Informatiebrief 80 Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028 (incl. bijlage)
Tekst van het document
Nr. 80 Informatiebrief Zaaknummer:
Z/24/086642
Documentnummer:
421857
Datum:
Dinsdag 3 december 2024 / verzonden: 3 december 2024
Onderwerp:
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Portefeuillehouder:
Wethouder Schokker
Bijlage(n):
1. Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Geachte Raad, Op 3 december 2024 hebben wij het Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028 vastgesteld. Deze treft u als bijlage aan. Het ontwerp actieplan heeft negen weken ter inzage gelegen. Het ontwerp is aan u toegezonden op 9 juli 2024. Er zijn geen zienswijzen ingebracht. Wij hebben daarom het Actieplan geluid ongewijzigd vastgesteld. Het Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028 wordt gepubliceerd en is op de websites van de gemeente en de Omgevingsdienst West-Holland te raadplegen. Het Actieplan geluid wordt ook aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat toegezonden. Bezwaar en beroep tegen het plan is niet mogelijk omdat het plan beleidsvoornemens betreft en niet gericht is op een direct rechtsgevolg.
Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,
E.A. van Wattingen, gemeentesecretaris
drs. N. Stemerdink, burgemeester
Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.
Gemeente Voorschoten Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | www.voorschoten.nl BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028 Actieplan Geluid voor de gemeente Voorschoten voor de periode 2024-2028
Status Versie Rapport Datum
definitief 004 M.2023.0619.02.R003 11 oktober 2024
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Colofon Omgevingsdienst West-Holland Postbus 159 2300 AD LEIDEN
Contactpersoon opdrachtgever
de heer R.J. Rensen
Project Betreft Uw kenmerk
Actieplan geluid 2024-2028 Gemeente Voorschoten -
Rapport Datum Versie Status
M.2023.0619.02.R003 11 oktober 2024 004 definitief
Uitgevoerd door
DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V. Casuariestraat 5 2511 VB Den Haag Postbus 370 2501 CJ Den Haag
Contactpersoon
ir. M.H.J. (Mark) Bakermans 088 346 78 50 bk@dgmr.nl
Auteur
ir. M.V. (Martin) Bijleveld 088 346 76 29 MBY@dgmr.nl
Projectadviseur
ir. M.H.J. (Mark) Bakermans 088 346 78 50 bk@dgmr.nl
2e lezer/secr.
BK|OZU|BDI
2
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Opdrachtgever
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Inhoud Samenvatting
5
1. Inleiding
7
2. Geluid en de gezondheidseffecten 2.1 Wat is geluid 2.2 Gezondheid 2.3 Doel beleid
8 8 8 9
3. Wettelijk kader en beleid van Voorschoten 3.1 Omgevingswet 3.2 Grenswaarden en standaardwaarden geluid 3.3 Geluidproductieplafonds als omgevingswaarde 3.4 Bestaand beleid
10 10 10 11 11
4. Evaluatie maatregelen vorig Actieplan
13
5. Beschrijving situatie, relevante geluidbronnen en toekomstige ontwikkelingen 5.1 Relevante geluidbronnen 5.2 Toekomstige ontwikkelingen
15 16 17
6. Geluidsituatie in 2021 6.1 Rekenmethode 6.2 Blootstelling en hinder per geluidbron 6.3 Vergelijking resultaten wegverkeer met vorige geluidkaarten 6.4 Vergelijking hinder met vorige ronde geluidkaarten 6.5 Stille gebieden
19 19 19 20 21 22
7. Participatie 7.1 Geluidpeiling inwoners Voorschoten 7.2 Wat kan de gemeente Voorschoten met de resultaten in dit Actieplan
23 23 24
8. Plandrempel, hotspots en voorstel maatregelen 8.1 Keuze plandrempel 8.2 Hotspots 8.3 Mogelijkheden om de geluidbelasting bij hotspots te verlagen 8.4 Voorstel maatregelen Actieplan Voorschoten 2024-2028 8.5 Totaaloverzicht voorgestelde maatregelen in Actieplan
26 26 27 28 29 32
9. Conclusies
33
10. Inspraak en zienswijzen
34
3
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
4
Overschrijding standaardwaarde en grenswaarde Onderbouwing aanscherping plandrempel Toelichting effecten mogelijke geluidmaatregelen Kosten/batenanalyse stille wegdekken GGD advies Actieplan geluid Geluidpeiling
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Samenvatting Gemeente Voorschoten moet iedere 5 jaar een nieuw Actieplan Geluid opstellen. Dit Actieplan is gebaseerd op de geluidbelastingkaarten die in 2022 zijn vastgesteld. Zij geven de situatie weer voor het jaar 2021. Uit deze geluidkaarten blijkt dat het wegverkeer voor de meeste geluidhinder zorgt. Dit past in het landelijk beeld van de afgelopen 25 jaar, waarin wegverkeer zorgt voor de meeste hinder, gevolgd door geluidoverlast door buren en het vliegverkeer. Andere bronnen van geluidoverlast zijn industrie en railverkeer. Dit Actieplan beperkt zich, zoals door de EU voorgeschreven, tot hinder veroorzaakt door wegverkeer, railverkeer, vliegverkeer en industrielawaai door bedrijfsterreinen. Andere bronnen van geluidoverlast zoals, burenlawaai, geluid van evenementen en bouwlawaai blijven dus buiten beschouwing. Het Actieplan geluid 2024-2028 beschrijft het beleid dat de gemeente Voorschoten voert om geluidbelasting door de gemeentelijke wegen en de (gezoneerde) industrieterreinen te beheersen. Het beheersen van het lawaai van de landelijke infrastructuur (snelwegen en spoor) is een taak van het ministerie van I&W. De provincie Zuid-Holland is verantwoordelijk voor het beheersen van de overlast door provinciale wegen langs en door Voorschoten. Voorschoten valt buiten de geluidscontour van de luchthavens, dit is dan ook niet meegenomen in dit Actieplan.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
De belangrijkste geluidbronnen binnen de gemeente Voorschoten zijn, zoals verwacht, de lokale wegen, waarbij langs de grotere gebiedsontsluitingswegen de hoogste geluidbelastingen optreden. Op basis van de geluidkaarten is berekend dat in 2021 ca. 860 personen een hoge mate van geluidhinder ondervonden van het lokale wegverkeer. Ongeveer 87 personen hadden hinder van het spoor. In totaal werden circa 184 personen door het geluid van weg of spoor in hun slaap verstoord. Een kanttekening daarbij is dat de Richtlijn omgevingslawaai zich richt op de geluidbelasting op de gevels van woningen en andere geluidgevoelige gebouwen 1. Er wordt dus geen rekening gehouden met de aanwezige geluidisolatie en met de aanwezigheid van een geluidluwe (achter)zijde ter compensatie van het hoge geluidniveau aan de voorzijde. De gemeente Voorschoten verwacht dat in werkelijkheid het aantal personen dat een hoge mate van hinder door het wegverkeer ondervindt in Voorschoten een stuk lager zal liggen. De gemeente Voorschoten hanteert voor het komende Actieplan geluid 2024-2028 een aangescherpte plandrempel voor het etmaalgemiddelde van 63 dB Lden en voor de nachtperiode een aangescherpte plandrempel van 55 dB Lnight. Bij deze plandrempels zijn er nog 440 locaties waar het geluid vanwege de lokale wegen hoger is dan deze plandrempels.
In dit Actieplan zijn maatregelen voorgesteld om de geluidbelastingen op deze locaties te reduceren. Een overzicht van de belangrijkste knelpuntlocaties (hotspots) en de voorgestelde maatregelen staat in onderstaande tabel.
1
In dit Actieplan Geluid is het onderzoek geconcentreerd op woningen, maar is ook het aantal blootgestelde andere geluidgevoelige gebouwen opgenomen. Hierbij zijn de woningen veruit maatgevend.
