Informatiebrief 057 regiovisiemonitor en dashboard jeugdhulp 2023

de jeugdhulp te transformeren verder te verbeteren. In de Hervormingsagenda Jeugd, verschillende wetenschappelijke artikelen en in de media wordt het belang hiervan verder onderstreept.

Wachttijden hebben voortdurend aandacht in de regio Haaglanden. De aanpak van wachttijden heeft zich in 2023 geconcentreerd op de J-GGZ, de KDC’s en respijtzorg. Om kinderen in de meest kwetsbare situaties tijdig passende zorg te kunnen bieden, is in 2023 een afwegingskader ontwikkeld.

Jeugdhulp lijkt in veel opzichten een antwoord geworden op allerlei knelpunten die in onze samenleving spelen. Zoals emeritus-hoogleraar Micha de Winter bepleitte in zijn (in de inleiding genoemde) artikel, zal dit antwoord veel meer in de alledaagse context van jongeren gezocht moeten worden. De oplossing voor de toegenomen vraag naar jeugdhulp zal ook in gesprek met jongeren en gezinnen gezocht moeten vinden. De Winter bepleit dat jongeren meer tegenwicht nodig hebben, van ouders, vrienden, sportclubs en het onderwijs. Deze ‘maatschappelijke basiszorg’ is belangrijk om zo samen met jongeren na te denken over het vormgeven van hun toekomst. Deze basiszorg vanuit de samenleving moet hen ondersteunen in de kansen en belemmeringen die zij tegenkomen in het vormgeven van hun leven.

Op het gebied van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp zijn in 2023 belangrijke stappen gezet. Zo zijn er gezamenlijk leidende principes geformuleerd die de basis vormen voor verdergaande samenwerking in 2024 en verder. Ook is er een beter beeld ontstaan van het aanbod van jeugdhulp op regioscholen. Hieruit komt onder meer naar voren dat schooluitval hiermee voorkomen kan worden en er meer verbinding ontstaat tussen school en thuis. De verschillende wijzen van financiering beperkt echter het combineren van onderwijs en jeugdhulp. Een beperkte groep jeugdigen heeft hier baat bij zodat zij naar school kunnen blijven gaan. In de regio Haaglanden zijn er verschillende platforms georganiseerd om jongeren en ouders actief mee te laten praten en denken in beleid en het verbeteren van de jeugdhulp. De verschillende cliëntervaringsonderzoeken die de regio de afgelopen jaren liet doen en de gesprekken met ervaringsdeskundigen geven veel aanknopingspunten om

In deze editie van de Regiovisie monitor 2023 zijn de stappen geformuleerd die zijn gezet met de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden als vertrekpunt. Hierdoor is er ook meer inzicht ontstaan in de belangrijkste knelpunten, zoals de wachttijden en de samenwerking rond onderwijs en jeugdhulp. Bovendien is er ook een beter beeld van de oplossingsrichtingen zodat daar in 2024 verder aan kan worden gewerkt. Deze Regiovisie monitor was de derde versie van een reeks. Uiteraard zijn vragen of suggesties over deze monitor welkom.

REGIOVISIE MONITOR 2023

57

INHOUD

VOLGENDE

VORIGE

Colofon Deze regiovisie monitor is opgesteld door de samenwerkende gemeenten in de regio Haaglanden, met inbreng van jeugdhulpaanbieders, professionals, ouders en jongeren, samenwerkingsverbanden, beleidsmakers en lokale teams. Vormgeving: Lexenzo, Voorburg Foto’s: Adobe Stock en iStockfoto www.jeugdhulphaaglanden.nl

