Bijlage 2 uitgewerkte knoppen

Bijlage Knoppen A-K N.B. Bij veel knoppen zijn geen extra kosten gemoeid, behalve de kosten voor extra ambtelijke capaciteit. Maatregel L (doorverwijzen Wlz) is reeds opgenomen in de begroting 2022.

Thema 1 Toegang en instroom A. Investeren in uitvoering preventie Voorschoten Voor Elkaar Naam knop

Investeren in uitvoering preventie Voorschoten Voor Elkaar

Bestaande maatregel

De brede welzijnsorganisatie Voorschoten Voor Elkaar verzorgt de lokale toegang tot het sociale domein. Zij organiseert en faciliteert een aanbod van activiteiten en diensten die bijdragen aan het behalen van de doelen uit de maatschappelijke agenda. De preventieve activiteiten en diensten zorgen ervoor dat inwoners zo vroeg mogelijk in beeld zijn en voorkomen (onnodige) doorstroom naar zwaardere en/of geïndiceerde zorg. De opdracht aan Voorschoten voor Elkaar is waar mogelijk in te zetten op collectieve, vaak laagdrempelige voorzieningen die vroegtijdig ingezet kunnen worden als mensen problemen hebben of om juist te voorkomen dat mensen problemen krijgen of deze onnodig groter worden. Hiermee kan gebruik van duurdere professionele zorg vaak worden verminderd of zelfs worden voorkomen. Een ander deel van de opdracht is tijdig, zo vroeg mogelijk individuele ondersteuning bieden. Hiermee kan op tijd met de inwoner(s) gekeken worden wat ze nodig hebben, of wellicht steun in het netwerk te vinden is of dat ze ‘informele’ zorg weten te organiseren. Sowieso zet het sociaal werk altijd in op het uitzoeken hoe ze de inwoner(s) kan versterken om het weer zelf te kunnen. Als meer zog nodig is, maakt Voorschoten voor Elkaar samen met de inwoner een plan over wat dan, heel gericht en kan deze zorg vermoedelijk van kortere duur zijn, omdat de zorg er op tijd/eerder bij is.

Problemen die inwoners en jongeren ervaren zijn onder andere problemen met financiën en huisvesting, daarom is naast het sociaal werk en het jongerenwerk, ook de inzet van materiele ondersteuning door het sociaal raadsliedenwerk van essentieel belang. Deze materiële problemen kunnen bijvoorbeeld overbelasting van ouders tot gevolg hebben, dit kunnen vervolgens redenen zijn voor spanningen binnen de relatie en/of met de kinderen. Mensen psychosociaal ondersteunen heeft alleen maar zin als ook en soms juist eerst de materiële problemen aandacht krijgen.

Doel bestaande maatregel

Voorschoten Voor Elkaar draagt met haar aanbod van activiteiten en diensten (welzijnswerk) bij aan het behalen van de doelen uit de maatschappelijke agenda en voorkomt daarmee doorstroom naar zwaardere vormen van zorg: 1. Inwoners hebben een gezonde leefstijl; 2. Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk en kunnen zo lang mogelijk de regie over hun eigen leven behouden; 3. Inwoners groeien gezond en veilig op en kunnen zich maximaal ontwikkelen; 4. Voorschoten is veilig en er is sociale cohesie; 5. Er is een duurzaam systeem voor zorg en ondersteuning; de ondersteuning vindt dichtbij huis plaats; 6. Inwoners die hulp nodig hebben, krijgen de juiste ondersteuning op tijd.

Pagina 1 van 13

Huidige kosten

+/- 1,2 miljoen

Type knop

Meer

Omschrijving knop

Verhogen van de subsidie aan Voorschoten Voor Elkaar, waarmee extra ingezet kan worden op doel 2, 3 en 6, waardoor doorstroom naar zwaardere, duurdere zorg beter voorkomen wordt. 1.

2.

3.

Uitbreiding van de huidige formatie individueel sociaal werk (voorheen maatschappelijk werk) met 36 uur. Voorschoten voor Elkaar heeft nu tijdelijk een werker ingehuurd voor 24 uur, met specifieke kennis en ervaring in het werken met jeugdigen en gezinnen. Haar caseload is vol, in de huidige jeugdsamenwerking is bij het verdelen van aanmeldingen tussen Cardea, de jeugdconsulenten en VvE een zeg maar ‘grijs gebied’. Als de aanmelding door VvE niet overgedragen kan worden (aan de JC of Cardea), pakt deze tijdelijke medewerker ze op. We schatten in dat, zolang de jeugdsamenwerking nog niet nader aangescherpt is, dit nodig blijft en hier meer uren voor nodig zijn, daarom 1 Fte. Uitbreiding formatie jongerenwerk met 32 uur. De huidige formatie jongerenwerk is 60 uur. Om extra in te kunnen zetten op onder andere de aanwezigheid op straat en op school van het jongerenwerk zijn meer uren nodig. Hiermee kan het jongerenwerk de jongeren eerder bereiken (ze kunnen vaker langskomen als er wat is, ze worden op school gezien en ze worden eerder gezien op straat), zodat ze er vroeger bij zijn als schooluitval dreigt. Door op het basisonderwijs meer aanwezig te zijn via preventieve voorlichtingen en activiteiten, weten jongeren tijdig wie de jongerenwerkers zijn en is de stap kleiner om een vraag te stellen.

