Geannoteerde agenda AB ODWH 2 november 2026
Tekst van het document
Geannoteerde agenda Vergadering Datum: | 2 november 2026 Tijd: | 15:00-17:00 uur Locatie: | ODWH, Vondellaan 55, 2332 AA Leiden Annotaties Algemeen Bestuur van de GR Omgevingsdienst West-Holland Link naar de documenten: Agenda en bestuursvergaderingen algemeen bestuur – Omgevingsdienst West-Holland 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen | Opmerking: Agendapunt 11 (toekomstige werkzaamheden) is belangrijk. Dit vraagt voldoende aandacht en bespreektijd. Daarom bij voorkeur naar voren halen. 2. Ingekomen stukken Bijlage(n) a. | Mail conceptbeoordeling robuustheid; b. | Conceptbeoordeling eindrapportage robuustheid; c. | Tweede mail conceptbeoordeling robuustheid; d. | Hoor en wederhoor robuustheid | Opmerking: per mail heeft de dienst namens de directeur op 26 oktober laten weten dat de dienst als robuust is beoordeeld door het ministerie van I&W. Schriftelijke bevestiging volgt binnenkort. 3. Verslag AB-vergadering 13 juli 2026 Bijlage(n): a. | Verslag AB-vergadering 13 juli 2026 4. Kennismaking AB: presentatie door de dienst 5. Samenwerking Zuid-Hollandse Omgevingsdiensten: het vervolg Bijlage(n) a. | Communiqué voor bestuurders Behandelend | Eric van der Pluijm ambtenaar Essentie voorstel | Ter kennisname Overweging | Geen bijzonderheden; eerst de uitkomsten en bestuurlijke besluitvorming Voorschoten | afwachten.
Opmerkingen | De vijf Zuid-Hollandse omgevingsdiensten zijn een gezamenlijke Gemeente Voorschoten Pagina 1 van 9 Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | | www.voorschoten.nl BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G Pagina 2 van 9 verkenning gestart naar hun toekomstige organisatie en samenwerking. Aanleiding zijn toenemende maatschappelijke opgaven zoals energietransitie, woningbouw, stikstof, PFAS en klimaatadaptatie, die vragen om meer specialistische kennis, innovatiekracht en uitvoeringscapaciteit. Er worden verschillende scenario’s onderzocht, variërend van intensievere samenwerking tot mogelijke fusies tussen omgevingsdiensten. Gemeenten en provincie hebben als eigenaar en opdrachtgever een centrale rol; zij bepalen uiteindelijk de bestuurlijke richting en eventuele keuzes. De verkenning wordt begeleid door een externe partij (Galangroep) en loopt van najaar 2026 tot voorjaar 2027. De scenario’s worden beoordeeld op kwaliteit, uitvoerbaarheid, bestuurlijke wenselijkheid, regionale binding en continuïteit van dienstverlening. In het eerste kwartaal van 2027 wordt tijdens een bestuursconferentie richting bepaald. Eventuele formele besluitvorming volgt daarna. Overeenstemming Leidse Regio niet van toepassing. Advies - Kennisnemen van het communiqué 6.
Samenstelling dagelijks bestuur na interim periode Bijlage(n): Aanbiedingsformulier Behandelend ambtenaar Eric van der Pluijm Essentie voorstel Het algemeen bestuur wordt gevraagd in te stemmen met de nieuwe uitgangspunten voor de samenstelling van het dagelijks bestuur, zijnde: - een vaste zetel in het dagelijks bestuur voor de grootste twee deelnemers (Leiden en provincie ZH); - verdeling van de overige drie zetels door middel van de gewogen sub-regionale vertegenwoordiging. Overweging Voorschoten Voorschoten is samen met Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Zoeterwoude en – mogelijk ook Katwijk- ingedeeld bij de subregio Leidse Regio. Dit is voor Voorschoten een logische indeling. Opmerkingen Nadat in het voorjaar 2027 de 14e wijziging van de GR ODWH inwerking Pagina 3 van 9 is getreden kan een nieuw DB worden (verkozen en) benoemd. Overeenstemming Leidse Regio Niet bekend Advies - Instemmen 7. Tweede bestuurlijke rapportage 2026 Bijlage(n): Aanbiedingsformulier (nazending) a. Tweede bestuurlijke rapportage 2026 Behandelend ambtenaar Eric van der Pluijm / Claudia Zwaan Essentie voorstel Het algemeen bestuur wordt gevraagd de Tweede bestuurlijke rapportage 2026 vast te stellen. Overweging Voorschoten In de verantwoording van programma’s is een overschrijding van de totale uren vermeld (102 % realisatie ten opzichte van de raming). Voor Voorschoten is dat herkenbaar, namelijk ca.