Logo 

29-7-2024 Laatste verversdatum

Dashboard jeugd Voorschoten 2018

2023



Tabel 1: Totale kosten geïndiceerde Jeugdhulp per productcategorie € 5.633.062

1. Jeugd GGZ 2. Ambulante Jeugdhulp 3. Jeugdhulp verblijf (incl. behandeling)

€ 212.126 € 4.821.694

€ 4.787.588

€ 3.931.204

€ 303.233

€ 238.888

€ 397.131

€ 270.889 € 220.482

Kosten

€ 367.476

€ 877.615

€ 216.325

€ 446.994

€ 310.621

€ 795.156

€ 399.378

€ 831.426

€ 593.318 € 1.515.238

€ 716.809

€ 834.290

€ 1.128.407

€ 839.828

€ 2.212.973

€ 2.133.015

2020

2021

€ 1.899.693

2019

Jaar

8. Jeugdreclassering

Maatwerkarrangementen jeugd

€ 756.053

2018

6. Crisis

9. Kindergeneeskunde

€ 824.088

€ 973.333

€ 1.643.181

5. Jeugdbescherming

7. Preventief justitieel kader

€ 269.660

€ 4.113.323

€ 4.723.101

4. Dagbehandeling

€ 2.346.165 € 1.961.911

2022

2023

1. Jeugd GGZ

2. Ambulante Jeugdhulp

3. Jeugdhulp verblijf (incl. behandeling)

€ 2.346.165 € 2.212.973

€ 1.515.238

€ 877.615

€ 824.088

€ 831.426 € 795.156

€ 2.133.015

Kosten

€ 1.128.407 € 1.899.693

€ 1.961.911

€ 973.333 € 839.828 € 834.290

€ 756.053

€ 1.643.181

4. Dagbehandeling

€ 716.809

€ 593.318

5. Jeugdbescherming € 397.131

€ 399.378

6. Crisis

€ 446.994

€ 90.924

€ 303.233

€ 367.476

Kosten

€ 270.889

€ 269.660

€ 77.331

€ 58.971

€ 216.325

€ 84.021

€ 310.621

€ 56.501

€ 238.888 € 220.482

7. Preventief justitieel kader € 137.879

€ 212.126

8. Jeugdreclassering

9. Kindergeneeskunde € 63.339

€ 142.353

€ 139.630

€ 31.231

€ 66.728 € 50.172

€ 48.563

€ 55.190

Kosten

€ 118.499

€ 23.511

€ 42.293 € 26.985 2018

€ 23.776

€ 25.778

€ 13.766 2020

2022

Jaar

2018

€ 37.667

€ 24.807

€ 14.613 2020

2022

Jaar

2018

2020

2022

Jaar

Tabel 3a: Totaal aantal cliënten per productcategorie

66 814 40

907

904 858

56

53

31

41

36

32

31 201

65

46

39 39

860

40

76 32 30

1. Jeugd GGZ

143

694

685

675

648

4. Dagbehandeling 5. Jeugdbescherming 6. Crisis 7. Preventief justitieel kader

34

152

649

3. Jeugdhulp verblijf (incl. behandeling)

8. Jeugdreclassering

144

688

2. Ambulante Jeugdhulp

179 158

9. Kindergeneeskunde

Aantal

Maatwerkarrangementen jeugd

Aantal

909

Tabel 3b: Totaal aantal unieke cliënten

515

508

541

539

496

520

2018

2020

2022

Jaar

2018

2020

2022

Jaar

Toelichting tabel 3a en 3b: Het totaal in tabel 3a is groter dan in tabel 3b. Dit komt doordat sommige klanten meerdere indicaties hebben. Bijvoorbeeld een combinatie van jeugd GGZ en kindergeneeskunde.