Met bijvoorbeeld een JIP (jongeren informatiepunt) zorg je ook op andere plekken voor het verlagen van de drempel om een vraag te stellen. Bekend is dat drugs, blowen, een groot probleem is onder jongeren. Als het jongerenwerk vaker aanwezig is op straat, krijgen de jongerenwerkers meer inzicht in hoe ‘de lijnen lopen’ en kunnen ze gerichter adviseren richting andere professionals. Bijvoorbeeld om ouders (eerder) aan te geven wat er speelt. Uitbreiding van de sociaal raadslieden formatie met 18 uur (huidige formatie is 14 uur). Voorschoten voor Elkaar ziet dat materiele vragen (schulden, huisvesting, toeslagen) een groot onderdeel uitmaken van de aanmeldingen die ze binnen krijgen. Daarnaast spelen materiële vragen ook bijna in alle aanmeldingen die ze krijgen voor gezinsondersteuning. Met deze uitbreiding hebben de sociaal raadslieden meer formatie om hierop in te zetten en is er ook een betere aanwezigheid van deze kennis, aangezien er nu slecht twee dagen per week een sociaal raadsvrouw aanwezig is. Meer uren voor Sociaal Raadsliedenwerk betekent meer uren sociaal werk beschikbaar voor bijvoorbeeld mantelzorgers. Nu ondersteunt het sociaal werk regelmatig bij materiële vragen, omdat het sociaal raadsliedenwerk vol zit.

Gevraagde investering

2,4 Fte sociaal werk, is € 168.000,- per jaar (€ 70.000,- per Fte per jaar)

Inschatting besparing

Onbekend.

Verwachte termijn besparing

Bij aanvang extra inzet.

Effect jeugdige en gezin



   

Meer laagdrempelige hulp dichtbij huis voor alle inwoners, doordat er meer (preventieve) expertise en capaciteit beschikbaar is binnen Voorschoten voor Elkaar. Eerder in beeld krijgen van jongeren die ondersteuning nodig hebben. Beter en sneller afhandelen van materiele vragen. Meer capaciteit voor ondersteuning van mantel zorgende ouders. Versterken van het informele netwerk van ouders.

Pagina 2 van 13





Voorkomen van een wachtlijst bij Voorschoten voor Elkaar. Met de huidige capaciteit bij Voorschoten voor Elkaar en het gegeven dat zij meer aanmeldingen oppakken vanwege de beperkte huidige formatie van jeugdprofessionals, is de kans reëel dat ook bij Voorschoten voor Elkaar een wachtlijst gaat ontstaan. Normaliserend effect.

Effect maatschappij

Het welzijnsniveau van de Voorschotenaren gaat erop vooruit binnen een dorp waarin iedereen mee kan doen. Hierdoor is er onder de inwoners minder behoefte aan zwaardere hulp of het onderscheid scherper waarom iemand wel of niet meer hulp nodig heeft. Hiermee vergroten we de kans dat het geld dat we uitgeven aan specialistische zorg ook echt ten goede komt aan die inwoners die het nodig hebben. Daarbij zal er door de extra inzet van jongerenwerk minder druk zijn op de openbare orde en veiligheid.

Risico’s

Er blijft te weinig formatie binnen de gemeente, waardoor er onvoldoende ingezet kan worden op het bepalen, monitoren en evalueren van de resultaten van de preventie. Daarnaast zijn de effecten van de huidige inzet nog onvoldoende bekend, waardoor ook niet ingeschat kan worden of de investering terugverdiend wordt.

Verwachte meerkosten op termijn

Onbekend.

B. Join US Naam knop Type knop Omschrijving knop

Gevraagde investering

Join US Nieuw Opzetten van twee groepen voor jongeren met chronische eenzaamheid, ter voorkoming van ergere problematiek (bijv. verslaving of depressie) en versterken weerbaarheid, i.s.m. Join Us en het jongerenwerk. Totaal bereik is circa 40 jongeren per jaar. Vanaf 2022  € 9.500 per jaar voor opleiding jongerenwerkers en licenties e.d.  8 uur per week inzet jongerenwerk, dit kan niet binnen de huidige subsidie, kosten 0.25 fte jongeren werk zijn ongeveer €15.000.  Vooraf dient onderzocht te worden in hoeverre Voorschoten Voor Elkaar bereid is het programma te implementeren in haar organisatie. Dit maakt in totaal een bedrag van €24.500 per jaar.

Inschatting besparing

Er wordt een besparing verwacht door:  Minder instroom in jeugdhulp door snelle signalering en preventieve hulp.  Kortere jeugdhulptrajecten omdat professionals die jongeren al onder begeleiding hebben hen eerder durven los te laten.  Sterkere, meer weerbare burgers met een goed sociaal netwerk op latere leeftijd minder aanspraak op sociale voorzieningen maken.  Jongerenwerkers breder worden opgeleid en kunnen deze kennis en vaardigheden ook in hun werk met andere jongeren toepassen. De gemiddelde kosten voor een behandeling in de GGZ bedragen in 2020 4.227 euro per jaar. Wanneer door Join US 6 jongeren niet in een traject terecht komen worden de kosten al teruggehaald. Daar zijn nog niet de kosten voor interventies als Halt, schooluitval, verslavingszorg in meegenomen. De daadwerkelijke besparing zal dus groter zijn.

Pagina 3 van 13

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

2022 De eenzaamheid van de jongere wordt gesignaleerd en opgevangen binnen het project, de sociale redzaamheid neemt toe en de eenzaamheid neemt af. De jongere zal beter functioneren binnen het gezin. Meer gelukkige, zelfredzame burgers, minder schooluitval, minder of kortere aanspraak op jeugdhulp, minder druk op de openbare orde en veiligheid door extra inzet jongerenwerk.