5
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
tabel 1: overzicht knelpuntlocaties en voorgestelde maatregelen Maatregel Voortzetten bestaand beleid voor het toepassen van stille wegdekken bij groot onderhoud Het stimuleren van collectief vervoer en ongemotoriseerd verkeer Het “dichtzetten” van een opening tussen bebouwing met het doel daarmee een echt stille zijde te creëren. Dit is beleid bij nieuwbouw. Bekendheid geven aan stille achtergevels en rustige plekken in de omgeving van woningen. Uitvoeren geluidsanering wegverkeer volgens saneringslijst.
Stil wegdek (SMA-NL8G+) voor wegvakken met hoge verkeersbelasting bij groot onderhoud.
Papelaan west Industrieweg
Algemeen Algemeen
Algemeen
•
Leidseweg Noord (tussen de Trompweg en de Piet Heynlaan)(deel midden) • Leidseweg Noord (deel noord) • Leidseweg • Veurseweg • Leidseweg Noord (tussen Piet Heynlaan en Haagweg) • Karel Doormanlaan (tussen Veurseweg en Gen. Spoorlaan) • Bachlaan (tussen Leidseweg en Van Beethovenlaan) • Raadhuislaan (tussen Leidseweg en Bethlehemstraat) • Prof. Einsteinlaan (tussen Prof. Debijelaan en Prof. Einthovenlaan) • Koninklijke Marinelaan (tussen Zwaluwweg en Molenlaan) – of snelheidsverlaging naar 30 km/uur Sanering railverkeer door Prorail. Ontwerpbesluit voor akoestische maatregelen wordt in voorjaar 2024 bekend gemaakt. Sanering railverkeer door Prorail. Ontwerpbesluit voor akoestische maatregelen wordt in voorjaar 2024 bekend gemaakt. Geplande opening Rijnlandroute in juli 2024.
De afgelopen 5 jaar heeft de gemeente bij groot wegonderhoud, waar mogelijk, stiller asfalt neergelegd. En bij nieuwe ontwikkelingen op geluidbelaste locaties is het creëren van geluidluwe gevels, stille (gezamenlijke) buitenruimten, een goede gebouwindeling en een extra goede geluidwering de norm om een aangenaam woon- en leefklimaat voor de bewoners te garanderen. Dit beleid wordt onverminderd voortgezet.
6
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Realisatie Rijnlandroute door provincie Zuid-Holland met tunnel en verdiepte ligging.
Locatie Algemeen
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
1. Inleiding Gemeenten binnen agglomeraties stellen iedere 5 jaar een geluidbelastingkaart en een Actieplan op. Voorschoten is één van deze gemeenten. Deze verplichting komt voort uit de EU-richtlijn Omgevingslawaai en is geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Deze richtlijn is alleen van toepassing op de geluidbronnen: wegverkeer, railverkeer, luchtvaart en (gezoneerde) industrieterreinen. Andere bronnen die mogelijk ook hinder kunnen veroorzaken, zoals burenlawaai, bouwlawaai en evenementen in de buitenlucht worden hierbij niet meegenomen.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
De Richtlijn Omgevingslawaai kent de volgende instrumenten: • Een inventarisatie van het omgevingslawaai, dat wordt gepresenteerd in geluidbelastingkaarten. • Een Actieplan met maatregelen vaststellen om overlast door omgevingslawaai te voorkomen of te beperken. Het Actieplan geluid is een verplicht programma op basis van artikel 3.6 Omgevingswet. • Burgers informeren over het omgevingslawaai. Het Actieplan geluid volgt op de eerder vastgestelde geluidbelastingkaarten Voorschoten 2021 (vastgesteld op 29 juni 2022). Om het Actieplan op te kunnen stellen moeten de geluidkaarten worden geanalyseerd en plandrempels worden vastgesteld. Plandrempels worden alleen vastgesteld voor de geluidbronnen die door de gemeente worden beheerd. Voor de gemeente Voorschoten zijn dat de gemeentelijke wegen en de (gezoneerde) industrieterreinen. Na vaststelling van de plandrempels kunnen de hotspots worden bepaald. Hotspots zijn gebieden waar veel geluidgevoelige bestemmingen met een geluidbelasting boven de plandrempel liggen. Tot slot moet worden nagegaan met welke maatregelen de geluidbelasting bij de hotspots kan worden verlaagd. Voorschoten stelt al sinds 2006 Actieplannen op om de overlast door omgevingslawaai te voorkomen of te verminderen. In dit document is het nieuwe Actieplan voor de gemeente Voorschoten opgenomen.
Hiervoor geldt de volgende leeswijzer: • Hoofdstuk 2: beschrijving van de gezondheidseffecten van geluid. • Hoofdstuk 3 beschrijving van het toetsingskader en het bestaande beleid. • Hoofdstuk 4: een evaluatie van het vorige Actieplan. • Hoofdstuk 5: beschrijft de geluidsituatie in Voorschoten en de relevantie van de verschillende geluidbronnen. • Hoofdstuk 6: gaat in op de geluidbelastingkaarten 2022 (peiljaar 2021). • Hoofdstuk 7: hoe gaat de gemeente Voorschoten om met participatie. • Hoofdstuk 8: wat wordt de nieuwe plandrempel voor Voorschoten. Hieruit volgen de hotspots, dit zijn plekken waar de plandrempel overschreden wordt. In dit hoofdstuk zijn dan ook de maatregelen beschreven die voorgesteld worden om het aantal woningen waar de plandrempel overschreden wordt te reduceren. • Hoofdstuk 9: conclusies van het Actieplan.
7
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
2. Geluid en de gezondheidseffecten In de onderstaande paragrafen vindt u informatie over geluid, de gezondheidseffecten en het doel van het beleid. 2.1 Wat is geluid Geluid ontstaat wanneer lucht (of een ander medium) in trilling wordt gebracht. Deze trillingen worden door het menselijke oor omgezet in geluid. Geluid kan prettig zijn maar ook als onprettig of hinderlijk worden ervaren. Dit hangt onder andere af van het soort geluid en de geluidsterkte, maar ook van het tijdstip en de duur van het geluid. Daarnaast zijn er nog vele factoren die het oordeel over een geluid beïnvloeden.
2.2 Gezondheid De leefomgeving waarin mensen wonen, werken en leven heeft invloed op hun gezondheid. Van alle milieufactoren bepaalt wegverkeerslawaai voor het belangrijkste deel de tevredenheid van mensen over hun woonomgeving. Behalve de hoogte van de geluidbelasting zijn ook andere factoren van belang voor de beleving. Het gaat bijvoorbeeld om de vermijdbaarheid, de tijdsduur en de omgeving waarin zich het geluid voordoet. Daarnaast heeft geluidhinder ook te maken met hoe iemand een geluid ervaart. Een individueel persoon kan een bepaald soort geluid of bepaald geluidniveau als hinderlijk ervaren, terwijl een ander persoon dat niet doet. 8
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Geluidsterkte is een goede maat voor de kans op hinder en kan worden gemeten met een geluidmeter. De geluidsterkte wordt uitgedrukt in decibel (dB). Een decibel is een logaritmische eenheid. Een verdubbeling van het geluid betekent een toename van 3 dB. Stel dat het verkeer op een weg een geluidniveau veroorzaakt van 70 dB en er gaan twee keer zoveel auto's over die weg rijden. Dan betekent dit geen verdubbeling van dB's (140 dB), maar een toename van 3 dB. In de figuur hiernaast is aangegeven welk niveau ongeveer hoort bij een activiteit. Om een goed beeld te krijgen van de geluidsterkte op een bepaald punt moet je voor langere tijd dag en nacht meten. Als je de geluidsterkte bij alle woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen wilt weten dan moet je bij al die woningen langdurig meten. Dat is praktisch onmogelijk. Bovendien zeggen de metingen alleen iets over het geluid in het heden, maar geven ze geen inzicht in toekomstige ontwikkelingen. Daarom zijn rekenmethodes ontwikkeld, waarmee de (gemiddelde) geluidniveaus op ieder gewenst punt relatief eenvoudig kan worden berekend. Met deze gestandaardiseerde rekenmethodes kunnen ook toekomstige ontwikkelingen worden doorgerekend. De rekenmethodes houden rekening met de factoren die van invloed zijn op de geluidbelasting. Voor wegverkeer zijn dat bijvoorbeeld het wegdektype, de rijsnelheid en het aantal voertuigen.
