Informatiebrief 55 Voortgang en koers Economie071 – hernieuwde regionale samenwerking
Tekst van het document
Nr. 55
Informatiebrief
Zaaknummer:
Z/25/095960
Documentnummer:
440330
Datum:
Dinsdag 15 juli 2025 / verzonden: 15 juli 2025
Onderwerp:
Voortgang en koers Economie071 – hernieuwde regionale samenwerking.
Portefeuillehouder:
Wethouder De Bruijn
Bijlage(n):
Geachte Raad, De samenwerkende gemeenten in onze regio hebben goud in handen dankzij de aanwezigheid van een sterke kennis- en innovatie-as op een strategische positie binnen de provincie, Nederland en Europa. Toch blijven onze regionale groeicijfers achter bij het landelijke gemiddelde en die van andere kennisregio’s. Uit verschillende rapporten blijkt dat met name de ‘verzorgende
economie’ achterblijft;
daarnaast
valt
de
groei
en
de
potentie
van
de
kennisintensieve bedrijvigheid op. Binnen Economie071 werken we sinds 2024 aan een doorontwikkeling van onze triple helix 1 samenwerking, waarbij wij de kracht van onze samenwerking inzetten om de regionale economie te versterken. Een gezonde regio met veel woon- en werkgelegenheid draagt bij aan de brede welvaart, met een prettig en veilig leefklimaat en het in stand houden van voorzieningen in alle gemeenten. Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de nieuwe koers van Economie071 en over een belangrijke activiteit van deze samenwerking waar momenteel veel energie in wordt gestoken:
het
realiseren
van
een
Ruimtelijke
Ontwikkelingsmaatschappij
voor
bedrijventerreinen (ROM-B). Deze informatiebrief sluit aan bij de presentatie die in de themabijeenkomst van de raadscommissie wonen, ruimte, groen d.d. 9 juli 2025 is gegeven.
1
Een Triple Helix samenwerking is een samenwerkingsmodel waarbij drie hoofdgroepen samenwerken aan innovatie, economische ontwikkeling en maatschappelijke uitdagingen. De drie hoofdgroepen zijn overheid, bedrijfsleven, onderwijs en onderzoek (kennisinstellingen).
Gemeente Voorschoten Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | www.voorschoten.nl BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G
Versterking van samenwerking De samenwerking binnen Economie071 is recent uitgebreid met vier krachtige partners: •
Gemeente Noordwijk
•
NL Space Campus
•
Leiden Bio Science Park
•
Unmanned Valley
Hiermee is een nog sterkere samenwerking neergezet om - passend bij het Koersdocument Economie Holland Rijnland (maart 2025) - de innovatiekracht als katalysator van regionaal economisch verdienvermogen en welvaart te versterken. Dit vergroot ook de kans op het aantrekken van regionale, nationale en Europese financieringen. Organisatorisch is eveneens een belangrijke stap gezet. Per 1 mei is Leonie Hussaarts aangesteld als directeur van Economie071. Zij brengt een stevige dosis ervaring mee op het snijvlak van wetenschap, innovatie
en
strategie
en
het
bouwen
aan
sterke,
kennisgedreven
ecosystemen.
Ze
promoveerde aan het LUMC en werkte eerder aan complexe samenwerkingsverbanden bij onder andere Stichting Lygature, QuTech en de Dream Hall van TU Delft. Drie speerpunten voor een toekomstbestendige regio Binnen de nieuwe koers van Economie071 zetten we in op 3 speerpunten: 1)
Kenniseconomie, positionering en innovatie Positionering Met Leiden Bio Science Park, NL Space Campus en Unmanned Valley heeft de regio innovatieve en toekomstbestendige bedrijvigheid in huis met veel groeipotentieel. Deze clusters sluiten naadloos aan op de prioriteiten die binnen de Nederlandse overheid en de EU worden gesteld. In lijn met het Draghi-rapport over concurrentievermogen en de wens voor strategische autonomie binnen Europa. De kennis- en innovatieontwikkeling in deze clusters draagt bij aan gezondheid en veiligheid van Nederlandse en Europese inwoners. Die unieke meerwaarde gaan we ook buiten de regio scherper op het netvlies van relevante partijen brengen, zodat onze regio wordt gezien en herkend als een plek waar je wilt zijn als het gaat om investeren, ondernemen en onderzoeken. Hier vind je het talent en het innovatieklimaat voor de uitdagingen van vandaag en de oplossingen van morgen.