C. Schooladviesdienst inzetten voor ondersteuning bij onderwijsgerelateerde sociaal-emotionele problematiek Naam knop Type knop Omschrijving knop

Schooladviesdienst inzetten voor ondersteuning bij onderwijsgerelateerde sociaal-emotionele problematiek (SAD light) Nieuw Investeren in extra hulp en ondersteuning gericht op sociaal emotionele problematiek van de jeugdige binnen het onderwijs, waardoor het gebruik van jeugdhulp omlaaggaat. De SAD, nu actief in Wassenaar, zou dan ook in Voorschoten actief worden. De ondersteuning vanuit de samenwerkingsverbanden Passend Primair Onderwijs (PPO) is onvoldoende om docenten tijdig te kunnen ondersteunen bij het omgaan met (signalen van) sociaal emotionele problematiek bij leerlingen. Hierdoor komt passende ondersteuning binnen het onderwijs regelmatig (te) laat van de grond, waardoor leerlingen lange tijd niet goed meedraaien op school of zelfs uitvallen. Dit is van invloed op de algehele sociaal emotionele ontwikkeling van het kind, waardoor deze jongeren in de jeugdhulp terecht komen.

Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Risico’s

Indien er eerder wordt ingezet op de juiste ondersteuning op school, waar nodig in combinatie met jeugdhulp als integraal arrangement, kan verdere opschaling in jeugdhulp voorkomen worden. De SAD heeft de expertise om scholen goed te begeleiden bij sociaal emotionele problematiek onder leerlingen, de verbinding te maken en afbakening te vinden met jeugdhulp en het betrekken van schoolmaatschappelijk werk. Nader te onderzoeken. Afhankelijk van investering 2022 en verder Jeugdigen kunnen beter meekomen op school en krijgen eerder en passender de juiste ondersteuning op school, waardoor ze zich sociaal-emotioneel beter ontwikkelen, omdat er minder sprake is van onderwijsachterstanden, verzuim en-/of uitval. (Betere) ondersteuning bij sociaal-emotionele problematiek die onderwijs gerelateerd is, zal het gebruik van jeugdhulp doen afnemen. Waar nodig kunnen sluitende integrale arrangementen worden opgesteld en is er een zorgvuldiger afbakening mogelijk. Leerlingen komen beter mee op school en ontwikkelen zich sociaalemotioneel beter. Er is minder sprake van onderwijsachterstanden, verzuim en uitval. Hierdoor minder overlast op straat, minder gebruik van (preventieve) jeugdhulpvoorzieningen en betere arbeidsmarktparticipatie. Er moet voldoende capaciteit zijn binnen het onderwijs om deze maatregel intern in het beleid op te nemen.

Sinds de coronacrisis liggen de prioriteiten op het organiseren van de basis onderwijstaken. Daarbij is er meer sprake van overbelasting onder het personeel en de schoolbesturen.

D. Besparing op Halt Naam knop

Besparing op Halt

Pagina 4 van 13

Bestaande maatregel Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop Omschrijving knop Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij Risico’s Verwachte meerkosten op termijn

Halt levert drugs- en criminaliteitspreventie op scholen Preventie en vroegsignalering € 7.000,Stop Stoppen subsidie Halt € 7.000 Afhankelijk van mogelijkheden doorbreken huidige subsidie Er zijn geen preventieve cursussen e.d. voor jeugdigen De bezuiniging heeft mogelijk nadelig effect op preventie en andere terreinen, zoals de openbare orde en veiligheid. Zie effecten Onbekend

E. Gebruik van afwegingskader voor zorginzet intensiveren Let op: in bijlage 1, punt 5 wordt specifiek voor het onderwijs ingegaan op het thema afbakening. Onderstaande maatregel richt zich op het brede jeugdveld. Naam knop Bestaande maatregel

Doel bestaande maatregel

Huidige kosten Type knop Omschrijving knop

Gevraagde investering Inschatting besparing

Gebruik van afwegingskader voor zorginzet Uit de Jeugdwet volgt dat een gemeente geen jeugdhulp hoeft te verstrekken voor zover de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige of zijn ouder(s) toereikend zijn (artikel 2.3 lid 1 Jeugdwet). Hieronder valt ook de gebruikelijke zorg: zorg die verwacht mag worden van de ouders/verzorgers. Op dit moment zijn de basisafwegingen zoals genoemd in de Jeugdwet opgenomen in de verordening en de beleidsregels. Van de lokale toegang (inclusief huisartsen en G.I.’s) wordt verwacht dat op basis van hun eigen beroepsnormen minimaal deze afwegingen worden toegepast. Het gebruik van een afwegingskader kan medewerkers in de toegang helpen om te bepalen wat de jeugdige en het gezin zelf kunnen doen (gebruikelijke hulp, inzet netwerk) en wat er noodzakelijk is om vanuit jeugdhulp te bieden (vrij toegankelijke en geïndiceerde jeugdzorg). Uitvoeringskosten Meer In samenwerking met alle verwijzers (toegang lokaal, huisartsen, G.I., scholen) wordt een afwegingskader voor Voorschoten opgesteld. Doel is om alle verwijzers met dit kader te laten werken om zo uniform mogelijk een afweging te kunnen maken voor het al dan niet inzetten van jeugdhulp. Met andere woorden: of de jeugdige nu aanklopt bij de huisarts, Voorschoten voor Elkaar of de gemeente: iedere hulpvraag wordt op gelijke wijze beoordeeld.

