Informatiebrief 54 Beheerplan Vastgoed 2025 – 2029 (incl. bijlage)
Tekst van het document
Nr. 54 Informatiebrief Zaaknummer:
Z/24/088857
Documentnummer:
454121
Datum:
Dinsdag 8 juli 2025 / verzonden: 15 juli 2025
Onderwerp:
Beheerplan Vastgoed 2025 – 2029
Portefeuillehouder:
Wethouder De Bruijn
Bijlage(n):
Beheerplan Vastgoed 2025 – 2029, incl. Portefeuilleoverzicht vastgoed
Geachte Raad, Wij informeren u hierbij over het Beheerplan Vastgoed 2025 – 2029 dat wij vandaag hebben vastgesteld en dat bijgesloten is bij deze brief. Hierbij treft u ook het overzicht van de gemeentelijke vastgoedportefeuille aan. Korte terugblik In de raadsvergadering van 11 april 2024 heeft u de Nota Vastgoedbeleid Voorschoten vastgesteld. Dit beleid is het uitgangspunt geweest voor dit Beheerplan Vastgoed. De gemeente dient te beschikken over een actueel beheerplan met voldoende middelen voor beheer en onderhoud van haar vastgoed. Met dit beheerplan en de actualisatie van de onderliggende meerjarenonderhoudsplannen per vastgoedobject voorzien we in deze wettelijke verplichting. Het nieuwe beheerplan vervangt het oude beheerplan 2021-2024. Bij de verlenging van dat beheerplan voor het jaar 2025 hebben wij u met raadsinformatiebrief 75 d.d. 12 november 2024 geïnformeerd dat het college het nieuwe beheerplan zou vaststellen voor zover het binnen de geldende budgettaire kaders zou vallen. Dat blijkt het geval: het nieuwe beheerplan resulteert in een kleine structurele meevaller van € 18.000. De financiële effecten zullen in de voorjaarsnota 2025 en kadernota 2026 worden verwerkt. (Meerjaren)onderhoud kern- en strategische portefeuille In het nieuwe beheerplan maken wij onderscheid tussen de kern- en de strategische vastgoedportefeuille.
Voor de strategische objecten voorzien wij op korte of middellange termijn een (gebieds)ontwikkeling en daarom zullen wij hierop slechts calamiteitenonderhoud toepassen. De objecten in de kernportefeuille willen wij voor onbepaalde tijd behouden en op een hoger onderhoudsniveau beheren ten opzichte van de strategische portefeuille.
Gemeente Voorschoten Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | www.voorschoten.nl BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G
Was – wordt – lijstje Portefeuilleoverzicht Vastgoed pand
huurder
was
wordt
Burgemeester Van
Brandweer VRHM
S
K
Hofvliet
Parkeerdek
-
K
In 2024 opgenomen in onderhoud
Leidseweg 514
Woonwagen
K
S
Te verplaatsen
Louis Couperuslaan
Woonschepen
-
K
Geen MJOP aanwezig
Zwembad
S
K
Het zwembad blijft open tot uiterlijk 2040,
der Haarplein 1
toelichting Geen onderdeel van toekomstplannen en wel maatschappelijke verhuur
1-7 Richard Wagnerlaan 85
daarom is dit gebouw toegevoegd aan de kernportefeuille; raadsbesluit d.d. 3 april 2025. Nieuwbouw is voorzien.
Rosenburgherlaan
Loods en
naast nr. 3
werkruimte
-
S
In 2024 opgenomen in onderhoud
-
K
Het gebouw is eigendom van de gemeente
buitendienst Rosenburgherlaan 9
Kinderboerderij
en daarom opgenomen in de kernportefeuille Voorstraat 12-14
A&B huis
S
K
Verhuur door gemeente
Zwaluwweg 4
Voedselbank,
S
K
Geen onderdeel van toekomstplannen en
VVE, GGD
wel maatschappelijke verhuur
Verduurzaming vastgoed Ook hebben wij de ambitie om de kernportefeuille op termijn te verduurzamen. De eerste stap is dat wij nu voor elk van deze panden het energielabel in kaart hebben gebracht. De volgende stap is het opstellen van de routekaart verduurzaming met concrete maatregelen.
Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,
E.A. van Wattingen, gemeentesecretaris
Pagina 2 van 3
mw. drs. N. Stemerdink, burgemeester
Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.
Pagina 3 van 3
Beheerplan Vastgoed 2025 – 2029
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Inhoud 1.
Inleiding ................................................................................................................. 2
2.
Doel en scope .......................................................................................................... 3
3.
Vastgoedbeheer en -onderhoud.................................................................................. 3
4.
Verduurzaming ........................................................................................................ 6
5.
Financiën ................................................................................................................ 7
6.
