Bijlage 6 Beheerplan Wegmeubilair en RVV-bebording 2023-2026

Beheerplan wegmeubilair en Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV-)bebording 2023-2026 gemeente Voorschoten

Samenvatting De gemeente Voorschoten (cluster grijs) heeft in totaal 7.620 stuks wegmeubilair in beheer. Dit zijn verkeers- en straatnaamborden (4.125 stuks), straatmeubilair (3.436 stuks) en bewegwijzeringsborden (59 stuks). Het wegmeubilair is aan onderhoud onderhevig door externe invloeden en omstandigheden. Voor dit onderhoud zijn financiële middelen benodigd om aan gestelde beleidsuitgangspunten te voldoen. In tabel 0.1 is de financiële onderbouwing voor de onderhoudsbehoefte voor de planperiode 2023-2026 opgenomen op basis van een in 2022 uitgevoerde kwaliteitsbeoordeling. Onderhoudsbehoefte 2023 2024 Exploitatiekosten € 22.500 € 22.500 Vervangingskosten € 25.000 € 25.000 Beheerkosten € 11.500 € 11.500 Totaal € 59.000 € 59.000 Tabel 0.1 Onderhoudsbehoefte planperiode 2023-2026

2025 € 22.500 € 25.000 € 11.500 € 59.000

2026 € 22.500 € 25.000 € 11.500 € 59.000

De onderhoudsbehoefte bestaan uit diverse posten. Er is onderscheid tussen voorzien onderhoud (exploitatie en vervanging) en onvoorzien onderhoud. Door middel van een uitgevoerde kwaliteitsbeoordeling is het voorziene onderhoud bepaald. Er is een aparte post opgenomen voor beheerkosten. Hieronder vallen kosten voor beheer en actualisatie van het beheerprogramma, inventarisatie en inspectie van het wegmeubilair en actualisatie van het beheerplan. De inventarisatie en inspectie van het wegmeubilair vindt plaats in 2025. Aansluitend wordt het beheerplan in 2026 geactualiseerd. Onder exploitatiekosten wordt verstaan het dagelijks onderhoud exclusief het vervangen van wegmeubilair. De kosten met betrekking tot onderhoudscontracten, actualiseren van het beheerplan, inventarisatie en inspectie en onvoorzien zijn eveneens exploitatiekosten. De gemeente Voorschoten is eigenaar en beheerder van 59 stuks bewegwijzeringsobjecten. De onderhoudskosten voor exploitatie, vervanging en onvoorzien zijn inclusief ca. 20% arbeidskosten. Uitzondering hierop zijn onderhoudscontracten, actualiseren van beheerplan en inventarisatie en inspectie. Een nadere uitwerking van de financiële behoefte is weergegeven in het hoofdstuk ‘Financiën’.

Inhoudsopgave Samenvatting

2

Inhoudsopgave

3

1. 1.1 1.2 1.3

Inleiding Algemeen Doel beheerplan Leeswijzer

4 4 4 4

2. 2.1 2.2 2.3

Huidige situatie Huidige areaal Staat van het areaal Kwaliteitsniveau

5 5 5 6

3.

Wettelijke kaders en beleid

7

4. 4.1 4.2 4.3 4.4

Beleidsuitgangspunten Beheerproces Veiligheid Voorkomen van vervolgschades Uitstraling

8 8 9 9 9

5.

Terugblik planperiode 2016-2022

10

6. 6.1 6.2 6.3 6.3.1 6.3.2 6.4 6.5 6.6 6.7

Financiën Algemeen Jaarplan onderhoud 2023-2026 Onderhoudsbegroting Exploitatiekosten Vervangingskosten Onvoorzien onderhoud Onderhoudscontracten Actualisatie van beheergegevens Kostenoverzicht

11 11 11 11 11 12 12 12 12 13

Bijlage 1 Overzicht wegmeubilair

14

3

1.Inleiding 1.1

Algemeen

De gemeente Voorschoten draagt de verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud voor wegmeubilair en RVV-bebording in de openbare ruimte van de gemeente. Doel hierbij is om deze schoon, heel en veilig te houden. Schoon, heel en veilig betekent dat de uitstraling van de openbare ruimte een positief gevoel geeft bij de inwoners van Voorschoten. Het werkveld van dit beheerplan heeft betrekking op het wegmeubilair. Door een uniforme uitgevoerde kwaliteitsbeoordeling is het mogelijk om integrale beheerplannen voor andere disciplines op te stellen.