1. Jeugd GGZ

2. Ambulante Jeugdhulp

Kosten

201

541

539

3. Jeugdhulp verblijf (incl. behandeling) 36 179

520

515 508

152

496

143

4. Dagbehandeling

28

6. Crisis 46

30

40

18 14

40 39

21

23 20

5. Jeugdbescherming

27

32

144

34

Kosten

158

31

39

10

9 17

7

27

16

7. Preventief justitieel kader

8. Jeugdreclassering

9. Kindergeneeskunde

32

31

10

10

76

Kosten

66

22

7

23

25

15

5 4

2020

2022

Jaar

56

53 5

2018

65

2018

41

4 2020

2022

Jaar

2018

2020

2022

Jaar

Tabel 5: gemiddelde kosten per clënt per productcategorie € 100K

1. Jeugd GGZ 2. Ambulante Jeugdhulp 3. Jeugdhulp verblijf (incl. behandeling) 4. Dagbehandeling

€ 11.655 € 80K

€ 6.938

€ 2.753

Gemiddelde kosten

€ 6.772

€ 6.444 € 12.989

€ 4.504

€ 5.878

€ 7.733 € 6.914

€ 3.470 € 17.499

€ 4.740

€ 5.650 € 7.857

€ 6.002 € 7.766

€ 5.653

€ 14.900

€ 11.746 € 14.709

€ 12.725

€ 34.572 € 31.343 € 20K

€ 4.178 € 0K

€ 29.666

€ 25.753 € 23.095

€ 23.123

€ 5.287

€ 6.759

€ 5.489

€ 7.142

€ 8.465

€ 3.191

€ 3.740

€ 4.106

€ 3.943

€ 3.955

€ 4.512

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Jaar

7. Preventief justitieel kader 8. Jeugdreclassering 9. Kindergeneeskunde

€ 6.592 € 14.931

€ 40K

€ 4.449

€ 8.088

€ 5.995

€ 60K

5. Jeugdbescherming 6. Crisis

€ 4.755

€ 3.276

€ 6.334

Maatwerkarrangementen jeugd

1. Jeugd GGZ

2. Ambulante Jeugdhulp

3. Jeugdhulp verblijf (incl. behandeling) € 8.465

€ 4.512

Kosten

€ 4.106

€ 3.955

€ 3.740

€ 3.943

€ 31.343

€ 7.142

€ 6.759

€ 34.572

€ 29.666

€ 25.753

€ 5.287 € 5.489

€ 3.191

€ 4.178

4. Dagbehandeling

5. Jeugdbescherming

€ 23.123

€ 23.095

6. Crisis

€ 17.499

€ 7.857 € 12.989

€ 7.766

Kosten

€ 14.931

€ 14.900

€ 14.709

€ 6.914

€ 6.772

€ 7.733 € 6.002

€ 6.592 € 11.746

€ 12.725

€ 5.650

€ 3.470

€ 5.653 € 3.276

7. Preventief justitieel kader

8. Jeugdreclassering € 6.444

€ 5.995

€ 5.878

€ 4.740 € 4.504

Kosten

9. Kindergeneeskunde € 6.938

€ 1.027

€ 947

€ 6.334

€ 4.449 € 605

€ 4.755

€ 726

€ 673

€ 1.922 € 1.799 2018

€ 2.753 2020

2022

Jaar

2018

€ 221 2020

2022

Jaar

2018

2020

2022

Jaar

Tabel 7a: totale kosten vier producten Jeugd GGZ Jeugd GGZ

1. Hoog-specialistische Je…

Totaal van BSN per Jaar en Jeugd GGZ

2. Specialistische Jeu…

3. Basis Jeugd-GGZ

4. Ernstige Enkel…

Jeugd GGZ

€ 1.963.353

€ 1.596.031

€ 1.654.414

€ 412.675

€ 110.226

€ 106.476

€ 1.308.086

€ 1.478.001

€ 205.602

€ 117.469

530

535

542

59

49

44

199

168

€ 1.234.891

3. Basis Jeug…

485 423

176

200

199

186

125

4. Ernstige E…

457 45 128

182

104

110

117

2018

2019

2020

225

227

246

2021

2022

2023

3. Basis Jeug…

4. Ernstige E…

Jaar

€ 58.068

€ 567.504

€ 138.016

€ 190.500

Gemiddelde kosten per Jaar en Jeugd GGZ

€ 557.183 € 918.222

Jeugd GGZ

1. Hoog-specialisti…

2. Specialistisc…

€ 319.067 € 2.449

€ 807.815 € 809.519

€ 887.674 € 681.050

€ 727.827 € 467.919

€ 370.458

Gemiddelde kosten

Kosten

2. Specialistisc…

€ 158.048

€ 94.126

€ 204.546

Totaal van BSN

€ 95.501

1. Hoog-specialisti…

€ 2.689

€ 3.733

€ 2.170 € 1.991 € 1.899

€ 2.173 € 2.786

€ 2.074

€ 3.590

€ 1.815

€ 3.118 € 3.566 € 12.314

€ 6.549

€ 6.617

€ 7.587

2018

2019

2020

€ 9.499 € 5.879

€ 229.289

2018

2019

2020

2021

Jaar

2022

2023

2021

Jaar

2022

2023

Tabel 8a: totaal budget PGB verzilverd

Niet verzilverd

Tabel 8b: aantal unieke cliënten PGB

Verzilveringspercentage

30

73%

30

€ 641.530 25

€ 0,6M € 564.141

72%

€ 223.758

€ 502.530

21

21

2022

2023

Aantal

71%

72%

24

€ 0,5M

