Bijlage 4 Burgerinitiatief-MFA-Voorschoten.pdf
Tekst van het document
Tevens verklaart deze functie de grote breedte van deze "straat"; het was - en des vrijdags is het nog - een marktstraat . De jaarmarkt in Voorschoten was in de 12e en 13e eeuw, de tij waarin de steden hun economisch overwicht op het platteland nog niet hadden veroverd, van grote betekenis . De gehele Middeleeuwen door blijven Voorschoter - en Valkenburger markt de termijnen , waarop de betaling van landhuren en pachten vastgesteld plegen t e worden. Als plaats waar deze markt gehouden werd, heeft de Voorstraat in Voorschoten dan ook historisch betekenis. Van groter belang dan deze historische betekenis, is echter het historische karakter van aanleg en bebouwing, dat de huidige Voorstraat in Voorschoten kenmerkt. Dit karakter wordt in belangrijke mate bepaald door de vrijwel gesloten gevelwanden langs de langgerekte marktstraat en de versmalling van het straatprofiel aan de beide uiteinden hiervan, die aan het beeld een sterke beslotenheid verlenen . Deze beslotenheid wordt nog vergroot door de beplanting met twee rijen linden, die niet alleen als een zeer waardevol groen element in de oude kern van Voorschoten, maar ook als schaalelement in het straatprofiel van de Voorstraat van een niet te onderschatten waarde zijn. In het bijzonder zijn het deze bomen, die met de bebouwing een dorpsbeeld opleveren, waarvan het behoud van het historisch karakter gewenst is .
Het merendeel van de bebouwing aan de Voorstraat dateert uit de 19de eeuw, waaronder de panden nrs. 36 tot en met 50 met een eenvoudig, doch in het totale beeld zeer goed harmonierende architectuur en de panden nr , 37 en 39, waarbij een eveneens sobere architectuur gepaard gaat met wat meer allure. Oudere en tevens ook rijkere bebouwing vinden wij voorts bij het Ambachtshuis met het hiernaast gelegen Baljuwhuis en het statige 18e eeuwse pand Voorstraat nr. 11. De aanwijzing van een beschermd dorpsgezicht ex artikel 20 van de Monumentenwet omvat behalve de Voorstraat met de hieraan gelegen bebouwing, de Hervormde Kerk met het hierbij gelegen kerkhof, de rond dit kerkhof gelegen bebouwing, waaronder de in het dorpsbeeld zeer karakteristiek gelegen panden Treubstraat nrs. 31-33-35 en voorts de Hervormde pastorie Treubstraat 5 met de directe omgeving hiervan. Ten aanzien van de Hervormde pastorie wordt opgemerkt dat dit hoge, in oorsprong 17e eeuwse, huis weliswaar enigszins terzijde van de oude kern is gelegen, doch dat dit monument met zijn fraaie tuin en merkwaardig voorpleintje, gezien in een groter kader, in het bijzonder in het kader van het toekomstige centrum van Voorschoten, zeer zeker deel uitmaakt van de historische kern van het dorp.
Uitdrukkelijk zij gesteld dat de aanwijzing tot beschermd dorpsgezicht geen "bevriezing " inhoudt van de terreinen en opstallen die hierin zijn begrepen. De beschermende maatregelen, die na de aanwijzing tot beschermd dorpsgezicht door middel van een stede - bouwkundige regeling voor het desbetreffende gebied genomen dienen te worden, zullen er in de eerste plaats op gericht dienen te zijn het hiervoor geschetste karakter van het beschermde dorpsbeeld zoveel mogelijk te behouden, zonder evenwel tot een volledige conservering van het nu bestaande over te gaan. Voor de Voorstraat beteken dit behoud van de huidige rooilijnen , van de boombeplanting en het treffen
Burgerinitiatief MFA
52
van zodanige stedebouwkundige voorschriften de bestemming en vormgeving van de bebouwing, dat een harmonisch beeld behouden blijft , een beeld waarbij de relatie met de historische ontwikkeling hiervan voelbaar blijft . Mutatis mutandis gelden deze overwegingen voor dc omgeving van de Hervormde kerk , voor zover deze ten oosten van de Schoolstraat is gelegen. Voor de Hervormde pastorie moge tenslotte gelden, dat deze in het vernieuwde en uitgebreide centrum van Voorschoten dit huis een waardige situatie behoudt.
