Informatiebrief 088 Jeugdhulpregio Haaglanden (incl. bijlage).pdf

Informatiebrief Zaaknummer:

Z/22/071648

Documentnummer:

327602

Datum:

dinsdag 13 december 2022/verzonden 14 december 2002

Onderwerp:

diverse onderwerpen jeugdhulpregio Haaglanden

Portefeuillehouder:

Wethouder Zoetemelk

Bijlage(n):

Bijlage 1: Reactie op evaluatie gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp

Geachte Raad, Met deze brief informeren wij u over diverse onderwerpen betreffende de jeugdhulp welke wordt georganiseerd door de tien gemeenten in jeugdhulpregio Haaglanden. Het gaat om de onderwerpen 1. Proces rondom Uitvoeringsplan Regiovisie Jeugdhulp; 2. Evaluatie gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden; 3. De situatie in de jeugdhulpplus.

1. Proces rondom Uitvoeringsplan Regiovisie Jeugdhulp In 2021 is de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden vastgesteld. Deze is voor 2022 een eerste keer vertaald naar een uitvoeringsplan, welke als bijlage is toegevoegd aan de raadsinformatiebrief d.d. 21 december 2021 (Z/21/060858). In het uitvoeringsplan staan de activiteiten en dossiers, waarmee de tien gemeenten, het programmabureau en het Servicebureau gezamenlijk de doelstellingen van de Regiovisie dichterbij brengen, aanvullend op alle lokale inzet. Het uitvoeringsplan wordt geregeld bijgesteld. Het streven van de tien wethouders jeugd is om steeds voor het nieuwe jaar het uitvoeringsplan te actualiseren en de bijgestelde versie met de raden te delen. De actualisatie naar 2023 vraagt echter wat meer grondigheid en tijd. Een aantal redenen hiervoor is: -

De vele ontwikkelingen op regionale dossiers (zoals jeugdhulpplus en jeugdbescherming);

-

De nadere inventarisatie op meerwaarde van regionale uitvoering van diverse thema’s (zoals normaliseren en onderwijs-jeugdhulp);

Gemeente Voorschoten Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | www.voorschoten.nl BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G

-

De Hervormingsagenda die ondanks de proactieve inzet van de regio nog niet gereed is;

-

De noodzaak om meer samenhang te creëren met andere programma’s (zoals Huiselijk Geweld en Vroegtijdig schoolverlaten). De tien gemeenten doen samen liever een paar dingen echt goed, dan alles half of soms dubbel.

De insteek is om in februari een conceptversie met de tien gemeenteraden te delen. De meeste raden bespreken het concept. Tot deze tijd werken de tien gemeenten door aan de voor 2022 vastgestelde prioriteiten en de als gevolg van actuele ontwikkelingen bijkomende activiteiten. Hierbij willen wij aangeven dat het regionale Servicebureau en programmabureau, samen met de betreffende wethouder, begin 2023 een ronde doen langs de Raden om u nader te informeren over hun werkzaamheden.

2. Evaluatie Gemeenschappelijke Regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden Met de informatiebrief d.d. 18 oktober 2022 (Z/22/070365) hebben wij u het eindrapport van de evaluatie van de gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden doen toekomen. Met deze brief geven wij u de in de brief van 18 oktober toegezegde reactie op het eindrapport. Het college kan zich vinden in de conclusies uit het rapport. Het college beaamt dat het Servicebureau zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld van een inkooporganisatie naar een serviceorganisatie1 die meerwaarde biedt ten opzichte van het enkel inkopen van jeugdhulp en herkent dat er nog ruimte is om de opgebouwde meerwaarde beter te benutten. Zeker gezien de uitdagingen waar de gemeenten voor staan en de samenwerking die nodig is om de gewenste transformatie en kostenbeheersing te realiseren. Het onderzoeksbureau doet een tweetal aanbevelingen die kunnen bijdragen aan het organisatie- en samenwerkingsvermogen van de GR Servicebureau. Onze reactie op de conclusies en aanbevelingen uit het rapport is toegevoegd als bijlage bij deze brief.