70% € 211.078 € 137.892 € 400.093

€ 0,4M

€ 141.963

68% € 113.629

€ 104.619

€ 0,3M

66% 66%

2018

€ 364.637

€ 353.063

Verzilverd

2021

Niet verzilverd € 21.599

€ 21.384

€ 19.645 € 17.095

65%

€ 273.988

2020

Tabel 8c: gemiddeld budget per cliënt PGB

€ 417.772

€ 0,2M

2019

Jaar

€ 261.044

€ 18.034

€ 5.746

€ 7.459

€ 7.036

€ 286.463 64%

€ 0,1M

Budget

Budget

€ 365.662

Verzilveringspercentage

€ 415.951

€ 4.982

€ 5.679

€ 15.854 € 11.416

€ 19.052 € 5.411

€ 12.609

€ 13.926

€ 13.052

€ 13.641

2020

2021

2022

2023

63% € 0,0M

2018

2019

2020

2021

Jaar

2022

2023

62%

2018

2019

Jaar

Toelichting dashboard 2023 jeugdhulp Voorschoten Bijlage 3 bij Raadsinformatiebrief Regiovisiemonitor en dashboard jeugdhulp 2023 Zaaknummer Z/23/075514/406272 d.d. 20 augustus 2024

In deze bijlage geven we een toelichting op de cijfers in het dashboard 2023 jeugdhulp Voorschoten en de ontwikkelingen van de kosten in 2023. De cijfers betreffen het overgrote deel van de totaalkosten van regionaal ingekochte tweedelijns jeugdhulp, via het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH). Per 1 januari 2024 is gemeente Voorschoten met de inkoop van jeugdhulp overgestapt naar regio Holland Rijnland. De jeugdhulp wordt ingekocht in via de Serviceorganisatie Zorg (SO-Zorg) Holland Rijnland samen met de overige twaalf gemeenten van de jeugdhulpregio. Deze ontwikkelingen vallen buiten de toelichting op het dashboard 2023 jeugdhulp Voorschoten. Wat opvalt is dat na enig stabilisatie en zelfs afname van het totaal aantal unieke cliënten en de kosten in 2022, er in 2023 een stijging in zowel het aantal unieke cliënten als de kosten te zien is. In vergelijking met andere regiogemeenten uit regio Haaglanden is de stijging in Voorschoten overeenkomstig. Dit neemt niet weg dat de totale uitgaven voor jeugdhulp gestegen zijn. In 2023 was er sprake van een forse inflatie, maar ook een toename van het aantal en de complexiteit (en daarmee de omvang) van jeugdhulptrajecten. In 2023 zien we met name de kosten stijgen voor jeugd-ggz, ambulante jeugdhulp, jeugdhulp met verblijf en dagbehandeling.

De totale kosten voor de ambulante jeugdhulp, alsmede voor de zwaardere categorieën jeugdhulp (zoals jeugdbescherming en verblijf) zijn in 2023 gedaald. Het jeugdhulpgebruik in Voorschoten is lager dan het landelijke gemiddelde, en met Midden-Delfland het laagste ten opzichte van de gemeenten in de jeugdhulpregio Haaglanden1.

Leeswijzer dashboard Bij het lezen van de tabellen en bijbehorende toelichting is het belangrijk om te weten dat: • De tabellen, tenzij anders omschreven, de geïndiceerde jeugdhulp betreffen, ook wel tweedelijns of specialistische jeugdhulp genoemd. Dit betreft de jeugdhulp die regionaal is ingekocht door het SbJH namens de H10-gemeenten binnen de jeugdhulpregio Haaglanden (Per 1 januari 2024 de H9 gemeenten wegens het uittreden van Voorschoten). • In het dashboard zoals dat nu voorligt, wordt ingegaan op het belangrijkste en grootste deel van de geïndiceerde jeugdhulp, namelijk de regionaal ingekochte jeugdhulp en jeugdhulp verstrekt via een persoonsgebonden budget (pgb). De kosten vanuit landelijk en lokaal ingekochte jeugdhulp zijn hierin niet meegenomen. De tabel hieronder geeft een weergave van de huidige realisatie voor tweedelijns jeugdhulp in 2023. De bedragen in deze tabel en de bedragen in de jaarrekening 2023 betreffen een momentopname en kunnen daardoor van elkaar verschillen. De bedragen in de jaarrekening zijn wegens doorlopende declaratietermijn gebaseerd op prognoses van het SbjH en de SvB.

