Informatiebrief 53 Ontwerp Actieplan geluid 2024-2028 (incl. bijlage) - gewijzigd
Tekst van het document
28
Effect op geluid ++ ++ +/++ + 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
In de volgende paragraaf wordt ingegaan op welke van de hiervoor genoemde mogelijke maatregelen opgenomen zijn in het Actieplan geluid voor de gemeente Voorschoten. 8.4 Voorstel maatregelen Actieplan Voorschoten 2024-2028 In dit Actieplan geluid zijn een aantal concrete maatregelen voor de komende periode opgenomen met als doel het geluid van het gemeentelijk wegverkeer te reduceren tot de gekozen plandrempel. Deze maatregelen bestaan enerzijds uit het voortzetten van de nog niet uitgevoerde maatregelen uit het vorige actieplan en een aantal concrete nieuwe maatregelen. De beleidskaders (hoofdstuk 3) vormen hiervoor het uitgangspunt. 8.4.1 Voortzetten maatregelen uit vorige Actieplan In hoofdstuk 4 is gekeken naar de realisatie van de acties uit het vorige Actieplan 2018-2023. Een aantal genoemde maatregelen zijn uitgevoerd, maar nog niet allemaal. De nog niet uitgevoerde acties zijn overgenomen in dit plan. 8.4.2 Stille wegdekken Om het geluid van de wegen te verlagen zet de gemeente het huidige asfaltbeleid voort. Bij groot onderhoud aan de hoofdwegenstructuur vervangt de gemeente het standaard asfalt door een stiller type. Hierbij is het ‘akoestisch geoptimaliseerd SMA’ (SMA-NL8G+), dat ca. 2.5 dB stiller is, voor binnenstedelijke wegen de beste toepassing.
De toepassingsmogelijkheden van dit stille SMA zijn vergelijkbaar met normaal SMA/asfalt, dat wil zeggen dat het op doorgaande wegen met veel vrachtverkeer, maar ook op kruisingen kan worden toegepast. De levensduur ligt met 12-15 jaar net iets minder als bij normaal asfalt (15 jaar) en de meerkosten (voor aanleg) zijn acceptabel (circa € 2,-/m2 t.o.v. normaal SMA). Over een periode van 30 jaar bedragen de meerkosten9 (voor aanleg en onderhoud) circa € 9,-/m2. Uit een (inschattende) kostenbatenanalyse, zie bijlage 4, blijkt dat het toepassen van een SMA-NL8G+ deklaag doelmatig is bij een woningdichtheid van 7.6 woningen per 100 m voor wegen met 2x1 rijstroken en bij 17 woningen per 100 m voor wegen met 2x2 rijstroken. Vanuit de figuur en lijst met hotspots (hoofdstuk 8.2) en de huidige wegdekverharding, worden de onderstaande wegdekmaatregelen in het Actieplan geluid opgenomen. Per geval moet worden bekeken of het toepassen van dit stille wegdek zinvol, technisch verantwoord, financieel haalbaar en doelmatig is. Dit beleid geldt ook voor de wegvakken met woningen die een geluidniveau onder de drempelwaarde hebben. Langs de Veurseweg/Leidseweg ligt een groot aantal woningen (van voor 1982) waar de plandrempel ook overschreden wordt. Deze woningen zijn bijna allemaal opgenomen in één van de saneringsprogramma’s, die al in het vorige Actieplan stonden.
In het kader daarvan zijn op delen van de Leidseweg en Veurseweg in de afgelopen jaren al stil wegdek (SMA-NL8G+) toegepast (zie het rechterdeel van figuur 1). Op deze wegvakken van de hotspotlijst is alles gedaan om de aantallen ernstig gehinderden en slaapverstoorden langs deze wegen te verminderen. In dat geval worden geen verdere maatregelen overwogen. Gelukkig hebben de meeste woningen die een hoog geluidniveau van het wegverkeer hebben, ook een andere gevel (en soms achtertuin), waar het geluidniveau een stuk lager is.
9
Gebaseerd op verkregen informatie van een aantal gemeenten en de provincie Zuid-Holland.