Door de uniforme werkwijze worden jeugdigen minder verwezen naar geïndiceerde jeugdzorg en wordt er meer ingezet op lichtere, minder kostbare voorzieningen en/of lichtere trajecten binnen de geïndiceerde zorg. Bijvangst is ook dat de samenwerking tussen alle partijen verbeterd kan worden (“kennen en gekend worden”). Inzet ambtenaren en daarmee het maken van keuzes in de prioriteiten. Zolang er nog ruimte zit in het verbeteren van de lokale toegang, kan een afwegingskader bijdragen aan het voorkomen en verlagen van de instroom in de geïndiceerde jeugdhulp en daarmee het verlagen van de kosten. Het percentage van het aantal kinderen in zorg neemt op deze manier af.

Pagina 5 van 13

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij Risico’s

De totale besparing is lastig in te schatten omdat er moeilijk in te schatten is om welke aantallen het gaat. Maar stel dat door het afwegingskader er 10 kinderen niet in de GGZ terecht komen en 10 kinderen 25% minder ambulante hulp ontvangen dan is er al een besparing van 59.840 (10 keer gemiddeld 4227 euro GGZ zorg en 10 keer 25% van 7028 euro). Direct Alle verwijzers werken op dezelfde wijze en bij iedere jeugdige en elk gezin wordt een goede beoordeling gemaakt van de eigen kracht, de mogelijkheden van het inzetten van eigen familie en vrienden en het nut en de noodzaak om eventueel geïndiceerde jeugdzorg in te zetten. Waar nodig wordt ondersteuning geboden om de jeugdige en zijn gezin te helpen bij het inzetten van de eigen kracht. Zie effect jeugdige en gezin AEF stelt dat de instroom in de jeugdhulp verlaagd kan worden en daarmee kosten bespaard kunnen worden met een goed werkend afwegingskader. In het onderzoek bleek dat een afwegingskader alleen goed werkt wanneer er voldoende is ingezet op het versterken van de kwaliteit van de toegang. Tegelijkertijd bleek echter dat wanneer de kwaliteit van de toegang hoog genoeg is, een afwegingskader niet tot extra scherpe afwegingen leidt.

F. Versobering maatwerk binnen jeugdwet Naam knop Type knop Omschrijving knop

Versobering maatwerk binnen jeugdwet Minder In het beleid en de uitvoering komt nadruk te liggen op de eigen verantwoordelijkheid van de gezinnen, waarbij zij eerst zelf aan zet zijn om oplossingen te vinden i.s.m. hun netwerk. Daarna zijn bijvoorbeeld algemene voorzieningen zoals Voorschoten voor Elkaar en het onderwijs aan zet en pas als laatste optie (sluitstuk) de geïndiceerde tweedelijns jeugdhulp. Binnen deze tweedelijns jeugdhulp wordt vervolgens streng gekeken naar de benodigde inzet en wordt ingezet op de gecontracteerde zorg. Dit betekent dat gezinnen alleen bij uitzondering gebruik kunnen maken van een nietgecontracteerde aanbieder. Ook wordt bij het toekennen van een PGB goed gekeken naar de inhoudelijke noodzaak tot een PGB om te voorkomen dat er een grote verschuiving van ZIN naar PGB plaatsvindt. Daarnaast wordt altijd gekozen voor de meest dichtstbijzijnde, passende zorgaanbieder/locatie. Wenst het gezin gebruik te maken van een aanbieder/locatie die verder weg gelegen is terwijl er een passende locatie dichtbij is? Dan zijn zij zelf verantwoordelijk voor het vervoer.

Gevraagde investering

Inschatting besparing

In Wassenaar is de suggestie geopperd dat er producten uit de productencatalogus van het SbJH gehaald zouden kunnen worden. De productencatalogus staat op de website van het Servicebureau. Er kan gekozen worden voor het verwijderen van een product, al betekent dit dat in de praktijk dit product op een andere manier door de gemeente moet worden ingekocht. De zorg zelf is namelijk wel nodig, er kan bovendien wettelijk gezien niet gezegd worden ‘we kopen geen verblijf meer in’ o.i.d. Geen andere dan voldoende toegangscapaciteit en voldoende beleidscapaciteit. De toegang moet hierop getraind worden en het beleid moet aangepast worden. Het is lastig in te schatten welke besparingen er kunnen plaatsvinden door het beleid en afwegingskader strakker toe te passen. De besparing zal veelal op casusniveau plaatsvinden en niet structureel binnen een product. Stel dat een gezin met een vraag om individuele begeleiding voor een 1 uur per week minder begeleiding nodig heeft door de inzet van een vrijwilliger of het eigen

Pagina 6 van 13

netwerk, dan is de besparing op jaarbasis € 3.800. Als een dergelijke besparing voor 10 gezinnen zou gelden, loopt de besparing op tot € 38.000. Daarentegen zullen er mogelijk meer kosten zijn voor het in de kracht zetten van het gezin door bijvoorbeeld het preventieve veld.

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Risico’s

Verwachte meerkosten op termijn

Voorstel besparing: inschatting tussen de € 25.000 en € 50.000 Vanaf 2021, afhankelijk van de duur van de huidige indicaties Als de maatregel ‘dichtbij + passend’ gehanteerd wordt zullen gezinnen niet altijd gebruik kunnen maken van de aanbieder/locatie van voorkeur of zelf de kosten voor vervoer moeten dragen. Dit kan een tweedeling meebrengen tussen ouders die dit kunnen betalen en ouders die dit niet kunnen betalen. De maatregel zou inhoudelijk gezien geen gevolgen moeten hebben want de passendheid staat voorop. Zoals ook genoemd in de maatregel bestedingsruimte (bijlage 1 maatregel 3) kan langer moeten wachten op geïndiceerde zorg door eerst de eigen kracht in te zetten leiden tot verzwaring van de zorgvraag maar mogelijk ook tot het oplossen hiervan.  Bij een zeer strenge toegang kan het gebeuren dat veel burgers pas hulp krijgen als hun problemen hoog zijn opgelopen en dat hulpvragers geheel van de radar verdwijnen of juist als ‘draaideurcliënten’ steeds opnieuw aan de poort kloppen.  Verhoging van de administratieve lasten doordat er meer maatwerk en PGB vragen komen om wachtlijsten te omzeilen. Ook kunnen er meer conflicten ontstaan omdat vaker het gesprek aangegaan moet worden welke locatie passend is en of de gemeente het vervoer moet financieren of niet.