CBS jeugd, tweede halfjaar 2023: in Voorschoten had 8,6% van de jongeren jeugdhulp ten opzichte van 11% in Nederland (www.waarstaatjegemeente.nl). 1

Pagina 1 van 4

Inzet vanuit gecontracteerd aanbod regio Haaglanden (SbjH) en landelijk gecontracteerd aanbod (VNG)2. Bijdrage gemeenschappelijke regeling SbjH Inzet via persoonsgebonden budget (Svb) Inzet vanuit lokale maatwerkovereenkomsten Vervoersvoorzieningen jeugdzorg Overige Totaal •

•

5.768.000 224.000 286.000 275.000 194.000 95.000 6.842.000

Sinds januari 2021 is in de contracten opgenomen dat declaraties voor jeugdhulp binnen uiterlijk zes maanden ingediend moeten zijn door de aanbieders. Sinds januari 2022 wordt hierop controle uitgevoerd door het SbJH. Hierdoor hebben we sneller een correct overzicht van de daadwerkelijk geleverde hulp. We vragen aan aanbieders hun interne administratieve processen kritisch te bekijken zodat we zicht krijgen op wat daadwerkelijk nodig is en/of geleverd wordt. Declaraties voor het jaar 2023 konden tot 1 juli 2024 worden ingediend. In de toelichting kan nog geen evidente verklaring worden gegeven voor de ontwikkelingen die zijn genoemd. Mogelijke oorzaken die wij als gemeente zien in opvallende ontwikkelingen zullen we toelichten. Voor evidentie van deze verklaringen is echter uitgebreid kwantitatief en kwalitatief onderzoek nodig zowel op lokaal als regionaal niveau binnen de jeugdhulpregio Haaglanden.

Toelichting dashboard Tabel 1: totale kosten geïndiceerde jeugdhulp • Op basis van de gegevens zijn de kosten voor de regionaal ingekochte tweedelijns jeugdhulp in 2023 afgerond € 5.63 miljoen. De kosten zijn met ruim € 900.000 gestegen ten opzichte van 2022. Deze ontwikkeling speelt ook in de meeste andere regiogemeenten in Haaglanden. Tabel 2a t/m 2i: kosten per productcategorie • De totale kosten voor jeugdbescherming, crisishulpverlening en kindergeneeskunde zijn gedaald ten opzichte van 2022, wat deels samenhangt met de daling in het aantal unieke cliënten. De reden hiervoor kan de door de inzet van Beter Samenspel3 verbeterde samenwerking met de jeugdbescherming en de jeugdconsulenten zijn. Deze samenwerking kan ook gevolg hebben voor het aantal ingezette crisistrajecten. • De totale kosten voor jeugdhulp met verblijf zijn toegenomen en het aantal cliënten is afgenomen. We verwachten dat dit het effect is van het afbouwen van de gesloten en residentiële jeugdzorg, waardoor er gewerkt wordt met kleinere, maar duurdere, groepen. • De totale kosten voor jeugd-ggz en ambulante jeugdhulp zijn gestegen ten opzichte van 2022. Een mogelijke verklaring hiervoor is de toenemende complexiteit van problematiek die deels voortkomt uit maatschappelijke prestatiedruk.

Met het volledig onderbrengen van de toegang tot jeugdhulp binnen de gemeentelijke organisatie, waartoe ook de lokale ambulante gezinsbegeleiding en de poh’s jeugd behoren, beogen we vanaf januari 2025 geleidelijk meer grip te krijgen op de instroom van jeugdigen in deze productcategorieën. De kosten voor jeugdreclassering zijn in 2023 gestegen, dit hangt samen met een stijging van het aantal cliënten in de jeugdreclassering. • Het aantal cliënten voor kindergeneeskunde stijgt sinds 2018 gestaag, maar deze kosten betreffen minder dan 1% van het totaal. Dit is inherent aan de stijging van de jeugd-ggz de voorgaande jaren. Bij veelvoorkomende GGZ-classificaties als ADHD of ADD worden

Inzet van tweedelijns jeugdhulp uit landelijk gecontracteerd aanbod zit niet in het dashboard verwerkt. Dit betreft het d.d. 23 april 2024 gerealiseerde bedrag van aanbod SbjH en VNG bij elkaar. 3 Met deze methodiek trekken jeugdhulpverleners in het vrijwillig kader samen op met jeugdbeschermers met expertise uit het gedwongen kader, om het aantal beschermingsmaatregelen in duur en aantal te verminderen. 2

