Informatiebrief 023 Dashboard Jeugdzorg (incl. bijlagen, gerectificeerd).pdf
Tekst van het document
Verzonden 6 april 2021
Informatiebrief Zaaknummer: Documentnummer: Datum: Onderwerp: Bijlage(n):
Z/21/52035 238890 23 maart 2021 Dashboard jeugdzorg 2
Geachte Raad, Sinds de invoering van de drie decentralisaties in 2015 (Jeugd, Wmo en W+I) staan de gemeentelijke financiën onder druk. Naar aanleiding van de recente budgetoverschrijdingen is de wens ontstaan sturing te geven op de begroting in het Sociaal Domein ten behoeve van kostenbeheersing. Bij elke stap in de P&C cyclus wordt een update van het dasboard opgesteld en een toelichting gegeven van de ontwikkelingen. Het college biedt de raad hierbij de toelichting aan op het Dasboard voor het onderdeel Jeugd. Het dashboard en de toelichting kan gebruikt worden bij de behandeling van de jaarrekening en is ook relevant voor het te ontwikkelen beleid. In de jaarrekening wordt teruggekeken op welke wijze de begroting werkelijkheid is geworden. Het dashboard Om u te informeren over de omvang en kwantitatieve ontwikkelingen binnen de jeugdzorg is er een selectie gemaakt uit de verschillende beschikbare databases jeugd. De gekozen tabellen en bijbehorende toelichting, te vinden in de bijlages, geven een beeld van de huidige stand van zaken alsook de ontwikkelingen tot nu toe. Het dashboard bevat op dit moment voornamelijk informatie over de geïndiceerde jeugdzorg. Het doel is trends en ontwikkelingen in de cijfers te monitoren.
Trends en ontwikkelingen Op basis van de gegevens in het dashboard zijn de volgende trends gesignaleerd, die in de toelichting op het dashboard nader worden omschreven: • • •
• • • •
Het percentage kinderen met een indicatie jeugdhulp in Voorschoten ligt in 2020 met 11% op het regionale gemiddelde. In tegenstelling tot de landelijke ontwikkelingen loopt het aantal unieke cliënten in de jeugdzorg in Voorschoten sinds 2017 licht af. In 2020 is echter weer een lichte stijging gesignaleerd, mogelijk door de effecten van de corona pandemie. De categorieën met de grootste kostenstijgingen zijn de Jeugd-GGZ en ambulante jeugdhulp (ook wel extramurale hulp genoemd). Dit lijkt voornamelijk veroorzaakt te worden door langere en/of zwaardere trajecten, naast de overall indexatie van de tarieven voor alle categorieën. Voor kleinere gemeenten zoals Voorschoten kunnen individuele casussen een groot verschil maken. Dit is met name te zien in de categorieën crisis, verblijf en dagbesteding, waarbij de gemiddelde prijs per cliënt sterk varieert gedurende de jaren. In 2020 namen met name de kosten voor de basis GGZ en hoog gespecialiseerde GGZ toe. Het verschil lijkt wederom in een hogere gemiddelde prijs per cliënt te zitten: cliënten blijven dus langer zorg ontvangen en/of ontvangen meer zorg dan voorheen. Het aantal cliënten met een PGB voor jeugdhulp ligt in Voorschoten in 2020 iets hoger dan in 2019, al is het gemiddelde geïndiceerde bedrag per klant lager.
Er zijn in 2020 minder verzoeken om toewijzing van hulp aangevraagd door de Gecertificeerde Instellingen, die de maatregelen in het kader van de jeugdreclassering
Pagina 1 van 2
en jeugdbescherming mogen uitvoeren. Dit heeft mogelijk te maken met de coronacrisis, waardoor minder mensen zijn gaan scheiden, de hulpvraag is uitgesteld en er minder ‘achter de voordeur’ gekomen kon worden door hulpverleners. In de toelichting op het dashboard worden nog geen verklaringen gegeven voor de ontwikkelingen die zijn gesignaleerd. Het dashboard is daarmee vooral een aanknopingspunt om het gesprek aan te gaan met alle betrokken partijen om te onderzoeken wat de oorzaak achter de trend is. Zijn de zorgvragen inderdaad complexer geworden waardoor meer zorg nodig is? Welke invloed heeft de corona crisis en dan met name het uitstellen van zorg? En zijn de trends tijdelijk of meer permanent van aard? Deze vragen worden landelijk, regionaal en lokaal opgepakt. Tot slot De komende maanden worden de gesignaleerde trends gemonitord op basis van een update van de data. Wanneer een trend doorzet kan er gekozen worden voor het nemen van maatregelen om negatieve ontwikkelingen te keren en positieve ontwikkelingen te stimuleren. Deze maatregelen moeten vervolgens passen in het bredere pakket aan maatregelen dat op dit moment wordt opgesteld om de financiële situatie van de jeugdzorg te verbeteren. Uw raad wordt hier op korte termijn over geïnformeerd en bij betrokken.