De bedrijfsvoeringsorganisatie ging aanvankelijk onder de naam ‘Inkoopbureau’ en later, vanwege de brede rol van de organisatie, onder de naam ‘Servicebureau’. 1

Pagina 2 van 4

3. Situatie Jeugdhulpplus Op 5 juli jongst leden heeft het college u geïnformeerd over de situatie in de jeugdhulpplus, namelijk dat er landelijk sprake is van een sterkere afname van het aantal plaatsingen in de gesloten jeugdzorg dan verwacht, wat een grote financiële impact heeft op deze aanbieders (zie verder Z/22/067119/309096). Vanwege zorgen over de zorgcontinuїteit in de jeugdhulpplus (JHP) binnen landsdeel Zuid West, zijn de accounthoudende jeugdhulpregio’s Haaglanden en Rotterdam Rijnmond onder Interbestuurlijk Toezicht geplaatst (voor wat betreft JHP). Op 24 november is door de wethouders van de accounthoudende gemeenten Den Haag en Rotterdam een gesprek gevoerd met de staatssecretaris over de feiten. In het landsdeel Zuid West zijn er twee JHP aanbieders actief, namelijk Schakenbosch in regio Haaglanden en iHub in regio Rijnmond. Een afvaardiging van de 52 gemeenten binnen landsdeel Zuid West werkt samen met de aanbieders actief aan oplossingen om de situatie te verbeteren en de zorgcontinuïteit te kunnen waarborgen. Ondanks alle inspanningen is de staatssecretaris van mening dat er meer moet gebeuren. Van gemeenten is actieve inspanning vereist wegens de verplichting tot het bieden van zorg en continuïteit binnen een dekkend zorglandschap.

In nauwe samenwerking met betrokken partijen en onderzoeksbureau AEF wordt in het kader van het interbestuurlijk toezicht een plan voor de toekomst van de jeugdhulpplus in landsdeel Zuid West opgesteld. Aan dit plan wordt hard gewerkt, de contouren zullen naar verwachting in het eerste kwartaal van 2023 opgeleverd worden. Het college zal u actief informeren over het vervolg.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

A.R. de Graaf,

drs. N. Stemerdink,

gemeentesecretaris

burgemeester

Pagina 3 van 4

Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.

Pagina 4 van 4

Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief ‘Diverse onderwerpen jeugdhulpregio Haaglanden’ Datum: 13 december 2022 Zaaknummer: Z/22/071648/327607 Onderwerp: Reactie op evaluatie gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden.

Evaluatie Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden Voor de administratieve processen en contractmanagement van de jeugdhulp in Haaglanden is in 2015 een gemeenschappelijke regeling (GR) bedrijfsvoeringsorganisatie ingericht1. Deze GR werd in 2017 ook verantwoordelijk voor de inkoop van jeugdhulp, op basis van een door de gemeenten opgesteld en door de gemeenteraden vastgesteld inkoopkader. Bij de vaststelling van de 4e wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (GR SbjH) in november 2019, is bepaald dat een evaluatie plaatsvindt naar het organisatie- en samenwerkingsvermogen van deze GR. De evaluatie, onder begeleiding van een extern onderzoeksbureau, heeft in opdracht van het GR bestuur in het eerste kwartaal van 2022 op een interactieve wijze2 plaatsgevonden. De opdracht, alsmede de uitkomst is afgestemd met het Bestuurlijk Overleg Jeugd en conform afspraak uitgevoerd vóór de lokale verkiezingen van 2022 (Z/22/067119). Het onderzoeksrapport is recentelijk door het nieuwe bestuur van de GR aan het Bestuurlijk Overleg Jeugd aangeboden 3. De eindrapportage is in de bijlage bij deze brief toegevoegd.

Conclusies en aanbevelingen Er is in het kader van de evaluatie van de GR onderzoek gedaan naar het organisatie- en samenwerkingsvermogen van het Servicebureau en de hierin deelnemende gemeenten. Hieruit is door alle betrokkenen een gedeeld beeld naar voren gekomen, namelijk: ➢ Alle jeugdhulp is op een doeltreffende en rechtmatige wijze gecontracteerd. ➢ Productomschrijvingen en tarieven zijn beschreven en vastgelegd. ➢ Relatie-, contract- en kwaliteitsbeheer zijn adequaat ingericht. ➢ Er is stabiliteit en rust in de relatie met aanbieders van jeugdhulp gecreëerd. Het Servicebureau heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld van een inkooporganisatie naar een serviceorganisatie met een grotere rol dan alleen de inkoop van de jeugdhulp. Dit heeft meerwaarde, maar die meerwaarde kan nog beter worden benut door zowel het Servicebureau als door een beter samenspel tussen gemeenten en aanbieders. Het gaat dan met name om het verbeteren van de beleidscyclus, het verhelderen van de rol, positie en handelingsruimte van het Servicebureau, het verbeteren van de prognoses door het Servicebureau en een nog duurzamere samenwerking met aanbieders. Het ontbreken van een structurele reflectie op de doeltreffendheid van beleid en uitvoering wordt ook benoemd.