1.2

Doel beheerplan

Het doel van het beheerplan is het geven van inzicht op een tactisch niveau. Dat betekent dat informatie gericht is op:  De omvang van het te beheren areaal;  De actuele kwaliteit ervan;  Welke onderhoudsmaatregelen benodigd zijn;  De benodigde budgetten voor beheer en onderhoud van dit areaal.

1.3

Leeswijzer

In dit beheerplan wordt achtereenvolgens behandeld:  Hoofdstuk 2: Huidige situatie  Hoofdstuk 3: Wettelijke kaders en beleid  Hoofdstuk 4: Beleidsuitgangspunten  Hoofdstuk 5: Terugblik beheerplan 2016-2022  Hoofdstuk 6: Financiën

4

2. Huidige situatie 2.1

Huidige areaal

In 2022 heeft een inventarisatie en inspectie plaatsgevonden van de volgende objecten:  Fietsvoorzieningen;  Palen;  RVV-verkeersborden;  Straatnaamborden;  Bewegwijzeringsobjecten. Uit deze inventarisatie blijkt dat de gemeente 7.620 objecten aan wegmeubilair in beheer heeft. In het onderstaand overzicht (tabel 2.1) is per hoofdgroep de hoeveelheid opgenomen: Type wegmeubilair Aantal stuks Fietsvoorzieningen 1.152 Palen 2.136 Overige onderdelen 148 RVV-verkeersborden 3.279 Straatnaamborden 846 Bewegwijzeringsobjecten 59 Totaal 7.620 Tabel 2.1 Aantal geïnspecteerde objecten wegmeubilair in Voorschoten

In bijlage I is een gedetailleerde objectenlijst van het wegmeubilair weergegeven met daarbij het aantal per soort wegmeubilair.

2.2

Staat van het areaal

Tot het onderhoud behoort zowel het exploitabel onderhoud als het vervangingsonderhoud. Dit onderhoud wordt structureel door de gemeente uitgevoerd. Daarbij geldt een aantal aandachtspunten:  In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat het uit het oogpunt van beheer en onderhoud het wenselijk is om te streven naar uniformiteit. Dit verhoogt de efficiëntie in het beheer en onderhoud en voorkomt een wildgroei aan allerlei soorten toegepaste materialen en producten.  Het visueel waarneembare onderhoudsniveau van wegmeubilair draagt in belangrijke mate bij aan de beeldkwaliteit van de openbare ruimte.  Naast de wettelijke en functionele eisen dienen de voorzieningen te voldoen aan de kwaliteitseisen, zoals onder andere de NEN (Nederlandse Norm).  In het beheerplan 2016-2020 is beeldkwaliteit “B” als uitgangspunt gehanteerd als toelaatbaar onderhoudsniveau. In de nota financieel herstel 2018-2021 is besloten om het onderhoudsniveau te verlagen naar beeldkwaliteit “C” (sobere beeldkwaliteit volgens CROW beheersystematiek). In tabel 2.2 is het totaalbeeld weergegeven van de kwaliteit per type wegmeubilair van de in 2022 uitgevoerde kwaliteitsbeoordeling.

5

Type wegmeubilair A+ A B Fietsvoorziening 2% 47% 40% Palen 7% 23% 33% RVV-verkeersborden 72% 33% 16% Straatnaambord 51% 26% 15% Tabel 2.2 Kwaliteitspercentage per type wegmeubilair

2.3

C 8% 25% 6% 6%

D 3% 12% 3% 1%

Kwaliteitsniveau

Het kwaliteitsniveau ‘C’ is een functioneel onderhoudsniveau waarvan de kwaliteit onvoldoende is. Er is sprake van een sobere uitstraling van de openbare ruimte. Niveau Beeldvorming Kwaliteit A+ Nieuwstaat Nieuw A Comfortabel Goed B Functioneel Voldoende C Sober Onvoldoende D Onveilig Slecht Tabel 2.3 Betekenis beeldkwaliteitsniveaus