Omgekeerd kan het dashboard vervolgens gebruikt worden om – waar mogelijk – de effecten van deze nieuwe maatregelen te monitoren.
Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,
A. R. de Graaf, gemeentesecretaris
Ch. B. Aptroot, burgemeester
Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.
Pagina 2 van 2
/
Tabel 1: Totale kosten geïndiceerde Jeugdhulp per productcategorie Jeugd GGZ
Ambulante Jeugdhulp
Jeugdhulp verblijf incl. behandeling
Dagbehandeling
Jeugdbescherming
Crisis
Preventief justitieel kader
Jeugdreclassering
Kindergeneeskunde € 4.758.320 € 107.363 € 101.437 € 209.981
€ 4.088.714
€ 269.287 € 367.476
€ 3.991.254
€ 236.966
€ 222.084 € 216.325
€ 856.249
€ 3.059.988 € 765.367
€ 2.903.500
Kosten
€ 196.899 € 256.353 € 2.154.048 € 102.420 € 178.413 € 137.844
€ 433.346
€ 418.383
€ 848.596
€ 137.905
€ 955.835
€ 182.114 € 214.955
€ 755.207 € 779.206
€ 677.098
€ 231.626 € 339.268
€ 640.059 € 2.245.279 € 1.911.373 € 1.644.776
€ 1.607.981 € 1.116.533
2015
€ 942.617
2016
2017
2018
2019
2020
Jaartal /
Tabel 2a: Kosten Jeugd GGZ
Tabel 2c: Kosten Jeugdhulp verblijf incl. behandeling
Tabel 2b: Kosten Ambulante Jeugdhulp € 955.835
€ 2.245.279
€ 677.098
€ 755.207
€ 640.059
€ 942.617
Kosten
€ 1.607.981 € 1.116.533
€ 779.206
€ 1.644.776
Kosten
Kosten
€ 1.911.373
€ 848.596
€ 765.367
€ 856.249
€ 433.346 € 231.626
€ 418.383 € 339.268
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2015
2016
2017
Jaartal
2018
2019
2015
2020
2016
2017
Tabel 2e: Kosten Jeugdbescherming
Tabel 2d: Kosten Dagbehandeling
2018
2019
2020
Jaartal
Jaartal
Tabel 2f: Kosten Crisis
€ 216.325
€ 214.955
€ 236.966
€ 137.844
2015
2016
2017
2018
2019
€ 269.287 € 178.413
2015
2020
€ 196.899
2016
€ 182.114
€ 222.084
€ 209.981
Kosten
€ 256.353
Kosten
Kosten
€ 367.476
€ 102.420
2017
2018
2019
2020
2015
€ 137.905
2016
Jaartal
Jaartal
Tabel 2g: Kosten Preventief justitieel kader
€ 82.598
€ 64.463
2017
2018
€ 101.437 € 43.125 2019
2020
Jaartal
Tabel 2h: Kosten Jeugdreclassering
Tabel 2i: Kosten Kindergeneeskunde
€ 107.363
€ 30.421
€ 36.653
€ 35.497
€ 30.197
€ 27.223
€ 27.781
Kosten
€ 34.091
Kosten
Kosten
€ 40.916
€ 23.274
€ 17.524 € 8.251
2015
2016
2017
2018 Jaartal
2019
2020
2015
2016
2017
2018 Jaartal
2019
2020
€ 44.319 € 21.249
2016
€ 36.960 € 20.362
2017
2018 Jaartal
€ 24.303
2019
2020 /
Tabel 3a: Totaal aantal cliënten per productcategorie
827 21 18 38
25 18 42 17
879
871
868
22
16
36
19 21 30 18
23
40
17 20 18
28
38
31
21 61
120
53
824
31 44
Jeugd GGZ
843
Ambulante Jeugdhulp
806
Kindergeneeskunde
64
Jeugdhulp verblijf incl behandeling
36
Jeugdbescherming
32
Preventief justitieel kader
49
Crisis
725
721
738
601
Dagbehandeling Jeugdreclassering
100
119
146
136 143
Aantal
690
Tabel 3b: Totaal aantal unieke cliënten
Aantal
86
546 485
514
516
498
525
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Jaartal