Het onderzoeksbureau doet tot slot een tweetal aanbevelingen over hoe de opgebouwde meerwaarde beter kan worden benut en beveelt aan om tot een gedeeld beeld te komen over de volgende ontwikkelstap van het Servicebureau.

1 Aanvankelijk onder de naam Inkoopbureau en later vanwege de brede rol ‘Servicebureau’. 2 Het onderzoeksbureau heeft het onderzoek gezamenlijk met het Servicebureau, gemeenten en jeugdhulpaanbieders van uitgevoerd. 3

Na de gemeenteraadsverkiezingen is het bestuur van de GR van samenstelling gewijzigd. Gewacht is met aanbieden van het rapport totdat

het nieuwe bestuur zich kon buigen over de evaluatie.

Pagina 1 van 3

Reactie op de conclusies en aanbevelingen Het college kan zich vinden in de conclusies uit het rapport. Het college beaamt dat het Servicebureau zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld van een inkooporganisatie naar een serviceorganisatie die meerwaarde biedt ten opzichte van het enkel inkopen van jeugdhulp en herkent dat er nog ruimte is om de opgebouwde meerwaarde beter te benutten. Zeker gezien de uitdagingen waar de gemeenten voor staan en de samenwerking die nodig is om de gewenste transformatie en kostenbeheersing te realiseren. Het onderzoeksbureau doet een tweetal aanbevelingen die kunnen bijdragen aan het organisatie- en samenwerkingsvermogen van de GR Servicebureau. De aanbevelingen In de eerste aanbeveling wordt aangegeven dat het Servicebureau met name meerwaarde zou kunnen bieden wanneer zij als ‘’punt van permanente reflectie fungeert, als smeder van vitale integrale samenwerkingsverbanden en als makelaar en marktmeester voor het leggen van goede verbindingen’’. Ook het meer data gestuurd werken wordt als belangrijke pijler genoemd. In het verlengde van de eerste aanbeveling, wordt in de tweede aanbeveling geadviseerd om het vervolgproces in te richten op het ontwikkelen van een gedeeld beeld over de volgende ontwikkelstap van het Servicebureau (t.a.v.

de positie, rol, handelingsruimte van het Servicebureau en de samenwerking onderling ten behoeve van de transformatiedoelstellingen en kostenbeheersing). De aanbevelingen nemen we ter harte. Het is echter van belang om te onderstrepen dat het antwoord op de vraag ‘Wat is de gewenste vervolgstap en positie van het Servicebureau in Haaglanden?’ niet direct voorhanden ligt. Niet alleen het voeren van een dialoog tussen gemeenten, Servicebureau en jeugdhulpaanbieders is hiervoor nodig, ook is een aantal externe ontwikkelingen van invloed op het realiseren van de aanbevelingen. Op dit moment zijn het Rijk, de VNG en de gemeenten in overleg over de inhoud van de Hervormingsagenda Jeugd. Hierin zullen onder andere afspraken worden gemaakt over de (vormgeving van de) verplichte regionale samenwerking en de reikwijdte van de jeugdwet. De hervormingsagenda wordt naar verwachting begin volgend jaar afgerond. Hierna zal een nadere uitwerking nodig zijn alvorens een nog scherper beeld gevormd kan worden over de exacte toekomstige governance binnen de H10 regio en de rol van het Servicebureau hierin. Met deze ontwikkelingen in achtgenomen, kan op termijn fundamenteler gekeken worden naar de exacte positionering van het Servicebureau (in relatie tot gemeenten en aanbieders). De raad wordt in de loop van dit proces inhoudelijk geïnformeerd hierover.

Verbetermaatregelen Ondertussen is er niet stilgestaan. Sinds de uitvoering van deze evaluatie, welke vóór de gemeenteraadsverkiezingen heeft plaatsgevonden, zijn er namelijk al verbetermaatregelen in gang gezet. Hieronder zijn de belangrijkste maatregelen genoemd: 1. Ten aanzien van de regionale samenwerking ➢ Het verbeteren van de beleidscyclus Het gezamenlijke beleid van gemeenten is vastgelegd in de ‘Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026’ (Z/22/056771) en uitgewerkt in een Uitvoeringsplan (Z/22/060868) In de regiovisie is per thema opgenomen wat we willen bereiken. Met de jeugdhulpmonitor hebben we deze doelen, waar mogelijk, vertaald in meetbare indicatoren. De monitor wordt met diverse betrokkenen (Servicebureau, gemeenten, gemeenteraadsleden, aanbieders, jongeren, ervaringsdeskundigen etc.) doorontwikkeld. Uiteindelijk moeten alle inspanningen er toe bijdragen dat ‘’alle kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk opgroeien - thuis, bij hun eigen ouders - waarbij ze zich ontwikkelen tot veerkrachtige (jong)volwassenen die naar vermogen actief mee doen in de samenleving’’. In juni 2022 is de eerste Jeugdhulpmonitor uitgekomen (Z/22/067119). In de kwaliteitscyclus kan “plan” gekoppeld

