CConstaterende datvoorschoten
Koppel je AI →
Document · PDF

Informatiebrief 043 Informeren over monitor werk en inkomen

Commissie Mens & Samenleving Voorschoten 12 juni 2025, gemeente voorschotenBij agendapunt: Informeren over de monitor werk en inkomen (inclusief schuldhulpverlening en inburgering) 20243.915 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

43 Informatiebrief Zaaknummer:

Z/25/099967

Documentnummer:

447778

Datum:

27 mei 2025

Onderwerp:

Informeren over de monitor werk en inkomen (inclusief schuldhulpverlening en inburgering) 2024

Portefeuillehouder:

Wethouder De Bruijn

Bijlage(n):

Monitor werk en inkomen (inclusief schuldhulpverlening en inburgering) 2024

Geachte raad, Met het aanbieden van deze Monitor Werk en Inkomen 2024 informeren we u over ontwikkelingen en basiscijfers op het terrein van Werk en Inkomen, Minimaregelingen, Schuldhulpverlening en Inburgering in de gemeente Voorschoten over het jaar 2024. Aanleiding Tot en met 2023 informeerde het college de raad via de halfjaarlijkse managementrapportage (Marap) over de ontwikkelingen van het gemeentelijke re-integratie en participatiebeleid, minimaregelingen en schuldhulpverlening. Met ingang van 2024 zijn de Marap, de monitor Inburgering en Schuldhulpverlening samengevoegd en wordt deze in een nieuwe vorm jaarlijks verstrekt. Er zal in 2025 daarom geen aparte monitor inburgering volgen zoals wel eerder is aangegeven. Deze monitor toont de cijfers van januari tot en met december van het afgelopen jaar (2024), in vergelijking met dezelfde periode in voorgaande jaren. Op deze wijze worden ontwikkelingen en trends over jaren inzichtelijk. Daarnaast wordt er ingegaan op landelijke, regionale en lokale (beleids)ontwikkelingen. De aanpassing vormt een stap in de doorontwikkeling van de monitor, met als doel verbeterde aansluiting bij de beleidsdoelen. Algemene ontwikkelingen De arbeidsmarkt was ook in 2024 krap. De krapte is wel iets afgenomen, maar nog steeds waren er meer vacatures dan werklozen. De economie is in 2024 met 1.0 procent gegroeid.

Gemeente Voorschoten Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | www.voorschoten.nl BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G

Sinds 2020 is het aantal mensen met een uitkering levensonderhoud enigszins stabiel. Het aantal mensen met een bijstandsuitkering schommelt tussen de 344 en 357 inwoners. In 2024 zijn er 357 inwoners geweest die op enig moment in 2024 een bijstandsuitkering ontvangen. De lichte stijging die we zien in 2024 komt overeen met de landelijke stijging die zichtbaar is. In 2024 is verder ingezet op uitvoering van het re-integratie en participatiebeleid, dat in november 2023 is vastgesteld. Hierbij speelt maatwerk een belangrijke rol, waarbij de hulpvraag van de inwoner centraal staat. Daarnaast is er extra ingezet op participatieconsulenten voor inwoners die nog niet direct naar werk kunnen worden begeleid, een leerwerkmakelaar voor jongeren tot 27 jaar en matchmakers voor de doelgroepen banenafspraak en statushouders. Deze inzet wordt voortgezet in 2025. Regionaal Werkcentrum (RWC) Om de arbeidsmarktdienstverlening toegankelijker en beter vindbaar te maken zet de gemeente zich, samen met de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (ZHC), in voor het ontwikkelen van één regionaal loket: het Werkcentrum. Om deze samenwerking en de afspraken vast te leggen is een Samenwerkingsconvenant opgesteld. De dienstverlening van het Werkcentrum zal zowel centraal vanuit de gemeente Zoetermeer als lokaal binnen de regiogemeentes worden aangeboden.