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Toelichting tabel 3a & 3b: Het totaal in tabel 3a is groter dan in tabel 3b. Dit komt doordat sommige klanten meerdere indicaties hebben. Bijvoorbeeld, een combinatie tussen Jeugd GGZ en Kindergeneeskunde. Het is mogelijk dat aanbieders niet in hetzelfde jaar dat gebruik is gemaakt van de zorg declaraties indienen. /
Tabel 4a: Aantal cliënten Jeugd GGZ 498
146
525
143
Tabel 4c: Aantal cliënten Jeugdhulp verblijf incl. behandeling 136
119
Aantal
516
514
Aantal
546
Aantal
485
Tabel 4b: Aantal cliënten Ambulante Jeugdhulp
100
17
21
23
2016
2017
28
31
32
2019
2020
86 2015
2016
2017
2018
2019
2020
2015
2016
2017
Jaartal
Tabel 4d: Aantal cliënten Dagbehandeling
2020
2015
17
16
12
Tabel 4f: Aantal cliënten Crisis 31
38
40
36
38
30
25
36
Aantal
21
2018 Jaartal
Aantal
Aantal
22
2019
Tabel 4e: Aantal cliënten Jeugdbescherming 42
21
2018 Jaartal
20
18
7
2016
2017
2018
2019
2020
2015
2016
2017
Jaartal
2018
Tabel 4g: Aantal cliënten Preventief justitieel kader
2016
2016
2017
18
18
2019
2020
Tabel 4i: Aantal cliënten Kindergeneeskunde
19 15
5
8
2018 Jaartal
Aantal
Aantal 2015
15
2015
2020
Tabel 4h: Aantal cliënten Jeugdreclassering
64
18
2019
Jaartal
7
Aantal
2015
120 61
6 3
53
44
49
2018
2019
2020
0
2017
2018 Jaartal
2019
2020
2015
2016
2017
2018 Jaartal
2019
2020
2015
2016
2017 Jaartal
/
Tabel 5: Gemiddelde kosten per cliënt productcategorie Jeugdhulp verblijf incl. behandeling
Dagbehandeling
Jeugdbescherming
Crisis
Ambulante Jeugdhulp
Jeugdreclassering
Jeugd GGZ
Preventief justitieel kader
Kindergeneeskunde
€ 4.277 € 2.750 € 3.188
€ 7.028
€ 2.153
€ 4.582
€ 5.337 € 4.630
€ 2.753
€ 2.273 € 2.945
Kosten
€ 3.889 € 2.302
€ 4.184
€ 3.505
€ 3.581
€ 3.945
€ 5.182
€ 5.379
€ 14.491
€ 6.732 € 5.281
€ 4.449
€ 2.156 € 5.059 € 17.499
€ 5.833
€ 5.844
€ 9.771
€ 14.810
€ 4.097 € 4.248
€ 3.838
€ 12.725 € 12.207
€ 11.487 € 30.307
€ 29.439
€ 24.689
€ 20.636
€ 26.758
€ 13.625
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Jaartal /
Tabel 6a: Gemiddelde kosten per cliënt Jeugd GGZ
Tabel 6b: Gemiddelde kosten per cliënt Ambulante Jeugdhulp
Tabel 6c: Gemiddelde kosten per cliënt Jeugdhulp verblijf incl. behandeling
€ 2.945
€ 3.838
€ 4.277
€ 5.379 € 3.945
€ 5.337
€ 5.281
Kosten
€ 2.302
€ 3.188
Kosten
Kosten
€ 7.028
€ 4.184
€ 29.439
€ 30.307 € 24.689
€ 1.834
€ 26.758
€ 20.636 € 13.625
2016
2017
2018
2019
2020
2015
2016
2017
Jaartal
2018
Tabel 6d: Gemiddelde kosten per cliënt Dagbehandeling
2015
2016
2017
€ 12.725
€ 12.207 € 9.771
€ 5.182 € 4.248
2018
2019
2020
Jaartal
€ 6.732
€ 14.810
Kosten
Kosten
2020
Tabel 6f: Gemiddelde kosten per cliënt Crisis
Tabel 6e: Gemiddelde kosten per cliënt Jeugdbescherming
€ 17.499 € 11.487
2019
Jaartal
€ 5.059
€ 5.844
€ 5.833
Kosten
2015
€ 14.491
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2015
2016
2017
Jaartal
2018
2019
2020
€ 4.097
€ 3.581
€ 4.449
€ 2.753
€ 2.156
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Jaartal