29
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
tabel 8: voorstel mogelijke wegdekmaatregelen o.b.v. hotspotlijst Weg ‘Traverse’
Wegvak Leidseweg
Huidig wegdek Akoestisch geoptimaliseerd SMA Dunne deklaag B
Maatregel -
Dunne deklaag B
-
Akoestisch geoptimaliseerd SMA Normaal asfalt
-
tussen Piet Heynlaan en Haagweg tussen Schoolstraat en Jul. Van Stolberglaan
Normaal asfalt
Akoestisch geoptimaliseerd SMA -
Karel Doormanlaan
tussen Veurseweg en Gen. Spoorlaan
Normaal asfalt
Bachlaan
tussen Leidseweg en Van Beethovenlaan tussen Leidseweg en Bethlehemstraat tussen Prof. Debijelaan en Prof. Einthovenlaan Tussen Zwaluwweg en Molenlaan
Normaal asfalt
Koningin Julianalaan Schoolstraat Veurseweg Leidseweg ‘Noord’
Wijngaardenlaan
Raadhuislaan Prof. Einsteinlaan Koninklijke Marinelaan
tussen aansluiting Voorschoterweg en Piet Heynlaan
Normaal asfalt *2021
Normaal asfalt Normaal asfalt Normaal asfalt
-
-
Akoestisch geoptimaliseerd SMA Akoestisch geoptimaliseerd SMA Akoestisch geoptimaliseerd SMA Akoestisch geoptimaliseerd SMA Akoestisch geoptimaliseerd SMA
Opmerking/toelichting Wegdek niet aan einde levensduur Wegdek niet aan einde levensduur Wegdek niet aan einde levensduur Wegdek niet aan einde levensduur In 2023 is asfalt vervangen voor geluidreducerende betonstraatstenen in combinatie met 30 km/u Bij eerstvolgend groot onderhoud stil wegdek toepassen Op noordelijk deel van de Wijngaardenlaan (Jul van Stolberg-Narcisstraat is in 2021 geluidreducerend asfalt toegepast). Op middendeel van de Wijngaardenlaan (Narcisstraat – Prins Bernhardlaan) wordt in 2024 SMA-NL8G+ toegepast. Op deel tussen Narcisstraat en Schoolstraat geen mogelijkheid voor stil wegdek i.v.m. opstelstroken. Bij eerstvolgend groot onderhoud stil wegdek toepassen Bij eerstvolgend groot onderhoud stil wegdek toepassen In 2024-2026 wordt SMA-NL8G+ toegepast Bij eerstvolgend groot onderhoud stil wegdek toepassen Bij eerstvolgend groot onderhoud stil wegdek toepassen of keuze voor snelheidsverlaging naar 30 km/u
8.4.3 Instellen 30 km gebieden Een andere maatregel om de geluidbelasting te verlagen is het instellen van 30 km/uur-zones. In Voorschoten zijn al een aantal van deze gebieden. De Leidseweg Noord en Midden worden ingericht als 30 km/uur zone. Nadat de nieuwe wijkontsluitingsweg via de Griffioenlaan is gerealiseerd, zal gekeken gaan worden naar de herinrichting van de wegdelen Leidseweg Noord, deel noord en midden. Uiteraard wordt hierbij rekening gehouden met de uit te voeren rioleringswerkzaamheden (planning 2030-2035), zodat werk-met-werk gemaakt kan worden. Onderzocht wordt of ook de maximumsnelheid op de Koninklijke Marinelaan tussen de Zwaluwweg en de Molenlaan verlaagd kan worden naar 30 km/uur.
30
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
8.4.4 Geluidsanering Door de genoemde maatregelen zal het geluid van de wegen ter plaatse van de woningen met enkele decibellen dalen. De enige manier om de geluidoverlast voor bewoners nog verder te beperken is om de woningen voldoende te isoleren tegen het verkeersgeluid (= geluidsanering). Vanuit de rijksoverheid wordt voor de hoogbelaste woningen hiervoor subsidie verleend. De maatregelen bestaan dan uit de toepassing van stil wegdek, vaak in combinatie met het uitvoeren van geluidisolerende maatregelen aan de betreffende woningen. De gemeente Voorschoten voert al jaren deze geluidsaneringsprojecten uit en de woningen met het meeste geluid zijn inmiddels gesaneerd of worden de komende jaren gesaneerd. In het kader van dit Actieplan voert de gemeente Voorschoten de nog openstaande door het Rijk gesubsidieerde geluidsanering uit. Onder de Omgevingswet verleent het rijk nog subsidie voor woningen met een geluid van de wegen boven de 70 dB Lden. Deze woningen zijn er niet meer in Voorschoten. Bij de stedenbouwkundige uitwerking van geluidbelaste locaties moeten stedenbouwers en projectontwikkelaars rekening houden met de aanvullende eisen die zijn vastgelegd in de hogere waarden besluiten. Op geluidbelaste locaties staan we alleen nieuwe woningen toe als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan.
Nieuwe woningen met een hoger geluidniveau moeten bijvoorbeeld andere woningen afschermen of een gat opvullen in een bestaande rij. Ook kan de ligging ten opzichte van openbaar vervoer knooppunten of de vervanging van bestaande woningen een reden zijn om een hoger geluidniveau toe te staan. Verder moeten woningen met een hoger geluidniveau een geluidluwe zijde hebben en stellen we eisen aan de ligging en de indeling van de woning plus eventuele akoestische compensatie.