125 % realisatie specifiek voor Voorschoten. De handhaving, beantwoording van raadsvragen en WOO-verzoeken over staalslakken vormt daarin een groot aandeel. Ook is het aantal adviesaanvragen en asbestmeldingen toegenomen. Opmerkingen In deze 2e Burap wordt o.a. vermeld dat voor 2026 een potentieel tekort wordt voorzien van € 1.807.000. Dit tekort wordt veroorzaakt door een combinatie van hoger ziekteverzuim, een grotere opname van verlof en de daaruit voortvloeiende extra inzet van externe capaciteit. Dit komt deels doordat de begroting is gebaseerd op verouderde landelijke normen uit de Handleiding Overheidstarieven 2023 (HOT 2023). Het feitelijke ziekteverzuim en verlofgebruik liggen hoger, waardoor minder declarabele uren beschikbaar zijn dan begroot. De ODWH stelt daarom voor de begrotingsuitgangspunten bij de Kadernota 2028 te actualiseren. Deel 2 van de Burap gaat over de verantwoording van programma’s. De realisatie, uitgedrukt in uren, bedraagt 102 % ten opzichte van de geraamde uren. Veel gemeenten willen nadrukkelijk vasthouden aan maximaal 100 % realisatie van het werkplan. Daardoor is het voor de dienst niet mogelijk om binnen de bandbreedte van plus of min 5 % te schuiven met uren. Daardoor is minder ruimte om aanvullende werkzaamheden uit te voeren waarvoor extra inkomsten gegenereerd Pagina 4 van 9 kunnen worden.
Het geprognosticeerd tekort over 2026 wordt opgevangen door op enkele posten te bezuinigen en deels eenmalig een beroep te doen op de bestemmingsreserve. Overeenstemming Leidse Regio - Advies Instemmen 8. Controleplan 2027-2031 Bijlage(n): Aanbiedingsformulier a. Controleplan 2027-2031 b. Normenkader 2026 Behandelend ambtenaar Eric van der Pluijm Essentie voorstel Het algemeen bestuur wordt gevraagd in te stemmen met het Controleplan 2027-2031 en het Normenkader 2026 Overweging Voorschoten Geen Opmerkingen Het huidige controleplan loopt af in 2026. Het nieuwe plan sluit aan op de verdere professionalisering van de organisatie en hogere eisen aan rechtmatigheid, risicobeheersing en interne controle. Het is positief dat de regeling inzet op versterking van risicobeheersing, fraudepreventie en rechtmatigheid. Van belang is dat het nieuwe plan leidt tot betere sturingsinformatie voor deelnemende gemeenten en dat de extra controleregels in verhouding blijven tot de uitvoeringslasten en kosten. Overeenstemming Leidse Regio - Advies Instemmen 9. Nota planning & control Bijlage(n): Aanbiedingsformulier a.