Pagina 2 van 4

namelijk medicijnen (incl. controle) voorgeschreven, wat onder kindergeneeskunde gedeclareerd wordt. Desondanks zijn de totale kosten voor kindergeneeskunde afgenomen. De oorzaak hiervoor kan liggen in wachtlijstproblematiek maar ook in kortere trajecten. Tabel 3 en 4: aantal cliënten • Het totaal aantal unieke cliënten met een indicatie voor tweedelijns jeugdhulp is in 2023 gestegen ten opzichte van 2022. Een mogelijke verklaring kan de toegenomen inzet vanuit vroegsignalering, welzijn en preventie zijn, waardoor jeugdigen mogelijk sneller verwezen worden naar tweedelijns jeugdhulp. We zien met name een stijging bij het aantal cliënten in de jeugd-ggz en kindergeneeskunde, wat mogelijk te verklaren is door de toenemende complexiteit van problematiek, wat zou kunnen resulteren in meer ADD- en/of ADHDdiagnoses. • Het aantal cliënten met ambulante jeugdhulp is gestegen ten opzichte van 2022. Landelijk wordt er hard gewerkt om jeugdhulp zo thuis als mogelijk te laten plaatsvinden, waarmee het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen en (gesloten) plaatsingen van jeugdigen ook afneemt. Tabel 5 en 6: gemiddelde kosten per cliënt • Een opvallende stijging zit in de gemiddelde kosten per cliënt voor de categorie ambulante jeugdhulp en dagbehandeling.

Deze stijging kan inherent zijn aan een langere duur van trajecten naar aanleiding van toegenomen complexiteit van problematiek en dus intensiviteit van de hulp, ondanks het afgenomen aantal cliënten in de categorie ambulante jeugdhulp. • De gemiddelde kosten per cliënt voor jeugdbescherming zijn gestegen, terwijl het aantal unieke cliënten in de jeugdbescherming daalt. Een verklaring hiervoor kan zijn de toegenomen complexiteit van de problematiek, een langere trajectduur of organisatorische factoren inherent aan de voortdurende crisis in de jeugdbescherming (personeelstekort, hoge caseload, extra investeringen). • De gemiddelde kosten per cliënt voor een groot deel van de productcategorieën zijn gestegen ten opzichte van 2022. Deze ontwikkeling van hogere kosten per cliënt wijst op een algemene en algehele verzwaring van de gemiddelde hulpvraag die we ook in de regio Haaglanden zien. Tabel 7 en 8: jeugd-ggz en persoonsgebonden budget (pgb) • Het totaal aantal cliënten met een indicatie jeugd-ggz is gestegen, evenals de kosten jeugd-ggz. Onder basis GGZ wordt enkelvoudige behandeling verstaan, bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie of omgaan met druk gedrag en spanningen. Van specialistische GGZ is sprake als de behandeling zich richt op een jeugdige met een classificatie zoals behandeling bij autisme of depressie.

Hoogspecialistische GGZ wordt ingezet bij zeer ernstige gedragsproblematiek, zoals bij jeugdigen met ernstige traumaproblematiek, eetstoornissen of suïcidegedrag. • Uit tabel 7a valt op te maken dat zowel de totale kosten voor basis GGZ, als specialistische en hoogspecialistische jeugd-ggz zijn gestegen. Dit hangt deels samen met een stijging van het aantal jeugdigen in de basis GGZ en specialistische GGZ. Het lagere aantal jeugdigen met hoogspecialistische GGZ sinds 2021 zou voort kunnen komen uit de arbeidsmarktproblematiek. Hierdoor is er te weinig zorgpersoneel beschikbaar in de hoogspecialistische hulp en worden jeugdigen naar specialistische jeugdhulp verwezen, totdat er een plekje voor hen beschikbaar is in het hoogspecialistische circuit. Hierdoor raakt de keten verstopt en ontstaan er wachtlijsten. Opvallend is ook nog de stijging van de gemiddelde kosten voor hoogspecialistische GGZ, wat wederom kan duiden op een toenemende complexiteit van hulpvragen en een langere trajectduur. • Een pgb kan verstrekt worden als een jeugdige en/of ouders met een indicatie voor jeugdhulp gemotiveerd gebruik willen maken van een jeugdhulpaanbieder die niet gecontracteerd is binnen de regio Haaglanden. Een pgb kan ook verstrekt worden indien er jeugdhulp nodig is waarvoor er binnen de regio geen contracten zijn. Zo kan bijvoorbeeld Pagina 3 van 4

vaktherapie worden ingezet naast en op advies van een jeugdhulpbehandeling door een gecontracteerde jeugdhulpaanbieder. Het totaalbedrag aan verstrekte pgb’s is licht gestegen ten opzichte van 2022. Van het totaal toegekende pgb’s is ongeveer 72% (€ 286.000) verzilverd.

