D66 - Algemene beschouwingen Kadernota 2024.docx

Algemene beschouwingen 29 juni 2023 D66 Financieel is een uitstekende basis gelegd door het vorige college waar het huidige college tot nu toe verstandig op heeft doorgebouwd. De reguliere taken worden uitgevoerd. We beschikken over een betrokken ambtelijke organisatie, griffie, college en Raad. Mijn fractie is daar, vast niet als enige, trots op. Toch maken wij ons zorgen. Naast betrokkenheid is inzicht, lange termijnvisie en vooral daadkracht nodig voor een goed bestuur. Daar signaleren wij te veel zwakten in. In de vorige periode hebben Raad en college, na het provinciale toezicht, gebouwd aan de nieuwe organisatie, visie en knopen doorhakken. Het vervolg daarop lazen we vorig jaar in het coalitieakkoord, de begroting voor ‘23 en lezen we in de nu voorliggende kadernota ‘24. De besluitkracht van dit college, dat inmiddels een jaar draait, stelt onze partij teleur. Alle grote investeringen met een ingewikkeld politiek krachtenspel worden vooruit geschoven -denk aan de scholenhuisvesting- of er wordt maar 1 stapje gezet zonder vervolg in de jaren erna om het eindpunt te realiseren zoals de centrumvisie. Te veel werk aan deze projecten, veel arbeid -dat een schaars goed is geworden- wordt achteloos in een bureaula gestopt door dit nieuwe college. Dat vinden wij onverstandig.

De vervelende traditie in Voorschoten steekt haar kop weer op: we bouwen aan culturele luchtkastelen en realiseren ondertussen te weinig. Financieel lijkt dat gunstig maar dat is het natuurlijk niet. Geld en inspanning lekken weg naar arbeid waardoor het eindresultaat per definitie minder wordt dan nodig is. Bovendien motiveert het mensen niet om in Voorschoten te komen en te blijven werken, stelt het inwoners, het maatschappelijke middenveld en ondernemers teleur en ondermijnt dit het vertrouwen in politiek. Bedenk goed: Zodra we besluiten iets anders te gaan dan voorgangers, gaat dat altijd ten koste van iets. Anders is in het grote plaatje dus niet altijd beter. Tegen deze kadernota stemmen is de makkelijkste weg voor ons als oppositiepartij. Onze afweging is echter steeds opnieuw: ‘Wat is het beste voor Voorschoten.’ Als constructieve middenpartij stellen wij dan ook verbeterpunten voor in de voorliggende kadernota. We hebben veel meer suggesties dan we in de beperkte tijd van deze Raadsvergadering kunnen voorstellen. We beperken ons tot 3 onderwerpen, uit elke pijler één. Uiteraard willen we altijd en met iedereen spreken over onze andere ideeën. 1. Huisvesting bieb en gemeentehuis Ik start met een flinke omweg om de brug te slaan naar ons amendement. Toen we samen gingen werken met Wassenaar was 1 van de argumenten de kwetsbaarheid van 1-pitters in beide gemeenten.

Die kwetsbaarheid ervaren we wederom, nu we weer zelfstandig zijn. Ze is zelfs toegenomen tov destijds; als gevolg van de krappe arbeidsmarkt en omstandigheden zoals bevolkingsgroei, pandemie, klimaatverandering, etc. Deze externe factoren -waar we als gemeente weinig invloed op hebben- vragen veel van ons allemaal. In de commissie van 22 juni werd een informatieavond in sept. aangekondigd over het aantrekken van medewerkers. Om ‘Voorschoten een heerlijk woondorp te laten blijven’ zoals pijler 1 zegt, moeten we meer keuzes maken. Wat doen we met onze vergrijsde buitendienst, hoe lossen we de kwetsbaarheid van ambtelijke 1 pitters op, bijvoorbeeld? Met de blik naar binnen als zelfstandige gemeente het tekort aan ambtelijke capaciteit oplossen siert ons maar getuigt van te weinig realisme. Wij staan achter de maatregelen van nieuwe vloerbedekking en prettiger werkplekken. Die verlagen de urgentie van vernieuwbouw van ons gemeentehuis. Met de blik naar buiten zien we dat het personeelsaanbod de komende jaren schaarser wordt bij een toenemende vraag en complexere opgaven. Ons bestuurskrachtonderzoek in 2025 gaat laten zien of, en in welke vorm, Voorschoten zelfstandig kan blijven. D66 verwacht