Risicomanagement ................................................................................................... 8
Bijlage 1 Wettelijk kader .................................................................................................... 9 Bijlage 2 Vastgoedportefeuille ........................................................................................... 12
Pagina 1
Beheerplan vastgoed 2025-2029
1. Inleiding 1.1. Achtergrond Het Beheerplan Vastgoed 2025 – 2029 omvat voorstellen in het kader van het beheer & onderhoud van de gebouwen die gemeentelijk eigendom zijn. Daarnaast is een raming opgenomen van de te maken onderhoudskosten voor de periode 2025 tot en met 2034. Het is een kader om het beheer en onderhoud planmatig goed te kunnen uitvoeren. Ook is het ter verantwoording richting de gemeenteraad met betrekking tot het beheer en onderhoud van de gemeentelijke vastgoedportefeuille en de daarmee beschikbaar gestelde financiële middelen. Verder wordt rekening gehouden met de afspraken in het coalitieprogramma, zoals het afstoten van panden en het aangaan van verduurzaming. Bij het onderhouden van de gemeentelijke gebouwen wordt ernaar gestreefd om werkzaamheden zoveel mogelijk te clusteren, zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame materialen en duurzame toepassingen en om - waar mogelijk - ‘met werk, werk te maken’. Dit met als doel om het onderhoud economisch op de meest gunstige wijze uit te voeren. Leidraad hierbij zijn de meerjarenonderhoudsplannen. Het onderhoudsniveau is objectspecifiek waarbij de condities volgens de NEN 2767 gebruikt gaan worden. Om de lokale economie te steunen is het streven om, waar mogelijk, de werkzaamheden uit te voeren met lokale partijen.
Naast het zo duurzaam mogelijk beheren en onderhouden van de gebouwen, houden we bij beheer en onderhoud rekening met de gebruikers. Hoog in het vaandel staat het waarborgen van veiligheid, functionaliteit en continuïteit van zowel de objecten als de gebruikers. In bijlage 2 staat de vastgoedportefeuille, waarin het overzicht van de gemeentelijke gebouwen met hun functie is opgenomen. Van belang is te onderkennen dat er binnen de vastgoedportefeuille een aantal vastgoedobjecten onderdeel zijn van plannen -of nog uit te voeren besluiten- die moeten leiden tot het terugdringen van structurele lasten door de portefeuille te verkleinen. Dit betreft bijvoorbeeld het afstoten van objecten en het realiseren van woningbouwambities door locaties te ontwikkelen. In de vastgoedportefeuille zijn alle panden in gemeentelijk eigendom opgenomen, ook de panden waarbij de financiering en uitvoering van beheer en onderhoud is belegd bij exploitanten. Het beheerplan wordt ondersteund door (beleid)stukken zoals: Nota Vastgoedbeleid gemeente Voorschoten; Gestandaardiseerde werkwijze voor de verkoop van gemeentelijk vastgoed; Meerjarenonderhoudsplannen (MJOP). 1.2. Leeswijzer In hoofdstuk 2 is de beleidsstructuur toegelicht, zodat duidelijk is welke rol het vastgoedbeheerplan hierin inneemt, vervolgens wordt ingegaan op de doelstelling van het gemeentelijke gebouwenbeheer.
Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 het vastgoedbeheer, onderhoud en in hoofdstuk 4 de verduurzaming besproken. De financiën staan in hoofdstuk 5 en in hoofdstuk 6 wordt ingegaan op het risicomanagement.
Pagina 2
Beheerplan vastgoed 2025-2029
2. Doel en scope 2.1. Beleidsstructuur Beleid
Beheer
Uitvoering Vastgoedbeheerplan
Meerjarenonderhoudsplan
Routekaart Verduurzaming
Verduurzamingsadvies of DMJOP
Vastgoedbeleid
Gestandaardiseerde werkwijze verkoop
2.2. Doel De doelstelling van het gemeentelijk gebouwenbeheer is om de gemeentelijke eigendommen sober en doelmatig te beheren op een onderhoudsniveau dat past bij het gebruik van het pand en bij de toekomstverwachting van het gebouw. Bij het beheer en onderhoud van de gebouwen staan veiligheid, duurzaamheid, wet- en regelgeving en de gebruiker centraal. 2.3. Vastgoed dat buiten het vastgoedbeheerplan valt De instandhouding van een aantal schoolgebouwen wordt door de schoolbesturen zelfstandig uitgevoerd en valt onder het onderwijsbeleid zoals vastgelegd in de Verordening Onderwijshuisvesting. De gemeente is economisch eigenaar van de gebouwen, terwijl het schoolbestuur juridisch eigenaar is. Vanwege deze onderlinge verhouding zijn er geen kosten opgenomen voor deze gebouwen. Uitzonderingen hierop vormen de gebouwdelen waar maatschappelijke voorzieningen gebruik van maken, zoals kinderopvang of peuterspeelzalen die in de gebouwen van scholen geïntegreerd zijn, voor zover de gemeente als verhuurder optreedt. De kosten voor beheer en onderhoud van kinderopvang en peuterspeelzalen zijn wel opgenomen in de begroting.