31
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
8.5 Totaaloverzicht voorgestelde maatregelen in Actieplan In onderstaande tabel zijn de maatregelen weergegeven die in dit Actieplan geluid zijn opgenomen. tabel 9: voorgestelde maatregelen Actieplan Maatregel Voortzetten bestaand beleid door het toepassen van stille wegdekken bij groot onderhoud Het stimuleren van collectief vervoer en ongemotoriseerd verkeer Het “dichtzetten” van een opening tussen bebouwing met het doel daarmee een echt stille zijde te creëren. Dit is beleid bij nieuwbouw. Bekendheid geven aan stille achtergevels en rustige plekken in de omgeving van woningen. Uitvoeren geluidsanering wegverkeer volgens saneringslijst
Stil wegdek (SMA-NL8G+) voor wegvakken met hoge verkeersbelasting bij groot onderhoud
Papelaan west Industrieweg Realisatie Rijnlandroute door provincie Zuid-Holland met tunnel en verdiepte ligging
32
Locatie Algemeen Algemeen Algemeen
Algemeen
•
Leidseweg Noord (tussen de Trompweg en de Piet Heynlaan)(deel midden) • Leidseweg Noord (deel noord) • Leidseweg • Veurseweg • Leidseweg Noord (tussen Piet Heynlaan en Haagweg) • Karel Doormanlaan (tussen Veurseweg en Gen. Spoorlaan) • Bachlaan (tussen Leidseweg en Van Beethovenlaan) • Raadhuislaan (tussen Leidseweg en Bethlehemstraat) • Prof. Einsteinlaan (tussen Prof. Debijelaan en Prof. Einthovenlaan) • Koninklijke Marinelaan (tussen Zwaluwweg en Molenlaan) – of snelheidsverlaging naar 30 km/uur Sanering railverkeer door Prorail. Ontwerpbesluit voor akoestische maatregelen wordt in voorjaar 2024 bekend gemaakt. Sanering railverkeer door Prorail. Ontwerpbesluit voor akoestische maatregelen wordt in voorjaar 2024 bekend gemaakt. Geplande opening Rijnlandroute in juli 2024.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
9. Conclusies Op basis van de geluidkaarten is berekend dat in 2021 circa 6.690 personen in Voorschoten werden blootgesteld aan het geluid van het lokale wegverkeer van meer dan 55 dB L den. Hiervan hebben ongeveer 860 personen een hoge mate van geluidhinder ondervonden van het lokale wegverkeer. Ongeveer 600 personen hadden hinder van het spoor. In totaal werden circa 184 personen door het geluid van weg of spoor in hun slaap verstoord. Een kanttekening daarbij is dat de Richtlijn omgevingslawaai zich richt op het hoogste geluidniveau op de gevels van woningen en andere geluidgevoelige gebouwen. Er wordt dus geen rekening gehouden met de geluidisolatie en met de aanwezigheid van een geluidluwe (achter)zijde ter compensatie van het hoge geluidniveau aan de voorzijde. De gemeente Voorschoten verwacht dat in werkelijkheid het aantal personen dat een hoge mate van hinder door het wegverkeer ondervindt in Voorschoten wat lager zal liggen. Om de reductie van het geluid van het wegverkeer te kunnen prioriteren heeft de gemeente Voorschoten de volgende plandrempels vastgesteld: • 63 dB Lden (aanscherping sinds vorige Actieplan) • 55 dB Lnight (aanscherping sinds vorige Actieplan) Bij deze plandrempels zijn er nog ongeveer 440 woningen waar het geluid van het lokale wegverkeer wordt overschreden.
Dit is voornamelijk bij woningen gelegen langs de drukke gebiedsontsluitingswegen en drukke doorgaande wegen, zoals de Wijngaardenlaan, langs de ‘Traverse’ door Voorschoten (N447, Leidseweg, Koningin Julianalaan, Schoolstraat en Veurseweg), Leidseweg ‘Noord’ (deel van de Leidseweg dat is gesitueerd tussen de Haagweg (gemeente Leiden) en de aansluiting op de Voorschoterweg), Karel Doormanlaan, Bachlaan, Raadhuislaan, Prof. Einsteinlaan en Koninklijke Marinelaan. Op een aantal van deze wegen is reeds een stil wegdek aanwezig, of zijn door extra geluidmaatregelen de woningen beter geïsoleerd (= geluidsanering). Geluidschermen zijn in een stedelijke omgeving minder wenselijk, omdat zij ruimte innemen die er vaak niet is, of zorgen voor een onwenselijke fysieke barrière. Voor deze locaties zijn verdere maatregelen dan ook niet mogelijk. In dit Actieplan heeft de gemeente Voorschoten ervoor gekozen om zich in te spannen om de maatregelen in de tabel in hoofdstuk 8.5 in de komende vijf jaar uit te voeren. Dit betreft enerzijds de uitvoering van de nog openstaande geluidsaneringsprojecten en acties uit het vorige Actieplan en anderzijds de toepassing van een stil wegdek SMA-NL8G+ (‘akoestisch geoptimaliseerd sma’) op een aantal locaties waar het geluid van het wegverkeer hoger is dan de plandrempels.
ir. M.H.J. (Mark) Bakermans DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V.
