Coalitieakkoord 2026-2030

Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten Coalitieakkoord 2026-2030

[Typ hier]

Inhoud Inleiding ............................................................................................................... 3

1.

Wonen ...................................................................................................... 4

2.

Leefomgeving ........................................................................................... 7

3.

Jeugdhulp, ondersteuning en bestaanszekerheid ..................................... 9

4.

Onderwijs en onderwijshuisvesting ........................................................ 12

5.

Veiligheid................................................................................................ 14

6.

Sport, cultuur en recreatie ...................................................................... 16

7.

Economie ................................................................................................ 19

8.

Bestuur en ondersteuning ...................................................................... 21

9.

Financiële kaders .................................................................................... 23

Bijlage 1: Inbreng organisaties en inwoners ...................................................... 24 Bijlage 2: Voorstel voor maximumsnelheden in Gemeente Voorschoten............. 27

2 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

Inleiding Hierbij presenteren PRO, VVD en D66 het coalitieakkoord 'Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten' voor de raadsperiode 2026-2030. In dit akkoord treft u onze ambities voor een veilig, sociaal en groen Voorschoten, onze ambities voor de bouw van betaalbare woningen, onderwijshuisvesting, goede voorzieningen, een goed ondernemingsklimaat én voor het bieden van kansen aan alle Voorschotenaren. In dit coalitieakkoord hebben we compromissen moeten sluiten over maatregelen en (beleids)voornemens. Hierbij hebben we steeds gekeken wat in het belang van Voorschoten is. Dat hoort in een democratie en het past bij ons dorp. In Voorschoten leven we samen, besturen we samen en hebben we oog voor elkaars belangen, zorgen en prioriteiten. De komende raadsperiode zullen wij prioriteit geven aan de uitvoering van bestaande plannen en projecten. We streven ernaar om een resultaatgerichte en financieel gezonde gemeente te zijn. Een gemeente die dicht bij de Voorschotenaren staat. Bij de uitvoering van het akkoord zijn voor ons een aantal principes leidend. We kiezen voor een wijkgerichte, integrale, domeinen overstijgende aanpak. Dat houdt onder meer in dat we gericht kijken naar wat er in een bepaalde wijk nodig is. We verbeteren de leefsituatie van inwoners door sociale, financiële en fysieke problemen in samenhang te bekijken. Een ander leidend principe is participatie.

Inwoners en ondernemers worden tijdig geïnformeerd en actief betrokken bij het maken van plannen en het nemen van maatregelen die van invloed zijn op hun leefomgeving, zodat ze daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op plannen en het proces daarnaartoe. We zijn proactief en toegankelijk. Het college gaat de wijken in om met Voorschotenaren over hun zorgen, hun ideeën, hun wensen en hun behoeften in gesprek te gaan. De verschillende wijken worden verdeeld onder de wethouders. De wijkwethouder is het bestuurlijk aanspreekpunt voor inwoners, ondernemers en organisaties in de wijk. Zij signaleren wat er in een wijk leeft, wat er speelt en wat er nodig is. Een ander leidend principe is goede toegankelijke communicatie van de gemeente naar de inwoners, ondernemers en organisaties. Hoe wij uitvoering gaan geven aan de voor ons leidende principes en ambities kunt u lezen in dit coalitieakkoord. Bij de totstandkoming en straks tijdens de uitvoering van dit akkoord zijn bestaande afspraken en besluiten en de van toepassing zijnde wet- en regelgeving leidend. Om tot dit akkoord te komen hebben we gesprekken gevoerd in het hele dorp, een inwonersavond gehouden en vele brieven van inwoners, bedrijven en organisaties gelezen. Ook hebben wij de andere politieke partijen uitgenodigd. De formateurs spraken met alle partijen.

We zijn de spreekwoordelijke Voorschotense ‘boer opgegaan’ om verbinding te blijven maken tussen de onderwerpen die op de gesprekstafel lagen en wat er speelt in Voorschoten. Waar geven inwoners, bedrijven, verenigingen en andere organisaties prioriteit aan? Wat willen zij meegeven aan de formerende partijen? Welke onderwerpen moeten een plaats krijgen in het coalitieakkoord? En wat zouden Voorschotenaren graag zien dat de coalitie doet of juist niet doet in deze raadsperiode? Het zijn stuk voor stuk vragen die centraal hebben gestaan bij de totstandkoming van dit coalitieakkoord, inclusief de mondelingen en schriftelijke onderbouwingen. We ervaren een grote mate van betrokkenheid in het dorp en bedanken de inwoners, bedrijven, verenigingen, organisaties en andere politieke partijen voor hun inbreng. We gaan graag vóór u en mét u aan de slag.

3 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

1. Wonen De druk op de woningmarkt in Voorschoten is hoog. Zo staan meer dan 900 inwoners op de wachtlijst voor een huurwoning. Jongeren die in hun eigen dorp willen blijven wonen, ouderen die geen passende woning kunnen vinden om door te stromen en gezinnen die vastlopen, omdat er nauwelijks betaalbare huur- en koopwoningen beschikbaar zijn. De groep woningzoekenden bestaat uit mensen die onze samenleving iedere dag draaiende houden. Denk hierbij aan mensen met vitale beroepen, zoals agenten, verpleegkundigen en leraren – en aan mensen die economisch gebonden zijn aan ons dorp, bijvoorbeeld medewerkers van ons midden- en kleinbedrijf. Kortom: het is moeilijk om een betaalbare woning in Voorschoten te vinden. Daar willen we verandering in brengen.

1.1 Duurzame bouw Bij nieuwe woningbouwprojecten en in de wijken kijken we nadrukkelijk naar de kwaliteit van leven. Wij vinden het belangrijk dat inwoners prettig, veilig en toekomst- en levensloopbestendig kunnen wonen. Daarom investeren we in groen, klimaatadaptatie, speelruimte, bereikbaarheid en voldoende parkeervoorzieningen. Het uitgangspunt bij nieuwe woningen is duurzame en energiezuinige bouw.

1.2 Betaalbaar wonen in Voorschoten Met onze woonagenda kiezen we voor een Voorschoten waar jongeren kunnen blijven wonen, ouderen goed kunnen doorstromen en inwoners weer perspectief krijgen op een betaalbare woning. Door te bouwen, nog slimmer samen te werken en waar mogelijk sneller te handelen. De komende jaren richten we ons op het realiseren van betaalbare koop-, sociale huur- en middenhuurwoningen. Betaalbare koop zijn op het prijspeil 2026, woningen tot € 405.000. De sociale huurprijs is afhankelijk van het jaar waarin het huurcontract is afgesloten. In 2026 is er sprake van sociale huur als de hoogste huurprijs niet hoger is dan € 932,93. Voor middenhuur geldt dat de kale huurprijs tussen de € 932,93 en € 1228,07 ligt.

1.3 Voorrangsbeleid We bouwen gericht voor starters, senioren, inwoners met vitale beroepen en mensen die economisch aan Voorschoten gebonden zijn. De komende raadsperiode gaan we de woonvisie implementeren en uitvoeren. Via de beschikbare (juridische) instrumenten, zoals de Beleidsregel Lokaal Maatwerk en de huisvestigingsverordening, gaan we een actief voorrangsbeleid voeren. Naast de wettelijke urgentieregels krijgen starters, senioren, inwoners met vitale beroepen en mensen die economisch aan Voorschoten gebonden zijn voorrang bij het vinden van een huur- of koopwoning. Met de woningcorporaties maken we afspraken over het met voorrang toewijzen van woningen aan deze doelgroepen. Door ouderen met een (eengezins)woning voorrang te verlenen en betere mogelijkheden te bieden om binnen Voorschoten door te stromen naar passende woningen, ontstaat beweging op de gehele woningmarkt. Dit zorgt ervoor dat gezinswoningen weer beschikbaar komen voor jonge gezinnen uit Voorschoten. We bouwen naar de behoefte van het dorp om de woningmarkt in beweging te krijgen.