3. Vastgoedbeheer en -onderhoud 3.1. Onderhoudssoorten Het reguliere onderhoud van vastgoedobjecten kent net als het onderhoud van de overige gemeentelijke kapitaalgoederen een tweetal hoofdcategorieën: het jaarlijks onderhoud en het (meerjarig) planmatig onderhoud (MJOP). 3.1.1. Jaarlijks onderhoud Als gebouweigenaar dient de gemeente ervoor te zorgen dat aanwezige installaties worden onderhouden en dat er periodiek inspecties worden uitgevoerd. Ook dienen onderhoudscalamiteiten direct te worden opgelost. Voor het vastgoed kunnen daarbij twee categorieën worden onderscheiden:
-
Dagelijks onderhoud (correctief onderhoud): is niet gepland onderhoud aan gebouwen en installaties wat plaatsvindt na storingen en klachten. Het doel is het defecte onderdeel binnen de afgesproken tijd, snel en efficiënt terug te brengen in een staat waarin het aan de verlangde functie kan voldoen;
Pagina 3
Beheerplan vastgoed 2025-2029
-
Contractonderhoud (preventief onderhoud): is gericht op het periodiek onderhouden van gebouwen en delen van gebouwen. Vooral aan technische installaties, zoals liften, (nood)verlichting, cv-installaties, ventilatie installaties en communicatieapparatuur dat op basis van contractafspraken wordt uitgevoerd door externe leveranciers. De looptijd van de onderhoudscontracten is variabel, maar de periode van uitvoering is in de regel kort-cyclisch (jaarlijks of tweejaarlijks).
3.1.2. Meerjarig planmatig onderhoud Planmatig onderhoud omvat alle onderhoudsactiviteiten die gedurende de levensduur van het object nodig zijn om het object te laten voldoen aan de gewenste functie. Denk hierbij aan het herstellen of vervangen van daken, het verrichten van buitenschilderwerk, het repareren of vervangen van kozijnen, het vernieuwen van metsel- en/of voegwerk, het onderhouden van installaties en sanitair. De werkzaamheden hiervoor zijn vooraf vastgesteld en gebudgetteerd en staan omschreven in een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). De meerjarenonderhouds-planning komt tot stand op basis van de volgende kaders:
-
Activiteiten worden ingepland op basis van verwachtingen, inspecties en/of analyse van correctief/dagelijks onderhoud;
-
Activiteiten worden ingepland met als doel de kans op storingen van gebouwen of onderdelen daarvan te verkleinen of te voorkomen;
-
Het object blijvend te laten voldoen aan het gewenste onderhoudsniveau; Onderhoudsactiviteiten die noodzakelijk zijn op basis van wet- en regelgeving.
Het planmatig onderhoud kenmerkt zich door zijn lang-cyclisch karakter. In de meerjarenonderhoudsplannen op pandniveau, wordt gerekend met een doorkijk van 10 jaar. Op basis van de periodiek uit te voeren inspecties van de vastgoedobjecten en de daaruit voortvloeiende urgentie van het uit te voeren onderhoud wordt het meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd en bijgesteld.
Klein onderhoud (exploitatie)
Groot onderhoud (voorziening)
Onderhoud:
Omschrijving:
Uitvoering:
Contractonderhoud
Proactief onderhoud aan gebouwen en installaties dat de betrouwbaarheid van het gebouw of installatie verhoogd, met als doel het voorkomen van schade, gebreken en ongemak op een later moment
Periodieke keuringen en inspecties, onderhoudscontract en
Dagelijks (klacht) onderhoud
Het verhelpen van storingen. Ondanks het contractonderhoud zijn storingen niet uit te sluiten.
Na melding of constatering worden storingen verholpen
Planmatig onderhoud
Het uitvoeren van planmatig groot onderhoud om de levensduur van het pand in stand te houden (MJOP).
O.a. schilderwerk, vervangen cv-ketel of buitendeur
Pagina 4
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Calamiteiten onderhoud (exploitatie)
Calamiteiten onderhoud
Samen met het klein onderhoud wordt hier vanwege de strategische portefeuille een calamiteiten budget aan gekoppeld.
Na melding of constatering worden storingen verholpen
3.2. Onderhoudsniveaus Het onderhoudsniveau van de gemeentelijke gebouwen, kernportefeuille, van gemeente Voorschoten is in hoofdlijnen bepaald door NEN2767: Normen conditiemeting. De NEN2767 is een tool die is ontwikkeld om op objectieve wijze de onderhouds-conditie van een bouwwerk te bepalen. De NEN2767-systematiek bepaalt aan de hand van een conditiemeting de conditiescore van onderhoudsonderwerpen. Elk thema/onderwerp, krijgt een eigen conditiescore. De komende jaren maakt deze methodiek onderdeel uit van het Beheerplan Vastgoed.
Conditie score
Omschrijving
Gebrekenbeeld
Nadere omschrijving
1
Uitstekend
Geen gebreken
Nieuwbouwkwaliteit
2
Goed
Incidenteel beginnende veroudering
De primaire functievervulling van het onderdeel blijft volledig gewaarborgd.
3
Redelijk
Plaatselijk zichtbare veroudering, functie niet in gevaar
Het verouderingsproces is over de gehele linie duidelijk op gang gekomen.
4
Matig
Kans dat de functie in gevaar is
Het verouderingsproces heeft het element of gebouw duidelijk in zijn greep.
5
Slecht
Veroudering is onomkeerbaar
Het verouderingsproces is onomkeerbaar geworden.
6
Zeer slecht
Technisch rijp voor sloop
Een zodanig slechte toestand dat dit niet meer te classificeren is onder conditie 5.