BUIG Het saldo van de baten en lasten van de BUIG bedroeg in 2024 € 31.000 nadelig. Omdat er in de begroting naast de rijksbijdrage en de lasten voor uitkeringen en de loonkostensubsidie met nog meer posten wordt gewerkt, wijkt het saldo in de begroting hiervan af. Daarnaast was er in de begroting al rekening gehouden met een tekort op de BUIG. Per saldo is er in de jaarrekening 2024 (ten opzichte van de begroting) dan ook sprake van een voordeel van € 96.000. Minimabeleid Het aantal inwoners dat een vorm van bijzondere bijstand heeft ontvangen is de afgelopen jaren redelijk stabiel. In 2024 hebben 319 mensen enige vorm van bijzondere bijstand ontvangen. De drie meest gebruikte regelingen zijn de gemeentepolis, de maatschappelijke participatie en de individuele inkomenstoeslag. In 2024 is het nieuwe minimabeleid vastgesteld. Dit wordt in de komende jaren gefaseerd geïmplementeerd in de gemeente. Centraal in dit beleid staat het stimuleren om inwoners mee te laten doen in de samenleving. Daarnaast richt het beleid zich onder andere op het vergroten van het bereik van de minimaregelingen.

Pagina 2 van 3

Schuldhulpverlening In 2024 is het aantal mensen dat heeft gereageerd op de benadering (bereik) naar aanleiding van een doorgezet signaal toegenomen. In 2024 is er ook sprake van een toename in het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening door particulieren in Voorschoten. Deze stijging past binnen het landelijke beeld. In 2025 is het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028 vastgesteld door de raad. Het plan richt zich op het versterken van doeltreffende vroegsignalering, curatieve schuldhulpverlening, het verstevigen van het netwerk van schuldhulporganisaties en preventie afgestemd op trends in de schulden. Inburgering In 2024 namen 47 inburgeraars deel aan een inburgeringstraject. Dit traject richt zich op het halen van een zo hoog mogelijk taalniveau en het ontwikkelen van hun talenten. Sinds 2024 is maatwerk mogelijk voor inburgeraars die aantoonbaar financieel zelfredzaam zijn. In gemeente Voorschoten wordt bij de brede intake beoordeeld of iemand zelfstandig is, zijn of haar financiën kan beheren, of dat ontzorging nodig is. Inburgeraars voor wie het niet haalbaar is om Nederlands op B1-niveau te leren, volgen het inburgeringstraject via de zelfredzaamheidsroute (Z-route). De Z-route is gericht op maatschappelijke participatie, praktische taalontwikkeling op minimaal A1-niveau, en het versterken van de zelfredzaamheid.

Binnen deze route werken inburgeraars niet alleen aan hun taalvaardigheden, maar ook aan basisvaardigheden zoals rekenen en digitale vaardigheden. Voor de uitvoering van de Z-route zijn in 2024 trajectbegeleiders ingezet. Zij begeleiden inburgeraars bij het invullen van hun participatie-uren en bieden maatwerk, zoals: ondersteuning bij het kiezen van passende participatieactiviteiten, begeleiding bij taalontwikkeling, versterken van maatschappelijke en financiële zelfredzaamheid en ondersteuning bij het wegnemen van persoonlijke belemmeringen. Trajectbegeleiders stemmen hierbij af met betrokken partners zoals taalscholen, welzijnsorganisaties, de bibliotheek, vrijwilligersinitiatieven en de gemeentelijke consulenten. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

E.A. van Wattingen, Gemeentesecretaris

mw. drs. N. Stemerdink, Burgemeester

Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.

Pagina 3 van 3

Monitor Werk & Inkomen 2024 (incl. inburgering en schuldhulp)

1

Inhoudsopgave Inleiding

3

BUIG

13

Samenvatting

4

Minimabeleid en schuldhulpverlening

14

Landelijke ontwikkelingen

5

Minimaregelingen

15

Regionale ontwikkelingen

6

Vroegsignalering

16

Lokale ontwikkelingen

7

Curatieve schuldhulpverlening

17

Aantal bijstandsuitkeringen

8

Inburgering

18

In- en uitstroom cliënten

9

Persoonskenmerken inburgeraars

20

Perspectief op werk (deel I)

10

Leerroute inburgeraars

21

Perspectief op werk (deel II)

11

Persoonskenmerken

12 2

Inleiding Werk en Inkomen Met deze monitor informeert het college de raad over de (cijfermatige) ontwikkelingen van de diverse regelingen en voorzieningen op het gebied van Werk en Inkomen wordt ingegaan op de onderdelen werk, inkomen, minimaregelingen, schuldhulpverlening en inburgering. Cijfers over meerdere jaren De monitor toont de cijfers van januari t/m december van het afgelopen jaar (2024), in vergelijking met dezelfde periode in voorgaande jaren. Hiermee worden trends en ontwikkelingen zichtbaar. Cijfermatig deel en beleidsdeel De monitor bevat ontwikkelingen op het gebied van Werk en Inkomen: aantal cliënten en bestandssamenstelling. Daarnaast wordt er ingegaan op landelijke, regionale en lokale beleidsontwikkelingen.

