)

Doel fase 4 In deze fase is het uitvoeringsplan vastgesteld en zijn de eerste vervolgacties benoemd voor de uitvoering hiervan. Het doel van deze fase is om de voorgenomen activiteiten uit het uitvoeringsplan vast te leggen en te concretiseren voor de komende 2 jaar (2025-2026). Middelen en acties Besluitvorming Op basis van de feedback die is opgehaald in fase 3, is het concept uitvoeringsplan aangepast. De definitieve versie van het Uitvoeringsplan is vastgesteld door het college. Actieplan 2025-2026 Er is in het uitvoeringsplan veel geschreven over activiteiten en ondersteuning vanuit de gemeente. De gemeente heeft aangegeven hier graag een prioritering in aan te willen brengen en een focus te leggen op de aankomende 2 jaar. Daarbij wil de gemeente enkele zaken sowieso gaan uitvoeren, denk aan het verder inzetten van het energieloket. Ook zijn er ambities bij bewoners, die de gemeente graag zo goed mogelijk wil ondersteunen. Bewonersbijeenkomst actieplan Er is op 7 oktober 2024 een bijeenkomst georganiseerd voor bewoners van de Krimwijk om mee te praten over het Actieplan. Op deze bijeenkomst waren ongeveer 30 bewoners aanwezig. Tijdens deze bijeenkomst is opgehaald met welke concrete acties inwoners de komende twee jaar aan de slag willen gaan. Vervolgens zijn de bewoners in groepen uiteen gegaan om deze actie verder uit te werken en concreet te maken.

Daarbij is ook de vraag gesteld welke ondersteuning zij verwachten van de gemeente als het gaat om het medemogelijk maken van deze initiatieven. Sessie ambtenaren actieplan De opbrengst van de bijeenkomst op 7 oktober is vervolgens meegenomen naar het team Duurzaamheid van de gemeente. Tijdens een sessie op 31 oktober is dit team in gesprek gegaan over: Waar wil de gemeente de komende jaren zelf mee aan de slag? Welke prioriteiten hebben wij en hoe maken deze activiteiten concreet? Welke ondersteuning kunnen we bieden aan de inwonersinitiatieven die op 7 oktober zijn opgehaald? Tijdens deze sessie werden gesprekken gevoerd over de prioritering van inwoners, de ondersteuningsvraag van inwoners en werden de activiteiten van de gemeente verder uitgewerkt. Op basis van alle opbrengsten uit deze sessies, wordt een actieplan voor de periode 2025-2026 opgesteld. Dit actieplan is een overzicht van de concrete acties waar zowel inwoners, als de gemeente de komende twee jaar mee aan de slag zullen gaan. Terugkoppeling fase 4 Alle definitieve stukken die besluitvorming in zijn gegaan zijn online gepubliceerd. Van de bijeenkomst op 7 oktober is een verslag gemaakt dat is gedeeld met de aanwezigen. Het uiteindelijke actieplan zal ook met deze groep worden gedeeld.

Resultaat fase 3 Een vastgesteld uitvoeringsplan voor de Krimwijk en een actieplan voor 2025-2026.

9