Ontwikkelingen 2023 De regionale trends en ontwikkelingen worden omschreven in de bijlage Regiovisie monitor jeugdhulp Haaglanden 2023. Deze ontwikkelingen betreffen de ontwikkelingen van jeugdhulpregio Haaglanden in 2023, per januari 2024 is gemeente Voorschoten onderdeel van jeugdhulpregio Holland Rijnland die zich anders ontwikkelt. Vanuit de actielijnen op de regionale ambities sturen we op deze ontwikkelingen (via het Uitvoeringsplan jeugdhulp Haaglanden). Deze ontwikkelingen zijn ook zichtbaar in de data zoals gepresenteerd in het dashboard jeugd. Hieronder enkele voorbeelden: • In 2022 leken zowel de groei van het aantal cliënten als de uitgaven per cliënt te stabiliseren. Dit suggereerde een trendbreuk ten opzichte van de aanhoudende groei van de jaren daarvoor. De cijfers van 2023 laten zien dat die suggestie ten onrechte was. Weliswaar is het aantal jeugdigen dat in de regio Haaglanden jeugdhulp ontvangt vrijwel stabiel, de uitgaven per jeugdige blijven stijgen vanwege een stijgende complexiteit en weinig doorstroom- en afschaalmogelijkheden wegens wachtlijsten. In grote lijnen zien we in Voorschoten dezelfde ontwikkeling. • In de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2026 zijn de ‘beweging van nul’ uithuisplaatsingen’ en ‘zo thuis mogelijk opgroeien’ belangrijke ambities.

Ook de landelijke Hervormingsagenda Jeugd stelt dat voorkomen moet worden dat kinderen geplaatst worden in de residentiële jeugdhulp. Als dit niet mogelijk is, hebben residentiële plaatsingen in kleinschalige, regionaal georganiseerde vormen de voorkeur. In 2023 heeft de focus vooral gelegen op de omvorming van de gesloten jeugdhulp naar opvang in het eigen netwerk, in gezinsvorm of in een kleinschalige woonvorm. De ambitie om zo thuis mogelijk op te groeien wordt breed gedragen en zien we ook terug in de cijfers in de regio Haaglanden. Ook in de gemeente Voorschoten is het aantal unieke cliënten jeugdhulp met verblijf (incl. behandeling) afgenomen, zie tabel 4c van het dashboard. • De ontwikkelingen op het gebied van jeugdbescherming door goede voorwaarden voor verbetering met o.a. een kwaliteitskader, een verlaging van de caseload van jeugdbeschermers en het regionale afwegingskader schadelijk wachten op jeugdhulp. Het uitgangspunt blijft: zo min mogelijk jeugdbeschermingsmaatregelen door een zoveel mogelijk preventieve, gezinsgerichte en integrale aanpak van de (dreigende) onveiligheid. Hiermee sluit de Regiovisie aan bij de ‘beweging van nul’ maatregelen en uithuisplaatsingen. Uit de Regiovisie monitor van 2023 blijkt dat in de jeugdhulpregio Haaglanden het aantal jeugdigen in jeugdbescherming is afgenomen, evenals het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen.

In de gemeente Voorschoten is eveneens het aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel afgenomen • De toenemende wachtlijstproblematiek. Naast ontwikkelingen van de afgelopen jaren, zoals bezuinigingen, de coronapandemie en een hoog ziekteverzuim, is er ook sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Jeugdhulpaanbieders hebben problemen om voldoende personeel te behouden en vacatures in te vullen. Ook hierdoor ontstaan extra wachttijden. Echter, de veranderende hulpvraag die ontstaat wegens onder andere de toenemende complexiteit van de problematiek draagt ook bij aan een toename van de wachtlijsten en het beperken van doorstroommogelijkheden.

Pagina 4 van 4