1.4 Spoedregeling Met een urgentieverklaring krijgen mensen voorrang bij het zoeken naar een woning. Deze verklaring laat zien dat iemand in een (acute) noodsituatie verkeert, bijvoorbeeld omdat iemands huis wordt gesloopt, iemand ernstig ziek is of de woning niet meer past bij iemands situatie vanwege een lichamelijk beperking. Spoedzoekers zijn woningzoekenden die niet in aanmerking komen voor urgentie maar wel spoed hebben bij het vinden van een woning vanwege hun sociale situatie, hun gezondheid of omdat ze scheiden. We willen kijken of we mensen in een spoedsituatie een grotere kans kunnen bieden op een (huur)woning. Dat kan met een zogenoemde spoedregeling. We gaan samen met woningcorporaties en andere woningaanbieders de mogelijkheden voor noodopvang in kaart brengen. Ook onderzoeken we of we wisselwoningen voor tijdelijke (nood)opvang kunnen realiseren in Voorschoten. Deze woningen zijn onder andere bedoeld voor inwoners die hun huis (tijdelijk) moeten verlaten vanwege een renovatieproject.

4 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

1.5 Bestaand bebouwd gebied Wij kiezen nadrukkelijk voor bouwen binnen bestaand bebouwd gebied. In een dorp als Voorschoten kunnen we alleen extra woningen toevoegen wanneer we efficiënter omgaan met ruimte. We benutten schaarse ruimte door verdichting, gestapelde bouw en het bouwen van woningen op locaties waar voorzieningen en openbaar vervoer al aanwezig zijn. Daarbij houden we oog voor leefbaarheid, groen, veiligheid en bereikbaarheid. Op geschikte locaties maken we meer bouwhoogte mogelijk. We hechten bij hoogbouw belang aan hoogwaardige architectuur en zorgen voor levendigheid, toegankelijkheid en groen op straatniveau. Daarmee sluiten we aan op de beleving van inwoners en behouden we de karakteristieke uitstraling van onze gemeente. Het college stelt in het omgevingsplan de maximale bouwhoogte per wijk vast. Voor het hele dorp geldt een maximale bouwhoogte van 8 bouwlagen en een maximale hoogte van 25 meter. Daarmee houden we het dorpskarakter in stand. Uitzonderingen hierop zijn alleen mogelijk met instemming van de gemeenteraad.

1.6 Versnellen bouwprojecten Bij nieuwe bouwprojecten willen we over de komende vier jaar 35% sociaal, 30% middenhuur en betaalbare koop en 35% vrije sector woningen realiseren. Woningbouw met een hoog aandeel betaalbare woningen krijgt voorrang in planning én in ambtelijke capaciteit. We kiezen voor een realistische, programmatische aanpak van de woningnood in Voorschoten en zetten in op het verbeteren van het omgevingsmanagement. Daarbij combineren we sociale verantwoordelijkheid met bestuurlijke daadkracht en realiteitszin. We gaan het proces versnellen door de (lopende) woningbouwprojecten te prioriteren en door het stellen van duidelijke kaders. We gaan regionaal (nog) actiever samenwerken met woningcorporaties, zorginstellingen, ontwikkelaars en de Provincie Zuid-Holland om woningbouw te versnellen. Corporaties krijgen een belangrijke rol bij de bouw van sociale huurwoningen, seniorenwoningen en woonzorgconcepten. Daarnaast halen we actief subsidies en ondersteuning binnen vanuit de Provincie Zuid- Holland en regio Holland Rijnland, zodat meer projecten financieel haalbaar worden zonder dat alle lasten bij de gemeente terechtkomen.

1.7 Slimmer gebruik en bouwen Om meer woningen te creëren, kijken we niet alleen naar nieuwbouw, maar ook naar slimmer gebruik van bestaande gebouwen. We stimuleren daarom woningsplitsing, woningdelen en optoppen van gebouwen. En we gaan kijken of de daarvoor geldende lokale wet- en regelgeving moet worden aangepast. Ook leegstaande kantoren, winkels of maatschappelijke gebouwen kunnen sneller worden benut voor wonen. Verder versoepelen we waar mogelijk regels voor hospitaverhuur en woningdelen, zodat bestaande woningen beter benut worden en starters sneller een plek kunnen vinden. Ook stimuleren we projecten waarin verschillende functies worden gecombineerd, zoals onderwijs en wonen én wonen en maatschappelijke organisaties.

1.8 Netcongestie Netcongestie mag de woningbouwopgave in Voorschoten niet onnodig vertragen. Daarom betrekken we netbeheerders vroegtijdig bij nieuwe woningbouwprojecten en werken we intensief samen met ontwikkelaars, woningcorporaties, de provincie en regiogemeenten om knelpunten sneller op te lossen. Bij nieuwbouw zetten we in op netbewust bouwen, bijvoorbeeld door slimme energiesystemen, energieopslag, collectieve voorzieningen en het beperken van piekbelasting op het elektriciteitsnet. Ook onderzoeken we de mogelijkheden van lokale energiehubs. Voorschoten blijft richting provincie, netbeheerders en het Rijk aandacht vragen voor voldoende netcapaciteit, zodat woningbouw en de bouw van maatschappelijke voorzieningen doorgang kunnen blijven vinden.

5 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

1.9 Gemengde wijken We kiezen voor gemengde wijken waarin verschillende inkomensgroepen samenleven. Bij nieuwe woningbouwprojecten streven we daarom naar een evenwichtige mix van sociale huur, middenhuur, betaalbare koop en woningen voor doorstromers. Daarbij houden we vast aan stevige ambities voor betaalbaarheid en kijken we tegelijkertijd realistisch naar uitvoerbaarheid en behoefte per locatie.

1.10 Voorkomen leegstand en speculeren Woningen zijn bedoeld om in te wonen, niet om mee te speculeren. We gaan de leegstand van woningen en bedrijfspanden in Voorschoten in kaart brengen. Ook gaan we onderzoeken welke (juridische) mogelijkheden er zijn om leegstand en het langdurig onbenut laten van ontwikkellocaties tegen te gaan. Hierbij sluiten we maatregelen, zoals een leegstandsverordening, zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding bij nieuwbouw en realisatieplicht (bouwplicht), niet uit.

1.11 Actief grondbeleid Voor het kunnen voeren van een actief grondbeleid ontwikkelen we kaders. Deze kaders leggen we voor aan de gemeenteraad. We willen daarmee de mogelijkheid creëren, om daar waar aankoop van grond haalbaar en zinvol is, grond te verwerven voor woningbouwdoelstellingen.

6 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

2. Leefomgeving Voorschoten is een behoorlijk groen dorp. Dat groen speelt een belangrijke rol in de leefbaarheid. Het geeft ruimte voor spelen en bewegen, brengt rust en ruimte in woonwijken, verbetert de luchtkwaliteit en helpt ons dorp om extreme regenval of hitte op te vangen. De afgelopen jaren is er geïnvesteerd in de kwaliteit van groen en natuur, bijvoorbeeld in het maaibeleid en met de aanleg van bijvriendelijke stroken en bloemrijke velden, om de biodiversiteit te verhogen. Ook wordt er gewerkt aan de kwaliteit van het oppervlaktewater, door de hoeveelheid overstort van het riool terug te dringen. Helaas staat het groen tegelijkertijd onder druk.

2.1 Compensatie van groen In de komende periode zal het omgevingsplan worden vastgesteld. Hier staat onder andere in hoe de openbare ruimte eruit komt te zien en wat hierin wel en niet is toegestaan. Het groen is een waardevol onderdeel van de (infra)structuur van ons dorp. Versteende wijken kunnen in de zomer ongezond heet worden. Het toevoegen van groen is daarvoor de beste oplossing. Struiken en laag groen zorgen dat de grond minder heet wordt en dat er minder water verdampt. Schaduw van bomen zorgt ervoor dat de leefomgeving koeler blijft. Wij kiezen voor leefbare, gezonde en toekomstbestendige wijken, waarin aandacht is voor groen, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Bij alle ruimtelijke ontwikkelingen geldt een compensatieplicht voor het verlies van groen, zodat de groenstructuur behouden blijft. We draaien de geplande bezuinigingen op het onderhoud van openbaar groen terug.