Burgerinitiatief MFA
53
Bijlage 6 Achtergrondinformatie Geluidshinder Geluid gereguleerd in de Wet geluidhinder Een belangrijke basis voor de ruimtelijke afweging in het kader van het aspect geluid is de Wet geluidhinder (Wgh). Deze wet biedt geluidgevoelige functies (zoals woningen) bescherming tegen geluidhinder van wegverkeerlawaai, spoorweglawaai en industrielawaai door middel van zonering. Hierna wordt ingegaan op verschillende aspecten van de Wgh, zoals geluidgevoelige bestemmingen, de verschillende geluidbronnen en cumulatie: •
Geluidsgevoelige functies
•
Grenswaarden
•
Wegverkeerlawaai
•
Spoorweglawaai
•
Industrielawaai
•
Hogere waarde procedure
•
Interimwet Stad en milieu
•
Cumulatie
Geluidsgevoelige functies Op basis van de Wgh wordt een aantal specifieke geluidsgevoelige gebouwen en terreinen beschermd (zie onder Wet geluidhinder in paragraaf Gevoelige functies). Grenswaarden Voor de geluidsgevoelige gebouwen en terreinen die binnen bepaalde afstanden (zones) van de verschillende geluidsbronnen liggen, schrijft de Wgh voor dat een aangewezen bevoegd gezag (meestal Burgemeester en Wethouders) (maatwerk)grenswaarden bepaalt. De terminologie die de wet hiervoor hanteert is: ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting. De Wgh kent bandbreedtes waarbinnen het bevoegd gezag moet blijven. Er geldt een voorkeurswaarde (lager mag niet) en een bovengrens (hoger mag niet). De getalsmatige invulling van deze grenswaarden is voor elk type geluidsbron verschillend en is onder andere afhankelijk van de geluidsgevoelige bestemming. Naast grenswaarden op de gevels van de geluidsgevoelige gebouwen, zijn er in de Wgh ook grenswaarden gericht op de bescherming van het akoestische klimaat binnen de bestaande gebouwen. De grenswaarden moeten bij de aanleg, dan wel wijzigingen van een (spoor)weg of industrieterrein in acht worden genomen. Dit geldt ook bij vaststelling of herziening van een bestemmingsplan of bij een projectbesluit wanneer de betreffende gronden in een geluidszone zijn gelegen.
Onder bepaalde voorwaarden is een hogere geluidsbelasting dan de voorkeursgrenswaarde mogelijk (tot de maximaal toelaatbare geluidsbelasting). Hiervoor moet een “hogere waarde procedure” doorlopen worden. Een uitzondering waar toetsing aan de grenswaarden niet hoeft is wanneer een geluidsgevoelig gebouw een zogenoemde "dove" gevel heeft. Een "dove gevel" is een bouwkundige constructie: •
waarin geen te openen delen aanwezig zijn en met een bepaalde geluidwering;
Burgerinitiatief MFA
54
•
waarin alleen bij uitzondering te openen delen aanwezig zijn, mits de delen niet direct grenzen aan een geluidsgevoelige ruimte.
Wegverkeerlawaai In hoofdstuk VI “Zones langs wegen” Wgh(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website) en in hoofdstuk 3 Bgh(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website) is de zonering van wegen en het daarbij horende normenstelsel geregeld. De breedte van de zone langs een weg is afhankelijk van de ligging van de weg (in stedelijk – of buitenstedelijk gebied) en van het aantal rijstroken. De breedte van een zone is maximaal 600 meter (buitenstedelijk, vijf of meer rijstroken). Binnen deze zone is de Wgh van toepassing. De hoogte van de voorkeursgrenswaarde en de maximale hogere waarde is onder andere afhankelijk van: •
het soort geluidsgevoelige bestemming
•
ligging in binnen- of buitenstedelijk gebied
•
Nieuwbouw of bestaande bouw.
N.B. Voor wegen die gelegen zijn binnen een woonerf en voor 30 km-wegen gelden geen zones. Deze vrijstelling wordt gemotiveerd door het feit dat deze wegen meestal geen geluidsbelastingen veroorzaken boven de voorkeurswaarde. In die gevallen waar dat wel het geval is (klinkerweg, relatief veel verkeer), is in de jurisprudentie bepaald dat een akoestische toetsing bij het opstellen van een ruimtelijke plan toch nodig is met een verwijzing naar een goede ruimtelijke ontwikkeling. Spoorweglawaai In hoofdstuk VII “Zones langs spoorwegen” Wgh(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website) en in hoofdstuk 4 Bgh(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website) is de zonering van spoorwegen (en ook van tram en metro) en het daarbij horende normenstelsel geregeld. Bij spoorweglawaai is de breedte van de zone onder andere afhankelijk van het aantal sporen en de verkeersintensiteit. In de Regeling Zonekaart spoorwegen is per spoortraject de zonebreedte vastgesteld. Deze zonebreedte varieert van 100 tot maximaal 1300 meter. Binnen deze zone is de Wgh van toepassing. De hoogte van de voorkeursgrenswaarde en de maximale hogere waarde is onder andere afhankelijk van: •
het soort geluidsgevoelige bestemming
•
Nieuwbouw of bestaande bouw.
Industrielawaai De zonering van industrielawaai is vastgelegd in hoofdstuk V “Zones rond industrieterreinen” Wgh(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website) en hoofdstuk 2 Besluit Geluidhinder(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website). In tegenstelling tot wegverkeerslawaai en spoorweglawaai is de grootte van de zone niet vastgelegd in de Wgh of een daaraan gekoppeld besluit. Een zone wordt in een bestemmingsplan vastgelegd rond een industrieterrein waar volgens dat bestemmingsplan (in ieder geval deels) de vestiging van “grote lawaaimakers” mogelijk is. In art. 2.1 lid 3 Bor(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website) is vastgelegd welke typen inrichtingen op een gezoneerd industrieterrein gevestigd moeten zijn.