dat de samenwerking in de Leidse regio gemeenten geïntensiveerd wordt en dat betekent iets voor aantal en vorm van de werkplekken. Deze trend wordt onder andere gesignaleerd door bijzonder hoogleraar Martijn van der Steen in zijn column ‘De regio als redding’. We gaan meer ambtenaren en diensten delen om onze wettelijke taken uit te kunnen blijven voeren. Het coalitieakkoord dat zegt dat het geheel vernieuwen of renoveren van het gemeentehuis gezien de te verwachten hoge investering niet haalbaar is. Wij denken dat nog steeds want 11 miljoen is veel geld dat het college kennelijk niet in een samenhangende visie en slagkracht in het sociaal domein wil steken. Met als risico dat de verschillen tussen de wijken groter worden, scholen niet gebouwd worden en we ieder jaar structureel overschrijden op Wmo- en Jeugdwet-middelen. Wij vinden het logischer om ná het bestuurskrachtonderzoek 2025 over vernieuwbouw van gemeentehuis te spreken. Dit betekent dat de bibliotheek onzekerheid heeft over haar huisvesting. Dat kan opgelost door bijvoorbeeld de bibliotheek te combineren met de nieuwbouw van de Aldi + sociale woningbouw op het Churchillplein. Het voorstel om het pand aan de Wijngaardenlaan te verduurzamen om de hoge energielasten te temperen, ligt er al. Wij dienen amendement 213 met de wens om het bibliotheekpand vóór de aankomende winter te verduurzaamd conform de wet.

Als dat niet lukt en de energieprijzen hoog blijven compenseren we de eventuele extra kosten om die zorg bij de bibliotheek weg te nemen. Daarnaast dienen we motie 292 in om zonnepanelen op monumenten onder redelijke voorwaarden toe te staan zodat de bibliotheek en bijvoorbeeld ook het AB huis en ons moederhuis haar eigen energie kan opwekken, desgewenst in samenwerking met een energie coöperatie. 2. Betaalbare woningen realiseren De betrokkenheid van iedereen met ons dorp, zoals ik eerder aanhaalde, is buitengewoon goed. Iets te goed soms. Wij, de Raad, willen het dolgraag perfect doen voor onze achterban en kiezers. Logisch maar het grote plaatje verdwijnt soms naar de achtergrond. We wijzen nogal eens naar omstandigheden buiten onszelf in deze kadernota en in de jaarrekening. Maar als we met 1 vinger wijzen, wijzen er 3 naar onszelf. Een nieuwe coalitie die vergevorderde plannen naar de prullenbak verwijst, bouwt door op een te lang bestaande ongezonde Voorschotense cultuur. Zo realiseren we jaar in jaar uit te weinig. Waarom doen we dit onszelf aan? Een voorbeeld: de realisatie van de gehele centrumvisie doen we door 5 ton in 2023 te ramen en daarna 9 jaar niets meer. Daar begrijpt mijn fractie niets van. Het project beslaat 15 jaar en gaat circa 2 a 3 miljoen kosten.

Voeren we de rest van het plan pas tussen 2032 en 2038 uit? Heeft het college een glazen bol waarin staat dat het dan wel lukt of is dit nu precies die Voorschotense valkuil: Een mooi plan uitstellen, doorschuiven en verzuimen knopen door te hakken omdat we natuurlijk allemaal weten dat het gehele plan onbetaalbaar is. De prachtige centrumvisie wil D66 daarom opknippen in uitvoerbare projecten door de jaren heen, om te voorkomen dat dit plan in de bureaula belandt. De rode draad moet het snel bouwen van betaalbare woningen, met name aan de oostzijde, zijn want daarmee lost het college vlot en haalbaar de belofte van pijler 2 in: ‘Voorschoten heeft meer betaalbare woningen’. Bij het agendapunt centrumvisie in de raadsvergadering van volgende week komen we met een voorstel hiervoor. 3. Nieuwe scholen Alle noodzakelijke grote investeringen staan nu ná ravijnjaar 2026 gepland. Geen enkel groot project wordt uitgevoerd in deze periode. Na de verkiezingen van 2026 gaan we pas aan de slag met gemeentewerf, gemeentehuis, cultuurvloer en bieb, sporthal en ook

scholennieuwbouw. D66 begrijpt hier niets van. De carrousel, het treintje gaat ten koste van snelle en gezonde huisvesting van personeel en leerlingen van met name onze versleten Fortgensschool. We zien dat er al wel een oplossing is voor de huisvesting van Rode Kruisrommelmarkt in het B&C gebouw is gevonden. Heel goed. Wij vinden het logisch om ook voor alle andere functies in het cultureel centrum op korte termijn tijdelijke huisvesting te vinden. We knippen de huisvestingsvraagstukken op in haalbare uitvoerbare projecten. Hiertoe dienen we dan ook motie 293 in opdat we de scholenhuisvesting uitvoeren zoals eerder is afgesproken met de schoolbesturen. Op de iets langere termijn kunnen we hierdoor sociale woningen bouwen in samenwerking met de corporaties zodat onze Voorschotense groene verkoelende long, het land van boer Rodenburg, bewoonbaar blijft voor de bijzondere fauna die daar huist. Ter afsluiting. Het 2e en 3e jaar van een collegeperiode zijn DE jaren waarin staand beleid wordt uitgevoerd en nieuw beleid wordt voorgesteld. Dat zien we onvoldoende terug in deze kadernota. Alleen een koersvaste Raad kan ons dorp zelfstandig houden. Ik sluit dan ook af met een oproep naar onszelf: houd vaste koers, focus èn vooral verdrink niet in details en goedbedoelde bemoeizucht.

Daar mag u D66 ook op aanspreken want, omdat dit deel uitmaakt van onze Voorschotense cultuur, worden ook wij hier natuurlijk ook soms in meegezogen. ..................................