Tabel 6g: Gemiddelde kosten per cliënt Preventief justitieel kader
Tabel 6h: Gemiddelde kosten per cliënt Jeugdreclassering
Tabel 6i: Gemiddelde kosten per cliënt Kindergeneeskunde
Kosten
Kosten
Kosten
Jaartal
€ 3.505
€ 3.889
€ 4.630 € 2.153
€ 1.690
€ 2.273
2015
2016
€ 4.582
€ 1.972
€ 1.678
€ 1.678
2018
2019
2020
2017 Jaartal
€ 754
€ 2.750 € 1.552
€ 348
€ 369
2016
2017
€ 384
€ 552
€0
2015
2016
2017
2018 Jaartal
2019
2020
2015
2018
2019
2020
Jaartal /
Tabel 7a: Totale kosten vier producten Jeugd GGZ Hoog specialistische GGZ
Specialistische GGZ
Basis GGZ
Tabel 7b: Aantal cliënten vier producten Jeugd GGZ Ernstige enkelvoudige dyslexiezorg
Hoog specialistische GGZ
€ 1.997.178
€ 1.641.614
€ 416.754
€ 121.580
Aantal
€ 122.876
€ 1.457.167 € 149.699
Specialistische GGZ
Basis GGZ
Ernstige enkelvoudige dyslexiezorg
550
539
551
63
50
50
179
203
198
179
112
119
2019
2020
206
174 € 209.703
107 € 208.977
2018
€ 559.994
Kosten
Jaartal
Tabel 7c: Gemiddelde kosten per cliënt vier producten Jeugd GGZ
€ 556.559
Hoog specialistische GGZ
€ 377.663
Specialistische GGZ
Basis GGZ
Ernstige enkelvoudige dyslexiezorg
€ 897.554 € 720.828
2018
€ 753.772
2019
Jaartal
2020
Kosten
€ 2.458 € 2.376
€ 2.432
€ 2.053 € 3.128
€ 2.170
€ 2.811
€ 6.737
€ 6.730
€ 7.542
2019
2020
2018
Jaartal /
Tabel 8a: Totaal budget PGB Verzilverd
Tabel 8b: Aantal unieke cliënten PGB
Niet verzilverd 35
€ 503.684
30
27
25
25
2018
2019
21
Aantal
€ 565.029
€ 476.676 € 207.912 € 415.951
€ 119.363
€ 136.372 2015
2016
2017
2020
Jaartal
Tabel 8c: Gemiddeld budget per cliënt PGB € 140.783
Verzilverd
Niet verzilverd
Budget
€ 298.021
€ 20.147 € 18.834
€ 59.821
€ 16.638
€ 6.930
€ 357.313
€ 367.312
€ 15.902
€ 357.117
€ 275.168
Budget
€ 13.619 € 180.686
€ 3.410
€ 5.631 € 11.038 € 2.216
€ 8.604
€ 238.200
€ 14.692 € 164.784
2015
2016
€ 5.455
€ 10.209
2017
2018
Jaartal
2019
2020
2015
€ 11.904
€ 11.007 € 8.822
2016
€ 7.847
2017
2018
2019
2020
Jaartal /
Tabel 9: Aantal verzoeken om toewijzing per verwijzer Huisarts
Gemeente
Medisch specialist
Gecertificeerde instelling
Zelfverwijzer/geen verwijzer
Rechter, Officier van Justitie, functionaris Justitiële jeugdinrichting
Jeugdarts
982 938 74 54
39
77 116
105 70 112
Aantal
47 73
115
169
525 446
2018
853
2019
90
131
490
2020
Jaartal Toelichting tabel 9: De data van de jaren 2015 tot en met 2017 is niet beschikbaar. /
Tabel 10a: Aantal verzoeken om toewijzing Huisarts
Tabel 10b: Aantal verzoeken om toewijzing Gemeente
Tabel 10c: Aantal verzoeken om toewijzing Medisch specialist
169
525
446
112
Aantal
131
Aantal
Aantal
490
105 90 70
2018
2019
2018
2020
2019
2020
Jaartal Tabel 10e: Aantal verzoeken om toewijzing Rechter, Officier van Justitie, functionaris Justitiële jeugdinrichting
2018
2020
7
11
10
2019 Jaartal
2020
116
Aantal
2018
Tabel 10g: Aantal verzoeken om toewijzing Zelfverwijzer/geen verwijzer 77
74
73 54
47
Aantal
Aantal
115
2019