Zoals ook genoemd in de maatregel bestedingsruimte kan langer moeten wachten leiden tot verzwaring van de zorgvraag en daarmee de kosten. Maar het tegenovergestelde kan ook gebeuren.

G. ACT team Thema Naam voorziening/maatregel Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: korte neutrale omschrijving

Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: doel huidige maatregel/voorziening Huidige kosten Type knoppen

Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering

Toegang en instroom Inzet ACT-team (adviseren, coördineren en transformeren) Het ACT-team adviseert en coördineert in multiproblem- casuïstiek en opereert op het snijvlak van zorg en veiligheid. Het ACT-team is op meerdere domeinen operatief: In jeugdzaken, in volwassenzaken en in situaties waarin inwoners overlast plegen aan bestuurders, hiervoor hebben de ACT’ers een kort lijntje met het college en de politie. Daarnaast hebben de ACT’ers een actieve en ondersteunende rol t.a.v. Veilig Thuis meldingen. Als procesregisseur brengt de ACT’er alle partijen die van belang zijn (dus ook niet-jeugdhulppartijen) in het ondersteunen van het gezin bij elkaar. Het ACT-team activeert de juiste partijen in multiproblematiek en stemt hulpverlening op elkaar af, waardoor multiproblematiek efficiënter wordt aangepakt en het aantal cases daardoor kan afnemen. De ACT’ers houden (potentiële) overlastplegers op afstand van de bestuurders. €118.000,- voor 1,27fte inzet. Stoppen, minder en nieuw

Stoppen Per juli 2021 het contract voor het ACT team laten verlopen. Het stoppen van de contracten an sich vraagt niet om investering, maar het gat dat valt in het lokale veld wel; er zal geïnvesteerd moeten worden in het opvullen van het gat dat ontstaat. Meer taken zullen bij andere professionals (Voorschoten voor Elkaar, Wmo, jeugd en politie) komen te liggen. Voor deze taken, onder bij andere de jeugdconsulenten, zijn fte’s en expertise nodig.

Pagina 7 van 13

Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij

Risico’s Verwachte meerkosten op termijn

Aanvullende opmerkingen Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij Risico’s

Verwachte meerkosten op termijn Aanvullende opmerkingen Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij Risico’s

€118.000,- per jaar op de korte termijn Nihil, gezien er een gat ontstaat dat opgevuld moet worden. De ingezette hulpverlening is minder of niet op elkaar afgestemd, waardoor trajecten langer kunnen gaan duren en meer kunnen gaan kosten. Er is geen coördinatie op de aanpak multiproblematiek en veiligheidszaken. Er zullen meer overlastplegers in de wijk zijn, zorgmijders worden niet bereikt en er is geen vangnet voor inwoners die bestuurders lastigvallen. Dit zorgt voor druk op de openbare orde en veiligheid. Toename en ernstiger worden van kostbare multiproblematiek. Coördinatie op zorgmeldingen verslechtert. Overlastgevers bereiken bestuurders eenvoudiger, hier zijn bestuurders veel tijd aan kwijt. In achtneming van bovenstaande risico’s en effecten zal het opheffen van het ACT-team zonder het te vervangen door een team van gelijkwaardige professionals de nodige kosten met zich meebrengen. Hoe hoog deze kosten zijn is vooraf moeilijk in te schatten. De meerkosten liggen op het gebied van jeugdhulp en volwassenzorg vanwege langere en inefficiëntere trajecten en het op andere wijze tegengaan van toename van overlastgevers en zorgmijders, bijvoorbeeld vanuit openbare orde en veiligheid. Geen Minder Halveren inzet ACT-team Geen €59.000,- op de korte termijn. geen Er zal een prioritering gemaakt moeten worden in de taken van ACT, gezien de caseload nu al erg hoog is.

Taken ten opzichte van overlastgevers zullen dan minder prioriteit hebben dan die van de veiligheid van jeugdigen in schrijnende casuïstiek. Onder andere taken gericht op multiproblematiek en overlastgevers zullen komen te vervallen. Meer zorgmijders en overlastgevers op straat en richting bestuurders, dit zorgt voor extra druk op de openbare orde en veiligheid. Het ACT-team is de spilfunctie op het snijvlak van zorg en veiligheid en zorgt daardoor voor de nodige korte lijntjes tussen jeugdhulp, Wmo en OOV. De samenhang tussen deze domeinen zal vervagen. De kans op toename van overlast en multiproblematiek. Hogere kosten aan hulpverleningstrajecten binnen multiproblemhuishoudens en aan overlastgevers. Geen Nieuw Inhuur van ACT-team vervangen door aanstellen procesregisseurs Max. +/- €105.000,- (bij 1,27fte, schaal 10) €13.000,Procesregie wordt een vaste functie in het lokale veld. De procesregisseur voert ongeveer dezelfde taken uit als het huidige ACT-team, maar de functie wordt gebruikt voor het realiseren van grip op de instroom bij de nieuwe toegangsorganisatie. De functie richt zich met name op het regisseren van multiproblemcasuïstiek (combi jeugd en Wmo), er is een kort lijntje met OOV en de procesregisseur houdt overlastgevers op afstand van bestuurders.