In Nederland is het gebruikelijk dat de geluidniveaus volgens een wettelijk vastgestelde rekenmethodiek worden berekend in plaats van gemeten.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Geluid kan leiden tot hinder, slaapverstoring, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stress. Deze effecten kunnen op hun beurt weer aanleiding geven tot een hogere bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol, waardoor het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen wordt verhoogd. Hinder is een gevoel dat optreedt wanneer geluid iemands gedachten, gevoelens of activiteiten beïnvloedt. Hinder kan al optreden vanaf geluidniveaus van 40 decibel en is ook afhankelijk van het soort geluid en de context van het geluid. Bij geluidniveaus van meer dan 60 decibel neemt het risico op hart- en vaatziekten toe. Blootstelling aan geluid kan ook leiden tot een verminderd prestatievermogen en leerproblemen bij kinderen. Uit onderzoek van het RIVM2 blijkt dat bewoners van woningen met een hoge geluidbelasting door verkeerslawaai minder hinder in en rond de woning ervaren als er stille plekken in de buurt zijn. Bij woningen met een hoge geluidbelasting vermindert het aantal gehinderden als de woning een tuin of balkon heeft aan de geluidluwe zijde, waar de geluidbelasting minstens 10 dB lager is.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Wegverkeer is de belangrijkste bron van geluidhinder in de woonomgeving. Uit onderzoek van het RIVM3 blijkt dat ruim 12% van de Nederlanders ernstige hinder door het wegverkeer ondervinden. In Voorschoten ondervinden circa 7,2% van de inwoners een hoge mate van hinder door het wegverkeer. 2.3 Doel beleid Geluidbeleving is een belangrijk aspect voor een gezonde leefomgeving. Het beleid in de Europese Unie is erop gericht dat niemand mag worden blootgesteld aan geluidniveaus die zijn of haar gezondheid en de kwaliteit van zijn/haar bestaan in gevaar brengen. Hiervoor is de Richtlijn Omgevingslawaai vastgesteld. Het doel van de richtlijn is, om op basis van prioriteiten, de schadelijke gevolgen (inclusief hinder) van blootstelling aan omgevingslawaai te vermijden, voorkomen of verminderen.
2
RIVM briefrapport 630650005/2013, ‘De invloed van een stille zijde bij woningen op gezondheid en welbevinden, literatuur en aanbevelingen voor beleid’, door E.E.J. van Kempen en A. van Beek. 3 Ernstige hinder en slaapverstoring in Nederland – Onderzoek Beleving Woonomgeving (OBW) 2020 (RIVM rapport 20210236).
9
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
3. Wettelijk kader en beleid van Voorschoten Volgens de EU-richtlijn omgevingslawaai, in het Engels (Environmental Noise Directive (END)), zijn gemeenten verplicht een geluidbelastingkaart vast te stellen (voor 30 juni 2022) en het Actieplan geluid te actualiseren en dit vast te stellen voor 18 juli 2024. De Richtlijn omgevingslawaai is in 2004 geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Eerst in de Wet geluidhinder, vanaf 2012 in de Wet milieubeheer. De Europese richtlijn is vanaf 1 januari 2024 ook geïmplementeerd in de Omgevingswet. 3.1 Omgevingswet Het Rijk verplicht zich tot het opstellen van regels om de richtlijn omgevingslawaai uit te voeren. Dit is vermeld in de Omgevingswet voor de geluidbelastingkaarten (artikel 20.7) en het Actieplan geluid (artikel 2.26). Het Rijk wijst de agglomeraties aan die onder deze verplichting vallen via artikel 2.40 van de Omgevingsregeling. Artikel 3.5 van de Omgevingswet bevat de zogenaamde instructieregels waar het Actieplan geluid aan moet voldoen. Zo moet het Actieplan een evaluatie bevatten van de voorgenomen maatregelen uit het vorige Actieplan. Tevens moeten de geluidbelastingkaarten 2022 geanalyseerd worden in het plan. Daarnaast moet een plandrempel zijn opgenomen en een overzicht met knelpuntlocaties waar niet aan deze plandrempel wordt voldaan.
Resulterend in een overzicht met mogelijke maatregelen om de geluidsituatie op deze locaties te verbeteren 4.
De standaardwaarde is de algemeen geaccepteerde geluidbelasting per geluidbron. Bij deze waarde is het geluid aanvaardbaar en de gezondheidsschade acceptabel. Deze waarde wordt vooral toegepast bij nieuwe (geluidgevoelige) ontwikkelingen. Van deze waarde kan gemotiveerd worden afgeweken tot de grenswaarde. Naast de standaardwaarde is in de Omgevingswet ook een grenswaarde opgenomen. Wanneer bij een nieuwe ontwikkeling niet voldaan kan worden aan de standaardwaarde en maatregelen niet getroffen kunnen worden (zoals schermen of stil asfalt), is het mogelijk geluid tot en met deze grenswaarde toe te staan. Overschrijding van de grenswaarde is alleen bij hoge uitzondering toegestaan en met toepassing van geluidbeperkende maatregelen. In bijlage 1 is een toelichting opgenomen over de standaardwaarden en grenswaarden per geluidbron. Tevens bevat deze bijlage een overzicht van de punten waar de standaardwaarden en grenswaarden (uit de Omgevingswet) voor het gemeentelijk wegverkeer overschreden worden.
4
Zie voor een totaaloverzicht van deze verplichte onderdelen de website van IPLO (Instructieregels Actieplan geluid | Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl)
10
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
3.2 Grenswaarden en standaardwaarden geluid Eén van de verplichte onderwerpen in het Actieplan is het in beeld brengen van de situaties waar de wettelijke standaard- en grenswaarden voor het geluid vanwege de relevante geluidbronnen worden overschreden.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
3.3 Geluidproductieplafonds als omgevingswaarde De inwoners van Voorschoten worden ook blootgesteld aan geluidbronnen die in het beheer zijn van andere partijen. Het gaat om rijkswegen, provinciale wegen en hoofdspoorlijnen. Hiervoor geldt de systematiek van geluidproductieplafonds (GPP). Dit betekent dat het maximaal uitgestraalde geluid de vastgestelde geluidsproductieplafonds niet mag overschrijden. Deze geluidproductieplafonds worden voor rijkswegen en de hoofdspoorwegen vastgesteld door de minister van I&W en voor de provinciale wegen door Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland. Langs en door Voorschoten lopen een aantal rijkswegen (A4, N44) en de spoorlijn LeidenSchiphol/Haarlem. Voor de provinciale wegen (N447 en N448) zijn nog geen GPP’s vastgesteld, dit moet voor 2026 gebeurd zijn. In het vijfjaarlijkse Actieplan moet een overzicht gegeven worden van de monitoringsresultaten van deze bronnen met een GPP binnen het gemeentelijk grondgebied.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Beheer van het geluid van de rijkswegen valt onder de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid. Elk jaar monitort de rijksoverheid de geluidniveaus op de referentiepunten. Bij een (dreigende) overschrijding wordt vervolgens gekeken naar mogelijke maatregelen. Uit het meest recente nalevingsverslag van Rijkswaterstaat (2022) blijkt dat er ter hoogte van Voorschoten geen sprake is van een dreigende overschrijding van de geluidproductieplafonds langs de bestaande rijkswegen. De Rijnlandroute (verbinding tussen A4 en A44 aan de noordkant van Voorschoten) wordt in juli 2024 opengesteld. Deze weg is daarom tot de openstelling vrijgesteld van naleving, maar langs deze weg zijn uitgebreide geluidmaatregelen getroffen, zodat met deze maatregelen voldaan zal worden aan de vastgestelde plafonds. Beheer van het geluid van de spoorwegen valt onder de verantwoordelijkheid van ProRail. Elk jaar monitort ProRail de geluidniveaus op de referentiepunten. Bij een (dreigende) overschrijding wordt vervolgens gekeken naar mogelijke maatregelen. Uit het meest recente nalevingsverslag van ProRail (2022) blijkt dat er ter hoogte van Voorschoten geen sprake is van een dreigende overschrijding van de geluidproductieplafonds. Gebleken is dat er op sommige plekken heel veel ruimte is in de GPP’s. ProRail doet onderzoek naar de mogelijkheden voor verlaging van de GPP’s.