33
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Bijlage 1 Titel
Overschrijding standaardwaarde en grenswaarde
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Grenswaarden en standaardwaarden geluid Voor de relevante geluidbronnen gelden de volgende wettelijke standaard- en grenswaarden voor het geluid vanwege bestaande geluidbronnen en bestaande geluidgevoelige gebouwen. De standaardwaarde is het algemeen geaccepteerde geluid per type geluidbron. Bij deze waarde is het geluid aanvaardbaar en de gezondheidsschade acceptabel. Deze waarde wordt vooral toegepast bij nieuwe (geluidgevoelige) ontwikkelingen. Van deze waarde kan gemotiveerd worden afgeweken tot de grenswaarde. Naast de standaardwaarde is in de Omgevingswet ook een grenswaarde opgenomen. Wanneer bij een nieuwe ontwikkeling niet voldaan kan worden aan de standaardwaarde en maatregelen, zoals schermen of stil asfalt, niet getroffen kunnen worden, is het mogelijk geluid tot en met deze grenswaarde toe te staan. Voor nieuwe geluidgevoelige gebouwen en op bestaande geluidgevoelige gebouwen bij wijziging van geluidbronnen of het toevoegen van nieuwe geluidbronnen gelden de volgende wettelijke standaard- en grenswaarden. tabel B1.1: standaard- en grenswaarden geluid op bestaande gevoelige gebouwen Geluidbronsoort Rijkswegen Provinciale wegen Gemeentewegen Waterschapswegen Lokale spoorwegen Hoofdspoorwegen Industrieterreinen
Standaardwaarde (dB) Tabel 3.34 Bkl 50 Lden
Grenswaarde (dB) Tabel 3.35 Bkl 65 Lden
53 Lden
70 Lden
55 Lden
70 Lden
50 Lden 40 Lnight
60 Lden 50 Lnight
In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan regels die de gemeente kan toepassen voor het beschrijven van de geluidkwaliteit in het omgevingsplan. De standaardwaarde is hierbij de algemeen geaccepteerde waarde, waarvan gemotiveerd kan worden afgeweken. De grenswaarde is alleen bij uitzondering toegestaan en met toepassing van geluidbeperkende maatregelen. Voor lokale wegen bedraagt de standaardwaarde 53 dB Lden en de grenswaarde 70 dB Lden voor nieuwe geluidgevoelige bestemmingen (waaronder woningen). Voor rijkswegen en provinciale wegen is de standaardwaarde 50 dB Lden en de grenswaarde 60 dB Lden. Bij spoorwegen is de standaardwaarde 55 dB Lden en de grenswaarde 65 dB Lden. Voor industrieterreinen is de standaardwaarde 50 dB Lden en de grenswaarde 55 dB Lden. Voor industrieterreinen wordt ook gekeken naar de nachtperiode, hier geldt voor het Lnight een standaardwaarde van 40 dB(A) en een grenswaarde van 45 dB(A). De tabel hieronder toont de verschillende grenswaarden. Overschrijding van deze grenswaarde op de gevel is alleen mogelijk als het een niet-geluidgevoelige gevel betreft. Dit kan bijvoorbeeld als de gevel “doof” is uitgevoerd, dus zonder te openen deuren of ramen. Hierbij gelden ook aanvullende eisen voor de geluidwering van de gevel.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
tabel B1.2: standaard- en grenswaarden geluid bij nieuwe gevoelige gebouwen Geluidbronsoort Rijkswegen Provinciale wegen Gemeentewegen Waterschapswegen Spoorwegen Industrieterreinen
Standaardwaarde (dB) Tabel 5.78t Bkl 50 Lden
Grenswaarde (dB) Tabel 5.78u Bkl 60 Lden
53 Lden
70 Lden
55 Lden
65 Lden
50 Lden 40 Lnight
55 Lden 45 Lnight
Overschrijding Standaardwaarde en Grenswaarde in Voorschoten In het Actieplan geluid moet ingegaan worden op de situaties waarin de standaardwaarde en grenswaarde bedoeld in 3.35 en 3.78u in BKL wordt overschreden. In onderstaande tabel is voor de verschillende geluidbronnen aangegeven waar de standaardwaarde en de grenswaarde wordt overschreden. Het geluid van wegen en spoorwegen is berekend met SRM2 (RMG2012) en niet met de rekenmethode die geldt onder de Omgevingswet (= bijlage IVe uit Omgevingsregeling). Deze nieuwe rekenmethode zal echter kleine marginale verschillen in geluidniveaus (ca +/- 1 dB) en dus aantallen opleveren. Voor industrie zijn deze herberekende gegevens niet beschikbaar en zijn de resultaten volgens de rekenmethode CNOSSOS-EU gehanteerd. Onderstaande figuur geeft een overzicht van de gemeente Voorschoten op welke locaties de standaardwaarde en grenswaarde overschreden worden.