6

3. Wettelijke kaders en beleid Dit hoofdstuk beschrijft de kaders en richtlijnen die betrekking hebben op het beheer en onderhoud van het straatmeubilair en verkeersborden. Dan gaat het om wettelijke richtlijnen die van invloed zijn om te voldoen aan vastgestelde uitgangspunten. WEGENVERKEERSWET 1994 De wettelijke taken voor plaatsing en beheer zijn opgenomen in artikel 16 van de wegenverkeerswet 1994. De functie van deze wet is om de veiligheid van weggebruikers zo goed mogelijke te garanderen. Een aantal hoofdlijnen is nader uitgewerkt in een aantal ‘Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB). BESLUIT ADMINISTRATIEVE BEPALINGEN INZAKE HET WEGVERKEER (BABW) In het BABW zijn voorschriften ondergebracht ter zake van de plaatsing en toepassing van verkeerstekens en maatregelen ter regulering van het verkeer en de hierbij te hanteren procedures. NATIONALE BEWEGWIJZERINGSDIENST (NBD) De Nationale Bewegwijzeringsdienst is een organisatie van, voor en door de gezamenlijke wegbeheerders en voert de bewegwijzeringstaken uit. Zij is ondergebracht bij Rijkswaterstaat en zorgt voor uniforme bewegwijzering op alle wegen in ons land. Sinds 1 januari 2015 voeren zij de wettelijke taken uit op het gebied van bewegwijzering. De jaarlijkse wettelijke bijdrage NBD, als bedoeld in artikel 153a Wegenverkeerswet 1994, is in 2022 vastgesteld op een bedrag van € 1.500.

De hoogte van dit vastgestelde bedrag is gebaseerd op de 59 stuks bewegwijzeringsobjecten die in beheer zijn bij de gemeente. POLITIEKEURMERK VEILIG WONEN Voor woongebieden is het Politiekeurmerk veilig wonen een steeds belangrijker handvat bij de inrichting van nieuwbouwlocaties met straatmeubilair. De landelijke tendens is om dan ook deze richtlijnen als norm te hanteren voor het ontwerpen, beheren en onderhouden van de openbare ruimte. Voor bestaande bouw kan hantering van deze norm verregaande (financiële) consequenties hebben als het keurmerk tot beleid wordt verheven. CENTRUM VOOR REGELGEVING EN ONDERZOEK (CROW) Het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) geeft richtlijnen voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Zij faciliteren de methodiek waarmee de kwaliteit van de openbare in beeld wordt gebracht en onderhoudsmaatregelen gekoppeld kunnen worden.

7

4. Beleidsuitgangspunten 4.1

Beheerproces

Het beheerplan vormt de basis voor de begroting en voor langdurige afspraken - over werkprocessen - voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Eén en ander afgestemd op het vastgestelde onderhoudsniveau. Het beheerplan is tevens een middel om de kwaliteit van de openbare ruimte te bewaken. Het geeft niet alleen de beheerders, maar ook de burgers helderheid over het te plegen niveau van onderhoud. Afgezien van de minimale wettelijke en functionele eisen waaraan objecten in de openbare ruimte moeten voldoen, biedt het beheerplan ruimte voor het maken van keuzen. UITGANGSPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN WEGMEUBILAIR Om een efficiënt en effectief beheer en onderhoud aan het wegmeubilair te kunnen uitvoeren is het noodzakelijk de volgende randvoorwaarden te stellen:  Om de rust in de openbare ruimte te waarborgen en de verkeersveiligheid en sociale veiligheid niet in het gedrang te brengen dient er zo weinig mogelijk meubilair te worden geplaatst;  Bij het inrichten van de openbare ruimte rekening houden met kwetsbare en belangrijke groepen in de samenleving zoals, ouderen, mindervaliden, kinderen, toeristen, fietsers en voetgangers;  Rekening houden met de criteria natuurlijke en duurzame materialen toepassen.