2.2 Bomen- en maaibeleid De gemeente heeft hard gewerkt aan het verbeteren van de biodiversiteit door het aanplanten van inheemse soorten, de uitvoering van een gifvrij beheer, het aanleggen van zogenoemde soortenrijke bermen en het invoeren van een groen en bewust maaibeleid. Dit beleid zetten we voort door een nieuw bomenbeleid op te stellen en waardevolle bomen te beschermen. Bij herplanting en vervanging wordt gewerkt volgens de boomkroon-norm. Dit om de kwaliteit van het gemeentelijk bomenbestand te borgen. Het maaibeleid heeft een groot effect op de aantrekkelijkheid en de ecologische waarde van het openbaar groen. Daarom voeren we een zorgvuldig en ecologisch maaibeleid, waarbij rekening wordt gehouden met het in te voeren en vast te leggen broedseizoen, biodiversiteit, bloeitijden en veiligheid.

2.3 Voldoende speelplekken Speelplekken, zoals speeltuinen, trap- en basketbalveldjes, zijn belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Het is goed voor het aanleren en verbeteren van de motorische en sociale vaardigheden. Het stimuleert dat kinderen en jongeren elkaar ontmoeten en het creëert een inclusieve omgeving waar kinderen, ouders en jongeren met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten. Bovendien bevorderen groene en natuurspeelplekken de relatie tussen kinderen en de natuur. Wij vinden het belangrijk dat er voldoende veilige en toegankelijke speelplekken zijn in de verschillende wijken, zodat kinderen en jongeren dichtbij huis kunnen spelen en bewegen (zie ook: Hoofdstuk 3. Jeugdhulp, ondersteuning en bestaanszekerheid).

2.4 Veilige en gezonde leefomgeving We communiceren tijdig over aanpassingen in de openbare ruimte. Groen en klimaatadaptatie worden structureel verankerd in het ruimtelijk beleid, de omgevingsvisie en in het omgevingsplan, zodat toekomstige ontwikkelingen bijdragen aan een klimaatbestendige leefomgeving. Voor alle wijken worden gebiedsgerichte plannen opgesteld om hitte, droogte en wateroverlast tegen te gaan. Om hittestress en gezondheidsproblemen te voorkomen, stimuleren we groene schoolpleinen. Wij zullen de komende periode met de buurtbewoners werken aan de inrichting van een park op het terrein van de ijsbaan (Vlietpark).

7 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

Het rioleringssysteem in Voorschoten is sterk verouderd. Het vorige college heeft een versnelling ingezet bij het vervangen van de riolering. De opgedane ervaringen, kennis en de geleerde lessen worden meegenomen bij de verdere besluitvorming en uitvoering van dit omvangrijke project. Het vervangen van de riolering vindt gefaseerd plaats. Bij de vervanging van het riool zullen we blijven investeren in een klimaatadaptieve buitenruimte. De gemeente staat het gebruik van staalslakken en vergelijkbare restmaterialen die schadelijk zijn voor de gezondheid in de openbare ruimte niet toe. Toepassing van dergelijke materialen en stoffen is pas aan de orde wanneer een waarschijnlijk causaal verband met schadelijke effecten redelijkerwijs kan worden uitgesloten. Relatief kleine problemen, zoals overhangend groen, ongelijke stoeptegels en verkeerd geparkeerde auto's, kunnen een grote belemmering zijn voor de bewegingsvrijheid van mensen met een beperking, ouderen of ouders met jonge kinderen. Dit soort problemen kunnen vaak eenvoudig worden opgelost. Vaak is het al voldoende om de betrokkene vriendelijk te attenderen op de overlast. Waar nodig zal de gemeente bezien of verdere ondersteuning nodig is. In sommige gevallen zal de gemeente moeten bijspringen of handhavend moeten optreden. Wij zorgen voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor inwoners uit de wijk bij dit soort kwesties.

Ook maken we capaciteit vrij bij bijvoorbeeld groenonderhoud en boa's om hierop tijdig te kunnen reageren.

2.5 Energietransitie We gebruiken per dag veel elektriciteit. De vraag naar elektriciteit neemt toe en dat zal de komende jaren niet veranderen. Het stroomnetwerk begint vol te raken. De landelijke en regionale opgave in de energietransitie kan Voorschoten niet alleen invullen. Samenwerking in de Leidse regio is daarvoor noodzakelijk. Wat betreft de opwekking van schone energie is de afgelopen jaren de Regionale Energie Strategie (RES) opgezet. Voorschoten wil bij de uitvoering van deze strategie een constructieve rol blijven spelen. Vanzelfsprekend nemen we hierbij de ruimtelijke beperkingen in acht. Vanwege het relatief beperkte buitengebied zal het zwaartepunt ook de komende jaren liggen op het besparen van energie en de relatief kleinschalige productie van bijvoorbeeld zonne-energie bij woningen en bedrijven. Deze periode willen we kijken of we de ervaren belemmeringen, zoals netcongestie en bestuurlijke onduidelijkheden rond investeringen in schone energie, aan kunnen pakken. Om te kunnen voldoen aan de elektriciteitsbehoefte moet er in Voorschoten ook plaats worden gemaakt voor extra transformatorhuisjes en een onderstation. Samen met de netbeheerders en in overleg met inwoners gaan we actief op zoek naar geschikte locaties voor deze huisjes.

2.6 Warmtesysteem Voor een deel van Voorschoten kan een collectief warmtesysteem de meest geschikte optie voor aardgasvrije verwarming zijn. Het Regionaal Warmtebedrijf in oprichting werkt daar nu scenario’s en een business case voor uit. Voorschoten heeft hierbij expliciet gevraagd ook andere technieken en alternatieven te onderzoeken om wijken aardgasvrij te maken. Over definitieve (financiële) participatie in dat Regionale Warmtebedrijf zal deze collegeperiode besloten worden. Voorschoten heeft daarbij randvoorwaarden geformuleerd voor de businesscase. Deze voorwaarden geven invulling aan de landelijke en regionale opgave in de energietransitie. Bovendien beschermen deze voorwaarden de gemeente en inwoners tegen hoge lasten.

2.7 Samenwerking maatschappelijk organisaties Ons dorp telt diverse maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor het verduurzamen van woningen, gebouwen en de buitenruimte. Deze organisaties bezitten veel kennis en expertise en willen deze graag, in samenwerking met de gemeente, inzetten om de duurzaamheidsdoelen voor bijvoorbeeld de energietransitie te behalen. Wij gaan in gesprek met deze organisaties om te onderzoeken en afspraken te maken over hoe wij hun kennis en expertise nog beter kunnen benutten.

8 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

3. Jeugdhulp, ondersteuning en bestaanszekerheid Voorschoten is een veerkrachtig dorp waar mensen naar elkaar omkijken. Toch bestaan er verschillen tussen de verschillende wijken. Bijvoorbeeld in gezondheid, welzijn, jeugdhulp, besteedbaar inkomen en geldzorgen. Voor de doelen en middelen binnen het sociaal domein geldt in principe dat we ongelijk investeren voor gelijke kansen. Dit betekent dat we meer middelen en aandacht richten op inwoners en wijken die dit het hardst nodig hebben, om zo de kansengelijkheid te bevorderen.

3.1 Wijkgerichte aanpak Gezondheid begint in de wijk en begint bij preventie. We werken wijkgericht. Hierbij focussen we ons in eerste instantie op de wijken Vlietwijk en Noord-Hofland. In deze wijken komen ‘eigen’ sterke, multidisciplinaire wijkteams volgens het Richtinggevend kader en het convenant Stevige Lokale Teams. Een consulent werk en inkomen zal deel uitmaken van deze teams.