# Woningen boven de standaardwaarde
% van het totaal aantal woningen
Grenswaarde
# Woningen boven de grenswaarde
% van het totaal aantal woningen
Lokale wegen Provinciale wegen Rijkswegen Railverkeer
Standaardwaarde
tabel B1.3: overschrijdingen standaardwaarde en grenswaarde
53 dB 50 dB 50 dB 55 dB
3157 23 136 273
26,3% 0,2% 1,1% 2,3%
70 dB 65 dB 65 dB 70 dB
0 15 0 2
0,0% 0,1% 0,0% 0,0%
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
figuur B1.1: woningen met een overschrijding van de standaardwaarde (Standaardwaarde is per bron verschillend)
figuur B1.2: woningen met een overschrijding van de grenswaarde (Grenswaarde is per bron verschillend)
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Bijlage 2 Titel
Onderbouwing aanscherping plandrempel
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Onderbouwing aanscherping plandrempel In het voorgaande Actieplan was de plandrempel voor wegverkeer 65 dB Lden. En was er geen plandrempel voor Lnight. In de nieuwe Actieplannen is er een verplichting om ook voor de Lnight een plandrempel vast te stellen. De gemeente Voorschoten heeft in het vorige Actieplan aansluiting gezocht bij de omliggende gemeenten (o.a. Leiden en Leiderdorp). Het is daarom logisch om te kijken naar wat Leiden in dit nieuwe Actieplan gaat doen. Leiden had in haar vorige Actieplan een plandrempel van 65 Lden en 60 Lnight. In het nieuwe Actieplan wil Leiden de plandrempel voor Lnight aanscherpen. Daarmee komen de nieuwe plandrempels op 65 dB Lden en 55 dB Lnight. In onderstaande tabel en figuur zijn de resultaten voor Voorschoten weergegeven bij de huidige plandrempel en een aanscherping naar 55 dB. Vervolgens is met stapjes van 1 dB verlaging gekeken of de plandrempel nog verder aangescherpt kan worden. tabel B2.1: resultaten stap 1 aanscherping Lnight bij gelijke Lden Lden
Lnight
65 65 65 65
60 55 54 53
Aantal woningen boven drempel 94 95 112 333
toename woningen
toename (%)
1 18 239
1% 19% 254%
% blootgestelde woningen van totaal woningen 0,8% 0,8% 0,9% 2,8%
figuur B2.1: resultaten van bovenstaande tabel in beeld gebracht. Woningen boven de plandrempel als Lnight wordt aangescherpt
Als de oude plandrempel voor de Lnight (60 dB) gehanteerd zou worden, komen er geen extra woningen bij die boven de plandrempel liggen. Lden is maatgevend. In dit geval zijn er in Voorschoten in het peiljaar 2021 ca. 94 woningen die boven de plandrempel uitkomen. Uit tabel B2.1 en figuur B2.1 blijkt dat als de Lnight verlaagd wordt van 60 dB naar 55 dB dat er maar 1 woning bijkomt die boven de plandrempel ligt. Een aanscherping van de plandrempel voor Lnight naar 55 dB is dus goed mogelijk. Om aan te sluiten bij de omliggende gemeenten is ervoor gekozen om de Lnight niet nog verder aan te scherpen en een plandrempel voor L night van 55 dB te hanteren.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Vervolgvraag is of de Lden ook aangescherpt kan worden. Daarom is vervolgens gekeken naar wat een aanscherping van de plandrempel Lden betekent. Uitgangspunt hierbij is dat de verlaging van Lnight naar 55 dB doorgevoerd wordt. In onderstaande tabel en figuur zijn de resultaten voor Voorschoten weergegeven bij de oude huidige plandrempel, de huidige plandrempel met aanscherping van Lnight en vervolgens een aanscherping van Lden in stapjes van 1 dB. tabel B2.2: resultaten stap 2 aanscherping Lden bij aangescherpte Lnight Lden
Lnight
65 65 64 63 62 61 60
60 55 55 55 55 55 55
Aantal woningen boven plandrempel 94 95 273 440 864 1.256 1.511
toename woningen 1 179 346 770 1.162 1.417
toename (%) 1% 190% 368% 819% 1236% 1507%
% blootgestelde woningen van totaal woningen 0,8% 0,8% 2,3% 3,6% 7,2% 10,5% 12,6%
figuur B2.2: resultaten voorgaande tabel in beeld gebracht. Woningen boven de plandrempel als Lden aangescherpt wordt bij een reeds aangescherpte Lnight
Uit tabel B2.1 en figuur B2.2 blijkt dat bij een aanscherping van Lden van 1 dB (naar 64 dB) er 273 woningen boven de plandrempel komen te liggen. Dit zijn 179 woningen extra. Als de Lden nog 1 dB verlaagd wordt (naar 63 dB) komen er 440 woningen boven de plandrempel te liggen, dit zijn 346 woningen extra. Dit zou betekenen dat 3,6% van de woningen in Voorschoten boven de plandrempel uitkomt. In onderstaande figuren B2.4 t/m B2.6 is het aantal woningen boven de plandrempel te zien bij verschillende plandrempels. De toename is voornamelijk te zien bij hoofdwegen (Veurseweg, Leidseweg, Wijngaardenlaan, Karel Doormanlaan). Aanscherpen van de huidige plandrempel naar Lden op 63 dB is goed mogelijk. Ook omdat de wegen die het betreft, wegen zijn waar bij een hogere plandrempel ook al maatregelen noodzakelijk zijn. Bij 63 dB wordt het aantal woningen boven de plandrempel bijna 4 keer zo groot. Bij 62 dB al 8 keer zo hoog. Er is daarom gekozen voor aanscherping naar 63 dB. Er is daarom gekozen om de plandrempel van 63 dB Lden en 55 dB Lnight te hanteren in dit Actieplan. Bij een plandrempel van 63 dB Lden en 55 dB Lnight zijn er ca 440 woningen die boven de plandrempel uitkomen.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