3

Samenvatting In 2024 hebben 357 inwoners een bijstandsuitkering. Dit aantal is stabiel over de jaren

Bereik vroegsignalering stijgt

Merendeel betreft bijstandsgerechtigden met grote afstand tot arbeidsmarkt

Toename beroep particulieren op curatieve schuldhulpverlening

Beroep bijzondere bijstand redelijk stabiel. Gebruik Gemeentepolis gedaald

47 inburgeraars in 2024. Meesten volgen B1 route; een kwart de O-route

4

Landelijke ontwikkelingen Economie en arbeidsmarkt Net als vorige jaar was de arbeidsmarkt in 2024 krap. De krapte is wel iets afgenomen, maar nog steeds waren er meer vacatures dan werklozen. (Bron: CBS) De economie is in 2024 met 1,0 procent gegroeid. (Bron: CBS) Wetsvoorstel “Van School naar duurzaam werk” Doel van het wetsvoorstel is dat jongeren die dit nodig hebben, begeleiding krijgen bij de overstap van school naar werk en bij (dreigende) werkloosheid. Deze wet is uitgesteld tot 1 juli 2026. Regionaal en lokaal wordt er nagedacht over hoe vorm te geven aan deze wet en welke evt. consequenties deze wet zal hebben voor de verschillende organisaties. Participatiewet in Balans Het doel van het wetsvoorstel Participatiewet in balans is een betere aansluiting vinden tussen wat mensen aankunnen en de plichten die zij vanuit de wet hebben. Ook wordt beoogd voldoende bestaanszekerheid aan de inwoners te bieden. De inwerkingtreding van deze wetswijziging zal gefaseerd worden. Voor de eerste set maatregelen wordt dit op zijn vroegst 1 januari 2026.

5

Regionale ontwikkelingen Op weg naar één Regionaal Werkcentrum Om arbeidsmarktdienstverlening toegankelijker en beter vindbaar te maken, komt er in onze arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal één regionaal loket: het Werkcentrum. De samenwerkende partners van de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal hebben besloten om naast het centrale Werkcentrum in de gemeente Zoetermeer de dienstverlening ook lokaal te regelen voor de regio gemeentes. Deze dienstverlening zal bij de bibliotheken aan de inwoners worden aangeboden. Het Werkcentrum gaat werkenden, werkzoekenden en werkgevers informatie over de arbeidsmarkt verstrekken en doorgeleiden naar passende arbeidsmarktdienstverlening. Om de samenwerking en afspraken vast te leggen is een Samenwerkingsconvenant opgesteld.

6

Lokale ontwikkelingen Breed offensief Op 13 februari 2024 zijn de beleidsregels Re-integratie en Participatie Participatiewet vastgesteld. Hierin zijn -onder meer- de maatregelen van het landelijk Breed Offensief verwerkt. Het breed offensief is een landelijk programma met als doel om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Participatiewet: lokaal Er wordt verder ingezet op maatwerk bij de invulling van het perspectiefaanbod, waarbij de hulpvraag en het potentieel van de inwoner centraal staan. De invulling kan onder meer bestaan uit het volgen van een traject of vrijwilligerswerk met het oog op maatschappelijke activering. Dit gebeurt samen met de inwoner. Hiermee anticiperen we op de invulling van dit onderwerp zoals voorgesteld in de wetswijziging Participatiewet in Balans. Er is extra ingezet op participatie van inwoners die nog niet direct naar werk kunnen door extra inzet van de Participatieconsulenten. Dit wordt voorgezet in 2025. De inzet van de leer-werkmakelaar voor jongeren tot 27 jaar en de inzet van de matchmakers voor de doelgroepen banenafspraak en statushouders worden voortgezet in 2025.