Pagina 2 van 3

worden aan de regiovisie, “do” betreft de vertaling naar de uitvoering, de monitor moet “check” mogelijk maken en “act” betreft de (bij)sturing van de uitvoering van de jeugdhulp. De resultaten van de monitor zijn ook input voor de actualisatie van het uitvoeringsplan dat aan de regiovisie gekoppeld is. Hiermee hebben we belangrijke stappen gezet in het navolgen c.q. ontwikkelen van de beleidscyclus. Ondanks deze ontwikkelingen blijft dit een belangrijk aandachtspunt. Met het Servicebureau worden, vanuit onze rol als opdrachtgever, nadere afspraken gemaakt over hoe zij nog beter ingezet kunnen worden bij het realiseren van de beschreven ambities en doelen. Denk bijvoorbeeld aan een betere aansluiting tussen het uitvoeringsplan van de regiovisie en de instrumenten die door het Servicebureau worden ingezet. ➢

Strategisch partnerschap met jeugdhulpaanbieders op bestuurlijk niveau Met de vaststelling van de regiovisie Jeugdzorg Haaglanden vorig jaar, is ook afgesproken om structureel via bestuurlijk overleg gesprekken te voeren met bestuurders van aanbieders gericht op de ontwikkeling van het zorglandschap. Ook het Servicebureau neemt hieraan deel. Hiermee versterken we het duurzame karakter van de samenwerking waarbij de kennis en ervaring van gemeenten, Servicebureau en aanbieders nog beter kan worden benut.

➢

Pilot ‘meten van de outcome’ Voortvloeiend uit de door de gemeenteraden vastgestelde inkoopstrategie wordt in samenwerking met een vijftal aanbieders op basis van data, de landelijke geharmoniseerde outcome criteria (uitval, klanttevredenheid en doelrealisatie) gemeten. Hierdoor ontstaat een beter beeld over de maatschappelijke effecten van de inzet van jeugdzorg. We spreken met aanbieders af hoe data aangeleverd dient te worden op het gebied van de outcome criteria en hoe we op termijn kunnen toewerken naar het meten van het (maatschappelijk) resultaat op een uniforme wijze. De pilot draagt bij aan het data gestuurd werken.

2. Ten aanzien van de inzet van het Servicebureau ➢ Het verbeteren van de beleidscyclus Met het Servicebureau worden, vanuit onze rol als opdrachtgever, nadere afspraken gemaakt over hoe zij nog beter ingezet kunnen worden bij het realiseren van de beschreven ambities en doelen zoals vastgelegd in de Regiovisie. Denk bijvoorbeeld aan een betere aansluiting tussen het uitvoeringsplan van de regiovisie en de instrumenten die door het Servicebureau worden ingezet (bijvoorbeeld de ontwikkeltafel met gemeenten en aanbieders). We hebben het Servicebureau gevraagd hiervoor een plan van aanpak op te stellen. ➢

De verdere doorontwikkeling van de ontwikkeltafels met jeugdhulpaanbieders Jeugdhulpaanbieders, gemeenten en Servicebureau hebben grote stappen gezet met de start van de ontwikkeltafels in het kader van de inkoop 2021 e.v. Aan de ontwikkeltafels wordt met name gewerkt om inkoopafspraken te operationaliseren dan wel door te ontwikkelen richting de dagelijkse uitvoering. Hernieuwde afspraken krijgen jaarlijks een plek in de herziene contracten. Inmiddels zijn ook de eerste resultaten zichtbaar. Denk bijvoorbeeld aan de recente productherzieningen en aanpassingen in tarieven. De meerwaarde van het Servicebureau kan via het doorontwikkelen van de ontwikkeltafels nog beter worden ingevuld. We hebben het Servicebureau verzocht hier, in overleg met de gemeenten, nadere invulling aan te geven.

➢

Betrouwbare prognoses In het rapport wordt gesteld dat gemeenten ontevreden zijn over de (financiële) prognoses. Er zijn inmiddels afspraken gemaakt tussen gemeenten en het Servicebureau die moeten bijdragen aan betrouwbare prognoses. Ook wordt onderzocht hoe de financiële prognoses doorontwikkeld kunnen worden naar zorgprognoses. Daarnaast wordt er gewerkt aan de automatisering van de prognoses die het gemakkelijker moeten maken om analyses uit te voeren en data te ontsluiten.

Pagina 3 van 3