3.4 Bestaand beleid Naast het toetsingskader dat de Omgevingswet voorschrijft heeft de gemeente Voorschoten in haar beleid en regionale afspraken ook afspraken gemaakt die een relatie hebben met de geluidsituatie in Voorschoten. 3.4.1 Actieplan geluid Voorschoten 2018-2023 In het vorige Actieplan ‘Actieplan geluid Voorschoten 2018-2023’ heeft de gemeente de volgende maatregelen opgenomen: • Onderzoeken of de toepassing van een geluidreducerend wegdek mogelijk is. • Het toepassen van stille wegdekken, bij voorkeur met een lange levensduur en aangelegd op het moment dat het oude wegdek aan vervanging toe is. • Onderzoeken of snelheidsverlaging mogelijk is (van 50 naar 30 km/h). • Beleid gericht om goede alternatieven voor het autogebruik te bieden en te stimuleren. • Het uitvoeren van de sanering aan bestaande woningen, die dan in de meeste gevallen gevelisolatie krijgen, een en ander voor zover de landelijke subsidie dit toelaat. • Inzetten voor geplande geluidschermen langs de A4 door de provincie Zuid-Holland. Hierbij zijn ook een aantal concrete acties benoemd. De acties en status van de uitvoering van maatregelen worden verderop in dit Actieplan toegelicht. 11
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
3.4.2 Hogere grenswaarden beleid Binnen de gemeente Voorschoten gold de afgelopen jaren een hogere grenswaardenbeleid bij het realiseren van nieuwe geluidgevoelige bestemmingen langs wegen en spoorwegen. Dit beleid beschreef extra randvoorwaarden voor het realiseren van deze bestemmingen, als hierbij de voorkeursgrenswaarden uit de Wet geluidhinder overschreden werden. Deze voorwaarden bestonden uit een vorm van akoestische compensatie om toch een aangenaam woon- en leefklimaat te kunnen garanderen. Bij akoestische compensatie kan dan gedacht worden aan het realiseren van een geluidluwe gevel of geluidluwe zijde, het creëren van geluidluwe buitenruimte en binnentuinen, en/of het vereisen van extra geluidwerende voorzieningen in de gevel of woningscheidende wanden. 3.4.3 Regionale strategie mobiliteit Voorschoten werkt onder andere samen met twaalf andere gemeenten in een samenwerkingsverband onder de naam Holland Rijnland. Holland Rijnland bestaat uit dertien gemeenten. Dat zijn Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten, Zoeterwoude. Samen hebben deze gemeenten een regionale strategie mobiliteit opgesteld. Met drie speerpunten wordt richting gegeven aan de ambitie om samen toe te werken naar een toekomstbestendig mobiliteitssysteem.
Versterken van de regionale ontwikkelassen rond knooppunt Leiden Centraal Schaalsprong regionaal HOV Versterken knooppunt Leiden Centraal Gerichte investeringen in infrastructuur
2. Realiseren van toekomstbestendige, robuuste netwerken • Doorstroming op de hoofdassen • Oost-west verbindingen versterken • Vergroten robuustheid noord-zuid verbindingen • Routing landbouwverkeer in kaart brengen en verbeteren 3. Benutten van kansen voor duurzame (keten)mobiliteit • Ontwikkeling regionaal doorfietsnetwerk • Regionale mobiliteitshubs • Ruimte voor slimme mobiliteitsconcepten/ Smart mobility In de regionale strategie wordt niet specifiek ingegaan op het aspect geluid of geluidoverlast. Op diverse vlakken werkt Voorschoten natuurlijk samen met de omliggende gemeenten. De omgevingsvisie van Leiden (Omgevingsvisie Leiden 2040) is zeker van invloed op de ontwikkeling van de leefomgeving in de regio.
12
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
1 • • •
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
4. Evaluatie maatregelen vorig Actieplan De gemeente Voorschoten heeft de afgelopen jaren ingezet op de realisatie van diverse maatregelen uit het Actieplan. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de genoemde maatregelen in het vorige Actieplan en de actuele status. tabel 2: status van maatregelen uit het vorige Actieplan Weg/ wegvak Algemeen
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Traverse (Leidseweg; Koningin Julianalaan; Schoolstraat en Veurseweg) Leidseweg
Maatregel het uitvoeren van de sanering aan bestaande woningen, die dan in de meeste gevallen gevelisolatie krijgen, een en ander voor zover de landelijke subsidie dit toelaat (zie hieronder voor specifieke wegen) Stil wegdek (SMA-NL8G+) bij kruispunten bij onderhoud
Status Alle woningen die op de zgn. landelijke saneringslijst staan (450 volgens vorige Actieplan)
Sanering onderzoeken. (vorige Actieplan:137 woningen onderzoek)
Het concept saneringprogramma wordt opgesteld. Op bepaalde (kleine) delen van de weg is de deklaag vervangen door SMA-NL8G+ in 2022 en 2023 Het concept saneringprogramma wordt opgesteld. Op bepaalde delen van de weg is de deklaag vervangen door SMA-NL8G+ in 2022 en 2023 Dit deel wordt autoluw waardoor de geluidbelasting lager wordt dan 48 dB
Veurseweg
Sanering onderzoeken. (vorige Actieplan:138 woningen onderzoek)
Leidsweg Noord (tussen de Haagweg (Leiden) en de Trompweg) (deel noord)
Sanering 27 woningen
Leidsweg Noord (tussen de Trompweg en de Piet Heynlaan)(deel midden)
Leidsweg Noord (tussen de Piet Heynlaan en de Voorschoterweg) (deel zuid)
Nieuwe doorgaande weg tussen de Trompweg en de gemeente Leiden (De Groote Vink) in de nieuwbouwwijk ‘Het Fortuyn van Voorschoten’ Stil wegdek (SMA-NL8G+) voor wegvakken met hoge verkeersbelasting bij onderhoud. O.a. kruispunten en rotondes. Sanering 21 woningen
Stil wegdek (SMA-NL8G+) voor wegvakken met hoge verkeersbelasting bij onderhoud o.a. kruispunten en rotondes. Sanering 11 woningen
Verlaging snelheid van 50 naar 30 km/u Onderzoek stil asfalt Papelaan west
Sanering railverkeer door Prorail
Industrieweg
Sanering railverkeer door Prorail
A4
Mogelijke maatregelen uit meerjarenprogramma geluidsanering (schermen langs het spoor) geluidscherm tussen de A4 en Recreatiegebied Vlietland/Vogelplas Starrevaart (door Provincie Zuid-Holland)
50 km/u toegestaan Er wordt Konwécity 5 (dunne geluidsreducerende deklaag) als deklaag toegepast. Op bepaalde delen van de weg is de deklaag vervangen door SMA-NL8G+ in 2022 en 2023 Deze woningen komen in aanmerking voor een gevelisolatieonderzoek. Dit wordt in 2024 uitgevoerd. Op bepaalde delen van de weg is de deklaag vervangen door SMA-NL8G+ in 2022 en 2023 Door 30 km/uur is de geluidbelasting 60 dB of lager. De woningen zijn geschouwd en het geluidniveau in de woningen voldoet aan de wettelijke norm van 43 dB. Verlaging snelheid is doorgevoerd. Op bepaalde delen van de weg is de deklaag vervangen door SMA-NL8G+ in 2022 en 2023 Ontwerpbesluit voor akoestische maatregelen wordt in voorjaar 2024 bekend gemaakt. Ontwerpbesluit voor akoestische maatregelen wordt in voorjaar 2024 bekend gemaakt. Behalve de hierboven vermelde twee saneringslocaties zijn er geen maatregelen uit het MJPG. Op 21 december 2023 is een aanvraag omgevingsvergunning ingediend bij de gemeente Leidschendam-Voorburg. Aanbesteding op zijn vroegst medio 2024. Substantiële geluidreductie in Voorschoten
13
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Weg/ wegvak
Maatregel
Rijnlandroute
Effecten monitoren
Status wordt als niet reëel beschouwd door de provincie Geplande opening Rijnlandroute in juli 2024.