Nota planning & control Behandelend ambtenaar Eric van der Pluijm Pagina 5 van 9 Essentie voorstel Het algemeen bestuur wordt gevraagd in te stemmen met: - het verlengen van de nota Planning & Control 2020 – 2023 (op 31 oktober 2022 verlengd tot en met 2024 en op 30 oktober 2023 verlengd tot en met 2027) met nogmaals één jaar tot en met 2028; - het wijzigen van de naam van de nota in ‘Nota Planning & Control 2020 - 2028’; - de opdracht aan de dienst om in 2027 deelvoorstellen voor te bereiden, voor en met het algemeen bestuur, ten behoeve van een nieuwe nota planning en control voor de periode vanaf 2029. Overweging Voorschoten De bestaande nota blijft inhoudelijk ongewijzigd en bevat de financiële spelregels en P&C-cyclus van de omgevingsdienst. Opmerkingen Het nieuw aangetreden bestuur heeft nog onvoldoende tijd gehad om een nieuwe nota mede vorm te geven. Instemming betekent continuïteit van de huidige werkwijze, terwijl het AB in 2027 actief wordt betrokken bij de voorbereiding van een gemoderniseerde P&C-nota voor de periode vanaf 2029. Overeenstemming Leidse Regio Niet bekend Advies Instemmen 10. Kaderrichtlijn Water Bijlage(n): Aanbiedingsformulier a.
Convenant Grip krijgen op indirecte lozingen Behandelend ambtenaar Eric van der Pluijm Essentie voorstel Het algemeen bestuur wordt gevraagd om in te stemmen met de financiering van de wettelijke taak inzake waterkwaliteit: − voor 2026: door het vrijgeven van middelen uit de begroting van de dienst of zo nodig uit de algemene reserve; − voor 2027: door een aanvullende bijdrage van deelnemende gemeenten als bevoegd gezag. Overweging Voorschoten Dit voorstel betreft geen nieuw beleid, maar financiering van de uitvoering van een bestaande wettelijke taak. De bestuurlijke afweging zit vooral in de bereidheid om voor 2027 aanvullende gemeentelijke middelen beschikbaar te stellen ten behoeve van het behalen van de Pagina 6 van 9 KRW-doelen (Kaderrichtlijn Water) en het voorkomen van toekomstige handhavings- en aansprakelijkheidsrisico's. De verdeelsleutel voor de financiële bijdrage is nog niet bekend. De exacte bijdrage voor Voorschoten staat daardoor niet vast, maar deze zal waarschijnlijk uitkomen op 5 à 6 duizend euro. Opmerkingen Niet voldoen aan de KRW-doelen kan leiden tot Europese sancties voor Nederland. Decentrale overheden kunnen daarbij medeverantwoordelijk worden gehouden wanneer zij onvoldoende invulling geven aan hun wettelijke taken. Het voorstel beoogt dit risico te beperken en gemeenten beter in staat te stellen aan de KRW-verplichtingen te voldoen.
Overeenstemming Leidse Regio Niet bekend Advies Instemmen met daarbij de kanttekening dat de bijdrage in 2027 onder voorbehoud is van goedkeuring raad Voorschoten (via voorjaarsnota). 11. Toekomstige werkzaamheden Bijlage(n): Aanbiedingsformulier a. Document ‘Capaciteit in beeld’ Behandelend ambtenaar Eric van der Pluijm Essentie voorstel Het algemeen bestuur: - Neemt kennis van de financiële vertaling van de uitdijende werkzaamheden in de Nota Capaciteit in Beeld, resulterend in een berekend budgettair tekort voor de dienst van bijna € 6,8 miljoen - Stelt de Nota Capaciteit in Beeld vast als levend document, dat de komende jaren jaarlijks wordt geactualiseerd om het resterende budgettaire tekort te monitoren totdat het is opgelost - Geeft toestemming aan de dienst om rekening te houden met een extra budget van € 2 miljoen structureel bij het opstellen van de Kadernota 2028. Toelichting: De ODWH concludeert dat nieuwe wet- en regelgeving, hogere kwaliteitseisen, de Omgevingswet en toenemende vraag naar toezicht, Pagina 7 van 9 handhaving en advisering leiden tot een structureel hogere capaciteitsbehoefte. Voor 2028 wordt een extra inzet geraamd van 58.030 uur, overeenkomend met ca.