3.2 Stevig lokaal team Zorg moet beschikbaar, bereikbaar, betaalbaar en van goede kwaliteit zijn. We zetten in op een stevig multidisciplinair lokaal team. Dit lokale team werkt nauw samen met de wijkteams in Vlietwijk en Noord-Hofland en leidt inwoners tijdig naar welzijn en preventie, hulp en ondersteuning op grond van de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en regelingen op het gebied van werk en inkomen.

3.3 Preventie en vroegsignalering We investeren in preventie en vroegsignalering en zorgen dat er voldoende aanbod is van kwalitatief goede basis jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. Uiterlijk in 2027 hebben we een goed overzicht van de beschikbare basis (welzijns)zorg en jeugdhulp, zowel lokaal als regionaal. Daarnaast krijgen we beter zicht op in-, door- en uitstroom en de verwijsstromen. Hierdoor kunnen we meer regie voeren op jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning en deze effectiever en efficiënter inzetten.

3.4 Armoede- en inkomensbeleid Landelijk neemt het aantal huishoudens met problematische schulden en het aantal kinderen dat in armoede leeft jaarlijks toe. Armoede definiëren wij als het (tijdelijk) niet kunnen voorzien in je basisbehoeften (wonen, gas, licht en water en voeding). Ook mensen die werken, kunnen te maken krijgen met (ernstige) geldzorgen. Vaak kampen mensen met financiële problemen met stress en andere mentale klachten. Ook in Voorschoten kan een deel van onze inwoners niet of nauwelijks rondkomen en leven kinderen in armoede. Dit treft ook werkenden. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was het percentage bekende huishoudens in Voorschoten dat ondanks werk in armoede leeft, in 2024 het hoogste in 5 jaar tijd (ongeveer 100 gezinnen). Opgroeien in armoede heeft negatieve gevolgen op alle aspecten van het leven van kinderen. Ze hebben vaker gezondheidsproblemen, ervaren meer angst en onzekerheid, hebben vaker leerproblemen en hebben meer kans op uitsluiting. De gevolgen kunnen doorwerken tot in de volwassenheid. We ontwikkelen in deze coalitieperiode een actief armoedebeleid aanvullend op het minimabeleid en de schuldhulpverlening. Armoede vraagt om meer dan alleen uitkeringen, maar om een mix van ondersteuning gericht op schuldsanering, arbeid en (bij)scholing.

Bij armoedebestrijding ligt de nadruk op passende ondersteuning naar werk en scholing, eigen verantwoordelijkheid en een stevig sociaal vangnet als uitweg uit armoede. We streven ernaar dat niemand buiten de boot valt. De ondersteuning wordt zoveel mogelijk gekoppeld aan het kunnen meedoen en perspectief op zelfredzaamheid. Het blijkt dat inwoners met (ernstige) geldzorgen en schulden om verschillende redenen niet altijd gebruik maken van bestaande voorzieningen en regelingen. Het gebruik van bestaande regelingen ligt in Voorschoten lager dan bij onze buurgemeenten.

9 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

Op deze manier missen inwoners een steun in de rug, terwijl deze steun juist het verschil kan maken in het kunnen voorzien in levensonderhoud en levensbehoeften. Wij vinden het belangrijk dat regelingen voor inkomensondersteuning terechtkomen bij de inwoners die hier recht op hebben. Daarom vereenvoudigen we de aanvraagprocedures en ook maken we ze makkelijker vindbaar. Dit met als doel om zoveel mogelijk mensen de weg te laten vinden naar deze regelingen. Dit doen we ook door actiever te communiceren. Ook willen we een kijkje nemen bij andere gemeenten om te zien hoe zij dit hebben geregeld. Hierbij zetten we in op een zorgvuldig en rechtmatig gebruik van de voorzieningen en regelingen.

3.5 Werk en inkomen naar Leiden De Participatiewet vormt de basis voor het gemeentelijk beleid op het gebied van werk en inkomen. Met de invoering van de Participatiewet in Balans wordt deze wet gewijzigd. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor maatwerk, eenvoud en vertrouwen in de uitvoering. Voor de gemeente betekent dit een verschuiving van een sterk regelgerichte aanpak naar een meer mensgerichte benadering. Met de wijziging komt ondersteuning en participatie centraal te staan en wordt beter aangesloten bij de individuele situatie van inwoners. Uit oogpunt van betere aansluiting bij de regionale arbeidsmarkt en voorzieningen spreken we de intentie uit om de dienstverlening op het gebied van werk en inkomen, die nu door de gemeente Leidschendam-Voorburg voor Voorschoten wordt uitgevoerd, onder te brengen bij de gemeente Leiden. Wij verwachten dat de aansluiting bij Leiden leidt tot minstens dezelfde kwaliteit van dienstverlening, een betere aansluiting op de regionale arbeidsmarkt en een specialistische ondersteuning voor inwoners. Leiden beschikt over een grotere uitvoeringsorganisatie, relevante expertise en een breder netwerk van werkgevers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners. Hierdoor kunnen inwoners goed worden ondersteund bij het vinden van werk, scholing, re-integratie en inkomensondersteuning.

Samenwerking met Leiden sluit beter aan bij de dagelijkse praktijk van veel inwoners, die voor werk, onderwijs en voorzieningen al sterk op de Leidse regio zijn gericht. Voor ons blijft de menselijke maat leidend bij deze overgang.

3.6 Sleutelpas Voorschoten heeft een bruisend en gevarieerd verenigingsleven. Er valt genoeg te doen en te beleven op het gebied van sport en cultuur. We willen graag dat alle inwoners kunnen deelnemen aan dit verenigingsleven. Dit is belangrijk voor hun welzijn, gezondheid en voor de onderlinge verbondenheid van de inwoners. Op het moment dat we daadwerkelijk overstappen naar Leiden, voor wat betreft werk en inkomen, zal de Sleutelpas worden ingevoerd. Met deze pas kunnen inwoners deelnemen aan activiteiten en extra voordelen krijgen bij lokale ondernemers. Denk hierbij aan korting op sport, cultuur, winkels, restaurants en pretparken. De pas is er voor iedereen, maar niet iedereen hoeft voor de pas te betalen. Zo ontvangen inwoners met een bijstandsuitkering de pas automatisch. Inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum kunnen de pas gratis aanvragen. Bij invoering van de pas worden duidelijke kaders afgesproken en zal de invoering worden gemonitord.

3.7 Bibliotheek We hechten belang aan een goed toegankelijke openbare bibliotheek in onze gemeente. De bibliotheek is niet alleen een plek om te lezen en te leren, maar het vervult ook andere belangrijke maatschappelijke functies op het gebied van ontmoeting en educatie voor alle leeftijden. De bibliotheek vervult een belangrijke maatschappelijke rol als plek voor ontwikkeling en informatievoorziening. Samen met scholen, maatschappelijke organisaties en vrijwilligers versterkt de bibliotheek leesbevordering en taalvaardigheid, digitale inclusie en een leven lang leren. Daarom willen we in de komende periode duidelijkheid en zekerheid bieden over de huisvesting van de bibliotheek, zodat zij haar maatschappelijke rol duurzaam en toekomstgericht kan blijven vervullen.