In onderstaande figuur is aan de linkerzijde de locatie van de aanwezige stille wegdekken (in 2021) in Voorschoten weergegeven. De rechterzijde van de figuur geeft de wijzigingen in de stille wegdekken per einde 2023 weer.
Een andere maatregel uit het vorige Actieplan was meer communicatie over rustige plekken in de buurt van de woningen. Dit is de afgelopen jaren uitgevoerd door de gemeente, onder andere door bij nieuwbouw op geluidbelaste locaties de voorwaarde te stellen dat er een geluidluwe gevel (= rustige plek om te kunnen verblijven) gecreëerd wordt. Er zijn ook een aantal ontwikkelingen die bijdragen aan het verminderen van de overlast door verkeer, waarvan de winst zich lastig laat kwantificeren in decibellen, maar die wel belangrijk zijn om ze te benoemen. De gemeente is actief met het stimuleren van duurzame mobiliteit. En ook actief met het stimuleren van het fietsgebruik en lopen. Diverse fietsroutes zijn aangepakt. Er zijn ook een aantal maatregelen nog niet uitgevoerd of in voorbereiding. Deze komen verderop in dit Actieplan terug.
14
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
figuur 1: aanwezige stille/geluidreducerende wegdekken in Voorschoten (links: situatie 2021 / rechts: situatie 2023
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
5. Beschrijving situatie, relevante geluidbronnen en toekomstige ontwikkelingen
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Voorschoten is een dorp in de provincie Zuid-Holland en gelegen aan de zuidzijde van de stad Leiden. In 2021 telde Voorschoten circa 25.600 inwoners (peildatum 1 januari 2022: 25.627 inwoners) en circa 12.000 woningen. De gemeente Voorschoten heeft afgerond een totale oppervlakte van 1.156 hectare, waarvan 1.111 land en 45 water (100 hectare is 1 km 2). De gemiddelde dichtheid van adressen is 1.856 adressen per km2.
figuur 2: overzicht buurten in de gemeente Voorschoten
Het dorp Voorschoten is verdeeld in twaalf buurten: Noord-Hofland, Adegeest, Krimwijk, Vlietwijk, Nassauwijk, Dobbewijk, Centrum, Bijdorp, Bloemenwijk, Boschgeest, Starrenburg en het Buitengebied.
15
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
5.1 Relevante geluidbronnen Dit Actieplan beschrijft geluidhinder veroorzaakt door weg-, rail- en vliegverkeer en als gevolg van bedrijfsterreinen. De gemeente Voorschoten ligt buiten de 55 dB Lden of 50 dB Lnight contouren van luchthavens (Schiphol Airport en Rotterdam/The Hague Airport). Het luchtvaartlawaai is daarom niet meegenomen in de geluidbelastingkaart 2022. Er wordt wel geluid van vliegtuigen waargenomen in Voorschoten. De gemeente ligt binnen de invloedssfeer van de primaire start- en landingsbaan 'Kaagbaan'. Dit geluid zorgt bij inwoners voor hinder. Dat blijkt ook duidelijk uit de enquête die gehouden is over de ervaren geluidhinder in de gemeente. In het kader van de Europese richtlijn omgevingslawaai wordt luchtvaartlawaai niet meegenomen in dit Actieplan. Dat wil niet zeggen dat de gemeente Voorschoten zich niet inzet om hinder van vliegverkeer tegen te gaan (zie hoofdstuk 7.2). Ook kent de gemeente geen (gezoneerde) industrieterreinen. Onderstaande figuur toont de relevante geluidbronnen in Voorschoten.
De volgende wegverkeersbronnen hebben invloed op de woningen binnen Voorschoten: • De rijkswegen A4 en A44 worden beheerd door Rijkswaterstaat. • De provinciale wegen N447 en N448 (ten westen van de spooronderdoorgang) worden beheerd door de provincie Zuid-Holland. • De overige openbare wegen worden beheerd door de gemeente Voorschoten. 16
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
figuur 3: overzicht relevante geluidbronnen Voorschoten (wegen – rood, spoorlijnen – zwart)
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Het voorliggende Actieplan gaat in op de geluidsituatie van de gemeentelijke wegen. Door Voorschoten loopt de spoorlijn Leiden-Den Haag. Deze spoorlijn wordt beheerd door ProRail. Er zijn geen grote bedrijven en (gezoneerde) bedrijventerreinen in en om Voorschoten aanwezig die relevante geluidhinder veroorzaken.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
5.2 Toekomstige ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkeling op het gebied van het regionale verkeer is de Leidse Ring, die de komende jaren gerealiseerd gaat worden. De Leidse Ring wordt gevormd door de A4, A44, N446, de RijnlandRoute en de Leidse Ring Noord. De ring moet ervoor zorgen dat doorgaand verkeer buiten de dorpskern blijft. De RijnlandRoute loopt aan de noordzijde van Voorschoten. De Rijnlandroute (N434) bestaat uit de Corbulotunnel en een stuk verdiepte ligging. De verwachting is dat de N434 in de zomer van 2024 in gebruik wordt genomen.
figuur 4: de toekomstige regionale verkeersstructuur van de Leidse Ring met de ligging van de Rijnlandroute
17
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
De gemeente Voorschoten heeft de geplande bouwprojecten met een zekere omvang (> 50 woningen) in onderstaande figuur opgenomen.
1 2
figuur 5: de toekomstige bouwprojecten in Voorschoten (1. Het Fortuyn van Voorschoten, 2. Segaar/Arsenaal, 3. Starrenburg III
Het Fortuyn van Voorschoten In het noordelijk deel van Voorschoten wordt de woonwijk ‘Het Fortuyn van Voorschoten’ gerealiseerd met ca. 130 woningen. Deze woningen worden in 2024 opgeleverd. De wijk is gelegen tussen de Haagweg/ De grote Vink in Leiden, de Trompweg en Leidseweg in Voorschoten. Segaar/ Arsenaal Naast de hiervoor genoemde ontwikkeling worden er in de wijk Segaar/Arsenaal ca. 90 woningen tussen Leidseweg, Trompweg en de Korte Vliet opgeleverd. Dit staat gepland voor 2026. Starrenburg III De woonwijk ‘Starrenburg III’ komt te liggen naast Starrenbrug II. Hier gaan ca. 356 woningen gerealiseerd worden tot december 2027. Deze wijk ligt aan de zuidzijde van Voorschoten en grenst aan de Veurseweg en de Vliet. 18
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
3
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
6. Geluidsituatie in 2021 In opdracht van de Omgevingsdienst West-Holland zijn in 2022 door DGMR de geluidbelastingkaarten voor de gemeente Voorschoten opgesteld en de tellingen uitgevoerd. Het gaat om de volgende kaarten: • Geluidcontouren wegverkeer voor etmaal- en nachtperiode. • Geluidcontouren railverkeer etmaal- en nachtperiode. • Geluidcontouren industrieterreinen en grote bedrijven voor etmaal- en nachtperiode.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
De kaarten voor het stedelijk wegverkeer zijn gebaseerd op het verkeersprognosemodel uit de Regionale Verkeer en Milieukaart (RVMK2021). Verder zijn er tabellen gemaakt waarin het aantal woningen en het aantal blootgestelde personen per geluidbelastingklasse en het aantal ernstig geluidgehinderden is weergegeven voor het peiljaar 2021. De geluidbelastingkaarten en de tabellen zijn op 7 juli 2022 vastgesteld, gepubliceerd en vervolgens aan het ministerie van I&W verzonden. De geluidbelastingkaarten zijn digitaal te raadplegen op https://www.odwh.nl/themas/geluid/geluidkaarten/ 6.1 Rekenmethode Het is de vierde keer dat de gemeente Voorschoten een Actieplan geluid opstelt. Voor elk Actieplan is de locatie van het aantal blootgestelde personen aan geluidniveaus boven de plandrempel de basis geweest voor het bepalen en uitvoeren van maatregelen. De geluidbelastingkaarten zijn de basis voor de aantallen blootgestelde personen, (ernstig) gehinderden en slaapverstoorden. Deze kaarten worden bepaald met een wettelijk vastgestelde rekenmethode. Voor de eerste drie ronden is dit gedaan met de Standaardrekenmethode 2 (SRM2) en de Standaard karteringsmethode (SKM2) uit het Reken- een Meetvoorschrift Geluid. Voor de meest recente vierde ronde (2021) is voor het eerst gebruikgemaakt van de voorgeschreven Europese rekenmethode CNOSSOS-EU.