Pagina 2 van 5
Bij de nieuwe koers van Economie071 past ook een nieuwe regiopositionering met een gezamenlijk regionaal verhaal. Innovatie Het kennis en innovatie ecosysteem van de regio biedt een unieke voedingsbodem voor kennisintensieve bedrijven en onderzoek en ontwikkeling, omdat binnen onze regio alle ingrediënten
aanwezig
zijn
voor
kruisbestuiving
en
inspiratie
(onderwijs,
kennisinstellingen, aanleverende lokale bedrijven, jong talent, incubatorprogramma’s, etc.). We gaan met elkaar onderzoeken wat nodig en mogelijk is om de kennisintensieve clusters te ondersteunen en wat mogelijk is om synergievoordelen van de kennisclusters te creëren en cross-overs te stimuleren en te verzilveren. De belangrijke basis hiervan willen we leggen middels Holland-Rijnland RIA Project 14 ‘Het Versterken en verbinden van de Kennis- en Innovatie as’. Dit RIA project, dat binnen de Westflank van de Stedelijke as (Noordwijk-Zoeterwoude) is opgestart, wordt binnen de triple helix samenwerking van Economie071 verder uitgewerkt. 2)
Het creëren van ruimte voor bedrijvigheid De bedrijventerreinenstrategie voor onze regio is vorig jaar onder de vlag van Economie071 geactualiseerd. Nu bouwen we binnen deze samenwerking verder aan het opzetten van een Ruimtelijke Ontwikkelingsmaatschappij bedrijventerreinen. Deze ROMB is bedoeld als instrument vanuit de regionale bedrijventerreinenstrategie om revitalisering en herstructurering van verouderde bedrijventerreinen te bevorderen en bij te dragen aan een toekomstbestendige regionale economie. Ook dit project is opgenomen in de Regionale Investeringsagenda (RIA) en kan functioneren als een pilot voor een Holland-Rijnland brede aanpak. Verderop in deze brief gaan we dieper in op het doel, de financiering, de organisatie en de projecten van de ROM-B.
3)
Toekomstbestendige lokale economie Een sterke kenniseconomie is alleen duurzaam als zij verbonden is met het lokale bedrijfsleven.
Binnen
Economie071
wordt
daarom
actief
geïnvesteerd
in
de
toekomstbestendigheid van het MKB en de bredere verzorgende economie – van retail en horeca tot zakelijke dienstverlening. Projecten als ‘Laat digitalisering voor je werken’ helpen ondernemers stappen te zetten richting digitalisering en innovatie. Tegelijk wordt gewerkt aan het versterken van ketensamenwerking tussen kennisinstellingen, grote bedrijven en lokale leveranciers. Zo ontstaat een inclusieve economische structuur waar alle gemeenten en sectoren in de regio van profiteren. Een stevige basis voor brede welvaart.
Pagina 3 van 5
Toelichting op de realisatie van een ROM-B en de laatste stand van zaken De ROM-B is bedoeld als instrument om de revitalisering en herstructurering van verouderde bedrijventerreinen
te
bevorderen
en
bij
te
dragen
aan
het
beter
benutten
van
bedrijventerreinen - door verdichtingsruimte te creëren - en een toekomstbestendige regionale economie. Daarbij is het de bedoeling dat de ROM-B ook een rol speelt bij het hard maken van zachte
plancapaciteit.
