Informatiebrief 85 Nota Advisering, Uitvoering en Handhaving ODWH (incl. bijlagen)

Horeca (ca. 1.100 inrichtingen) is vooral te vinden in Leiden en in de recreatiegemeenten Nieuwkoop, Kaag en Braassem en Noordwijk. Daarnaast is de agrarische sector goed vertegenwoordigd, met name in de gemeenten Nieuwkoop en Kaag en Braassem. Het gaat om bedrijven in de glastuinbouw (ca. 600 inrichtingen), melkrundveehouderijen (ca. 500 inrichtingen), akker- en fruitteeltbedrijven (ca. 200 inrichtingen) en zo’n 25 intensieve veehouderijen (kippen- en varkensmesterijen). Op de oude geestgronden (de Bollenstreek) zijn de meeste bloembollenbedrijven (ca. 250 inrichtingen) gevestigd. Specifiek voor de regio zijn de GGOinrichtingen (Genetisch Gemodificeerde Organismen) in Leiden, de veiling van FloraHolland in Katwijk, visverwerkende bedrijven in Katwijk en Esa/Estec in Noordwijk.

ADVISERING

Advisering De ODWH is ‘van het vak’. ODWH is als omgevingsdienst gespecialiseerd in verschillende vakgebieden en disciplines binnen het omgevingsrecht. Het gaat (vooral) om de disciplines bodem, lucht, geluid, geur, stikstof, externe veiligheid, energie, asbest, ecologie,

Wettelijk kader

Specifiek voor ODWH

Onder de Omgevingswet is advisering onderdeel van een wettelijke taak voor de deelnemers. Er moet namelijk sprake zijn van een gezonde en veilige leefomgeving en van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Alle deelnemers in het ODWH werkgebied kunnen gebruik maken van de deskundigheid van ODWH voor het opstellen van (integrale) adviezen. De ODWH geeft advies over ruimtelijke ontwikkelingen waarbij onderwerpen zoals geluid, bodem, ecologie, externe veiligheid bodem en duurzaamheid worden beoordeeld.

De ODWH biedt op basis van expertise en ervaring ondersteuning op het gebied van milieu in de breedste zin van het woord en duurzaamheid. Afhankelijk van de doelstellingen van provincie of gemeente varieert de ondersteuning van inhoudelijke advisering tot procesbegeleiding. Het IBP VTH benadrukt het belang van het vroegtijdige betrekken van de omgevingsdienst bij ruimtelijke ontwikkelingen.

De ODWH neemt deel aan intake- en omgevingstafels. De ODWH ondersteunt gemeenten bij het opstellen van omgevingsplannen.

De adviezen hebben als doel om ervoor te zorgen dat een ontwikkeling voldoet aan de relevante regelgeving en bijdraagt aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL).

De Omgevingsdienst West Holland werkt voor het uitvoeren van VTH-taken en voor het geven van (integrale) adviezen samen met:

• Veiligheidsregio Holland Midden • HECHT • Holland Rijnland • Hoogheemraadschap Rijnland • Politie • OM

Uitvoering

Uitvoering Landelijke richtlijnen en kaders Gelijke monniken, gelijke kappen. Daarom zijn er veel landelijke richtlijnen en kaders voor de uitvoering van de milieu- en omgevingswetgeving. Het moet niet uitmaken waar in Nederland een bedrijf gevestigd is. Er geldt landelijke wet- en regelgeving waaraan iedereen zich moet houden. De regulering van activiteiten en het toezicht daarop moet ook voor iedereen gelijkwaardig zijn.

VTH De uitvoering van taken door ODWH is te onderscheiden in Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODWH voert deze taken al bijna 25 jaar uit en de organisatie van de dienst is volledig ingericht op het uitvoeren van de taken. Echter, de wereld staat niet stil, er zijn altijd ontwikkelingen. Denk aan veranderingen in de politiek-bestuurlijke opdrachtgeving (verkiezingen), wijzigingen in wet- en regelgeving, technologische vooruitgang en nieuwe inzichten. De uitvoering zal altijd moeten meebewegen met de actualiteit, en tegelijk moet het uitvoeringsbeleid stabiel zijn en voor burgers, bedrijven en initiatiefnemers begrijpelijk en voorspelbaar.