figuur 9: overzicht locaties met overschrijding plandrempel 65 dB Lden / 55 dB Lnight
figuur 10: overzicht locaties met overschrijding plandrempel 64 dB Lden / 55 dB Lnight
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
figuur 11: overzicht locaties met overschrijding plandrempel 63 dB Lden / 55 dB Lnight
figuur 12: overzicht locaties met overschrijding plandrempel 62 dB Lden / 55 dB Lnight
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Bijlage 3 Titel
Toelichting effecten mogelijke geluidmaatregelen
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Toelichting effecten mogelijke geluidmaatregelen Er zijn verschillende maatregelen mogelijk om het geluid door wegverkeer te verlagen. Deze maatregelen worden in deze paragraaf behandeld. In de onderstaande tabel staat een overzicht van de maatregelen met daarachter het effect op het geluid. Deze zijn gerangschikt naar effect. tabel B3.1: overzicht effect van maatregelen Maatregel 1. Geluidsschermen 2. Ruimtelijke ordening 3. Stil wegdek 4. Verlagen aandeel zwaar verkeer 5. Verminderen verkeersintensiteit 6. Verlagen gemiddelde rijsnelheid 7. Diffractor 8. Milieuzone instellen 9. Stille voertuigen 10. Handhaving 11. Doorstroming verbeteren
Effect ++ ++ +/++ + 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0
++ zeer gunstig, + gunstig, 0 neutraal
Geluid afschermen Geluidschermen en -wallen zijn erg effectief om het geluid te verlagen. Ze zijn vooral geschikt op plekken met weinig zijstraten en inritten. Iedere onderbreking in een geluidscherm of geluidwal veroorzaakt een geluidlek en vermindert de geluidafschermende werking. Geluidwallen zijn bij gelijke hoogte en plaats ongeveer 2 dB minder effectief dan geluidschermen. Hoe dichter ze langs de geluidbron worden geplaatst, hoe meer geluid ze tegenhouden. In stedelijk gebied worden geluidschermen en –wallen slechts sporadisch toegepast, omdat er ruimte voor nodig is en ze daardoor lastig in te passen zijn. Daarnaast zorgen schermen ook voor een fysieke barrière die binnenstedelijk niet altijd wenselijk is. Een relatief nieuwe ontwikkeling die wellicht beter is in te passen is de diffractor. Deze constructie wordt in de grond ingegraven naast de weg en buigt het geluid af naar boven, waardoor het geluid bij achterliggende woningen afneemt. Uit ervaring is echter gebleken dat deze ingegraven diffractor pas een goed effect heeft wanneer de woningen op 15-20 meter afstand van de weg gelegen zijn en niet hoger zijn dan 3 etages. In een binnenstedelijke situatie komt deze ruimte tussen wegen en woningen niet vaak voor, zodat deze diffractor binnenstedelijk niet vaak wordt toegepast.
Op wegen buiten de bebouwde kom, met grotere afstanden, kan een diffractor tot wel 3 dB effect opleveren. De diffractor wordt intussen ook verder doorontwikkeld en de nieuwste ontwikkelingen zijn om deze diffractor toe te passen bovenop een laag geluidscherm (ongeveer 1.2m hoog). Een dergelijke constructie zou eenzelfde afschermend effect kunnen hebben als een 2-3 meter hoog geluidsscherm, maar dus met een kleinere visuele barrière. Dus voor locaties waar geluidschermen mogelijk zijn of overwogen worden, kan een diffractor op een laag scherm een interessante optie zijn. Ruimtelijke ordening Er zijn ook maatregelen die het geluid van een bron niet verlagen, maar wel bijdragen aan de vermindering van geluidhinder en slaapverstoring. Deze maatregelen vallen strikt- genomen niet onder de Richtlijn omgevingslawaai. Door de gevels van woningen voldoende geluidwerend uit te voeren kan de hinderbeleving binnen worden verbeterd.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Verder kan bij het woningontwerp rekening worden gehouden met het aanwezige verkeersgeluid. Met een goed ontwerp kunnen relatief stille tuinen en achtergevels worden gecreëerd. Door de slaapkamers aan de stille achtergevels te leggen neemt de kans op slaapverstoring af. Stil wegdek De geluidreductie van een wegdek wordt bepaald ten opzichte van dicht asfaltbeton (DAB). Gewone klinkers maken juist meer geluid dan dicht asfaltbeton en andere asfalttypen zijn vergelijkbaar of stiller. Het nadeel van stiller asfalt is dat het over het algemeen sneller slijt en minder geschikt is op wegvakken waar veel wordt geremd of opgetrokken en op kruisingen. Op dit moment geldt dat hoe hoger de geluidreductie, des te sneller is het wegdek aan vervanging toe. Dit brengt extra onderhoud- en vervangingskosten met zich mee, waardoor deze ‘dunne deklagen’ veel duurder zijn dan een normaal asfalt en gemeenten hier dan meestal voor kiezen. Speciaal voor binnenstedelijke omgevingen is door de provincie Gelderland het sterke steenmastiekasfalt (SMA) doorontwikkeld om toch een goede geluidreductie te hebben en een zo lang mogelijke levensduur. Hierdoor is het ‘akoestisch geoptimaliseerd SMA’ (SMA-NL8G+) ontstaan, dat een gemiddelde geluidreductie van 2.5 dB heeft en een levensduur van 10-15 jaar.