Voor
Voorschoten
speelt
de
ROM-B
een
belangrijke
rol
als
uitvoeringsinstrument van de ontwikkelvisie bedrijventerreinen voor het identificeren en realiseren van kansgebieden in de Dobbewijk. Paul Vismans is als kwartiermaker aangesteld. Hij heeft als directeur jarenlange ervaring opgedaan met de ROM-Drechtsteden en daar goede resultaten geboekt. Net als bij de Drechtsteden is de ROM-B binnen Economie071 geen doel op zich, maar een instrument in de vorm van een uitvoeringsorganisatie om de doelen te bereiken. Financiering van de ROM-B Algemeen gesproken vraagt een ROM om een financieringssysteem dat gebaseerd is op solidariteit in de regio, waarbij de financieringsmiddelen gezamenlijk (naar rato van het aantal inwoners per gemeente) worden opgebracht. De belangrijkste financiering is inbreng van kapitaal door gemeenten in een gemeenschappelijk kapitaalfonds van de ROM. Dit is geen subsidie of verliesdekking, dit is kapitaal dat wordt benut om te investeren in de aanpak, revitalisering en (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen, waarbij het de bedoeling is om sluitende
business
cases
te
kunnen
uitvoeren
en
het
kapitaal
een
blijvend
vermogensbestanddeel van de deelnemende gemeenten is. Na ‘gebruik’ van het kapitaal in de business case wordt het weer teruggestort in het kapitaalfonds, een revolverend systeem wordt dat genoemd, waarmee het kapitaal steeds in stand wordt gehouden. Eventuele onrendabele toppen worden afgedekt door de betreffende gemeente, vaak in combinatie met cofinanciering door bijvoorbeeld de provincie. Organisatie en governance van de ROM-B Het is de bedoeling dat colleges na de zomer een principebesluit om een ROM-B op te richten aan de gemeenteraden voorleggen. Bij een positief besluit worden vervolgens organisatie en governance van de ROM-B verder uitgewerkt. Om succesvol te kunnen zijn, moet de ROM-B in de regio als een onafhankelijke organisatie kunnen optreden, een eigen profiel en een eigen governance hebben. De gemeenten zijn hierbij de gezamenlijke aandeelhouders van het bedrijf dat door een eigen bestuurder wordt aangestuurd. Projecten binnen Economie071 als basis voor opbouw van een eerste portefeuille
Pagina 4 van 5
Er zijn vier bedrijventerreinen geselecteerd met zogenoemde kansenzones die zich lenen voor een eerste opbouw van een portefeuille. Deze vier terreinen komen voort uit een eerder onderzoek van Buck Consultants International voor onze regio (Challenge Toekomstbestendige Bedrijventerreinen, december 2022). Hiervan zijn vervolgens financiële QuickScans gemaakt om te toetsen of de haalbaarheid van herstructurering op de betreffende zones aannemelijk is. Maar een QuickScan is geen businesscase; het geeft de bandbreedte van de mogelijke haalbaarheid van business cases aan. Na verdere verdieping per casus in een vervolgfase is de keuze vervolgens aan de aandeelhouders van de ROM-B (de gemeenten) voor het inzetten van de ROM-B bij de uitwerking van de eerste echte business cases, waarbij financiële haalbaarheid, maatschappelijke waarde en onrendabele top in beeld is gebracht. Tot slot De hernieuwde samenwerking binnen Economie071 met concrete projecten laat zien dat we als regio bereid zijn samen te investeren in de economie van morgen. We bundelen kracht, kennis en kapitaal om een aantrekkelijke regio te blijven voor inwoners, bedrijven en instellingen. Daarmee werken we regionaal aan het versterken van onze economie en lokale bedrijvigheid, die nodig is voor de ondersteuning van onze economie én voor onze inwoners.
Op 7 juli heeft de feestelijke lancering van de nieuwe regiopositionering plaatsgevonden tijdens een bijeenkomst van de (netwerk)partners van Economie071. Het is een belangrijke start van de hernieuwde samenwerking waarmee we verwachten veel impact te maken voor onze regionale economie. Indien er nieuwe relevante ontwikkelingen plaatsvinden dan stellen wij u hiervan op de hoogte. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,
E.A. van Wattingen, gemeentesecretaris
mw. drs. N. Stemerdink, burgemeester
Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.
Pagina 5 van 5