De ODWH volgt voor de uitvoering van de taken tal van landelijk vastgestelde richtlijnen en kaders.

Advisering Alleen voor Adviesverlening zijn geen landelijke kaders. Advisering is een ‘plustaak’ op verschillende disciplines. Een doel van het IBP is om van de deskundigheid van omgevingsdiensten veel meer gebruik te maken, ook op het gebied van ‘advisering’. De ODWH-deelnemers maken al lange tijd gebruik van de advisering door ODWH en zullen dat ook blijven doen.

Uitvoering: reguleren

Reguleren De Omgevingswet draait om ruimte bieden, loslaten en vertrouwen, en om een nieuwe verdeling van verantwoordelijkheden tussen overheid en samenleving. Het vraagt van inwoners en bedrijven om zelf verantwoordelijkheid te nemen, waarbij de overheid dit stimuleert. Maar het is niet zo dat alles maar mogelijk is. De directe leefomgeving moet beschermd worden tegen hinder voor de mens, dier en natuur. Er zijn regels waaraan de uitvoering van milieubelastende activiteiten moet voldoen. Het doel van regulering is om dit te borgen. Voor geur zijn geen regels in het Besluit Indien de initiatiefnemer hiertoe niet bereid is, Wettelijk kader activiteiten leefomgeving (Bal) opgenomen. kan de ODWH zakelijker optreden. Gemeenten hebben (nog) geen beleid, Het vergunningsproces verloopt volgens de De initiatiefnemer krijgt dan éénmaal de aangesloten wordt bij het provinciaal geurbeleid. wettelijke bepalingen zoals vastgelegd in de gelegenheid om er zorg voor te dragen dat de Algemene wet bestuursrecht en de Omgevingswet. aanvraag wel voldoet aan de wettelijke kaders. Specifiek voor ODWH Als de aanvraag dan nog steeds niet voldoet De ODWH sluit aan bij het Europees, landelijk, kan de aanvraag buiten behandeling worden Omgevingstafels provinciaal en gemeentelijk beleid. gesteld.

De ODWH wordt door gemeenten gevraagd aan Er wordt altijd getoetst aan de omgevingsplannen een omgevingstafel deel te nemen wanneer het te Actualisatie van de gemeenten en de omgevingsverordening bespreken plan relevante milieu- en Los van de wettelijke bepalingen over de van de provincie. Zolang de gemeenten en provincie omgevingsrecht-aspecten betreft. actualisatie van vergunningen beoordeelt de geen eigen regels hebben gelden de regels uit de ODWH binnen maximaal 10 jaar na afgifte van Dienstverlenend Bruidsschat. de vergunning de vergunning opnieuw. De ODWH gaat met initiatiefnemers om tafel om De ODWH werkt binnen het programma Altijd ervoor te zorgen dat een goede aanvraag wordt Bibob Actuele Digitale Vergunning (AADV) aan het opgesteld en ingediend. Doordat procedureVoor Bibob volgt de ODWH het provinciaal en digitaliseren van het proces van termijnen erg kort zijn geworden is dit gemeentelijk beleid. vergunningverlening en hanteert bij noodzakelijk. Daarnaast wil de ODWH de omgevingsvergunningen de Beste Beschikbare Prioritering participatie hierdoor ook verbeteren. Technieken (BBT) als uitgangspunt.

De ODWH geeft voorrang aan de vergunningen Buiten behandeling op aanvraag en de wettelijk verplichte Voor bodem geldt de Nota Bodembeheer die op 3 De initiatiefnemer zal altijd gevraagd worden de actualisaties in het geval prioritering door juli 2023 door het algemeen bestuur van ODWH, aanvraag om te zetten naar een conceptaanvraag. drukte nodig is. en door 11 van de 12 gemeenten is vastgesteld. Hierdoor komt ruimte om zorgvuldig de omgeving Voor de stedelijke agglomeratie van Leiden geldt en de samenwerkingspartners te betrekken bij de het Leids uitvoeringsprogramma Bodem en procedure. Ondergrond.