€ 6,8 miljoen, waarvan ongeveer € 1,7 miljoen voor nieuwe basistaken, € 0,75 miljoen voor plustaken, € 0,24 miljoen voor gecombineerde basis/plustaken en € 4,36 miljoen voor uitdijende bestaande werkzaamheden. De nota waarschuwt (in algemene zin) dat het niet uitvoeren van deze werkzaamheden juridische, bestuurlijke, maatschappelijke en financiële risico’s met zich meebrengt. Overweging Voorschoten Voor Voorschoten zijn dezelfde overwegingen van toepassing als bij andere aan de ODWH deelnemende gemeenten. Zie verder bij onderstaande Opmerkingen en Advies Opmerkingen De dienst geeft aan dat in het AB een beroep wordt gedaan op het ‘eigenaarschap’ van de deelnemers. Gesprekken over werkplannen en deelnemersbijdragen doen deelnemers uit hoofde van hun ‘opdrachtgeverschap’. Het spreekt voor zich dat de deelnemers gebaat zijn bij een robuuste Omgevingsdienst. Of de dienst de eigenaren weet te overtuigen met de opgestelde documenten is maar zeer de vraag. 1. Het doel is om de groeiende opgave stapsgewijs financieel op te vangen en de resterende tekorten jaarlijks te monitoren. Door de ODWH wordt niet uitgelegd waarom precies € 2 miljoen nodig is (dit is nu een arbitraire keuze van het DB), welke taken dit dekt (prioritering) en hoe dit bedrag over de gemeenten worden verdeeld (verdeelsleutel ontbreekt).
Het AB geeft bij instemming feitelijk een blanco cheque af en de onderbouwing volgt dan later pas bij de aankomende kadernota. Dit maakt het lastig uit te leggen aan de raden terwijl dit wel het budgetrecht van de raad raakt. 2. Daarnaast ligt een weg terug niet meer voor de hand op het moment dat het AB hiermee instemt. Pagina 8 van 9 3. Bij de inhoud van de stukken kunnen nog wel wat kanttekeningen geplaatst worden. Niet iedere maatschappelijke verandering of wijziging in wet- en regelgeving leidt tot extra capaciteit. Niet bij gemeenten, niet bij omgevingsdiensten. Via efficiënter werken en betere aansturing valt ook nog winst te behalen. 4. Op het moment dat sprake is van uitbreiding van wettelijke taken, ligt een bijdrage vanuit het Rijk in het Gemeentefonds voor de hand. Volgens de dienst is het aan gemeenten om bij uitblijven daarvan via VNG te lobbyen bij het Rijk. Waar of niet, maar het structureel toekennen van middelen betekent dat gemeenten op korte termijn financieel opdraaien voor extra taken zonder dat daar inkomsten vanuit het Rijk tegenover staan. ODWH concludeert dat nieuwe wet- en regelgeving, hogere kwaliteitseisen, de Omgevingswet en toenemende vraag naar toezicht, handhaving en advisering leiden tot een structureel hogere capaciteitsbehoefte. Voor 2028 wordt een extra inzet geraamd van 58.030 uur, overeenkomend met ca.
€ 6,8 miljoen, waarvan ongeveer € 1,7 miljoen voor nieuwe basistaken, € 0,75 miljoen voor plustaken, € 0,24 miljoen voor gecombineerde basis/plustaken en € 4,36 miljoen voor uitdijende bestaande werkzaamheden. De nota waarschuwt (in algemene zin) dat het niet uitvoeren van deze werkzaamheden juridische, bestuurlijke, maatschappelijke en financiële risico’s met zich meebrengt. Het zou meer voor de hand liggen wanneer de ODWH een duidelijkere opsplitsing van kosten maakt. En in bij de discussie ook het huidige beleid (nota AUH) van toezichtfrequenties per categorie wordt betrokken Overeenstemming Leidse Regio Gelet op financiële impact in het algemeen en de financiële positie van de individuele gemeenten leidt het document tot discussies binnen de regio. Advies De ODWH is gebaat bij robuustheid, de gemeenten bij financiële rust en zekerheid. Advies is de stukken voor kennisgeving aan te nemen en de Pagina 9 van 9 dienst te vragen de onderbouwing van benodigde extra middelen verder uit te werken ten behoeve van het AB van maart 2027. Daarom niet akkoord met het voorstel. 12. Rondvraag