De procesregisseur zorgt voor netwerkbijeenkomsten en zorgt voor eenduidige communicatie tussen verschillende op het gezin betrokken partijen. De gemeente is verantwoordelijk voor de taakomschrijving en krijgt zo meer grip op de uitvoering van haar beleid. Door het in dienst nemen van de medewerkers in plaats van op detacheringsbasis het ACT-team in te huren, zijn de kosten daarbij lager. De functie van de procesregisseur is meer afgestemd met de (wettelijke) taken van de gemeente die voortvloeien uit het beleidsplan sociaal domein. Inwoners kunnen hierdoor efficiënter geholpen worden. Wegvallen van lijn met moederorganisaties van het huidige ACT-team en daarmee kennis en expertise. De procesregisseurs zullen gebruik moeten maken van het kennis- en opleidingsaanbod van de gemeente.

Pagina 8 van 13

Verwachte meerkosten op termijn

Geen.

Thema 2 Uitvoering en zorglevering geïndiceerde zorg

H. Interdisciplinaire afwegingen voor de duurste gezinnen Naam knop Bestaande maatregel

Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering

Inschatting besparing

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Interdisciplinaire afwegingen voor de duurste gezinnen In het actieplan jeugdhulp 2019-2021 is als knop opgenomen om de top 20 meest complexe jeugdigen te screenen op integrale en meest passende hulp. Uit analyse blijkt dat deze jeugdigen vaak gebruik maken van intensieve hulp, meerdere vormen van hulp door verschillende organisaties en gedwongen hulp. Inschatting is dat er binnen het gezin sprake is van multiproblematiek. Verbeteren van de hulpverlening aan deze 20 gezinnen en het leren van lessen die toegepast kunnen worden op het beleid. Geen Meer We stellen voor om de maatregel, zoals ook omschreven in het actieplan, uit te voeren. Hier is tot nu toe gezien de capaciteit geen ruimte voor geweest. De kosten zullen vooral bestaan uit de inzet van de jeugdconsulenten en kwaliteitsmedewerker om de gezinnen te screenen en vervolgens met alle betrokkenen in gesprek te gaan over de in te zetten hulp. Vanuit beleid en kwaliteit van de verschillende domeinen zal een proces en richtlijn opgesteld moeten worden. Gezien de beperkte capaciteit op dit moment is mogelijk uitbreiding nodig binnen de gemeente. Het prioriteren en aanpakken van achterliggende oorzaken kan betekenen dat er meer vanuit hulp vanuit andere wettelijke kaders nodig is en minder vanuit de Jeugdwet. Naar verwachting zal er in eerste instantie meer kosten worden gemaakt in andere domeinen.

Een effectieve aanpak van achterliggende problemen kan op termijn leiden tot minder kosten in de desbetreffende domeinen. Het noodzakelijke casusoverleg met diverse (specialistische) professionals zal echter ook kosten met zich meebrengen, daarbij zal er steviger ingezet moeten worden op de regie door een jeugdconsulent volgens de 1gezin, 1 plan, 1 regisseur methodiek. Voor de maatregel is het in beginsel niet nodig dat elke casus die interdisciplinair afgewogen wordt tot een besparing leidt. Er zijn echter weinig gegevens van de totale effecten als gedurende langere periode structureel de casussen die voldoen aan de criteria Interdisciplinaire afweging. 2022 en verder Verwacht effect is dat de hulp integraler en effectiever kan worden ingezet. Gezinnen krijgen passendere ondersteuning geboden en niet-passende hulp wordt sneller stopgezet. In bepaalde gevallen wordt zware hulp onnodig (lang) geboden, terwijl er eerder afgeschaald zou kunnen worden naar lichtere of alternatieve hulp, of wordt er te vaak met hulp ‘gestapeld’ zonder vorm van evaluatie. Door een interdisciplinaire afweging kan dit eerder gesignaleerd worden. Betere maatschappelijke participatie door meerdere gezinnen door meer integrale, effectievere inzet van en afstemming tussen hulpverlening.

Een bekend voorbeeld is dat wetenschappelijk bepaald is dat als gezinnen met armoede en schulden te maken hebben, er veel stress is en minder goede keuzes worden gemaakt. Dit heeft ook effect op het kind: trajecten zijn minder succesvol omdat ouders teveel andere problemen hebben, die eerst opgelost moeten worden zodat er lucht en ruimte komt voor het aan de slag van met opvoedproblematiek. En vice versa.

Pagina 9 van 13

Risico’s

Naar verwachting zal er in eerste instantie meer capaciteit nodig zijn, daarnaast bestaat de kans dat er meer kosten worden gemaakt in andere domeinen, zoals Wmo en Participatie.

I. Resultaatgericht financieren per traject Naam knop Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: korte neutrale omschrijving

Resultaatgericht financieren per traject Bij resultaatgericht financieren krijgen aanbieders betaald aan de hand van het behaalde resultaat. Bij resultaatgericht financieren spreken toegang en jeugdhulpaanbieder aan het begin van een traject met de jeugdige en gezin af welk resultaat zij samen willen behalen. Het budget dat een aanbieder voor het traject krijgt, wordt aan het begin vastgesteld aan de hand van enkele standaard prijzen. Het budget is op cliëntniveau dan ook vaak niet passend. Gemiddeld over een groter aantal cliënten zou dat wel zo moeten zijn. Over het algemeen hebben aanbieders binnen een bepaald profiel een aannameverplichting voor een kind. Eén aanbieder is voor het integrale eindresultaat verantwoordelijk. Voordeel daarvan is dat de aanbieder om duurzaam resultaat te behalen ook onderaannemers van andere disciplines en bijvoorbeeld leerkrachten moet inzetten. In 2019 is hard gewerkt in de regio Haaglanden aan het opstellen van Profiel Indicaties: resultaatgericht financieren op basis van profielen. Dit is uiteindelijk niet gelukt door o.a. een rechtszaak die werd aangespannen door de aanbieders rondom de tarieven.

Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: doel huidige maatregel/voorziening

In 2021 wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor het alsnog toewerken richting resultaatgericht financieren per traject. Beleidstheorie is dat:  

  

Huidige kosten Type knop

Door het resultaat aan de voorkant helder te definiëren voor het hele gezin, het jeugdhulptraject efficiënter kan ingericht worden. Door een vaste trajectprijs aanbieders een prikkel hebben om de trajectduur te beperken. Dit leidt tot scherpere keuzes over afschalen en uitstroom, waardoor trajecten korter worden. Door de terugneemgarantie wordt voorkomen dat de hulp te snel wordt afgeschaald of beëindigd. Aan het eind van het traject wordt getoetst of het resultaat behaald is. Dit leidt tot minder terugval, en dus een afname van het aantal trajecten. Omdat de verantwoording per traject is, er geen uren per cliënt meer verantwoord hoeven te worden. Dit vermindert de administratieve lasten. Door het systeem van hoofd- en onderaannemers is er op cliëntniveau ontschotting van verschillende typen hulp.

Door bovengenoemde effecten zouden de kosten moeten dalen. De ervaringen met resultaatgericht financieren geven echter een zeer wisselend beeld. Sommige regio’s geven aan dat het hun geholpen heeft met grip krijgen op jeugdhulp en het beheersen van de kosten, elders lijkt het weinig effect op de kosten gehad te hebben en er zijn ook regio’s waar de kosten sterk toenamen na de invoering van resultaatgericht financieren. Het is daarom niet mogelijk om conclusies te trekken over het effect van deze maatregel. Resultaatgericht financiering is op dit moment in regionaal verband niet mogelijk. Stop

J. Begrenzing hoeveelheid toegekende uren in de tweedelijns jeugdhulp Naam knop

Begrenzing hoeveelheid zorg in de tweedelijns jeugdhulp (van de formule PxQ, prijs maal hoeveelheid)

Pagina 10 van 13

Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: korte neutrale omschrijving

Type knop Omschrijving knop

In 2021 wordt regionaal en dus ook in Voorschoten het richtinggevend kader ingevoerd. Dit is een individueel kader per aanbieder met daarin de gemiddelde zorglevering per product door deze aanbieder. Wanneer de hoogte van de jeugdhulpaanvraag (Q) significant hoger is dan het kader, wordt de dialoog aangegaan. Het richtinggevend kader wordt in 2021 verder ontwikkeld. Onderstaande knop wijkt af van het richtinggevend kader en daarmee de in de regio ingezette koers. Nieuw Er wordt voor Voorschoten specifiek een eigen normenkader ontwikkeld waarbij er, gebaseerd op de lokale situatie en wetenschappelijke inzichten, per product wordt bepaald wat de bandbreedtes zijn. Dit in tegenstelling tot de gemiddelden in het richtinggevend kader, die gebaseerd zijn op zorglevering. Voorbeeld van een norm is bijvoorbeeld een X aantal behandelingen in het product jeugd-GGZ basis. Of een maximum van X jaar voor behandeling. Is de zorgvraag niet opgelost? Dan moet vervolgens gekeken worden wat goede vervolgzorg is. Het is niet mogelijk om zonder gedegen onderzoek een normenkader in te stellen. Rechters zullen in dit geval de gemeente altijd in het ongelijk stellen omdat er geen objectieve basis is voor de restrictie in het aantal behandelingen, begeleidingsmomenten, etc.

Gevraagde investering

Inschatting besparing

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij

Risico’s

Het onderzoek dient onafhankelijk uitgevoerd te worden, waardoor er kosten zullen zijn voor het inhuren van een onderzoeksbureau. Er zullen offertes opgevraagd moeten worden om een goed beeld van de kosten te kunnen krijgen welke niet gering zullen zijn. Het is zonder eerst het onderzoek uitgevoerd te hebben lastig om uitspraken te doen over mogelijke besparingen. We weten immers niet wat de norm per product zal zijn. Ter illustratie kan een mogelijke besparing weergegeven worden: Stel dat uit het onderzoek blijkt dat 10 basis-GGZ behandelingen voldoende moet zijn voor een jeugdige of in ieder geval daarna niet meer effectief is. Er waren in 2020 90 cliënten die meer dan 10 basis-GGZ behandelingen ontvingen. Als bij deze jeugdigen de max. van 10 behandelingen was toegepast, was er een bedrag van € 292.194 minder uitgegeven. Een deel van deze jeugdigen zal naar de gespecialiseerde zorg overgaan omdat hun problematiek te complex blijkt voor de basis-GGZ. De besparing op korte termijn is dan minder dan € 292.194, maar op lange termijn wordt bespaard omdat een vervolgtraject specialistische GGZ eerder kan worden ingezet en niet te lang wordt doorgegaan in de basis-GGZ. Vanaf 2022, afhankelijk van de duur van de lopende indicaties.