Aangezien dit wegdektype een SMA-type met een vastgelegd mengsel is, zijn de kosten hiervan de afgelopen jaren flink afgenomen. Ten opzichte van een standaard asfalt (SMA8 of SMA11) bedragen de meerkosten nog maar € 2,-/m2. Een van de andere mogelijkheden om geluidreductie te realiseren is de snelheid te verlagen. Bijvoorbeeld door het instellen van een 30 km/uur-zone. Hierbij is het gebruikelijk dat de weg zo ingericht wordt, dat er minder hard gereden wordt. In veel gemeenten houdt dit dan ook vaak het toepassen van klinkers in. Nadeel hiervan is dat het geluid toeneemt, doordat het bandengeluid toeneemt. Een van de mogelijkheden om dit te ondervangen is het toepassen van stille klinkers. Hier wordt op dit moment mee geëxperimenteerd in diverse steden. Deze klinkerverharding wordt eigenlijk altijd in keperverband gelegd, om de geluidsproductie te minimaliseren. Het toepassen van StreetPrint® is een mogelijkheid om patronen of markeringen aan te brengen in een normaal asfalt. Een van de mogelijkheden is een klinkerprint op asfalt. Het toepassen van betonklinkers zorgen voor extra trillingen en geluid en zijn onderhoudsgevoeliger dan asfalt (bv. Onkruid of verzakking). Door een asfaltverharding te kiezen met de uitstraling van klinkers zal het wegdek stiller zijn.
Verlagen aandeel zwaar verkeer Het verlagen van het aandeel zwaar verkeer heeft een direct effect op de gemiddelde geluidemissie. Hoe lager het aandeel vrachtverkeer, hoe groter het effect. Het instellen van een vrachtwagenverbod, indien wenselijk, zal dus ook een direct effect hebben op het geluidniveau. Verminderen verkeersintensiteit Minder gemotoriseerd verkeer leidt tot minder geluid. Echter, een kleine verlaging van de verkeersintensiteit heeft niet zoveel effect. Een verlaging van de verkeersintensiteit met 20% heeft een effect van slechts 1 dB. Pas als het verkeersaanbod halveert dan daalt het geluid met ongeveer 3 dB.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Verlagen gemiddelde rijsnelheid Het verlagen van de gemiddelde rijsnelheid van 70 naar 50 km/uur kan leiden tot een afname van ca. 3.5 dB. De verlaging van 50 naar 30 km/uur zorgt zelfs voor een verlaging van ca. 5.5 dB. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat dit effect kleiner wordt naarmate het aandeel vrachtverkeer groter wordt. Milieuzone Het aanwijzen van milieuzones wint terrein. Meestal worden ze ingesteld om vervuilende voertuigen te weren. Dit heeft meestal ook een gunstig effect op de hinderbeleving omdat schonere, moderne voertuigen over het algemeen stiller zijn. Het is ook mogelijk om voertuigen te weren op basis van hun geluidproductie. Een sympathiekere optie is om stille voertuigen privileges te geven. Dit zou kunnen worden toegepast bij de bevoorrading van het stadscentrum. Stille voertuigen Elektrische en hybride voertuigen worden populairder en zorgen bij lage snelheden voor minder geluid. Dit effect neemt af bij vanaf ongeveer 40 km/uur omdat het geluid van banden- en windgeruis gaan overheersen. Op dit moment komen veel elektrische personenwagens op de markt maar langzaam maar zeker verschijnen er ook steeds meer elektrische bestelwagens en vrachtwagens in het straatbeeld. Vooral de elektrificatie van het vrachtverkeer kan in stedelijk gebied geluidwinst opleveren.
Overigens is het vrachtverkeer de laatste jaren stiller geworden mede door de aanscherping van emissie-eisen. Een effect dat hierbij aansluit is stille banden. Bandenfabrikanten zijn tegenwoordig verplicht om een label toe te kennen aan hun banden, geluid maakt hier onderdeel vanuit. Consumenten kunnen bij de aanschaf van een band direct zien of deze goed presteert voor geluid. Door de populariteit van grotere auto’s (SUV’s) en elektrische auto’s die relatief zwaar zijn en brede banden hebben wordt dit effect enigszins tenietgedaan. Handhaving Te hard rijden, asociaal rijgedrag en het rijden met lawaaiige voertuigen veroorzaken onnodige geluidoverlast. Gemeenten kunnen met een verkeersbesluit bepaalde voertuig categorieën weren en bijvoorbeeld een verbod voor motoren instellen op bepaalde wegen. Gemeenten zijn niet bevoegd om de maximumsnelheid, het geluid van motorvoertuigen en overtredingen van een inrijverbod te handhaven. De handhaving is in handen van het Openbaar Ministerie (OM). De politie bepaalt zelf of zij prioriteit geeft aan de handhaving van de maximumsnelheid en controles van voertuigen. Verschillende gemeenten experimenteren met zogenaamde lawaaiflitspalen. Deze registreren de kentekens van voertuigen (meestal brommers, scooters en motoren) die een bepaald geluidniveau overschrijden op wegvakken waar vaak geklaagd wordt over geluidoverlast.