Hiermee wordt rekening gehouden met het milieubewust omgaan met zowel de openbare ruimte als de toe te passen materialen;  Aansluiten bij bestaande wet en regelgeving en bepalingen die een zekere mate van autoriteit hebben verworven, zoals de NBD-bebording en NEN-normen;  Herkenbare maar tevens bescheiden obstakels, de openbare ruimte moet immers vele doelen dienen;  Streven naar zoveel mogelijk uniformiteit, zonder het karakter van de gemeente, kern of wijk te veranderen; LEIDRAAD INRICHTING OPENBARE RUIMTE (LIOR) In de LIOR van de gemeente Voorschoten staat beschreven op welke wijze de openbare ruimte moet worden ingericht en aan welke eisen het wegmeubilair moet voldoen. Ten aanzien van de toepassing, inrichting, plaatsing, kleur, afmeting en materiaal van het meubilair moet dit voldoen aan de volgende normen:  Richtlijnen voor Verkeersregels en Verkeerstekens (1990 Ministerie van Verkeer en Waterstaat);  BABW-richtlijnen;  NEN 3381 - Verkeerstekens - Algemene eisen voor borden;  NEN – EN 12899-1 - Vast opgestelde, verticale verkeerstekens - Deel 1: Verkeersborden;  NEN 1772 - Straatnaam- en huisnummerborden;  Richtlijnen Bewegwijzering (02-1993 Ministerie van Verkeer en Waterstaat);  NBD-richtlijnen;  NEN 1275 - Thermisch aangebrachte zinklagen op staal, gietijzer en gietstaal - Eisen en keuringsmethoden;  Criteriadocument duurzaam inkopen straatmeubilair.

8

4.2

Veiligheid

In het kader van risico en aansprakelijkheid is de gemeente verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de openbare ruimte. Deze dient dan ook te allen tijde gewaarborgd te blijven. Met de uitgevoerde kwaliteitsbeoordeling is hier aandacht aangegeven.

4.3

Voorkomen van vervolgschades

Een geconstateerde schade kan aanleiding geven voor vervolgschade. Dit dient zoveel mogelijk voorkomen te worden. Wanneer een fietsenrek of verkeersbord scheef staat en omvalt kan dit leiden tot schade aan de omgeving. Dit kan vervolgens leiden tot (juridische) aansprakelijkheid en aantasting van het imago.

4.4

Uitstraling

Het esthetische gehalte is van invloed op de uitstraling van de openbare ruimte. Zolang de functionaliteit en veiligheid niet in het geding is, kan onderhoud uitgesteld worden. Dit sluit aan op een voldoende en functioneel onderhoudsniveau.

9

5. Terugblik planperiode 2016-2022 Het basisniveau voor het beheer en onderhoud was tot en met 2017 vastgesteld op beeldkwaliteit ‘B’. Met ingang van 2018 is besloten om het onderhoudsniveau te verlagen naar beeldkwaliteit “C” (sobere beeldkwaliteit volgens CROW beheersystematiek). Hierbij wordt uitgegaan van een eenduidige, uniforme beeldkwaliteit waarbij geen onderscheid gemaakt is tussen verschillende structuurelementen. Gedurende deze beheerperiode is er op basis van klachten, meldingen en een dagelijkse schouw het wegmeubilair hersteld, gereinigd en rechtgezet. Diverse fiets- en autobewegwijzeringsborden zijn hersteld en vervangen. Daarnaast zijn onderhouds- en vervangingsopgaven uitgevoerd in de diverse wijken. Om de verkeersveiligheid te vergroten en om een onduidelijk beeld te voorkomen, zijn een aantal palen en/of obstakels komen te vervallen. Dit heeft ook een positieve bijdrage aan de kosten voor onderhoud en vervanging.

10

6. Financiën 6.1

Algemeen

De gemeente Voorschoten heeft met betrekking tot het beheer en onderhoud van het wegmeubilair te maken met onderhoudskosten. Deze kosten zijn benodigd om te voldoen aan het gestelde ambitieniveau voor de openbare ruimte. De ambitie ligt op niveau ‘C’ volgens de beeldkwaliteitscatalogus.