Jaartal Tabel 10f: Aantal verzoeken om toewijzing Jeugdarts
Aantal
Jaartal Tabel 10d: Aantal verzoeken om toewijzing Gecertificeerde instelling
39 12
2018
2019
Jaartal
2020
2018
2019
Jaartal
2020
2018
2019 Jaartal
2020 /
Toelichting dashboard Jeugd Voorschoten Inleiding Om het College en de Raad van Voorschoten te informeren over de omvang en kwantitatieve ontwikkelingen binnen de jeugdzorg is er een selectie gemaakt uit de verschillende beschikbare databases jeugd. De gekozen tabellen en bijbehorende toelichting geven een beeld van de huidige stand van zaken, alsook de ontwikkelingen tot nu toe. Leeswijzer Bij het lezen van de tabellen en bijbehorende toelichting is het belangrijk om te weten dat: • De tabellen, tenzij anders omschreven, de geïndiceerde zorg betreffen, ook wel 2 e lijns zorg genoemd. Het betreft de zorg die ingekocht is in H10 verband i.s.m. het Service Bureau Jeugdhulp en de PGB’s. • Er gekozen is voor het laten zien van de cijfers tot en met oktober van het betreffende jaar om zo de stand van zaken in 2020 te kunnen vergelijken met dezelfde periode in de voorliggende jaren. Bij elk nieuw dashboard wordt een update gegeven. • De declaraties 2020 nog niet volledig zijn. Aanbieders hebben namelijk meerdere maanden de tijd om een declaratie in te dienen voor geleverde zorg. • Waar mogelijk teruggekeken is tot 2015 maar dat dit in bepaalde tabellen niet mogelijk was. In 2018 zijn de productcategorieën gewijzigd, waardoor een vergelijking met de jaren 2015-2017 niet mogelijk was.
• Er in de toelichting nog geen verklaringen worden gegeven voor de ontwikkelingen die worden genoemd. Uiteraard zijn er sterke vermoedens, maar deze vermoedens dienen nader onderzocht te worden (ook landelijk). Grip op kosten jeugdhulp vanuit maatregelen in Actieplan jeugdhulp Voorschoten In relatie tot de lokale en regionale cijfers uit het dashboard. In het Actieplan jeugdhulp Voorschoten 2019-2021 zijn vier thema’s met daarin verschillende maatregelen opgenomen, welke moeten leiden tot een kwalitatieve verbeterslag in de jeugdhulp en het krijgen van meer grip vanuit de gemeente op de (structureel stijgende) kosten voor jeugdhulp. Deze maatregelen zijn er voornamelijk op gericht om de lokale (toegang tot) jeugdhulp sterker te maken, zodat jeugdigen en gezinnen beter geholpen kunnen worden in het lokale veld en minder verwezen hoeven te worden naar dure tweedelijns zorg. Het effect van het merendeel van deze maatregelen is pas na enkele jaren zichtbaar. Hieronder geven we de relatie tussen twee maatregelen uit het Actieplan jeugdhulp met het dashboard weer. • Uitvoering lokale toegang tot jeugdhulp (thema Preventie) Door het versterken van de (samenwerking binnen) de lokale (toegang tot) jeugdhulp, kunnen meer jeugdhulpvragen in het lokale veld (nulde en eerstelijns) jeugdhulp worden opgepakt en kan de begeleiding vaker vanuit het lokale veld plaatsvinden.