Er is (nog?) geen wetgeving op basis waarvan boetes kunnen worden uitgedeeld. Notoire hardrijders en lawaaimakers moeten voorlopig nog door de politie worden aangehouden en gecontroleerd. In diverse steden (o.a. Amsterdam, Utrecht, Rotterdam) lopen momenteel proeven met de lawaaiflitspaal.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Doorstroming verbeteren Het verbeteren van de doorstroming van het verkeer heeft nauwelijks effect op de gemiddelde geluidniveaus, maar wel op de hinderbeleving. Een gelijkmatigere snelheid en minder optrekken en afremmen leidt tot minder hinder. Betere doorstroming kan helaas ook leiden tot meer verkeer. Maatregelen om de doorstroming te verbeteren zijn het optimaliseren van de afstelling van verkeerslichten, het instellen van een groene golf of het inrichten van de weg volgens het Largas (langzaam rijden gaat sneller) principe.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Bijlage 4 Titel Omvang
Kosten/batenanalyse stille wegdekken 1 pagina
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Kosten/batenanalyse stille wegdekken Geluidmaatregelen kosten geld en de baten zijn dat het geluidniveau gereduceerd wordt wat een positief effect heeft op de gezondheid. Het ministerie van I&W stelt dat een goede kostenbatenanalyse nodig is om prioriteiten te kunnen stellen. De beschikbare middelen moeten immers daar worden ingezet waar ze het meest opleveren. Met dit in gedachten hebben we de kosten van de meest kansrijke geluidreducerende maatregelen uitgewerkt in onderstaande tabel. Het gaat om maatregelen die de gemeente kan toepassen en die direct invloed hebben op het geluidniveau. tabel B4.1: inschatting kosten maatregelen Maatregel
Geluidsreductie
Geluidsschermen
1-15 dB afhankelijk van plaats, hoogte en lengte Ca 2.5 dB
Stil wegdek (SMA-NL8G+ of ‘akoestisch geoptimaliseerd sma’) Dunne deklaag Normaal asfalt (ter vergelijking)
2.5 -4.0 dB 0 dB
Geschatte aanleg kosten € 600-700,-/ per m2
Afschrijvingstermijn (jaar) 50 jaar
€ 25 tot € 35,-/m2
12-15 jaar
€ 35 tot € 45,-/m2 € 20 tot € 33,-/m2
5-7 jaar 15 jaar
Uit de opgave van diverse gemeenten en de provincie Zuid-Holland is gebleken dat het vervangen van een SMA-NL8G+ deklaag 17-60% (gemiddeld circa € 2,-/m2) duurder is dan een normale deklaag (afhankelijk met welk type mengsel het vergeleken wordt). Bij een totale reconstructie vormen de kosten van de deklaag zelf een relatief klein onderdeel van het totaal. De levensduur van een SMANL8G+ deklaag (12-15 jaar) is maar iets korter dan van normaal asfalt (15 jaar). Om een goede kostenbatenanalyse te maken moeten naast de aanlegkosten ook de onderhoudskosten worden meegenomen, zodat een afweging gemaakt kan worden of de toepassing van een stil wegdek kosteneffectief is. Over een periode van 30 jaar bedragen de meerkosten (voor aanleg en onderhoud) circa € 9,-/m2). Het in beeld brengen van de baten van een geluidmaatregel is wat lastiger. In analogie met de kostenbaten-analyse uit het vorige Actieplan hanteren we een WillingnessToPay 10 van € 25 per jaar per woning en per dB geluidreductie, voor zover het geluid hoger is dan 55 dB. Over een periode van 90 jaar bedraagt de Netto Contante Waarde van deze WillingnessToPay nog steeds € 1.937 per woning bij 2.5 dB reductie (bij toepassing SMA-NL8G+). Op basis van het bovenstaande kan per woning met een geluid van meer dan 55 dB in totaal 72 m2 (€ 1.937 / (3x€9)) stil wegdek toegepast worden.
Uitgaande van dezelfde rijstrookbreedten van 2.75m (GOW II, 2x1 wegen) of 3.10m (GOW I, 2x2 wegen) geldt een onderstaande minimale woningdichtheid per 100m: • GOW II: 2x 2.75 x 100 = 550 m2 / 72 m2 = 7.6 woningen per 100m • GOW I: 4x 3.1 x 100 = 1240 m2 / 72 m2 = 17 woningen per 100m Dit betekent dat als de woningdichtheid meer dan 7.5 woning per 100 meter bedraagt (langs een 2x1 weg) de toepassing van SMA-NL8G+ een doelmatige maatregel is. Bij de bredere 2x2 wegen is dat bij een dichtheid van 17 woningen per 100 meter. Langs de meeste (grote) wegen is de woningdichtheid meer dan 7.5 woning per 100 meter, dus zal de toepassing van het stille SMA-NL8G+ nagenoeg altijd doelmatig zijn.
10
WillingnessToPay is gedefinieerd als het standaardbedrag (van € 25,-) dat per jaar en per huishouden beschikbaar is voor elke dB verlaging van de geluidbelasting, voor zover die tussen 50 en 70 dB ligt.
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Bijlage 5 Titel Bron Toelichting
GGD advies Actieplan geluid GGD Midden Holland Input Actieplan Geluid gemeenten Voorschoten, Leiderdorp, Voorschoten en Oegstgeest
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Bijlage 6 Titel Bron Toelichting
Geluidpeiling ProPublic Geluidpeiling gemeente Voorschoten 2024
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028
Actieplan geluid gemeente Voorschoten 2024-2028