10 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

3.8 Inclusie Alle inwoners in Voorschoten moeten zoveel mogelijk zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving. Daarom stellen wij, samen met ervaringsdeskundigen zoals de Adviesraad Sociaal Domein Voorschoten, een Lokale Inclusie Agenda op. Volgens het VN-verdrag Handicap is de gemeente gehouden om beleid te ontwikkelen en uit te voeren op het gebied van inclusie. De Lokale Inclusie Agenda vormt hiervan de concrete uitwerking. Het doel van deze agenda is om de samenleving stapsgewijs toegankelijker en inclusiever te maken door sociale en fysieke drempels weg te nemen. We werken daarbij vanuit het uitgangspunt dat iedereen, ongeacht beperking of ondersteuningsbehoefte, zelfstandig en volwaardig kan deelnemen aan de samenleving. De Lokale Inclusie Agenda richt zich op verschillende leefgebieden waar inwoners dagelijks mee te maken hebben: • • • • • •

Onderwijs & Ontwikkeling Thuis & Wonen Werk & Inkomen Vrije tijd Vervoer Welzijn, gezondheid & ondersteuning

Binnen het domein Onderwijs & Ontwikkeling zetten we bijvoorbeeld in op inclusieve schoolgebouwen en ondersteuning voor leerlingen die extra hulp nodig hebben. Op het gebied van Thuis & Wonen gaat het onder meer om voldoende toegankelijke en levensloopbestendige woningen en duidelijke informatie voor inwoners die hun woning willen aanpassen. Op het gebied van Werk & Inkomen stimuleren we dat inwoners met een beperking passende kansen krijgen op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld via beschut werk, jobcoaching en samenwerking met lokale ondernemers. Voor vrije tijd betekent inclusie dat sportverenigingen, culturele activiteiten en ontmoetingsplekken toegankelijk zijn voor iedereen, bijvoorbeeld door aangepaste speeltoestellen en sportmogelijkheden. Daarnaast werken we aan een veilige openbare ruimte, goed toegankelijk openbaar vervoer en duidelijke routes en bewegwijzering. Tot slot richten we ons op welzijn gezondheid en ondersteuning, waarbij het belangrijk is dat voorzieningen en informatie begrijpelijk, bereikbaar en passend zijn. Denk hierbij aan toegankelijke buurthuizen, duidelijke communicatie (liefst in begrijpelijke taal) en ondersteuning die aansluit bij de leefwereld van inwoners. Door samen te werken op al deze verschillende onderdelen en leefgebieden maken we Voorschoten stap voor stap inclusiever.

Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat we dit in samenwerking doen met inwoners, ervaringsdeskundigen en maatschappelijke partners, zodat de maatregelen aansluiten bij wat inwoners daadwerkelijk nodig hebben.

11 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

4. Onderwijs en onderwijshuisvesting Goed onderwijs vergroot de kansen gedurende het leven en biedt ruimte om talenten optimaal te ontwikkelen. Elk kind heeft recht op goed onderwijs in een prettige leeromgeving met een goed binnenklimaat. We staan voor een daadkrachtig onderwijsbeleid waarbij de toekomst van kinderen centraal staat. De komende jaren zullen we ons samen met de schoolbesturen hard maken voor het creëren van kansengelijkheid in het onderwijs. Dit begint al voordat kinderen naar school gaan. Daarom zetten we in op een doorlopende ontwikkelingslijn. Daar waar mogelijk realiseren we integrale kindcentra.

4.1 Samenwerking onderwijs, welzijn en zorg Opgroeien en opvoeden is in deze tijd een uitdaging. We willen voorkomen dat kleine vragen en zorgen leiden tot grote problemen. Daarom vinden we het belangrijk dat er een goede samenwerking is tussen ouders, onderwijsinstellingen, welzijns- en jeugdzorgorganisaties en de gemeente, zodat kinderen en jongeren zo goed mogelijk mee kunnen doen op school en in de samenleving. Om dit te bereiken zetten we in op een integrale aanpak waarbij het sociale domein en het onderwijs beter met elkaar worden verbonden. We stimuleren een intensieve samenwerking tussen de scholen en organisaties zoals de Jeugdgezondheidszorg en sociaal maatschappelijk werk. Deze samenwerking werkt preventief, het draagt bij aan vroegsignalering van psychosociale problemen en kan op termijn kosten besparen. Ook zorgen wij voor een goede afstemming binnen de regio, zodat kinderen die in Voorschoten wonen en in Leiden (speciaal) onderwijs volgen of in Leiden wonen en in Voorschoten (speciaal) onderwijs volgen niet tussen wal en schip vallen.

4.2 Inclusief onderwijs De overheid streeft ernaar dat in 2035 de meeste scholen zijn overgegaan naar inclusief onderwijs. In het Beleidskader ‘Met elkaar voor alle kinderen en jongeren’ wordt beschreven wat inclusief onderwijs is en hoe een inclusieve leeromgeving er uit ziet. Het beleidskader is een uitwerking van het VN-Verdrag Handicap (2016), het Kinderrechtenverdrag en de Verklaring van Salamanca (1994). Deze verdragen verplichten de overheid om zich in te spannen dat alle kinderen welkom zijn binnen het reguliere onderwijs. Discriminatie op grond van handicap is verboden. Er wordt gewerkt naar scholen waar goed onderwijs wordt gegeven en waar alle kinderen zich, binnen hun mogelijkheden, optimaal kunnen ontwikkelen. Waarbij recht wordt gedaan aan de eigen persoonlijkheid, talenten, creativiteit en mentale en fysieke mogelijkheden. Op deze manier worden alle kinderen voorbereid op volwaardige en gelijkwaardige deelname aan de samenleving. Wij gaan met de scholen in gesprek hoe de gemeente de scholen bij deze opgave kan ondersteunen. Bij de nieuwbouw en renovatie worden de scholen zo ingericht dat het voldoet aan de eisen voor het kunnen verzorgen van inclusief onderwijs. Dat betekent onder andere dat nieuwe schoolgebouwen toegankelijk zijn voor kinderen met een lichamelijke beperking.

4.3 Onderwijshuisvesting We geven prioriteit aan de huisvesting van de Fortgensschool. In overleg met het bestuur van de Fortgensschool nemen we een besluit over de keuze voor renovatie of nieuwbouw en de definitieve locatie van de school. Het zogenoemde “treintje” kan daarbij worden losgekoppeld, zodat de Fortgensschool niet per se hoeft te wachten op de herontwikkeling van het terrein van het huidige Cultureel Centrum aan de Prinses Marijkelaan. Daarnaast starten wij met planvorming voor de scholenbouw van de Nutsschool en de Emmaus en zorgen wij ervoor dat er een besluit hierover wordt genomen. Wanneer nieuwbouw van scholen plaatsvindt wordt dit waar mogelijk gecombineerd met woningbouw.

12 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

4.4 Integrale kindcentra Integrale kindcentra (IKC’s) leveren een belangrijke bijdrage aan het verhelpen en tegengaan van leer- en ontwikkelingsachterstanden van 0-12-jarigen. Ook dragen ze bij aan gelijke kansen en talentontwikkeling. Daarom stimuleren we de komst van IKC’s in Voorschoten. Samen met organisaties die zich bezighouden met taal en digitale vaardigheden, zoals de bibliotheek en diverse onderwijsinstellingen, zetten we in op het verbeteren van de taal- en digitale vaardigheden. Dit doen we onder andere door het leesoffensief en de aanpak van laaggeletterdheid.

13 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

5. Veiligheid Veiligheid begint bij buurten en wijken waar mensen elkaar kennen en vertrouwen. Hierin gaan we investeren door een wijkgerichte aanpak, waarin bijvoorbeeld wijkagenten, boa's en jongerenwerkers, samen met de inwoners, zorgen voor permanente oren en ogen in de wijk. Dit met als doel om overlast, sociale onveiligheid en criminaliteit aan te pakken. Dat vraagt om investeringen. Hiervoor gaan we ook kijken bij gemeenten waar al ervaring bestaat met deze aanpak om te zien hoe we dit op een effectieve manier kunnen organiseren en capaciteit voor vrij kunnen maken.