Tevens is door een goed lokaal veld de eerste triage beter uitvoerbaar, waardoor jeugdigen eerder op de juiste plek geholpen worden. Dit heeft effect op de duur van de trajecten en het aantal verwijzingen naar tweedelijns jeugdhulp. Bij Voorschoten Voor Elkaar kunnen inwoners met alle hulpvragen terecht, dus ook met vragen omtrent jeugd en opvoeding. Het aantal aanmeldingen betreffende individuele
Pagina 1 van 5
hulpvragen met hoofdonderwerp gezinsondersteuning dat bij Voorschoten Voor Elkaar is binnengekomen in de periode januari tot en met september 2020 is 45, het aantal vragen omtrent echtscheiding in dezelfde periode is 43. Sommige vragen zijn na een intake beantwoord, op andere vragen is Voorschoten Voor Elkaar een traject gestart na de intake en vragen waarin jeugdhulpexpertise nodig blijkt, worden ingebracht in het 18- overleg, waarin de jeugdhulppartijen uit Voorschoten bij elkaar komen. Inwoners kunnen met hun vragen omtrent jeugd en opvoeding ook terecht bij de Jeugdgezondheidszorg van GGD Hollands Midden of via de huisarts bij de ondersteuner jeugd en gezin. Door het verstevigen van de lokale (toegang tot) jeugdhulp, bijvoorbeeld door Voorschoten Voor Elkaar jeugdhulp te laten uitvoeren, kunnen er meer trajecten binnen het lokale veld afgesloten worden. Hierdoor zal het aantal trajecten jeugdhulp binnen het lokale veld stijgen, maar het aantal verwijzingen naar trajecten in de tweede lijn dalen en/of zullen deze trajecten van kortere duur zijn. •
Uitvoeren pilot ondersteuner jeugd en gezin (thema Kwalitatieve en kostenbewuste toegang tot jeugdhulp)
De ondersteuner jeugd en gezin (ojg) in de huisartsenpraktijken pakt alle jeugdhulpaanvragen die bij de huisartsen binnenkomen op. Huisartsen verwezen voorheen vrijwel alle jeugdhulpaanvragen direct door naar een tweedelijns aanbieder jeugd GGZ, wegens het ontbreken van expertise en tijd om de vragen te behandelen. De ojg heeft voldoende expertise en tijd om samen met de jeugdigen en gezinnen goed te kijken wat er aan de hand is en kan de jeugdigen en gezinnen zelf (kortdurend) begeleiden. In andere gevallen heeft de ojg een sterke inbedding in het lokale jeugdhulpveld, waardoor cliënten meer naar het lokale veld verwezen worden. Daar waar nodig verwijst de ojg naar tweedelijns jeugdhulp en heeft daarvoor uitgebreide kennis van de sociale kaart en handelt volgens de afspraken met de gemeente. Het richtinggevend kader bijvoorbeeld zal vanuit de gemeente zoveel mogelijk bruikbaar worden gemaakt voor de ojg. De inzet van de ojg heeft effect op de duur van de trajecten en het aantal verwijzingen naar tweedelijns jeugdhulp. Er hebben zich tot en met oktober 2020 109 cliënten gemeld bij de ojg. Van de 109 jeugdigen heeft de ojg 45 verwezen naar tweedelijns jeugdhulp, bij de overige jeugdigen heeft hij het traject zelf afgesloten dan wel heeft hij hen verwezen naar het lokale veld of zijn nog in begeleiding bij de ojg. In oktober 2020 meldden zich 12 jeugdigen.