7

Aantal bijstandsuitkeringen

Aantal is stabiel over de jaren

In totaal zijn er 357 inwoners van Voorschoten geweest die op enigerlei moment in 2024 een uitkering levensonderhoud hebben ontvangen (dus niet gecorrigeerd met het aantal uitgestroomde clienten in hetzelfde jaar). Dit betreft de algemene bijstand, IOAW, IOAZ en Bbz. Sinds 2020 is het aantal mensen met een uitkering levensonderhoud stabiel. En schommelt het aantal tussen 344 en 357 inwoners. Landelijk zien we in 2024 een lichte stijging in het aantal mensen die bijstand ontvangen (Bron: CBS). 63% van de kleinere gemeenten zien in 2024 een stijging van het bijstandsbestand(Bron: Divosa).

8

In- en uitstroom van cliënten

Instroom is in 2024 hoger dan uitstroom

In 2024 is het aantal uitkeringen dat wordt toegekend (instroom) hoger dan het aantal uitkeringen dat wordt beëindigd (uitstroom). De in- en uitstroom van mensen met een uitkering levensonderhoud laat een wisselend patroon zien over de jaren. In 2020, 2023 en 2024 is de instroom hoger dan de uitstroom. Maar in 2021 en 2022 worden er juist meer uitkeringen beëindigd dan toegekend. Voor kleinere gemeenten geldt dat er sneller sprake is van een relatief grote stijging of daling, doordat het totaal aantal bijstandsgerechtigden binnen deze gemeenten relatief laag is. (Bron: Divosa) Om de uitstroom van mensen te faciliteren zet de gemeente onder andere in op de inzet van leerwerkmakelaars en matchmakers. In 2024 zijn er 2 inwoners geplaatst door de leerwerkmakelaar, 11 inwoners door de matchmaker statushouder en 6 inwoners door de matchmaker banenafspraak.

9

Perspectief op werk (deel I)

Meesten hebben afstand tot de arbeidsmarkt van langer dan 2 jaar In 2024 is de categorie 1C (12-24 maanden) de grootste categorie, maar meer dan de helft van de bijstandsgerechtigden heeft een afstand van meer dan 2 jaar tot de arbeidsmarkt. In vergelijking tot 2022 is het percentage mensen met een korte(re) afstand tot de arbeidsmarkt afgenomen. In 2022 had zo’n 50 procent een afstand tot de arbeidsmarkt van korter dan 2 jaar. In 2024 is dit aandeel gedaald tot circa 43 procent. Dat steeds meer mensen een langere afstand tot de arbeidsmarkt hebben komt mede door de gunstige arbeidsmarkt. Hierdoor zijn de mensen die kunnen werken en een korte(re) afstand tot de arbeidsmarkt hebben, inmiddels aan de slag gegaan. Bij een groeiend deel van de uitkeringsgerechtigden is er sprake van multiproblematiek. Voor deze mensen wordt eerst ingezet op maatwerktrajecten vóórdat de stap richting werk kan worden gemaakt.

10

Perspectief op werk (deel II)

Ruim de helft betreft re-integratiecliënten

Het uitkeringsbestand is ingedeeld in de onderdelen reintegratie en participatie. In 2024 betreft 55 procent van de mensen met een uitkering levensonderhoud reintegratiecliënten. Personen die onder re-integratie vallen worden actief richting arbeidsmarkt begeleid. Rond de 45 procent valt onder participatie. Voor hen is de stap richting de arbeidsmarkt vooralsnog te groot. Doel is om deze mensen te activeren om uiteindelijk door te stromen van participatie naar re-integratie. Als dat niet mogelijk is wordt gekeken naar wat het hoogst haalbare is voor iemand. Dit doen zij samen met een participatieconsulent. In 2024 waren er in Voorschoten 32 personen onder begeleiding van een participatie consulent.

11

Persoonskenmerken

Meeste mensen met een uitkering zijn alleenstaand en 50-plusser

De meeste mensen met een uitkering levensonderhoud – ruim tweederde - zijn alleenstaand. Dit percentage is redelijk stabiel over de jaren heen.