3.3. Categorisering vastgoedportefeuille 3.3.1. Kernportefeuille - minimale conditiescore per onderwerp is 3 redelijk. Gebouwen, objecten en gronden die vanuit hun functie worden gebruikt en normaal onderhoud verlangen. Hiervoor worden de meerjarenonderhoudsplannen opgesteld en vindt de onderhoudsinventarisatie plaats d.m.v. de NEN 2767 (voorbeelden zijn: Gebouw voor de Brandweer, een peuterspeelzaal of een gymzaal). 3.3.2. Strategische portefeuille – conditiescore per onderwerp is 4 matig of 3 redelijk. Gebouwen en objecten die vanwege hun beperkte levensduur en/of die op termijn worden afgestoten een minimaal onderhoud vragen. Deze panden vallen onder het calamiteitenonderhoud. Alleen het noodzakelijke onderhoud wordt gerealiseerd (voorbeelden zijn: het Cultureel centrum of sporthal de Vliethorst). 3.4. Ontwikkelingen in de vastgoedportefeuille Een onderdeel van de huidige vastgoedportefeuille betreft de objecten die vallen onder strategisch vastgoed; vastgoed dat wordt gebruikt of aangehouden met het oog op toekomstige ontwikkelingen. Strategisch vastgoed wordt gekenmerkt door een tijdelijke beheershorizon. Dit
Pagina 5
Beheerplan vastgoed 2025-2029 vastgoed wordt verworven en aangehouden om op termijn een gebiedsontwikkeling mogelijk te maken, te sturen of te vergemakkelijken. Deze objecten blijven in de portefeuille totdat de gemeente besloten heeft tot afstoten of herontwikkeling. Ze worden onderhouden op een matig onderhoudsniveau (conditie 4), waarbij ze moeten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Van een aantal panden in de strategische portefeuille is besloten in welk jaar afstoten of herontwikkeling plaatsvindt. Als er tijdens de komende beheerperiode veranderingen optreden door nieuwe huisvestingsbehoeften of veranderingen in gebruik en functie, zullen deze worden doorgevoerd in het MJOP. Het plan zal worden geactualiseerd en waar nodig bijgesteld.
4. Verduurzaming 4.1. Noodzaak van verduurzaming Binnen het beheerplan speelt duurzaamheid automatisch een rol. Uitvoering geven aan verduurzaming is niet alleen een verplichting die vanuit de EU opgelegd wordt, ook het landelijk beleid ten aanzien van duurzaamheid heeft directe invloed op de keuzes die de gemeente maakt ten aanzien van vervanging (bij defecten aan installaties of schade aan gebouwen), herontwikkeling en nieuwbouw. 4.2. Van MJOP naar DMJOP Het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed betekent een lagere CO2- uitstoot en lagere energiekosten. Daar wordt geld mee bespaard. Ten opzichte van een traditioneel meerjarenonderhoudsplan bevat een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMJOP) ook verbetermaatregelen ten aanzien van energieprestatie en binnenmilieu. De DMJOP is een concrete invulling van de te implementeren verduurzamingsmaatregelen per object op natuurlijke momenten. Het is gebaseerd op verwachte uitvoeringsperiodes en op geraamde kosten. De werkelijke kosten kunnen aan het einde van de periode afwijken van de raming. De Verduurzamingsadviezen maken de duurzaamheidsmaatregelen per pand inzichtelijk. Door deze duurzaamheidsmaatregelen te koppelen aan het MJOP ontstaat een DMJOP waarbij in integrale afweging van de kosten voor verduurzaming en onderhoud op pandniveau wordt gemaakt.
DMJOP’s zullen volgen uit de routekaart verduurzaming, zie ook de beleidsstructuur onder 2.1. Gemeente Voorschoten heeft in lijn met het klimaatakkoord de verplichting om in 2050 een CO₂neutrale vastgoedportefeuille te hebben. 4.3. Energielabels voor alle gebouwen Sinds 2015 is het in Nederland verplicht om bij verkoop, verhuur of oplevering van een gebouw een geldig energielabel te hebben. Een energielabel is een certificaat dat de energie-efficiëntie van een gebouw of woning aangeeft. Het doel van het energielabel is om inzicht te geven in de mate van energieverbruik en de mogelijke besparingen door energiebesparende maatregelen. Het label loopt van A (zeer energiezuinig) tot G (zeer onzuinig), waarbij A++ de meest efficiënte categorie is voor gebouwen met bijna geen energieverbruik, zoals nul-op-de-meter woningen. Voor het gebouwareaal van de gemeente Voorschoten is onderzoek gedaan naar de energielabels, deze zijn opgenomen in bijlage 3: Portefeuilleoverzicht vastgoed. A++ 2x
A+ 5x
A 3x
B -
C 7x
D 1x
E 4x
F 3x
G 2x
n.v.t. 11x
Pagina 6
Beheerplan vastgoed 2025-2029
5. Financiën 5.1. Totaaloverzicht Afhankelijk van de status van een pand (kernportefeuille of strategische portefeuille) zijn verschillende onderhoudsbudgetten van toepassing. Bij panden in de kernportefeuille wordt planmatig onderhoud verricht. Dit is niet van toepassing voor panden in de strategische portefeuille. Hier wordt alleen calamiteitenonderhoud uitgevoerd. Daarnaast is voor beide categorieën het dagelijks en het contractonderhoud van toepassing. Deze laatste twee worden in dit beheerplan niet uitgewerkt, maar vindt er jaarlijks een reguliere indexatie plaats. In onderstaande tabel staan de lasten per portefeuille uitgesplitst (voor het overzicht tot en met 2029). Voor alle financiën in dit beheerplan geldt dat deze op basis van de portefeuillepositie van de panden en de bijbehorende MJOP’s (met een doorkijk van tien jaar) zijn opgenomen. Voor het Zwembad zijn de middelen via het eigen raadsvoorstel geregeld. Voor de kinderboerderij is het onderhoud geregeld via de overeenkomst met de exploitant. De doorrekening van de financiële effecten van de verduurzaming volgen bij de verduurzamingsadviezen of DMJOP’s die na de routekaart verduurzaming worden opgesteld.