Van deze 12 heeft de ojg voor 2 jeugdigen het traject afgesloten van wie 1 is verwezen voor tweedelijns zorg, de overige 10 waren eind oktober nog in begeleiding. Het hoge aantal trajecten jeugd GGZ is onder andere te verklaren door aan het aantal verlengingen van jeugdhulptrajecten dat door zorgaanbieders bij de gemeente is aangevraagd. De gemeente heeft geen bevoegdheid om deze aanvragen tot verlenging van zorg inhoudelijk te beoordelen als zij zelf niet de verwijzende instantie is. Met de implementatie van de q-controle en het richtinggevend kader zal de gemeente op termijn meer grip krijgen op het aantal verlengingen dat wordt afgegeven. De gemeente kijkt, gedurende de implementatie van het richtinggevend kader, naar mogelijkheden voor de ojg
Pagina 2 van 5
om te sturen op de duur en omvang van de verwijzingen tweedelijns jeugdhulp die door hem zijn gedaan. Op langere termijn zal er door de inzet van de ojg een daling van het gebruik jeugd-GGZ zichtbaar zijn, mits het aantal aanmeldingen bij de huisarts gelijk blijft of daalt.
Trends en ontwikkelingen Algemeen
•
•
•
•
De afgelopen jaren is het aantal unieke cliënten in de jeugdzorg landelijk flink gestegen. In Voorschoten loopt het aantal cliënten per jaar echter na 2017 terug, al is het aantal in 2020 weer licht gestegen. Ook het aantal totaal aantal indicaties (een cliënt kan meerdere indicaties hebben) lijkt redelijk stabiel. De grootste kostenstijgers zijn de categorieën Jeugd-GGZ en ambulante jeugdhulp. Het aantal cliënten in deze categorieën varieert gedurende de jaren, maar de stijgingen van 2019 naar 2020 zijn niet voldoende om de stijging in kosten te verklaren. De gemiddelde prijs per cliënt is voor beide categorieën gestegen, wat lijkt te duiden op langere en/of zwaardere trajecten, naast de overall indexatie van de tarieven voor alle categorieën. Voor kleinere gemeenten zoals Voorschoten kunnen individuele casussen een groot verschil maken. Dit is met name te zien in de categorieën crisis, verblijf en dagbesteding, waarbij de gemiddelde prijs per cliënt sterk varieert gedurende de jaren. Immers, als een cliënt die in 2019 voor € 85.000 zorg heeft ontvangen in 2020 uitstroomt, maakt dit een aanzienlijk verschil. Vice versa geldt dit natuurlijk ook: één crisiscasus kan de kosten aanzienlijk toe laten nemen. De afname van het aantal cliënten in 2020 door de coronacrisis werd landelijk op circa 25% geschat1. In Voorschoten is er eerder sprake van een lichte stijging.
Dit kan er op duiden dat ook gedurende de coronacrisis er voldoende hulp beschikbaar was en cliënten ook nog steeds hun weg wisten te vinden naar de zorg. De laatste maanden van 2020 zagen we het aantal verwijzingen weer toenemen omdat klanten hun zorgvraag niet langer kunnen uitstellen. Ook het effect van het uitstellen van hulp is nog niet bekend: mogelijk neemt de zorgcomplexiteit toe omdat de problematiek verzwaard is. Het is daarnaast nog de vraag welke lange termijn effecten de corona crisis heeft op de bevolking en welke gevolgen dit heeft voor de zorgvraag. Momenteel zijn er landelijk veel signalen van jongeren die psychische klachten ontwikkelen als effect op de coronamaatregelen. Deze klachten uiten zich vooral in somberheid en depressie, vooral wegens het uitblijven van contact met leeftijdsgenoten, het geïsoleerd voelen, onderwijs op afstand en daarbij spanningen die thuis kunnen oplopen. Het effect van deze toegenomen klachten onder jongeren op het gebruik van jeugdhulp is nog niet inzichtelijk.
1 https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/instroom-jeugdhulp-met-kwart-
gedaald.14963951.lynkx
Pagina 3 van 5
•
Het percentage kinderen met een indicatie jeugdhulp in Voorschoten ligt in 2020 met 11% op het regionale gemiddelde.
Jeugd-GGZ Er is voor gekozen om de Jeugd-GGZ nader toe te lichten, omdat dit de productcategorie is met de meeste cliënten en hoogste kosten.