Uitvoering: toezicht

TOEZICHT Vertrouwen is goed, toezicht is beter. Er zijn regels, ondernemers moeten zich aan die regels houden, en het is goed om daar ook toezicht op te houden. Dat hoeft niet in alle gevallen op dezelfde manier. Milieubelastende activiteiten met een hoog risico voor de omgeving worden vaker gecontroleerd dan activiteiten met een laag risico. Dat heet: risicogestuurd toezicht.

Wettelijk kader

Specifiek voor ODWH

Het houden van toezicht op milieubelastende activiteiten is gebaseerd op de wet- en regelgeving in de omgevingswet en het omgevingsbesluit.

•

De ODWH houdt aangekondigd, en onaangekondigd toezicht bij bedrijven.

•

Actuele vergunningen worden jaarlijks fysiek gecontroleerd

•

Bij toezicht op specifieke mba’s kan ook gebruik gemaakt worden van projectmatig toezicht.

•

Regionaal programmatisch/projectmatig toezicht bij minder risicovolle bedrijven.

•

Voor toezicht op bodem-activiteiten wordt door ODWH het “RUN-model Bodem” gebruikt.

•

Bij bedrijven met goed naleefgedrag kan minder toezicht worden uitgevoerd en bij bedrijven die de zaken niet op orde hebben wordt meer toezicht uitgevoerd. (bonus/malus)

Het IBP en de landelijke handreiking beleidscyclus adviseren het opstellen van één regionale risicoanalyse voor het hele werkgebied. Risico gestuurd toezicht De omgevingsdiensten in Nederland prioriteren het toezicht aan de hand van een risicomodel. Activiteiten met grote risico’s voor mens, dier en natuur krijgen meer toezicht, laag-risico activiteiten minder.

Nieuw risicomodel ODWH volgt de landelijke ontwikkeling (IBP VTH) m.b.t. het toepassen van een verbeterd risicomodel. Dit nieuwe model zal tijdens de looptijd van de Nota AUH operationeel worden.

Handhaving

Handhaving Het doel van handhaving is een daling van vermijdbare milieuschade​. Dat wordt bereikt door naleving van wet- en regelgeving af te dwingen. Dat kan op verschillende manieren. Soms is een eenvoudige aanpassing van de bedrijfsactiviteiten voldoende. Soms is er groot gevaar voor de leefomgeving aanwezig of is er sprake van het doelbewust niet naleven van de regels (ondermijning). Dan zijn zwaardere handhavingsmethoden nodig of zelfs het toepassen van het strafrecht.

Wettelijk kader

Specifiek voor ODWH

De handhaving van de naleving van wet- en regelgeving is aan regels gebonden.

Publicatie dwangsom De ODWH maakt gemeentelijke handhavingsbeschikkingen actief openbaar zodra ze onherroepelijk zijn. De provinciale handhavingsbeschikkingen worden al openbaar gemaakt zodra het besluit is genomen. Wanneer dit in de Wet open overheid wordt opgenomen, gaat dit ook voor de gemeenten gelden.

Het Bestuurlijk Omgevingsberaad (Bob) heeft de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) in 2022 vastgesteld. De sanctioneringsstrategie en gedoogstrategie zijn daar onderdeel van. Voor de handhaving zijn verschillende handhavingsinstrumenten beschikbaar. In verreweg de meeste gevallen wordt het bestuursrecht toegepast. In een enkel geval het strafrecht. De handhaving (de wijze waarop, en de mate waarin) moet standhouden voor een rechter.

Ondermijning De ODWH werkt voor de aanpak van ondermijning samen met verschillende handhavingspartners zoals gemeenten, de Provincie Zuid-Holland, andere omgevingsdiensten en het Functioneel Parket.

Tot slot De nota AUH is opgesteld in samenwerking met de provincie Zuid-Holland en de twaalf ODWHgemeenten. Dit is de samenvatting van de nota. De uitgebreide versie is beschikbaar via de website van ODWH.

Leiden, juni 2025