Burgerinitiatief MFA
55
De grootte van de zone is afhankelijk van de benodigde of gewenste geluidsruimte van het gezoneerde industrieterrein. In het bestemmingsplan moet de zone (die niet kleiner mag zijn dan de 50 dB(A)-contour) worden vastgelegd. Binnen de zone rond industrieterreinen kunnen echter wel geluidsgevoelige bestemmingen liggen waarvoor een hogere maximale grenswaarden kan worden vastgesteld. De hoogte van de voorkeursgrenswaarde en de maximale hogere waarde is onder andere afhankelijk van: •
het soort geluidsgevoelige bestemming
•
Nieuwbouw of bestaande bouw.
Bij verlening van een omgevingsvergunning voor een vergunningplichtige inrichting wordt de aangevraagde geluidsbelasting van de desbetreffende inrichting en de bestaande geluidsbelasting van de andere bedrijven, getoetst aan de zone (in het bestemmingsplan vastgesteld) en aan eventueel vastgestelde hogere waarden bij woningen. Dit is afwijkend van de grenswaarden bij (spoor)weglawaai, waar immers geen vergunningensysteem bestaat. Bij (spoor)weglawaai zijn de grenswaarden alleen in het kader van de ruimtelijke ordening van belang. N.B. De meeste bedrijven zijn echter niet op een gezoneerd industrieterrein gelegen. Voor alle gebieden die buiten de gezoneerde industrieterreinen en de bijbehorende zones liggen, geldt het wettelijk kader van de Wgh voor regulering van industrieterrein niet! Toch kan het industrielawaai van deze bedrijven wel invloed hebben op een goede ruimtelijke ordening en moet deze geluidsbelasting in principe bij het opstellen van een bestemmingsplan worden beschouwd. Hogere waarde procedure De Wgh biedt de mogelijkheid om af te wijken van de voorkeursgrenswaarden tot een maximale waarde. In het geval dat het om een lokale geluidsbron gaat, wordt het besluit om hogere waarden toe te staan door het college van Burgemeester en Wethouders genomen.
Voor de aanleg en verandering van provinciale bronnen (bijvoorbeeld een provinciale weg) ligt de bevoegdheid bij Gedeputeerde Staten van de provincie (dit geldt niet voor woningbouw!). Gemeenten of provincies kunnen een dergelijk besluit op verzoek nemen, maar zullen dit vaak op eigen initiatief doen. Een vaststelling van hogere waarden mag alleen als maatregelen onvoldoende doeltreffend zijn, of als ze stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële bezwaren hebben. Burgemeester en Wethouders moeten hun besluit zelf motiveren. Hiervoor is een eigen hogere waardebeleid een goed hulpmiddel. Veel gemeenten hebben dat, al dan niet in regionaal verband, al in gang gezet. Op de voorbereiding van een ‘besluit hogere waarden’ is de procedure van afdeling 3.4 Awb(opent in nieuw venster)(verwijst naar een andere website) van toepassing. Wordt de hogere waarde vastgesteld ten behoeve van de vaststelling of herziening van een bestemmingsplan, dan moet het ontwerpbesluit hogere waarden tegelijkertijd met het ontwerpbestemmingsplan ter inzage worden gelegd. De vaststelling van een bestemmingsplan mag niet in strijd zijn met het ‘besluit hogere waarde’.
Wil de gemeenteraad toch een bestemmingsplan vaststellen in afwijking van het ontwerpbestemmingsplan, en het is daardoor in strijd met het ‘besluit hogere waarden’, dan moet de raad haar besluit aanhouden tot een nieuw besluit hogere waarde is genomen. Interimwet Stad en milieu In uitzonderlijke gevallen kan de gemeente toch een hogere geluidsbelasting op geluidsgevoelige bestemmingen toestaan dan op basis van de Wgh mogelijk is. Dit kan op basis van de Interimwet Burgerinitiatief MFA
56
Stad en milieu. Op basis van deze wet krijgen gemeenten de mogelijkheid af te wijken van wettelijke normen voor bodem, geluid, lucht, stank en ammoniak. Zij kunnen alleen een afwijkingsbesluit nemen als dit leidt tot zuinig en doelmatig ruimtegebruik en een optimale leefomgevingskwaliteit. Door de stad- en milieubenadering kunnen bepaalde gewenste ruimtelijke ontwikkelingen toch plaatsvinden. Hogere waarden voor geluid die op basis van deze wet worden vastgesteld, moeten in latere Wghprocedures gerespecteerd worden. Cumulatie Het komt voor dat een woning of een andere geluidsgevoelige bestemming zich in twee of meer geluidszones van aparte geluidsbronnen bevindt. In een dergelijke situatie is een onderzoek naar de gecumuleerde geluidsbelasting noodzakelijk. Wordt een hogere-waardenprocedure gevolgd, dan moet het bevoegd gezag motiveren dat de gecumuleerde geluidsbelasting aanvaardbaar is.
Burgerinitiatief MFA
57