Onderhoudslasten Kernportefeuille Strategische portefeuille Bedragen * € 1.000
Onderhoud Planmatig Calamiteiten
2025 316 419
2026 248 419
2027 264 419
2028 278 419
2029 242 419
Voor het planmatig onderhoud van panden in de kernportefeuille wordt in principe gespaard door middel van jaarlijkse dotaties aan de voorziening planmatig onderhoud. Zo worden de lasten gelijkmatig verspreid over de betreffende jaren. Rekening houdende met deze dotaties aan de voorziening, geeft dit het volgende beeld van de jaarlijkse lasten:
Lasten in begroting Kernportefeuille Strategische portefeuille Totaal Bedragen * € 1.000
Onderhoud Planmatig Calamiteiten
2025 394 419 813
2026 en verder 260 419 679
Het verschil in 2025 en 2026 in bovenstaande tabel zit in de incidentele kosten voor onderhoud voor de Voorstraat 12 (Ambachts- en baljuwhuis). Omdat er in de voorziening nog een saldo resteert van de afgelopen jaren, is de totale dotatie lager dan de totale kosten aan planmatig onderhoud. Om het financieel effect van het beheerplan vastgoed te bepalen, moet naast de lasten, ook worden gekeken naar de beschikbare middelen.
Beschikbare middelen Kernportefeuille Strategische portefeuille Totaal Bedragen * € 1.000
Onderhoud Planmatig Calamiteiten
2025 384 419 803
2026 en verder 254 419 673
Per saldo geeft dit het volgende effect op de begroting:
Effect op begroting Onderhoud 2025 Kernportefeuille Planmatig -10 Strategische portefeuille Calamiteiten 0 Totaal -10 Bedragen * € 1.000, - = nadeel, + = voordeel
2026 en verder -6 0 -6
Pagina 7
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Uit bovenstaande blijkt dat het structureel effect van het beheerplan vastgoed een nadelig effect heeft van € 6.000. Dit wordt onder de kleine wijzigingen van de kadernota 2026 verwerkt in de begroting. Daarnaast is er sprake van een eenmalig effect. Bij beoordeling van de voorziening blijkt dat er per saldo een bedrag kan vrijvallen. Dit heeft deels te maken met afwijkingen in de kosten voor planmatig onderhoud de afgelopen jaren, en deels met de nieuwe meerjarige onderhoudsplannen (MJOP’s). Dit geeft een eenmalig voordeel van € 113.000. Het totale effect voor 2025 (een nadeel van € 10.000, en een voordeel van € 113.000) wordt als voordeel van € 103.000 verwerkt in de voorjaarsnota 2025. 5.2. Monumenten De gemeente heeft 4 rijksmonumenten en 4 gemeentelijke monumenten in eigendom. Voor het beheer- en onderhoud aan monumenten gelden andere wetten en regels (vanuit de Erfgoedwet en Omgevingswet). Deze verschillen per monument. Het beheer en onderhoud van monumenten vergt ten opzichte van andere gebouwen aanvullend werk. Bij een monument wordt daarentegen uitgegaan van een langere cyclus aangaande de instandhouding. Daarnaast zijn er (vaak) technische beperkingen en is verduurzaming niet altijd mogelijk. Een belangrijk aspect bij rijksmonumenten is dat er bij een aanvraag voor een subsidie geen achterstallig onderhoud aanwezig mag zijn.
Voor het aanvragen van subsidies van rijksmonumenten bestaat de Subsidieregeling instandhouding monumenten.