De verdeling over de leeftijdscategorieën laat zien dat bijna 40 procent 50 jaar of ouder is. Over de jaren vormen 50plussers de grootste leeftijdscategorie. Verder is het aandeel jongvolwassene (18 tot 27 jaar) licht toegenomen van 9 procent in 2022 tot 13 procent in 2024. Ook op landelijk niveau zien we deze stijging van jong volwassenen tot 27 jaar in de bijstand. (Bron: CBS) 12

BUIG Het saldo van de baten en lasten van de BUIG bedroeg in 2024 € 31.000 nadelig. Omdat er in de begroting naast de rijksbijdrage en de lasten voor uitkeringen en de loonkostensubsidie met nog meer posten wordt gewerkt, wijkt het saldo in de begroting hiervan af. Daarnaast was er in de begroting al rekening gehouden met een tekort op de BUIG. Per saldo is er in de jaarrekening 2024 (ten opzichte van de begroting) dan ook sprake van een voordeel van € 96.000.

13

Minimabeleid en schuldhulpverlening

Landelijke en lokale ontwikkelingen

Nieuw Minimabeleid In 2024 is het nieuwe minimabeleid vastgesteld. Deze wordt in 2025 en 2026 verder uitgerold binnen de gemeente. Centraal in dit beleid staat het stimuleren om inwoners mee te laten doen in de samenleving en werken te laten lonen. Hierbij is aandacht voor de menselijke maat. Daarnaast richt het beleid zich onder andere op het vergroten van het bereik van de minimaregelingen en het monitoren hiervan. Meer informatie over het nieuwe Minimabeleid: Dynamisch minimabeleid 2024 en verder Nationaal Plan Armoede en Schulden Het kabinet heeft het Nationaal Plan Armoede en Schulden aangekondigd. Dit programma moet zorgen voor een betere samenwerking tussen de verschillende ministeries op dit onderwerp. Verdere informatie vanuit het Rijk over de uitwerking van dit programma volgt in de loop van 2025. Nieuw beleid Schuldhulpverlening in 2025 In het tweede kwartaal van 2025 is het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028 “Sterker schuldenvrij” vastgesteld door de raad. Het plan richt zich op het versterken van curatieve schuldhulpverlening, doeltreffende vroeg signalering, het verstevigen van het netwerk van schuldhulporganisaties en preventie afgestemd op trends in de schuldenproblematiek. Meer informatie over het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening: Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028

14

Minimabeleid en schuldhulpverlening

Landelijke en lokale ontwikkelingen

Nieuw Minimabeleid In 2024 is het nieuwe minimabeleid vastgesteld. Deze wordt in 2025 en 2026 verder uitgerold binnen de gemeente. Centraal in dit beleid staat het stimuleren om inwoners mee te laten doen in de samenleving en werken te laten lonen. Hierbij is aandacht voor de menselijke maat. Daarnaast richt het beleid zich onder andere op het vergroten van het bereik van de minimaregelingen en het monitoren hiervan. Meer informatie over het nieuwe Minimabeleid: Dynamisch minimabeleid 2024 en verder Nationaal Plan Armoede en Schulden Het kabinet heeft het Nationaal Plan Armoede en Schulden aangekondigd. Dit programma moet zorgen voor een betere samenwerking tussen de verschillende ministeries op dit onderwerp. Verdere informatie vanuit het Rijk over de uitwerking van dit programma volgt in de loop van 2025. Nieuw beleid Schuldhulpverlening in 2025 In het tweede kwartaal van 2025 is het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028 “Sterker schuldenvrij” vastgesteld door de raad. Het plan richt zich op het versterken van curatieve schuldhulpverlening, doeltreffende vroeg signalering, het verstevigen van het netwerk van schuldhulporganisaties en preventie afgestemd op trends in de schuldenproblematiek. Meer informatie over het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening: Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028

15

Minimaregelingen

Beroep bijzondere bijstand stabiel, daling Gemeentepolis

Gebruik minimaregelingen 350 253

300 250 200

234 167

150 100 50

63

58

49 9

11

16

0

2022

Cijfers zijn exclusief de Gemeentepolis omdat deze door een externe partij wordt uitgevoerd (zie volgende grafiek).

In 2024 hebben 319 mensen enige vorm van bijzondere bijstand ontvangen. Het beroep op de bijzondere bijstand is over de afgelopen jaren redelijk stabiel.