6.2

Jaarplan onderhoud 2023-2026

Het jaarplan voor 2023-2026 bestaat uit de exploitatie en vervanging van wegmeubilair. Onder exploitatiekosten behoren de volgende kostenposten:  Onderhoudsmaatregelen (behalve vervangen);  Onvoorzien onderhoud;  Onderhoudscontracten;  Actualisatie van beheergegevens (inventarisatie, inspectie en beheerplan). De exploitatie en vervanging in 2023 is gebaseerd op de uitgevoerde kwaliteitsbeoordeling. Vanaf 2024 zijn de aantallen gebaseerd op een bepaalde cyclus, waarbij de resultaten van de kwaliteitsbeoordeling als uitgangspunt zijn gehanteerd.

6.3

Onderhoudsbegroting

Om het gestelde ambitieniveau te behalen is onderhoud benodigd op het wegmeubilair. In grafiek 6.2 is voor de planperiode 2023-2026 het kostenoverzicht getoond waaruit de financiële behoefte blijkt voor het uitvoeren van onderhoud. Deze kosten zijn inclusief 5% VAT-kosten.

Grafiek 6.2 Onderhoudskosten wegmeubilair 2023-2026

6.3.1 Exploitatiekosten De maatregelen voor dagelijks onderhoud, wat onder exploitatie worden verstaan, zijn het coaten, reinigen, herstellen en rechtzetten van wegmeubilair. Om de exploitatiecyclus te bepalen is uitgegaan van een onderhoudspercentage van 25% ten opzichte van het aantal maatregelen volgens de uitgevoerde kwaliteitsbeoordelingen.

11

6.3.2 Vervangingskosten De vervanging voor 2023 is gebaseerd op de uitgevoerde kwaliteitsbeoordeling. In tabel 6.2 zijn de vervangingskosten van 2023 inzichtelijk gemaakt. De eenheidsprijzen voor het vervangen van wegmeubilair is afhankelijk van het type en soort wegmeubilair. Vanaf 2024 zijn de exploitatiekosten gebaseerd op een cyclus met de kwaliteitsbeoordeling als uitgangspunt. De vervangingskosten zijn vanaf 2024 gebaseerd op de theoretische levensduur van 25 jaar voor het soort wegmeubilair. De vervangingscyclus is gebaseerd op een theoretisch levensduur, variërend tussen de 20 en 30 jaar per soort wegmeubilair.

6.4

Onvoorzien onderhoud

De getoonde begrotingen zijn gebaseerd op voorzien onderhoud zoals dat tijdens de kwaliteitsbeoordeling is vastgelegd. Daarnaast heeft men te maken met onvoorziene kosten welke veroorzaakt worden door:  Diefstal;  Vandalisme;  Vuurwerkschade. In de exploitatie is een stelpost opgenomen van € 5.000 ter bekostiging van onvoorziene schades.

6.5

Onderhoudscontracten

Met enkele partners is een onderhoudscontact afgesloten voor beheer en onderhoud van wegmeubilair. Deze partners zijn:  Beheersysteem Brutis;  NBD (Nationale Bewegwijzeringsdienst). ACTUALISATIE BEHEERPROGRAMMA BRUTIS Brutis is een veelzijdig integraal informatie- en assetmanagement beheersysteem voor de gehele buiten ruimte. Met Brutis wordt het beheer van riolering, stedelijk water, wegen en groen assets en de daarmee verbonden prestaties, risico’s en investeringen gedurende de gehele levenscyclus beheerd. Doel hiervan is om inzicht te verkrijgen in (benodigde) investeringen in relatie tot de doelstellingen van de gemeente. Eén keer in de 4 jaar wordt een inventarisatie en beoordeling van wegmeubilair uitgevoerd. De beoordeling vindt plaats volgens CROW-publicatie 323 (CROW, 2013). Deze publicatie geeft kaders voor beeldkwaliteit in de openbare ruimte. De resultaten worden verwerkt in het beheerprogramma Brutis. NEDERLANDSE BEWEGWIJZERINGSDIENST Nederlandse Bewegwijzeringsdienst (NBD) is verantwoordelijkheid voor uniforme bewegwijzeringsplannen, coördinatie en databeheer van bewegwijzeringsobjecten. Dit wordt het Service Level Agreement (SLA) genoemd. Voor deze activiteiten zijn de volgende tarieven gehanteerd:  € 1.500 (vaste jaarlijkse prijs) voor SLA. In 2022 is een inventarisatie van de bewegwijzeringsobjecten in de gemeente Voorschoten uitgevoerd.