6. Risicomanagement Het bezitten, beheren en exploiteren van gebouwen brengt verschillende risico’s met zich mee. Door deze risico’s vroegtijdig te signaleren en identificeren, kunnen passende maatregelen worden genomen om ze te verminderen. Door het vastgoedbeleid, het beheerplan en de uitvoeringsplannen te harmoniseren en op elkaar aan te laten sluiten kan de gemeente met deze sturingsinstrumenten effectieve maatregelen te treffen ten behoeve van de opgaven die de gemeentelijke vastgoedportefeuille met zich meebrengt. Risico Oplopende kosten voor onderhoud en verduurzaming in verband met stijgende bouw- en arbeidskosten Netcongestie zorgt voor vertraging uitvoering routekaarten verduurzaming
Krapte in de bouw en onderhoudssector, met als gevolg (extreem) lange wachttijden op gevraagd onderhoud
De uitkomst van het portefeuilleplan heeft invloed op de wijze van onderhoud en beheer
Maatregel Bouw- en arbeidskosten regelmatig monitoren en tijdig rapporteren bij afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde budgetten Het inzetten van slimme technologieën om vraag en aanbod beter te balanceren, of het gebruik van energieopslagoplossingen zoals batterijen om overtollige energie op te slaan en later te gebruiken Slim en tijdig plannen van onderhoud. Waar mogelijk onderhoud en werkzaamheden doorschuiven en clusteren om bij beschikbaarheid direct de opgave voor dezelfde werkzaamheden bij meerdere gebouwen te kunnen realiseren Periodiek actualiseren en het doorlopen en waar nodig bijstellen van het meerjarenonderhoudsplan
Pagina 8
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Bijlage 1 Wettelijk kader Burgerlijk Wetboek De gemeente is, vanuit haar rol als eigenaar/beheerder, op basis van het Burgerlijk Wetboek aansprakelijk voor schade die gebruikers oplopen door onveilige situaties. De gemeente kan aansprakelijk worden gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken in, aan en om een gebouw. Dit betekent dat een gedegen onderhoudsbeleid, regelmatige inspecties en een goed werkend systeem van beheer onmisbaar zijn. Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl) Het is de verantwoordelijkheid van de eigenaar/beheerder dat een gebouw voldoet aan de geldende technische voorschriften, zoals opgenomen in het Bbl. Als gebouwen niet voldoen, is dat een onrechtmatige daad. Dit houdt in dat er proactief gecontroleerd moet worden of gebouwen voldoen aan deze voorschriften. Een gebouw moet te allen tijde voldoen aan de minimale eisen die het Bbl stelt. Verder zijn er nog andere redenen om gebouwen te toetsen, te weten: • Er zijn reparaties nodig in het kader van de veiligheid; • Er vinden veranderingen of renovaties plaats; • Het einde van de technische levensduur is bereikt; • Het vermoeden bestaat dat er onvoldoende sterkte in de bouwconstructie is (constructieve veiligheid); • Er is een verandering in het gebruik, belastingen en omgeving (functiewijziging); • Er vindt een routinematige beoordeling plaats (MJOP).
In het Bbl worden de landelijke voorschriften voor de brandveiligheid van gebouwen en bouwwerken in Nederland vastgelegd, waaronder specifieke regels over het gebruik van een gebouw of gebruiksfunctie (ook wel het gebruiksbesluit genoemd). Hierin staan onder andere bepalingen die ervoor moeten zorgen dat gebouwen veilig worden gebruikt, om brand te voorkomen en de gevolgen van brand te beperken. Het Bbl stelt eisen aan onder meer: • Veilig vluchten: Er moeten voldoende en veilige vluchtroutes aanwezig zijn die tijdens brand snel en veilig kunnen worden gebruikt; • Brandwerende compartimentering: Gebouwen moeten zo zijn ingedeeld dat brand zich beperkt tot bepaalde gedeelten (compartimenten) om uitbreiding te vertragen; • Brandmeld- en ontruimingsinstallaties: Gebouwen met een groot aantal personen, moeten zijn voorzien van brandmeldinstallaties, sprinklerinstallaties en ontruimingssystemen; • Vluchtveiligheid en noodverlichting: Er moeten voorzieningen zijn zoals noodverlichting en vluchtrouteaanduidingen om de weg naar buiten te wijzen; • Maximaal aantal aanwezigen: Voor verschillende soorten gebruiksfuncties zijn er eisen aan het maximaal aantal personen dat tegelijk aanwezig mag zijn, om overbelasting van vluchtroutes te voorkomen; • Brandveiligheidsvoorzieningen: Denk aan het gebruik van brandwerende materialen, brandblussers, brandslangen en rookmelders.
Besluit Begrotingen en Verantwoording (BBV) Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is een belangrijk instrument binnen de financiële planning van provincies en gemeenten in Nederland. Het stelt hen in staat om op een gestructureerde manier hun begroting op te stellen, financiële doelen te bepalen en verantwoording af te leggen over het behalen van deze doelen. Dit besluit bevat voorschriften voor de begrotingsen verantwoordingsdocumenten, uitvoeringsinformatie en informatie voor derden. Kortom, het BBV helpt bij het transparant en efficiënt beheren van financiële middelen en het verantwoorden van de besteding ervan. De Commissie BBV heeft een aantal notities gepubliceerd, waaronder één over materiële vaste activa. Deze notitie is een van de kaders van dit beheerplan.
Pagina 9
Beheerplan vastgoed 2025-2029 •
Het BBV kent twee soorten onderhoud: groot en klein. • Klein onderhoud: dagelijkse reparaties om een object in werkende en veilige staat te houden, tegen een van tevoren vastgesteld kwaliteitsniveau. Dit onderhoud wordt op een klein gedeelte van het object uitgevoerd. In dit beheerplan bestaat dit uit dagelijks en contracthouderhoud. • Groot onderhoud: benodigd onderhoud als gevolg van slijtage na een langere periode van gebruik van een object. Dit wordt uitgevoerd op een substantieel deel van het object en is planbaar. In dit beheerplan noemen we dit daarom het planmatig onderhoud. • Beide soorten onderhoud brengen een object terug in de oorspronkelijke staat en zijn niet levensduur verlengend. Deze kosten betreffen daarom geen investering die geactiveerd en afgeschreven mag worden. De kosten komen dus ten laste van de exploitatie. Om de onderhoudslasten van het groot onderhoud (planmatig onderhoud) over meerdere begrotingsjaren te egaliseren, mag een voorziening worden ingesteld. Voeding gebeurt vanuit de exploitatie, met zodanige bedragen dat de voorziening gedurende de gehele looptijd voldoende is voor het bekostigen van de onderhoudslasten. Om de kosten voor planmatig onderhoud via de voorziening te laten verlopen, moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan: • Er is een recent meerjarig onderhoudsplan (MJOP) beschikbaar van maximaal vijf jaar oud.