2023

2024

De cijfers betreffen toekenningen per regeling. Een client kan meerdere regelingen toegekend krijgen of beroep doen op meerdere vormen van bijzondere bijstand.

De drie meest gebruikte regelingen zijn gemeentepolis, maatschappelijke participatie en individuele inkomenstoeslag. Het gebruik van de gemeentepolis is in 2024 gedaald. Dit kan worden verklaard door de overstap naar Zorg en Zekerheid. Hierdoor moesten mensen zich opnieuw aanmelden. 16

Vroegsignalering

Sinds 1 januari 2021 zijn gemeente en vaste lastenpartners zoals energiebedrijven, woningverhuurders en zorgverzekeraars wettelijk verplicht om signalen van betalingsachterstanden te delen. Deze signalen worden opgepakt en aan de betreffende inwoner wordt proactief hulp aangeboden.

Bereik vroegsignalering stijgt

Vroegsignalering 1200 1000

De doorgezette meldingen zijn het aantal signalen waar onder andere dubbele signalen, signalen van mensen die al in een schuldhulptraject zitten, en foutieve signalen zijn uitgefilterd. Deze meldingen worden doorgezet en opgepakt door Voorschoten Voor Elkaar.

1134 967

981

800 600 400

221

200

210

0 Doorgezette meldingen 2022

Bereik 2023

258

Een inwoner is “bereikt” als er sprake is van wederzijds contact (telefoon opgenomen, deur opengedaan of gereageerd op de flyer). In 2024 zien we een stijging in het aantal bereikte inwoners. 26% van de inwoners is bereikt naar aanleiding van een doorgezette melding. In 2023 was dit nog 22%.

2024

17

Curatieve schuldhulpverlening

Toename in aanvragen door particulieren

Schuldhulpverlening particulieren 40

35

34

35 30 25 20

22 18 14

15

Bij curatieve schuldhulpverlening gaat het om het stabiliseren en oplossen van problematische schulden. Curatie aan particuliere inwoners van Voorschoten wordt uitgevoerd door de Kredietbank. Het aantal particulieren dat een beroep doet op curatieve schuldhulpverlening is in 2024 toegenomen. De stijging van het aantal aanvragen past binnen het landelijk beeld waarbij ook een stijging zichtbaar is (Bron: NVVK).

12

Als gevolg van de toename van het aantal aanvragen, is het ook het aantal intakes aanzienlijk gestegen. En zelfs verdrievoudigd.

10 5 0 aanvragen 2022

intakes 2023

2024

Curatieve schuldhulpverlening ondernemers Zuidweg & Partners verzorgen de curatieve schuldhulpverlening aan ondernemers in Voorschoten. In 2024 waren er vier ondernemers die een aanvraag hadden gedaan voor passende curatieve schuldhulpverlening. In 2023 waren dat negen ondernemers. 18

Inburgering

Landelijke en lokale ontwikkelingen Landelijke ontwikkelingen op inburgering Landelijk ervaren gemeenten knelpunten in huisvesting (vertraging in doorstroom belemmert de start van het inburgeringstraject), onvoldoende kinderopvang (belemmert deelname aan lessen), duale trajecten (werken en leren zijn in praktijk lastig te combineren) en financiële zelfredzaamheid (langer begeleiding nodig). Deze knelpunten zijn herkenbaar in Voorschoten. In 2025 staat de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 (Wi2021) op de landelijke agenda, omdat de uitvoering complexer en kostbaarder blijkt dan voorzien, en omdat het kabinet aanscherpingen wenst. Er komt een landelijk onderzoek naar de effectiviteit en uitvoerbaarheid van het stelsel. Ook de toereikendheid van de financiële middelen staat op de agenda. Er is een wijzigingsvoorstel in consultatie gebracht om de inburgeringstermijn in bepaalde situaties te kunnen verlengen (bijv. bij werkende inburgeraars en ouders zonder kinderopvang). Het nieuwe kabinet heeft voornemens om het inburgerings- en naturalisatiebeleid aan te scherpen, waaronder verhoging van de taaleis bij naturalisatie naar niveau B1, verlenging van de termijn voor naturalisatie van 5 naar 10 jaar, en verplichte aandacht voor Nederlandse kernwaarden en de Holocaust in het lesaanbod. Lokale ontwikkelingen In Voorschoten wordt financieel ontzorgen op maat toegepast.