5.1 Tegengaan van ondermijning Voorschoten heeft een dorpskarakter en dat zien we onder andere terug in het vertrouwen dat onze inwoners gelukkig vaak in elkaar hebben. Tegelijkertijd ligt ons dorp in een dichtbevolkt stedelijk gebied en maakt juist dat vertrouwen en het relatief gemoedelijke karakter van ons dorp ons kwetsbaar voor bijvoorbeeld georganiseerde misdaad. Er is de afgelopen jaren geïnvesteerd in de capaciteit voor opsporing en bestrijding van ondermijnende activiteiten in Voorschoten. Die capaciteit willen we verder uitbouwen. Daarnaast versterken we de samenwerking met onze veiligheidspartners bij Veiligheidsregio Hollands Midden, Omgevingsdienst West Holland, de Provincie Zuid-Holland en het Rijk. We zorgen dat vergunningen actueel zijn, verlenen minder gemakkelijk vergunningen bij vermoedens van criminele activiteiten en trekken vergunningen in wanneer daarvan sprake blijkt te zijn. Daartoe werken we nauw samen met politie, boa's en het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Den Haag. Dit Centrum verbindt gemeenten, het Openbaar Ministerie en andere diensten ten aanzien van het delen van informatie, het analyseren van casuïstiek en het afstemmen van interventies. Ook zorgen we voor een stevige verankering in de gemeentelijke organisatie van de uitvoering van de Wet Bibob en de bestrijding van ondermijnende activiteiten.

Omdat juist bedrijventerreinen vaak doelwit van criminaliteit zijn, gaan we daar, in samenwerking met de Omgevingsdienst, beter handhaven op vergunningen en (milieu-)criminaliteit. Ter bevordering van de veiligheid willen we met inzet van extra handhavingscapaciteit strenger toezien op het type bedrijvigheid op bedrijventerreinen. Ook willen we met verbeteringen op het gebied van verkeerstechnische maatregelen zoals maximumsnelheid, snelheidsbeperkende maatregelen, rijrichting, parkeercapaciteit en -overlast bedrijventerreinen en aanpalende woonwijken verkeersveiliger maken. Hierbij zal ook zichtbare handhaving noodzakelijk zijn.

5.2 Cameratoezicht Inwoners en ondernemers ervaren dat de veiligheid op bepaalde plekken in Voorschoten onvoldoende is. Maatregelen als betere verlichting, een andere inrichting van de openbare ruimte of beveiligingscamera's kunnen eraan bijdragen om het gevoel van onveiligheid te verminderen. Cameratoezicht wordt alleen toegepast op locaties waar sprake is van aanhoudende veiligheids- of overlastproblematiek en waar eerdere maatregelen onvoldoende resultaat hebben opgeleverd. Uitgangspunt hierbij is dat het complementair en proportioneel is. Met onze boa's en met de politie maken we afspraken over het gebruik van camerabeelden, zodat deze daadwerkelijk bijdragen aan handhaving en veiligheid.

5.3 Politiesteunpunt in het dorp Inwoners en ondernemers in Voorschoten ervaren de afstand tussen de politie en inwoners en ondernemers als te groot. Mede gelet op de woningbouwplannen aan de zuidkant van onze gemeente gaan we ervoor pleiten dat er tijdens werkdagen minimaal één politiesteunpunt wordt geopend in Voorschoten. Dit met als doel om de afstand te verkleinen.

14 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

5.4 Sociale veiligheid Daarnaast zet de gemeente in op sociale veiligheid in de openbare ruimte, zodat iedereen zich ook in de avond veilig kan verplaatsen. Dit betekent met name dat we zorgen voor voldoende verlichting en zichtbaarheid langs belangrijke fiets- en looproutes, bij oversteekplaatsen en bij bushaltes.

5.5 Verkeersveiligheid Wij stellen verkeersveiligheid voorop. Iedereen moet zich veilig kunnen verplaatsen in Voorschoten. Daarom is het belangrijk dat er veilige routes naar scholen worden gerealiseerd, zodat kinderen zelfstandig en met vertrouwen naar school kunnen lopen of fietsen. In Voorschoten staan de huizen dicht op de doorgaande wegen zoals de Leidseweg. Om de veiligheid te verbeteren en voetgangers en fietsers de ruimte te geven wordt een maximumsnelheid van 30 km/u binnen de gehele bebouwde kom, inclusief doorgaande routes de norm. Dat is niet alleen goed voor de veiligheid, maar het zorgt ook voor schonere lucht. Bij gepland onderhoud van wegen passen wij de weginrichting hierop aan. Dit doen wij in afstemming met OV-bedrijven en hulpdiensten. Uitzondering op de 30 km/u zijn de Veurseweg na de stoplichten ter hoogte van de Karel Doormanlaan, de Voorschoterweg en de Wijngaardenlaan na het stoplicht ter hoogte van de bibliotheek (zie Bijlage 2: Voorstel voor maximumsnelheden in Gemeente Voorschoten).

5.6 Cyber security Jaarlijks wordt 17% van onze inwoners slachtoffer van online criminaliteit, zoals phishing, hacking, online oplichting, bedreiging en sextortion. Daarom investeren wij in een preventieve aanpak om de digitale weerbaarheid van onze samenleving, inwoners en ondernemers te versterken. We bieden voorlichting aan kwetsbare doelgroepen en hebben oog voor de slachtoffers. Dat doen we niet alleen, maar in samenwerking met scholen, de bibliotheek, politie, het Openbaar Ministerie, het bedrijfsleven en andere maatschappelijke partners. Omdat online criminaliteit niet stopt bij onze gemeentegrens, werken we in de regio samen met het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid en met alle partners binnen dit expertisenetwerk.

15 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

6. Sport, cultuur en recreatie Voorschoten kent een rijk verenigingsleven. Sport, cultuur en kunst dragen bij aan welzijn en mentale en fysieke gezondheid. Het versterkt de sociale binding in het dorp en brengt mensen bij elkaar. Om het aanbod van de sport, cultuur en kunst te behouden, te versterken en toegankelijk te maken voor zoveel mogelijk inwoners werken we samen met de verenigingen, de Sporttafel en de Cultuurfabriek. We geven de komende periode verder uitvoering aan de sportvisie, het sportaccommodatiebeleid, de cultuurvisie en Samen Gezond Voorschoten.

6.1 Sporthal, sportzaal en zwembad In de vorige coalitieperiode is besloten om een nieuwe sporthal te realiseren, als onderdeel van een toekomstbestendig sportcentrum. De voorkeurslocatie is bij sportpark Adegeest, waar de nieuwe sporthal gecombineerd wordt met een nieuw zwembad. De verdere uitwerking van het plan, waaronder het programma van eisen, de financiering en de exacte invulling van zowel de sporthal als het zwembad, vindt in deze coalitieperiode periode plaats. Ook starten we met de planvorming voor een sportzaal in het centrumgebied, zodat het bewegingsonderwijs voldoende geborgd is en de zaalcapaciteit voldoet aan de behoeften van verenigingen.

6.2 Regionale samenwerking In samenwerking met omringende gemeenten streven we ernaar om het overleg over regionale sportaccommodaties te intensiveren. Bij iedere nieuwe sportvoorziening wordt eerst het lokale en regionale aanbod en de lokale en regionale behoefte geïnventariseerd. Verkend zal worden of er behoefte bestaat aan een Integraal Sporthuisvestingsplan. Ook stimuleren we de (regionale) samenwerking tussen verenigingen, bijvoorbeeld in het creëren van seizoensgebonden accommodatie. Op deze wijze zorgen we voor een evenwichtig en toekomstbestendig sportaanbod in de regio, waarbij huidige specifieke voorzieningen, zoals het extra verwarmd bad in het nieuw te realiseren zwembad, voor (regionale) bewoners behouden blijft en onder- en overcapaciteit wordt voorkomen. Verder gaan we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor een regionaal sportfonds voor het kunnen realiseren van het gezamenlijk aanleggen, bouwen of renoveren van sportaccommodaties.