Het gebruik van deze verplichte nieuwe rekenmethode CNOSSOS geeft onder dezelfde omstandigheden heel andere resultaten dan de ‘oude’ rekenmethode SRM2. Daarom is voor dit Actieplan ook een herberekening van de geluidbelastingkaarten met de rekenmethode SRM2 uitgevoerd, zodat de vergelijking beter te maken is. De SRM2-rekenmethode geeft kleine verschillen ten opzichte van de rekenmethode die geldt onder de Omgevingswet. Deze was echter tijdens de berekeningen nog niet beschikbaar. Een overzicht van de punten waar de standaardwaarden en grenswaarden (uit de Omgevingswet) overschreden worden is opgenomen in bijlage 1. 6.2 Blootstelling en hinder per geluidbron Onderstaande tabel toont het aantal woningen en bewoners dat blootgesteld wordt aan geluid van wegverkeer, spoorwegen of industrie boven 55 dB Lden. En daarnaast het aantal personen dat hiervan een hoge mate van geluidhinder of slaapverstoring ondervindt als de geluidbelasting 55 dB Lden of 50 dB Lnight of meer is5. In de tabel daaronder is ook het aantal blootgestelde andere geluidgevoelige gebouwen opgenomen.
5
Deze ondergrens is vastgelegd in de Europese Richtlijn omgevingslawaai (END).
19
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
tabel 3: resultaten blootstelling en hinder per geluidbron Geluidbron
Rekenmethode
Wegverkeer Spoorwegen
SRM2 SRM2
Aantal blootgestelde woningen >55 dB 3.125 281
Aantal bewoners (afgerond) 6690 600
Aantal personen met hoge mate van hinder 859 87
Aantal personen slaapverstoord 162 22
tabel 4: resultaten blootstelling andere geluidgevoelige gebouwen Geluidbron
Rekenmethode
Wegverkeer Spoorwegen
SRM2 SRM2
Aantal blootgestelde onderwijslocaties >55 dB Lden 4 0
Aantal blootgestelde gezondheidszorggebouwen > 55 dB Lden 4 0
Uit deze tabellen blijkt duidelijk dat het wegverkeer de maatgevende geluidbron is voor de inwoners van Voorschoten met betrekking tot de blootstelling aan geluid en de mate van geluidhinder of slaapverstoring. In dit Actieplan ligt dan ook de nadruk op het wegverkeer.
6.2.2 Spoorwegen De spoorwegen door Voorschoten zorgen niet voor hele hoge geluidbelastingen in Voorschoten (zie geluidbelastingkaarten). Dit komt mede doordat het treinmaterieel de afgelopen jaren veel stiller geworden is. ProRail heeft onlangs het Ontwerpbesluit voor het Saneringsplan (Fase 2, nr. 02) gepubliceerd. Hierin zijn binnen de gemeente Voorschoten vier saneringsobjecten opgenomen, waarvoor geluidmaatregelen in het kader van de geluidsanering worden getroffen6. 6.3 Vergelijking resultaten wegverkeer met vorige geluidkaarten In onderstaande tabel is het aantal blootgestelde woningen voor het gemeentelijk wegverkeer per geluidbelastingklasse weergegeven voor 2021 in vergelijking met 2016. tabel 5: aantal woningen blootgesteld aan geluid van gemeentelijk wegverkeer Geluidbelastingklasse Lden 55-59 dB 60-64 dB 65-69 dB 70-74 dB >75 dB Totaal >55 dB Aantal woningen in gemeente
6 7
2016 (SRM2) 1.463 1.369 304 12 0 3.148 (27%) 11.800
2021 7 (SRM2) 1.551 1.435 139 0 0 3.125 (26%) 12.000
Zie Saneringsplan Fase 2, nr. 02 | BSV (bureausaneringverkeerslawaai.nl) In de herberekening van de situatie 2021 met de rekenmethode SRM2 zijn de recent uitgevoerde geluidsaneringsprojecten en andere wegdekwijzigingen nog niet meegenomen.
20
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
6.2.1 Wegverkeer De wegen in Voorschoten die voor hoge geluidbelastingen zorgen zijn de belangrijke drukke wegen in de gemeente: • Langs de “Traverse” door Voorschoten (N447): Leidseweg, Koningin Julianalaan, Schoolstraat en Veurseweg. • Leidseweg “Noord” deel van de Leidseweg dat is gesitueerd tussen de Haagweg (gemeente Leiden) en de aansluiting op de Voorschoterweg. • Wijngaardenlaan.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Uit deze tabel volgt dat het aantal woningen (en daarmee ook de bewoners daarvan) dat blootgesteld is aan een geluidniveau boven 55 dB Lden vanwege het lokale wegverkeer in de afgelopen vijf jaar ongeveer gelijk is gebleven en in 2021 lag op circa 26% van het totaal aantal woningen in de gemeente Voorschoten (op basis van geluidberekeningen met SRM2). Het lijkt misschien zo dat het gevoerde beleid geen effect heeft gehad, maar dat is zeker niet het geval. Er moet eerder geconcludeerd worden dat als er geen beleid gevoerd zou zijn er nog veel meer blootgestelde woningen zouden zijn. De toename door de jaren heen heeft diverse oorzaken. Er zijn een aantal nieuwe woningen bijgekomen. Een deel hiervan is gerealiseerd op een plek waar de geluidbelasting boven de 55 dB ligt. Ook de hoeveelheid verkeer is toegenomen, waardoor de geluidbelasting van de wegen toegenomen is. Woningen die in 2016 misschien onder de 55 dB bleven, komen hierdoor boven de 55 dB. Bij deze cijfers wordt geen rekening gehouden met de maatregelen of voorwaarden waaronder deze woningen gebouwd zijn. Er wordt alleen gekeken naar het aantal woningen boven de 55 dB. Als er bij deze woningen gevelmaatregelen (bijvoorbeeld uitvoering geluidsanering) zijn genomen of een stille zijde aanwezig is worden deze nog steeds meegeteld. De daadwerkelijke hinder hoeft niet aanwezig te zijn of ervaren te worden.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
6.4 Vergelijking hinder met vorige ronde geluidkaarten Op basis van de CNOSSOS rekenmethode en nieuwste blootstellingsresponsrelaties 8 blijkt dat in 2021 in totaal 1.600 (= 6.2%) inwoners in de gemeente Voorschoten een hoge mate van hinder ondervond en circa 300 (= 1.2%) inwoners een hoge mate van slaapverstoring (zie ook de rapportage van de geluidbelastingkaarten). Dit is ten gevolge van het aanwezige geluid van wegverkeer en spoorverkeer. Om dit te kunnen vergelijken met het aantal inwoners dat gehinderd of slaapverstoord werd in vorige ronde geluidkaarten is wederom een herberekening nodig, omdat de voorgeschreven blootstellingsresponsrelaties ook gewijzigd zijn in deze vierde ronde. Blootstelling aan hoge geluidniveaus is een oorzaak voor het ondervinden van hinder en slaapverstoring. Hiertussen bestaat een relatie, de blootstellingsresponsrelatie (voorheen dosiseffect-relatie), die in beeld brengt welk percentage van de inwoners zich in hoge mate gehinderd voelt als gevolg van een bepaald geluidniveau. Deze voorgeschreven relatie is gewijzigd ten opzichte van voorgaande ronden. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de hinder en slaapverstoring in 2021 met de CNOSSOS en SRM2-rekenmethode. tabel 6: hinder en slaapverstoring in 2021 bij nieuwe en oude rekenmethode Inwoners met hoge mate van geluidhinder Inwoners met hoge mate van slaapverstoring
2021 CNOSSOS-EU (nieuwe telmethode) 1.600
2021 omgezet naar SRM2 (oude telmethode/nieuwe BR-relatie) 950
300
190
De resultaten van de nieuwe reken- en telmethode verschillen aanzienlijk van de resultaten van de oude telmethode. Dit komt onder andere doordat de blootstellingsresponsrelatie gewijzigd is. Ofwel, uit recent onderzoek is gebleken dat bij de blootstelling aan een bepaald geluidniveau een ander aantal personen zegt een hoge mate van hinder te ervaren.