Bij de brede intake wordt beoordeeld of volledige ontzorging nodig is, of dat iemand zelfstandig zijn of haar financiën kan beheren. Voor de Z-route is in 2024 gestart met de inzet van trajectbegeleiders. Zij begeleiden inburgeraars bij het invullen van hun participatieuren, bieden maatwerk en stemmen af met betrokken partners zoals taalscholen, welzijnsorganisaties, de bibliotheek en vrijwilligersinitiatieven.

19

Inburgering

47 inburgeraars in Voorschoten in 2024

aantal inburgeraars obv dossier 44

50

47

40 30 20 10

13

0 2022

2023

2024

aantal inburgeraars obv dossier

De nieuwe Wet Inburgering is in werking getreden op 1 januari 2022. Gemeenten hebben nu een belangrijke rol bij de begeleiding van nieuwkomers die inburgeringsplichtig zijn. Doel is om inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk te laten meedoen in Nederland. En dat ze daarnaast zo snel mogelijk werk vinden. Iedereen krijgt een inburgering op maat. Dit gebeurt aan de hand van een brede intake waarbij een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie door de gemeente wordt gemaakt. Hierin wordt onder meer de te volgen leerroute vastgesteld. Een combinatie van leren van de taal en meedoen aan de Nederlandse samenleving is een belangrijk onderdeel van het nieuwe inburgeringsstelsel. Inburgeraars leren de Nederlandse taal op een niveau waarmee ze zich goed kunnen redden in Nederland. Het aantal inburgeraars in Voorschoten dat valt onder de nieuwe Wet Inburgering bedraagt 47 personen in 2024.

20

Persoonskenmerken inburgeraars

Meesten zijn statushouders en relatief jong

Leeftijd inburgeraars

Doelgroep inburgeraars 2024

14

33

2024

16

2023

12

32

2023

15

2022

6 0%

20%

2022

7 40%

60%

gezins/overige migranten

80%

100%

statushouders

Rond de 70 procent van de inburgeraars in Voorschoten is statushouder.

17

13

19

3 0%

10 5

8 20%

40%

60%

5 2

80%

18-27 jaar

27-40 jaar

40-50 jaar

50 jaar of ouder

0

100%

De meeste inburgeraars zijn jonger dan 40 jaar. Wel neemt het aantal 40-plussers toe. In 2023 was nog een kwart van de inburgeraars 40 jaar of ouder. Dit aandeel is in 2024 gestegen naar 41 procent.

21

Leerroute inburgeraars

De B1-route wordt het vaakst gevolgd Huidige leerroute obv instroom leerroute 35 29

30

25

25 20 15 10

11 7

5

1

7

4

3

1

0 B1 route

O route 2022

2023

Z route 2024

Er zijn 3 leerroutes om in te burgeren: • De B1-route: een route voor inburgeraars die zich binnen drie jaar kunnen ontwikkelen in de Nederlandse taal tot niveau B1. Zij combineren taallessen met praktische activiteiten, zoals (vrijwilligers)werk, om vertrouwd te raken met de samenleving en werkcultuur. Als blijkt dat niveau B1 niet haalbaar is, kan – in overleg – worden toegewerkt naar niveau A2. • De onderwijsroute (O-route): een route voor inburgeraars met (studie)ambities, vaak jongeren, die willen doorstromen naar een opleiding op mbo-, hbo- of universitair niveau. In deze route ligt de nadruk op intensieve taalontwikkeling (B1 of B2) én voorbereiding op het volgen van onderwijs in Nederland. • De zelfredzaamheidsroute (Z-route): een route voor inburgeraars bij wie het tempo of niveau van de andere routes minder goed aansluit. De nadruk ligt op het opdoen van praktische taalvaardigheden (rond niveau A1) en actief meedoen in de samenleving via passende activiteiten. Het doel is het versterken van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. De meeste inburgeraars volgen de B1 leerroute. In 2024 is dat zo’n 62 procent van de inburgeraars die zijn ingestroomd in de leerroute. Verder bedraagt het aandeel inburgeraars dat de Oroute volgt in 2024 circa 23 procent en de Z-route circa 15 procent.

22

23

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duivenvoorde&id=1b1560e4-17ef-4d54-b665-cf2caf3ac998