Op basis van deze inventarisatie is een meerjarenplan gemaakt met de vermelding van alle herstelwerkzaamheden, inclusief kosten.

6.6

Actualisatie van beheergegevens

De intentie is om de gegevens te actualiseren voordat de planperiode verloopt. Dit betekent dat de inventarisatie en inspectie van het wegmeubilair plaatsvindt in 2025. Aansluitend wordt het beheerplan in 2026 geactualiseerd. Voor deze werkzaamheden is een stelpost van 12

€ 15.000 gedurende de looptijd van dit beheerplan meegenomen. Deze kosten zijn verrekend met de overige beheerkosten in tabel 6.5.

6.7

Kostenoverzicht

In tabel 6.3 t/m 6.5 is een financieel overzicht van en exploitatie- en vervangingskosten en van de overige (beheer)kosten weergegeven. Exploitatiekosten 2023 2024 2025 Exploitatiekosten wegmeubilair € 22.500 € 22.500 € 22.500 Tabel 6.3 Financieel overzicht begroting exploitatie wegmeubilair Voorschoten

2026 € 22.500

De exploitatiekosten van het wegmeubilair bestaan uit de volgende onderdelen:  Exploitatiekosten fietsvoorzieningen;  Exploitatiekosten palen;  Exploitatiekosten RVV-verkeersborden;  Exploitatiekosten straatnaamborden.  Stelpost: Coaten schade fietsnietjes;  Kosten onvoorzien;  Onderhoud bewegwijzeringsobjecten. Vervangingskosten 2023 2024 2025 Vervangingskosten wegmeubilair € 25.000 € 25.000 € 25.000 Tabel 6.4 Financieel overzicht begroting vervanging wegmeubilair Voorschoten

2026 € 25.000

De vervangingskosten van het wegmeubilair bestaan uit de volgende onderdelen:  Vervangingskosten fietsvoorzieningen;  Vervangingskosten palen;  Vervangingskosten RVV-verkeersborden;  Vervangingskosten straatnaamborden. Beheerkosten 2023 2024 2025 Overige beheerkosten € 11.500 € 11.500 € 11.500 Tabel 6.5 Financieel overzicht begroting beheerkosten wegmeubilair Voorschoten

2026 € 11.500

De volgende kosten zijn onderdeel van de beheerkosten  Beheer en actualisatie beheerprogramma Brutis;  Kosten Nederlandse Bewegwijzeringsdienst;  Inventarisatie en inspectie wegmeubilair;  Actualisatie beheerplan wegmeubilair.

13

Bijlage 1

Overzicht wegmeubilair

Type straatmeubilair

Totaal

Soort straatmeubilair Fietsenrek overig Fietsenstandaard Fietsenvriend Fietsenstandaard overig Fietsenstandaard Solo Fietsenstandaard Tulip model Fietsnietje Sluishek Afsluitpaal verwijderbaar Anti parkeervoorziening Antieparkeerpaal (rond staal) Bermplankje/hectometerpaal Betonblok (rond) Betonpaal Beweegbare paal (klapbaar) Beweegbare palen (verzinkbaar) Bol Diamantkoppaal Kettingpaal Reflectorpaal Schampblok beton Schoolzone meubilair Varkensrug Vast paal overig Hoogtebegrenzer Portaal 30 km zone Portaal ingang gemeente Slagboom Verkeerspaal BB21 Verkeerspaal BB22 Straatmeubilair

Aantal 187 18 2 127 49 638 131 112 33 45 1 46 202 16 29 9 1273 5 1 106 84 68 106 2 7 8 2 19 110 3.436

Type bebording RVV-verkeersborden Straatnaambord Totaal

Soort bebording RVV-verkeersborden Straatnaambord Bebording

Aantal 3.279 846 4.125

Type bewegwijzeringsobjecten Bewegwijzeringsobjecten Bewegwijzeringsobjecten Totaal

Soort bewegwijzeringsobjecten ANWB wegwijzer auto ANWB fietswegwijzer (rood-wit) Bewegwijzeringsobjecten

Aantal 17 42 59

Fietsvoorziening

Palen

Overige onderdelen

14