8
Een blootstellingsresponsrelatie geeft aan welk percentage van de mensen in hoge mate gehinderd zijn door blootstelling aan bepaalde geluidniveaus.
21
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Voorheen werd gesproken over het aantal personen dat hinder of ernstige hinder ervaart bij blootstelling aan geluid hoger dan 55 dB, nu wordt alleen nog maar gekeken naar het aantal personen dat een hoge mate van hinder ondervindt bij een blootstelling aan geluid hoger dan 55 dB. Deze relatie is voor wegverkeer weergegeven in onderstaande figuur. Tevens is een vergelijking gemaakt met de relatie in eerdere jaren.
figuur 6: veranderde blootstelling-responsrelatie vanwege geluid door wegverkeer
6.5 Stille gebieden In het Actieplan geluid moet de bescherming van stille gebieden bij de beschrijving van het beleid betrokken worden. De gemeente Voorschoten heeft echter geen aparte stille gebieden aangewezen. Wel heeft de gemeente Voorschoten al jaren het beleid dat bij de realisatie van nieuwe woongebouwen op geluidbelaste locaties als voorwaarde geldt dat zo’n woongebouw ook een stil gebied heeft waar de bewoners kunnen verblijven.
22
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
In de linker figuur is te zien dat bij een blootstelling aan geluid van 65-69 dB circa 40 van de 100 personen aangeeft zich gehinderd te voelen, terwijl 20/100 personen aangeeft ernstig gehinderd te zijn. Volgens de nieuwe onderzoeken zeggen circa 24/100 personen zich in hoge mate gehinderd te voelen bij dezelfde blootstelling. Het aantal personen dat een hoge mate van hinder ondervindt (groene balk) ligt tussen de oude waarden van gehinderden en ernstig gehinderden. Voor slaapverstoring is te zien dat het aantal slaapverstoorden met deze nieuwe relatie duidelijk onder de waarden van de oude blootstellingsrespons-relatie ligt. Bij dezelfde blootstelling aan geluid van wegverkeer zijn er minder slaapverstoorden.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
7. Participatie 7.1 Geluidpeiling inwoners Voorschoten Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is participatie een verplicht onderdeel in het Actieplan geluid geworden. De gemeente Voorschoten heeft participatie met haar inwoners al jaren hoog in het vaandel staan. Zij betrekt haar inwoners bij beslissingen over diverse projecten.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
De gemeente Voorschoten heeft bij de opstelling van dit Actieplan geluid haar bewoners gevraagd op welke plekken inwoners geluidoverlast ervaren. Dit is gedaan door middel van een vragenlijst waar hinder of overlast ervaren wordt en wat dit veroorzaakt. Ook konden inwoners ideeën om geluidoverlast te verminderen inbrengen. In Voorschoten hebben ruim 400 inwoners gereageerd op deze enquête. In bijlage 6 zijn de belangrijkste uitkomsten van de enquête opgenomen. Onderstaande figuur geeft een samenvatting.
figuur 7: Infographic geluidspeiling Voorschoten 2024
23
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
De belangrijkste uitkomsten van de enquête waren: • 42 procent van de respondenten geeft aan soms geluidoverlast te ervaren, 40 procent ervaart het vaak, 15 procent zelden en 3 procent nooit. Autoverkeer (44x), vuurwerkoverlast (33x) en vliegverkeer (29x) worden het vaakst genoemd als de reden voor de overlast. • 18 procent denkt dat ze zelf iets kunnen doen om de geluidoverlast te verminderen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld mensen erop aanspreken (12x), zelf andere maatregelen treffen (5x) of voor hulp bellen (4x). • 76 procent denkt dat anderen of de gemeente iets kunnen doen om de geluidoverlast te verminderen, zoals geluid beperken (66x), handhaven (34x) of autosnelheid beperken (10x). • Over het algemeen ervaren de respondenten het minst last van treinen en de industrie, daarna van verkeer op de snelweg en vrachtverkeer. Ze ervaren het meest last van vliegtuigen en autoen motorverkeer. • De meeste geluidoverlast komt van de A4 en de Leidseweg/Veurseweg. • 14 procent denkt dat ze zelf iets kunnen doen om de geluidoverlast te verminderen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld meer rekening houden met elkaar (6x), zelf geluid beperken (5x) of de gemeente raadplegen (5x).
• 79 procent denkt dat anderen of de gemeente iets kunnen doen om de geluidoverlast te verminderen, zoals handhaven (56x), snelheidsbeperkingen invoeren (27x) of andere maatregelen treffen, bijvoorbeeld schermen plaatsen langs de A4 (26x). 7.2 Wat kan de gemeente Voorschoten met de resultaten in dit Actieplan Op de eerste plaats wordt de overlast ervaren door het autoverkeer. De meeste overlast wordt ervaren door de rijksweg A4, daarna de lokale doorgaande wegen Leidseweg en Veurseweg.
Hoewel vliegtuiglawaai op een belangrijke plek inneemt in de ervaren overlast van geluid, valt dit buiten de directe invloedsfeer van de gemeente Voorschoten. Ook de Europese richtlijn omgevingslawaai geeft aan dat, omdat de gemeente Voorschoten buiten de 55 dB Lden of 50 dB Lnight contouren ligt van luchthavens (Schiphol Airport en Rotterdam/The Hague Airport), dit niet opgenomen hoeft te worden in het Actieplan. De gemeente Voorschoten gaat daar waar mogelijk in gesprek met Schiphol om geluidoverlast te verminderen. Dit doet de gemeente onder andere via het samenwerkingsverband Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS). Dit is een samenwerkingsverband van 56 gemeenten en 4 provincies die in de invloedsfeer van Schiphol liggen (binnen de 48 dB Lden contour). Dit samenwerkingsverband is opgericht om de regionale bestuurskracht te bundelen en zo de regionale slagkracht te verhogen. In de regio werken de gemeenten ook onderling in het dossier Schiphol nauw met elkaar samen. Dit gebeurt in een speciaal overlegplatform, het Bestuurlijk vooroverleg Schiphol Cluster Zuidwest. De bestuurlijke partijen houden onderling contact en stemmen onderling af of bij procedures gereageerd zal worden in BRS-verband, in Cluster ZuidWest-verband of als individuele gemeente.
Een andere manier om vanuit de gemeente Voorschoten invloed uit te oefenen is vanuit het samenwerkingsverband NOVEX Schiphol (NOVEX staat voor Nationale OmgevingsVisie Executie). Dit is een samenwerkingsafspraak tussen verschillende overheden (ministerie, provincie, gemeenten). Gemeente Voorschoten is hier vertegenwoordigd via de samenwerkingsorganen Holland Rijnland en ODWH (Omgevingsdienst West-Holland). 24
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Op de tweede plaats staat vuurwerkoverlast. Omdat de peiling in januari 2024 uitgevoerd is, is het aannemelijk dat de respondenten dit vaker genoemd hebben. Geluid ten gevolge van het afsteken van vuurwerk valt buiten de Europese richtlijn omgevingslawaai en is daarom ook geen onderdeel van dit Actieplan.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Met de resultaten van de enquête zal de focus voor geluidreductie dan ook moeten liggen bij de volgende onderwerpen: • Op drukke gemeentelijke wegen onderzoeken of de toepassing van een stil wegdek mogelijk is. • Verlaging van de maximumsnelheid (waar mogelijk), inclusief handhaving. • In overleg blijven met Rijkswaterstaat over geluidniveaus vanwege de rijksweg A4. • In overleg met de provincie Zuid-Holland voor wegdek- of schermmaatregelen op de N447/N448. • In overleg met Schiphol via het samenwerkingsverband Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS) en NOVEX Schiphol voor een vermindering van de geluidoverlast in Voorschoten.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
De gemeente Voorschoten heeft alleen directe invloed op de geluidbronnen die zij zelf beheert. Daarop zal in dit Actieplan geluid de focus liggen. In het volgende hoofdstuk worden maatregelen voorgesteld om de geluidniveaus te reduceren.