• •
•
In 2020 namen met name de kosten voor de basis GGZ en hoog gespecialiseerde GGZ toe. Opvallend is dat het aantal cliënten in de hoog gespecialiseerde GGZ gelijk bleef, wat betekent dat de kosten per cliënt zijn gestegen. Het aantal cliënten in de basis GGZ is gestegen, maar onvoldoende om de kostenstijging te verklaren. Het verschil zit wederom in een hogere gemiddelde prijs per cliënt: cliënten blijven dus langer zorg ontvangen of ontvangen frequenter zorg dan voorheen. Een mogelijke verklaring voor de lichte daling in het aantal cliënten en nagenoeg gelijk blijvende kosten in de gespecialiseerde GGZ is dat door meer basis GGZ te leveren, de trend om meer en langer zorg te leveren zich niet zo sterk heeft voortgezet in de gespecialiseerde zorg.
PGB
•
•
•
Het aantal cliënten dat een verstrekking van jeugdhulp middels PGB ontvangt is relatief laag ten opzichte van het totaal aantal cliënten. Een van de oorzaken hiervan is mogelijk het grote aantal gecontracteerde aanbieders: het aanbod is divers waardoor de meeste cliënten binnen de regio geholpen kunnen worden door een gecontracteerde aanbieder. Wanneer toch verstrekking van jeugdhulp middels een PGB gewenst is gaat het vaak om complexere zorg waardoor de gemiddelde kosten per klant ook hoger zijn dan bij het gecontracteerde aanbod. Voor verstrekking middels pgb zijn moverende redenen nodig. Het aantal cliënten met een PGB voor jeugdhulp ligt in Voorschoten in 2020 iets hoger dan in 2019. Het totaal geïndiceerde bedrag is daardoor hoger, maar het gemiddelde geïndiceerde bedrag per cliënt is lager dan in 2020. Mogelijk zijn de huidige casussen minder zwaar, waardoor het gemiddelde lager is. De uitstroom van één of meerdere cliënten met juist een hoge zorgzwaarte kan gezien de kleine aantallen ook een wijziging in gemiddeldes veroorzaken. Het geïndiceerde budget wordt over het algemeen niet geheel benut. Dit maakt het gemiddelde gedeclareerde budget fors lager dan het geïndiceerde budget. In 2020 is dit verschil groter dan in vorige jaren.
Dit wordt mogelijk veroorzaakt door de corona crisis, waardoor nieuwe cliënten mogelijk meer moeite hadden om een geschikte zorgverlener te vinden en bestaande cliënten te maken hadden met ziekte/uitval van hun zorgverleners (afhankelijk van het contract tussen cliënt en hulpverlener wordt een hulpverlener al dan niet doorbetaald).
Verzoek om toewijzing
Pagina 4 van 5
Binnen de jeugdwet zijn er diverse mogelijkheden voor cliënten om een indicatie te ontvangen. Belangrijk om te weten in het kader van dit dashboard is dat wanneer bijvoorbeeld de huisarts de verwijzing schrijft, de zorgaanbieder een verzoek om toewijzing doet bij de gemeente voor een x aantal uren/etmalen voor x categorieën. De gemeente controleert bv. of er niet al andere indicaties lopen voor deze klant, maar heeft geen gesprek met de cliënt en zijn ouders om de zorgvraag te bepalen. De huisarts heeft immers bepaald dat de cliënt een voorziening nodig heeft. In de tabel zijn ook niet de verwijzingen meegenomen die rechtstreeks door de consulent zijn gedaan. Het totaal aantal indicaties zoals verstrekt door de consulent is daarmee hoger.
•
•
•
Het grootste aantal verzoeken om toewijzing hebben de huisarts als verwijzer, gevolgd door de gemeente, medisch specialisten en gecertificeerde instellingen. Dit is ook logisch: veel gezinnen gaan eerst naar de huisarts of worden in het kader van een rechterlijk traject doorverwezen voor hulp. De gemeente komt vaak in beeld bij complexere casuïstiek, waar de gemeente ook enige mate van regie voert. Niet alle verzoeken om toewijzing worden toegewezen, bijvoorbeeld omdat er reeds een indicatie door een andere aanbieder is aangevraagd. Er kunnen meerdere verzoeken voor één unieke cliënt zijn. Opvallend is het lagere aantal verzoeken door de Gecertificeerde Instellingen. Dit heeft mogelijk te maken met de coronacrisis, waardoor minder mensen zijn gaan scheiden, de hulpvraag is uitgesteld en er minder ‘achter de voordeur’ gekomen kon worden door hulpverleners.
Pagina 5 van 5