• In het MJOP wordt minimaal vier jaar vooruitgekeken. De MJOP’s waarop de voorziening planmatig onderhoud wordt bijgesteld, voldoen aan deze voorwaarden. In Voorschoten zijn sommige panden aangemerkt als onderdeel van de strategische portefeuille. Bij deze panden wordt geen groot onderhoud meer uitgevoerd. Wel is er sprake van calamiteitenonderhoud: wanneer blijkt dat het nodig is, wordt dit onderhoud uitgevoerd. Omdat dit onderhoud niet planbaar is, kan hiervoor geen voorziening worden gevormd. De objecten uit de strategische portefeuille hebben daarom in de exploitatie naast een budget voor klein onderhoud (dagelijks en contractonderhoud), ook een budget voor calamiteitenonderhoud. Gemeentelijk beleid De gemeente heeft de Nota Vastgoedbeleid gemeente Voorschoten in april 2024 vastgesteld en conformeert zich aan de verplichtingen die uit de wet- en regelgeving in het kader van kwaliteit, duurzaamheid en energetica komen. Nota Vastgoedbeleid gemeente Voorschoten omvat; • Het bezit van vastgoed is geen doel op zich, maar ondersteunt het behalen van beleidsmatige doelen; • De vraag is leidend, niet het aanbod.
Er wordt een functiescheiding gehanteerd tussen centraal vastgoedmanagement (portefeuillebeheer) en sociaal-, maatschappelijk- en ruimtelijk beleid waar de vastgoedvraag bepaald wordt; • Vastgoed blijft uitsluitend in eigendom als dit bijdraagt aan een gemeentelijke beleidsdoelstelling. Al het overig vastgoed wordt verkocht tegen marktconforme prijs of gesloopt; • Bij nieuwe of te actualiseren bestaande huur- of gebruiksovereenkomsten hanteren we zoveel mogelijk de uitgangspunten van de verdeling onderhoud voor huurder en verhuurder conform het demarcatiemodel van de Raad van Onroerende Zaken (ROZ); • Voor het gebruik van gemeentelijk vastgoed wordt een marktconforme, minimaal kostprijsdekkende huur gehanteerd.
Pagina 10
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Gestandaardiseerde werkwijze voor de verkoop van gemeentelijk vastgoed; De nota ‘Gestandaardiseerde werkwijze voor de verkoop van gemeentelijk Vastgoed’ legt het geactualiseerde beleid voor verkoop van gemeentelijk vastgoed en de hiermee samenhangende uniforme werkwijze vast; Transparant, Openbaar en Marktconform (TOM). Wettelijk beleid verduurzaming Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed valt binnen verschillende wettelijke kaders en beleidsrichtlijnen, zowel op nationaal als Europees niveau. Deze kaders zijn gericht op het bevorderen van energie-efficiëntie, het verminderen van de CO₂-uitstoot en het stimuleren van duurzame energiebronnen. Hier zijn de belangrijkste wettelijke kaders: • Klimaatakkoord: Het Klimaatakkoord legt afspraken vast om de CO₂-uitstoot in Nederland tegen 2030 met 49% te verminderen ten opzichte van 1990; • Wet Milieubeheer: De Wet milieubeheer verplicht gebouweigenaren, inclusief gemeenten, tot het nemen van energiebesparende maatregelen die binnen vijf jaar kunnen worden terugverdiend. Dit geldt voor vastgoed dat meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas per jaar verbruikt; • BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen): Voor nieuwbouw is de BENG-norm sinds 2021 verplicht. Deze norm stelt eisen aan de energieprestatie van nieuwe gebouwen.
Gemeentelijk vastgoed dat nieuw wordt gebouwd moet voldoen aan deze eisen; • Energielabel C - verplichting voor kantoren: Vanaf 1 januari 2023 moeten kantoren, waaronder gemeentelijke kantoorgebouwen, minimaal energielabel C hebben. Voor gebouwen met een groter vloeroppervlak dan 100 m² wordt dit verplicht. Voldoen gebouwen niet aan deze eis, dan mogen ze niet meer als kantoor worden gebruikt; • Verplichting voor aardgasvrije nieuwbouw: Sinds juli 2018 geldt er in Nederland een gasaansluitverbod voor nieuwbouw. Dit houdt in dat nieuw gemeentelijk vastgoed aardgasvrij moet worden gebouwd. Gemeenten hebben hierbij een voorbeeldfunctie en moeten hun eigen vastgoed verduurzamen door te kiezen voor alternatieven zoals warmtepompen of aansluiting op warmtenetten; • Nationaal Plan voor Duurzame Energie (NPE): Dit plan, onderdeel van de Europese richtlijn voor hernieuwbare energie, legt vast dat gebouwen in 2050 energieneutraal moeten zijn. Gemeenten worden aangemoedigd hun vastgoed stapsgewijs te verduurzamen met het oog op deze doelstelling. Gemeenten moeten dus rekening houden met een breed scala aan wettelijke verplichtingen en beleidsinitiatieven bij het verduurzamen van hun vastgoed. De focus ligt op het verhogen van de energie-efficiëntie, het terugdringen van de CO₂-uitstoot en het inzetten op hernieuwbare energiebronnen.