16 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

6.3 Meerjarenonderhoudsplan In de vorige raadsperiode is er een sportaccommodatieplan vastgesteld en is voortvarend begonnen met de uitvoering hiervan. Ook zijn er met de verenigingen nieuwe huurcontracten afgesloten en zijn er afspraken gemaakt over wie waar verantwoordelijk voor is. Dit betreft onder andere het onderhoud van de accommodaties. Een belangrijk onderdeel van het sportaccommodatiebeleid is het meerjarenonderhoudsplan. Dit is een instrument voor het budgetteren van het onderhoud en biedt inzicht in de staat van het onderhoud van de accommodaties. Het gemeentelijke sportaccommodatiebeleid bevat geen meerjarenonderhoudsplan. Dit plan zal de komende coalitieperiode worden opgesteld en worden verwerkt in de meerjarenbegroting.

6.4 Kruispuntkerk De gemeenteraad heeft unaniem gekozen voor het realiseren van een cultuurcentrum in de Kruispuntkerk. De Kruispuntkerk wordt wat ons betreft hét ontmoetingscentrum van en voor iedereen waar inwoners kunnen genieten van muziek, theater en film. Een plek waar jong en oud kennis kan maken met muziek, dans en kunst. We realiseren het cultureel centrum in goede samenwerking met het toekomstige bestuur van de beheerstichting en met culturele en maatschappelijke organisaties.

6.5 Cultuurvisie Kunst en cultuur zijn belangrijk onderdeel van de Voorschotens samenleving. Kunst en cultuur hebben een belangrijke maatschappelijke waarde. Het versterkt de sociale binding en het brengt inwoners met elkaar in contact. Ook dagen kunst en cultuur uit en geven iedereen de kans om het maximale uit zichzelf te halen. Ze dragen de belofte van gelijke kansen in zich. We vinden het belangrijk dat Voorschoten een levendig cultureel aanbod heeft. De Cultuurfabriek Voorschoten speelt hierin een belangrijke rol. Voor het realiseren van de Cultuurvisie werken we met een Uitvoeringsagenda Cultuur. De Uitvoeringsagenda Cultuur wordt met input van de cultuursector opgesteld en uitgevoerd. Hierbij zetten we de komende periode in op meer verbinding in het culturele veld tussen de lokale cultuursector en sport, welzijn en onderwijs.

6.6 Cultuurparticipatie en Erfgoedactiviteiten Cultuurparticipatie vinden we belangrijk. We vinden dat iedereen de kans moet krijgen om deel te nemen aan kunst en cultuur. Alle inwoners moeten de mogelijkheid hebben om dergelijke activiteiten te bezoeken, zowel individueel als gezamenlijk. Hierbij kan worden geacht aan het bezoeken van musea, theaters of concerten en het maken, beoefenen of luisteren naar muziek, dans, theater, beeldende kunst, literatuur en erfgoedactiviteiten. Cultuurparticipatie stimuleren we onder andere met de invoering van de Sleutelpas. Erfgoedactiviteiten zijn activiteiten waarbij inwoners zich inzetten om cultureel erfgoed te behouden, door te geven of te beleven, een voorbeeld hiervan zijn de activiteiten van het beheren, onderhouden en renoveren van Buitenplaats Berbice. We koesteren het Voorschotens cultureel erfgoed, zoals de Voorschotense Paardenmarkt, het Weekend van Voorschoten en kleinere festiviteiten.

6.7 Vrijwilligers Verder streven we in het beleid naar een toekomstbestendig verenigingsleven. Voorschoten kent een rijk verenigingsleven, zowel op het gebied van sport, kunst en cultuur. Ook zij er tal van organisaties op het gebied van welzijn, sociale zorg, educatie en integratie. We zijn daar trots op. Dankzij onze lokale verenigingen en organisaties heeft Voorschoten een actieve samenleving. Vele inwoners zijn als vrijwilliger actief bij één of meer verenigingen of organisaties. Toch blijft het lastig om voldoende vrijwilligers te vinden. Ook merken wij dat de waardering voor vrijwilligers afneemt. We gaan onderzoeken op welke wijze lokale verenigingen en organisaties kunnen worden ondersteund bij het krijgen en behouden van gewaardeerde vrijwilligers in ons dorp. In de afgelopen jaren zijn onder meer de Voorschoten Awards in het leven geroepen. Is dit voldoende of is er meer mogelijk? 17 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

Ook gaan we verkennen of de Sleutelpas gecombineerd kan worden met de zogenoemde Vrijwilligerspas. Met deze Vrijwilligerspas kunnen inwoners die vrijwilligerswerk doen korting krijgen bij lokale ondernemers.

6.8 Dorpsfeesten en festivals Wij zijn trots op de vele sociale activiteiten die ons dorp kent, zoals de Paardenmarkt, het Weekend van Voorschoten, Koningsdag en nog diverse andere lokale festiviteiten. Alleen horen wij van lokale organisatoren dat door het toenemende aantal regels, de stijgende kosten en het vele papierwerk, het steeds ingewikkelder wordt om lokale evenementen te organiseren. Evenementenorganisatoren lopen tegen dezelfde problemen aan: meer regels rondom vergunningen, EHBO-vereisten, inrichting en bemensing van tijdelijke verkeersmaatregelen en veiligheidsvereisten zoals bewakers. Hierdoor nemen de kosten te veel toe. Wij zouden het zeer betreuren als er om deze redenen belangrijke sociale activiteiten zouden verdwijnen in Voorschoten. Wij gaan onderzoeken op welke wijze de gemeente de organisatie van dergelijke activiteiten kan ondersteunen. Dit kan bijvoorbeeld door de menselijke maat zoveel mogelijk toe te passen en met organisatoren mee te denken over hoe het wél kan. Daar waar nodig en mogelijk willen wij hen ondersteunen.

18 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

7. Economie Ondernemingen zijn belangrijk voor de levendigheid en leefbaarheid van ons dorp. Voorschoten heeft een bloeiend bedrijfsleven, maar staat ook voor uitdagingen om de (lokale) economie te versterken. Ondernemers die zich verder willen ontwikkelen worden geconfronteerd met netcongestie, ruimtetekort, vertraagde vergunningverlening door stikstofregels, een hoge regeldruk en personeelsschaarste. Veel van deze factoren overstijgen het gemeentelijk beleidsdomein, maar voor wat binnen onze beïnvloedingssfeer ligt, willen wij voor onze (lokale) ondernemers een constructieve en faciliterende partner zijn.

7.1 Centrumvisie In 2022 nam de gemeenteraad de Centrumvisie aan. Sindsdien is er een aantal zaken veranderd. Hierdoor is een herijking van de visie noodzakelijk. Ons dorpscentrum staat bekend om zijn horeca in de Voorstraat en winkels in de Schoolstraat. Samen met de ondernemers gaan we kijken hoe we ons dorpscentrum nog levendiger kunnen maken en leegstand kunnen tegengaan. We gaan in de komende periode door met de herinrichting van het Treubplein. Daarnaast gaan we de plannen uit de Centrumvisie voor de School- en Voorstraat verder uitwerken en uitvoeren. Voor het Churchillplein wordt de planvorming opnieuw opgepakt en rond de brandweerkazerne komen plannen voor de herinrichting van het gebied er omheen.

7.2 Ondernemersloket Ondernemers in ons dorp hebben één duidelijk aanspreekpunt bij de gemeente. Hier kunnen ze terecht met vragen over vergunningen en zo nodig ook voor ondersteuning. Dit centrale aanspreekpunt is het Ondernemersloket. Bij dit loket kunnen ook evenementenorganisaties terecht voor hulp of ondersteuning. Vanuit de opgave die er ligt voor verduurzaming en energietransitie worden ondernemers ondersteund bij verduurzaming van hun bedrijf en bij digitalisering. Bovendien gaan we verder met het faciliteren van de samenwerking tussen ondernemers en onderwijsinstellingen om voldoende gekwalificeerde jonge mensen op te leiden voor de krappe arbeidsmarkt. We gaan ervoor zorgen dat ondernemers de mogelijkheden van het Ondernemersloket beter gaan benutten.