25
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
8. Plandrempel, hotspots en voorstel maatregelen 8.1 Keuze plandrempel Gemeenten kunnen zelf bepalen bij welk geluidniveau zij het nodig vinden om beleid te ontwikkelen. Dit doen ze door een plandrempel vast te stellen voor de geluidbronnen die ze beheren. Voor de gemeente Voorschoten zijn dat de gemeentelijke wegen. Deze plandrempels worden uitgedrukt in geluidniveaus (dB’s) en kunnen afgeleid zijn van de normen uit de Omgevingswet, maar dat hoeft niet. De plandrempel is dus geen nieuwe norm, maar geeft aan vanaf welk geluidniveau de gemeente het wenselijk acht om deze te verlagen en daarvoor actie te ondernemen. De plandrempel heeft vooral een signalerende functie. Zoals te zien is in hoofdstuk 6 is het geluid van de gemeentelijke wegen veruit de grootste geluidhinderbron in Voorschoten. In het vorige Actieplan (2016) was de plandrempel 65 dB Lden en er was geen plandrempel voor de nachtperiode Lnight. Op basis van de situatie 2021 waren er circa 94 woningen met een geluidniveau boven 65 dB Lden (of 60 dB Lnight). Hierin is de Lden maatgevend. De gemeente heeft onderzocht of het mogelijk en redelijkerwijs realistisch haalbaar is om de plandrempels te verlagen en daarmee voor meer woningen het geluid te kunnen verlagen.
De gemeente Voorschoten heeft er dan ook voor gekozen de plandrempels voor zowel de Lnight als de Lden aan te scherpen ten opzichte van het vorige Actieplan geluid. Een onderbouwing voor deze keuze is opgenomen in bijlage 2. De plandrempels voor dit Actieplan geluid worden daarmee: 63 dB Lden en 55 dB Lnight. Omdat er nog een aantal acties uit het vorige Actieplan openstaan is ervoor gekozen om de plandrempel niet nog verder te verlagen. Met deze plandrempels liggen er op basis van de situatie 2021 circa 440 woningen in de gemeente Voorschoten boven de plandrempel. De locaties waar deze plandrempel overschreden wordt, zijn weergegeven in figuur 8. In de figuur is te zien dat dit met name geconcentreerd is rondom een aantal grotere wegen. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op de plekken waar zich een aantal woningen bij elkaar bevindt waar de plandrempel overschreden wordt, de zogenaamde hotspots. De gemeente Voorschoten vindt gezondheid heel belangrijk en heeft de GGD daarom ook betrokken bij de totstandkoming van dit Actieplan. De GGD Hollands Midden heeft advies gegeven over de drempelwaarden voor dit Actieplan (zie bijlage 5). De GGD adviseert een veel lagere drempelwaarde dan hiervoor genoemd. Ook adviseren zij minimaal één stille zijde bij een woning. Het advies van de GGD ligt in de buurt van de standaardwaarden voor geluid (zie bijlage 1).
Dit zou betekenen dat 26% van de woningen in Voorschoten boven de plandrempel uitkomt. Een dergelijke plandrempel is niet realistisch voor het benoemen van prioritaire knelpunten in het Actieplan. De gemeente Voorschoten vindt het net als de GGD belangrijk dat haar bewoners zo min mogelijk geluidhinder ervaren. Veel van de overige adviezen van de GGD zijn onderdeel van het beleid van de gemeente Voorschoten. 26
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
Uit analyse van de resultaten is gebleken dat voor de woningen waarbij de plandrempel van L night overschreden werd, ook al sprake was van een overschrijding van de plandrempel van L den. Het verlagen van de plandrempel voor Lnight levert dus nagenoeg geen extra locaties met een overschrijding van de plandrempel op.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
De gemeente Voorschoten heeft al jaren een streng geluidbeleid, waarbij bij nieuwbouw eisen worden gesteld aan minimaal één stille zijde bij een woning en of het creëren van een geluidluwe buitenruimte. Ook is de gemeente actief met het stimuleren van elektrisch vervoer, aanleg van fietspaden, het weren van verkeer uit het centrum en het maken van een aantrekkelijke leefomgeving, onder andere door het aanbrengen van groen.
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
8.2 Hotspots In onderstaande figuur zijn de locaties in Voorschoten weergegeven waar de plandrempel van 63 dB Lden/55 dB Lnight overschreden wordt. Grofweg zijn hier de volgende locaties te onderscheiden: • Langs de “Traverse” door Voorschoten (N447): Leidseweg, Koningin Julianalaan, Schoolstraat en Veurseweg. • Leidseweg “Noord”, deel van de Leidseweg dat is gesitueerd tussen de Haagweg (gemeente Leiden) en de aansluiting op de Voorschoterweg. • Wijngaardenlaan. • Karel Doormanlaan (tussen Veurseweg en Gen. Spoorlaan). • Bachlaan (tussen Leidseweg en Van Beethovenlaan). • Raadhuislaan (tussen Leidseweg en Langenhorststraat). • Prof. Einsteinlaan (tussen Prof. Debijelaan en Prof. Einthovenlaan). • Koninklijke Marinelaan (tussen Zwaluwweg en Molenlaan). In deze figuur is (op basis van de wegdekken in 2021) ook onderscheid gemaakt in het bouwjaar van de woning. Bij woningen gebouwd voor 1982 (voor de Wet geluidhinder) met een hoge geluidbelasting, is meestal sprake van een saneringssituatie die gesubsidieerd opgelost kan worden. Bij de woningen gebouwd na 1982 golden eisen voor het te realiseren binnenniveau waardoor voldoende gevelisolatie aangebracht is.
27
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
8.3 Mogelijkheden om de geluidbelasting bij hotspots te verlagen Gemeente Voorschoten is verantwoordelijk voor het beperken en beheersen van het geluid door het verkeer op de gemeentelijke wegen. Er zijn verschillende maatregelen mogelijk om het geluid van wegen te verlagen. Deze maatregelen worden in deze paragraaf verkennend als opties behandeld. In onderstaande tabel staat een overzicht van de maatregelen met daarachter het geluideffect. Deze zijn gerangschikt naar effect. In bijlage 3 is een toelichting bij de diverse maatregelen te vinden. tabel 7: overzicht effect van maatregelen Maatregel 1. Geluidschermen 2. Ruimtelijke ordening 3. Stil wegdek 4. Verlagen aandeel zwaar verkeer 5. Verminderen verkeersintensiteit 6. Verlagen gemiddelde rijsnelheid 7. Diffractor 8. Milieuzone instellen 9. Stille voertuigen 10. Handhaving 11. Doorstroming verbeteren ++ zeer gunstig, + gunstig, 0 neutraal
28
Effect op geluid ++ ++ +/++ + 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0
k:\doc\m\2023\061902\m2023061902r003v4 actieplan geluid gemeente voorschoten 2024.docx 11-10-2024
figuur 8: overzicht locaties met overschrijding plandrempel Lden/Lnight (met onderscheid naar bouwjaar van de woning)
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
In de volgende paragraaf wordt ingegaan op welke van de hiervoor genoemde mogelijke maatregelen opgenomen zijn in het Actieplan geluid voor de gemeente Voorschoten. 8.4 Voorstel maatregelen Actieplan Voorschoten 2024-2028 In dit Actieplan geluid zijn een aantal concrete maatregelen voor de komende periode opgenomen met als doel het geluid van het gemeentelijk wegverkeer te reduceren tot de gekozen plandrempel. Deze maatregelen bestaan enerzijds uit het voortzetten van de nog niet uitgevoerde maatregelen uit het vorige actieplan en een aantal concrete nieuwe maatregelen. De beleidskaders (hoofdstuk 3) vormen hiervoor het uitgangspunt.