Het opstellen van de Routekaart Verduurzaming is een vereiste, om binnen gemeente Voorschoten de juiste strategische keuzes te maken. Het streven is om de Routekaart Verduurzaming in 2026 gereed te hebben.
Pagina 11
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Bijlage 2 Vastgoedportefeuille Adres A. van Leeuwenhoekkade 37 Aletta Jacobsplantsoen 101 Aletta Jacobsplantsoen 97 Aletta Jacobsplantsoen 99 Baron S. Oyenlaan 39 Burg. vd Haarplein 1 Burg. vd Haarplein 9 Hofvliet Hofweg 47 Johan Willem Frisolaan 16 Kerkplein 2 Koningin Julianalaan 55 Koninklijke Marinelaan 21 Kuyperbrink 11 Leidseweg 25 Leidseweg 27 Leidseweg 514 Louis Couperuslaan 1-7 Mozartlaan 2 Multatulilaan 94 Oude Adegeestlaan 3 Prins Mauritslaan 2a Prinses Marijkelaan 2 Prinses Marijkelaan 4 Prof Einsteinlaan 2e Prof Einsteinlaan 2f Richard Wagnerlaan 22 Richard Wagnerlaan 85 Rosenburgherlaan 1 Rosenburgherlaan 3 Rosenburgherlaan 5 Rosenburgherlaan 9 Rosenburgherlaan naast 3 Sixlaan 4 Ter Lips 1 Ter Lips 1a Van Beethovenlaan 10b Vliet en Wegen 5 Voorstraat 12 Voorstraat 14 Wijngaardenlaan 4 Zwaluwweg 4
Gebouwcategorie Functie welzijn/maatschappelijk buurthuis/Laurentius welzijn/maatschappelijk kinderdagverblijf welzijn/maatschappelijk buurthuis welzijn/maatschappelijk peuterspeelzaal welzijn/maatschappelijk buurthuis welzijn/maatschappelijk VRHM/ locatie brandweer sport sporthal overig dak parkeergarage overheidsgebouw buitendienst welzijn/maatschappelijk kinderdagverblijf overig kerktoren overheidsgebouw gemeentehuis overheidsgebouw buitendienst sport gymzaal overheidsgebouw gemeentehuis overheidsgebouw kantoor overig woonwagen overig ligplaatsen welzijn/maatschappelijk scouting sport gymzaal sport gymzaal welzijn/maatschappelijk peuterspeelzaal Binnenvest/rode welzijn/maatschappelijk kruis/peuterspeelzaal welzijn/maatschappelijk cultureel centrum welzijn/maatschappelijk moskee welzijn/maatschappelijk buurthuis welzijn/maatschappelijk leegstandsbeheer sport zwembad woning woning woning woning welzijn/maatschappelijk aula begraafplaats welzijn/maatschappelijk kinderboerderij overheidsgebouw buitendienst welzijn/maatschappelijk peuterspeelzaal welzijn/maatschappelijk peuterspeelzaal welzijn/maatschappelijk kinderdagverblijf welzijn/maatschappelijk kinderdagverblijf overig knipmolen overig horeca overig kantoor welzijn/maatschappelijk bibliotheek welzijn/maatschappelijk voedselbank/ggd/vve
Huurder ja ja ja ja ja ja ja onbekend nee ja onbekend nee nee onbekend nee nee ja ja ja onbekend onbekend ja
Portefeuille Portefeuillewijziging Label kern behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling kern behouden kern behouden kern behouden kern behouden kern strategisch > kern behouden strategisch behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling kern verkopen strategisch behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling kern behouden kern behouden strategisch behouden strategisch behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling kern behouden strategisch behouden strategisch behouden strategisch kern > strategisch verkopen kern behouden kern behouden kern behouden kern behouden kern behouden
Labelwijziging
ja nee: exploitant ja ja nee ja ja ja nee nee: exploitant nee ja ja ja ja onbekend ja ja ja ja
strategisch strategisch kern kern strategisch kern kern kern kern kern strategisch kern kern kern strategisch kern kern kern strategisch kern
aanmerken voor sloop aanmerken voor sloop op lange termijn verkopen op lange termijn verkopen
strategisch > kern
strategisch > kern strategisch > kern strategisch > kern
slopen slopen behouden behouden behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling behouden behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling behouden behouden behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling behouden behouden behouden behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling verkopen behouden behouden behouden t.b.v. toekomstige ontwikkeling behouden
behouden > t.o. behouden > t.o. op lange termijn verkopen onderbrengen in stichting behouden > t.o.
op lange termijn verkopen
behouden > t.o. behouden > t.o. behouden behouden > t.o.
behouden > t.o. behouden > verkopen
behouden > t.o.
Energielabel F C C C A++ C A n.v.t. n.v.t. D n.v.t. A G A+ F n.v.t. n.v.t. n.v.t. G A+ A+ C n.v.t. n.v.t. A++ A++ E A C E E n.v.t. n.v.t. A+ A+ A+ n.v.t. n.v.t. E F C Pagina 12
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Pagina 13
Beheerplan vastgoed 2025-2029
Pagina 14