7.3 Key Region: Regionaal toonaangevend innovatiekwartier Ondernemen houdt niet op bij de gemeentegrens. Leiden Kennisstad is een internationaal centrum van ontwikkeling in sectoren als bio- en health sciences, ruimtevaart, kunstmatige intelligentie en quantumtechnologie. Deze sleutelsectoren bieden werk aan mensen en zorgen voor meer brede welvaart in de hele regio. Inwoners en ondernemers van Voorschoten plukken daar de vruchten van. Daarom is ons dorp onderdeel van Key Region Leiden (voorheen Economie071). Key Region Leiden versterkt het regionale kennis- en innovatie ecosysteem en draagt zo bij aan de brede welvaart, ook in Voorschoten. Wij willen actief deelnemen aan de mogelijkheden die Key Region Leiden ons bedrijfsleven biedt en het werk dat hiermee wordt gecreëerd. Wij ondersteunen de marketing van Key Region Leiden bij het vragen van aandacht voor denkers, zorgers, makers en sectoren die stevig bijdragen aan onze regionale economie. Ook investeren we samen met andere gemeentes in de Leidse regio in een sterke gezamenlijke lobby richting Den Haag en Brussel om investeringen aan te trekken waar de hele regio van profiteert.

19 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

7.4 Ruimtelijke Ontwikkelmaatschappij Bedrijventerreinen (ROM-B) Er is in onze hele regio, en zeker ook in Voorschoten, behoefte aan ruimte voor bedrijven. Tegelijkertijd constateren we dat er helaas soms sprake is van inefficiënt en zelfs oneigenlijk ruimtegebruik op de bestaande bedrijventerreinen. We willen daarom deelnemen aan het door Key Region Leiden gestarte initiatief voor een "Ruimtelijke Ontwikkelmaatschappij Bedrijventerreinen" (ROM-B). Door dit in regionale context op te pakken en in onze regio tot een betere verdeling van de schaarse bedrijventerreinen te komen kunnen we de regionale economie versterken. Hiermee willen we al in de komende collegeperiode een kwaliteitsslag maken, waarbij er voor Voorschoten prioriteit ligt bij de Dobbewijk als ons grootste bedrijventerrein. De herontwikkeling van het voormalige Mexxgebouw kan hierbij een grote rol spelen. We gaan aan de slag met herinrichting binnen de huidige ruimtelijke kaders, waarbij ook aandacht wordt besteed aan vergroening, klimaatadaptatie en ontsluiting om de aantrekkelijkheid voor hoogwaardige bedrijvigheid te vergroten. Rond het stationsgebied gaan we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor hoogwaardige kantoorontwikkeling.

7.5 Toerisme Ons dorp en onze regio zijn zeer aantrekkelijk voor toeristen. De Voorstraat, Kasteel Duivenvoorde, de Zilverfabriek en landgoederen als Berbice zijn de parels van Voorschoten. In onze regio zijn de historische Leidse binnenstad, Vlietland, het strand en de duinen van Nationaal Park Hollandse Duinen en mooie buitengebieden zoals de Horsten ook erg aantrekkelijk. Samen met de gemeenten, ondernemers in de regio en Leiden City Marketing blijven we ons inspannen om onze mooie leefomgeving te promoten bij toeristen uit binnen- en buitenland.

7.6 Bereikbaarheid Er is veel gebeurd op het gebied van bereikbaarheid: in 2024 opende de Corbulotunnel, en in 2025 begonnen de omvangrijke werkzaamheden aan het Lammenschansplein in Leiden. Beide projecten dragen bij aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Voorschoten. Bij de Provincie Zuid-Holland blijven we vragen om een spoedige start van het noodzakelijk groot onderhoud aan de Hooghkamerbrug. Deze brug staat te vaak in storing en de gevolgen voor de bereikbaarheid van Voorschoten zijn groot. Daarnaast blijven we ons bij de provincie inzetten voor een goed regionaal openbaar vervoersnetwerk. Dit netwerk verbindt belangrijke voorzieningen, zoals winkelcentra, ziekenhuizen en scholen. Ook zorgt het voor goede verbindingen met de omliggende gemeenten.

7.7 Openbaar vervoer Voorschoten heeft aan de Oude Lijn, de spoorlijn die loopt van Leiden naar Dordrecht, twee treinstations: De Vink en Voorschoten. De Oude Lijn is de ruggengraat van het openbaar vervoer in Zuid-Holland. In de ochtend- en avondspits maken veel mensen gebruik van de stations in Voorschoten. Helaas worden reizigers vaak geconfronteerd met overvolle treinen. In november 2022 hebben het Rijk, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Provincie Zuid-Holland en de gemeenten Den Haag en Rotterdam een akkoord gesloten voor een gezamenlijke investering van maar liefst € 4,8 miljard voor diverse OV-gebiedsprojecten. Deze investering is niet alleen gericht op het verbeteren van de spoorlijn, maar ook op het mogelijk maken van het bouwen van woningen en extra werkplekken in de omgeving van de Oude Lijn. Dit zorgt voor betere verbindingen in de regio en ook versterkt het de economische kracht van Zuid-Holland. Voorschoten heeft profijt van deze investering. Er wordt onderzocht hoe het aantal intercity's en sprinters per uur op het spoortraject Leiden-Dordrecht kan worden verhoogd. Een belangrijk onderdeel hiervan is de verbetering van bestaande stationsgebieden, onder meer bij Leiden Centraal en Den Haag Laan van NOI.

De gemeente Voorschoten, in samenwerking met gemeenten in de Leidse en Haagse regio, blijft een actieve gesprekspartner van de betrokken partijen zoals NS, ProRail, de MRDH, de Provincie Zuid-Holland en de Rijksoverheid.

20 Coalitieakkoord 2026-2030 - Samen keuzes maken voor een beter Voorschoten

8. Bestuur en ondersteuning De gemeente Voorschoten geniet in vergelijking met de landelijke politiek relatief veel vertrouwen. Om dat te behouden zijn we als gemeente toegankelijk, bereikbaar en aanspreekbaar. We willen een bestuurscultuur waarin we zeggen wat we doen en doen wat we zeggen. Een bestuurscultuur waarin inwoners tijdig worden geïnformeerd en betrokken bij besluiten die hen aangaan. En waar het gemeentebestuur het algemene belang voorop durft te stellen, zonder de individuele belangen van inwoners daarbij uit het oog te verliezen.

8.1 Bestuurlijke zelfstandigheid en regionale samenwerking We vinden het belangrijk om er voor de inwoners te zijn en koesteren het dorpse karakter van Voorschoten. Dat betekent korte lijnen tussen inwoners en de gemeente, goede vertegenwoordiging in regionale samenwerkingen en goede voorzieningen. Wij zijn ervan overtuigd dat dit het beste kan als bestuurlijk zelfstandige gemeente. Dit betekent dat we zorgdragen voor een goede huisvesting van onze organisatie. Als zelfstandige gemeente worden schaalvoordelen gemist en worden soms hogere kosten gemaakt. Dat vraagt dat wij extra op onze financiële kaders en stabiliteit letten, goed regionaal samenwerken om zelfstandig te kunnen blijven en onze inwoners goed te bedienen.

8.2 Ambtelijke organisatie We willen onze ambities realiseren. Dat vraagt om een ambtelijke organisatie die voldoende wordt gefaciliteerd om bestuurlijke besluiten goed uit te voeren. Wij hebben veel waardering voor de inzet en het werk dat de ambtenaren verzetten voor Voorschoten. De afgelopen periode is de externe inhuur en het ziekteverzuim gedaald binnen de ambtelijke organisatie. Wij zien de waarde van goed werkgeverschap, goede ontwikkelkansen voor medewerkers, een prettig werkklimaat en bestaanszekerheid door vast werk en zullen ons daarvoor (blijven) inzetten. Op 4 juni 2026 heeft de gemeenteraad ingestemd met de aankoop van de Zilverfabriek, en als goed werkgever dragen wij zorg voor de huisvesting van onze organisatie. Hierbij letten wij scherp op de kosten en waken wij ervoor dat deze investering niet ten koste gaat van de voorzieningen voor de inwoners.