Het gezin krijgt mogelijk minder behandelingen of kortere zorg en moet als de hulpvraag niet opgelost is overstappen naar andere voorzieningen en mogelijk naar een andere aanbieder. Er vindt mogelijk verschuiving plaats naar andere domeinen. Als blijkt dat de behandeling na X keer niet effectief genoeg is, moeten andere oplossingen gevonden worden die mogelijk niet in de jeugdzorg liggen. Dit kan tot hogere kosten in de andere domeinen leiden.  Het is moeilijk te voorspellen wanneer zorg effectief is en hoeveel zorgmomenten hiervoor staan. Het onderzoek kan dus ook tot de conclusie leiden dat het slechts voor een aantal producten gelukt is om een nieuwe norm te maken.  De gemeente kan in haar verordening de voorwaarden opnemen waaronder vormen van ondersteuning, hulp en zorg verkregen kunnen worden. Risico is dat aanbieders het contract op basis van het normenkader niet wensen te ondertekenen en/of naar de rechter stappen. Daarnaast is het inzetten van een normenkader een afwijking van het regionale beleid. Vraag is dan in hoeverre het nog gewenst en mogelijk is om een gezamenlijke inkoop uit te voeren wanneer Voorschoten afwijkt van de andere gemeenten.

Pagina 11 van 13



Het kan zeer confronterend zijn om te horen dat een vorm van zorg niet aanslaat bij het kind. En dat het gezin dus moet leren leven met de situatie. Dit kan tot veel weerstand en verzet leiden.

K. Q controle Naam knop

Q controle (controle of beschikking en declaraties matchen)

Omschrijving knop

De cliënt wordt gebeld om navraag te doen over ontvangen behandelingen. Daarmee kan gecontroleerd worden of de declaratie overeenkomt met de daadwerkelijk geleverde zorg. Is dit niet het geval? Dan kan na onderzoek overgegaan worden op terugvordering. Op termijn zal het een positief effect hebben omdat aanbieders zorgvuldiger zullen declareren. Ambtelijke capaciteit Dit hangt af van de uitkomsten van het onderzoek Afhankelijk van het moment van onderzoek en terugvordering Geen Geen  Het contract moet de mogelijkheden bieden om terug te kunnen vorderen. Dit moet nader onderzocht worden.  Het onderzoek is tijdsintensief en afhankelijk van de bereidheid van de klant om mee te werken.

Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij Risico’s

Thema 3 Uitstroom L. Doorverwijzen Wlz Naam knop Bestaande maatregel

Doorverwijzen Wlz (Wet langdurige zorg) Wanneer een kind of volwassene permanent toezicht nodig heeft en/of 24 uur per dag hulp of toezicht in de nabijheid nodig heeft, is een aanspraak op een indicatie vanuit de Wlz mogelijk. Verwijzers binnen de Jeugdwet kunnen de jeugdige doorververwijzen naar het CIZ voor indicatiestelling. In de huidige situatie worden (te) weinig jeugdigen toegelaten tot de Wlz door het CIZ. Het CIZ verwijst jeugdigen (te) snel door naar de Jeugdwet, hier hebben we als gemeente weinig grip op.

Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop Omschrijving knop

Gevraagde investering

Inschatting resultaat

Maatregelen vanuit het Rijk zijn nodig om doorstroom te versnellen. Vanuit het Rijk wordt gekeken naar mogelijkheden voor soepeler overgang en samengaan van wetgeving en controle op overlapping van Jeugdwet met Wlz die juridisch eenvoudiger is dan in de huidige situatie. De juiste zorg op de juiste plek en vanuit de juiste wetgeving. Op dit moment is er geen ruimte voor training van jeugdprofessionals in de Wlz en de afbakening met de Jeugdwet, vanwege een hoog verloop onder de jeugdconsulenten en de beperkte ureninzet kwaliteitsmedewerker. Meer Tot het moment dat het Rijk maatregelen neemt om de doorstroom te versnellen, kunnen er geen grote stappen genomen worden. Kleine stappen die wél gezet kunnen worden binnen Voorschoten zijn het aanscherpen van de werkprocessen op Wlz gerechtigdheid, overlap en doorverwijzing en het vervolgens trainen van de betrokken medewerkers. Er is tevens een regionale werkgroep Wlz actief. Wens is om aan te sluiten bij deze werkgroep. Voorschoten kan inzetten op het trainen van de lokale verwijzers jeugdhulp (jeugdconsulenten en ondersteuner jeugd en gezin) en overige jeugdprofessionals op de regelgeving Wlz. Inschatting is een bedrag van €20.000: Capaciteit van kwaliteitsmedewerker voor het ontwikkelen van de training, uren deelname jeugdconsulenten en ondersteuner jeugd en gezin.

We gaan er vanuit dat er jaarlijks getraind moet worden vanwege in- en uitstroom medewerkers en het scholen in nieuwe ontwikkelingen. Op basis van de huidige indicaties valt niet af te lezen of een jeugdige mogelijk recht heeft op een Wlz indicatie. Ervanuit gaande dat bij een Wlz

Pagina 12 van 13

indicatie er een grote zorgvraag is, is gekeken naar de jeugdigen met de hoogste declaratiebedragen in 2020 + een lange geschiedenis van jeugdzorg. Stel dat één van deze jeugdigen naar de Wlz overgezet zou kunnen worden zou een bedrag van circa € 100.000 per jaar bespaard kunnen worden. Let wel: dit betreft een grove schatting en is afhankelijk van de kenmerken van de cliënten die een verzoek doen tot indicatiestelling. Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij

Doorverwijzing naar het juiste domein Verschuiving van de kosten naar de Wlz

Pagina 13 van 13