Document · PDF

Bijlage 2 Advies gemeente Voorschoten nota schuldenbeheersing 2022

Gemeenteraad Voorschoten 30 juni 2022, gemeente voorschotenBij agendapunt: Nota schuldenbeheersing 20221.652 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Voorschoten T.a.v. College van B&W Leidseweg 25 2252 LA Voorschoten

Barneveld, 21 april 2022

Betreft: Advies nota schuldenbeheersing Voorschoten

Geachte heer, mevrouw, Op uw verzoek doen wij u bijgaand ons advies toekomen op de geactualiseerde nota schuldenbeheersing van de gemeente Voorschoten.

Met vriendelijke groet,

Hilko de Boer QC Eigenaar Finolia B.V. Hilko@finolia.nl Tel 06-22493754

Inleiding De gemeente Voorschoten werkt aan een actualisatie van de nota schuldenbeheersing. In de voorgaande nota (uit 2018) is een norm gehanteerd voor de netto schuldquote. Deze is destijds vastgesteld op 100%. De VNG hanteert een risico norm voor gemeenten van 130% en stelt tevens dat een waarde tussen 100% en 130% als risicovol wordt gezien. Het advies vanuit de VNG is om schulden af te bouwen als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt. Tevens is sturing en monitoring van belang, zeker als de quote zich tussen de 100% en 130% beweegt. Afhankelijk van het risicoprofiel van de gemeente wil dit echter niet zeggen dat de gemeente te veel risico’s neemt. Het is dan ook van belang één ander in samenhang en een breder perspectief te zien. In de geactualiseerde nota schuldenbeheersing zijn twee scenario’s uitgewerkt op basis van twee normen voor de netto schuldquote: 100% of 130% als maximum. De vraag die daarbij voorligt is de volgende: Dient de gemeente Voorschoten een netto schuldquote van 100% of 130% als maximum voor de komende vier jaar te hanteren?

Afwegingen in breder perspectief In de geactualiseerde nota is aangegeven wat de ambities van de gemeente zijn voor de komende periode. Om tot een afgewogen advies te komen hebben we de volgende vijf onderdelen daarin meegenomen: 1. Meerjarenraming Een gezonde financiële huishouding begint met een structureel sluitende meerjarenbegroting. Op basis van de Programmabegroting 2022 kunnen wij concluderen dat de begroting meerjarig sluitend is. Daarbij is een aantal gangbare uitgangspunten gehanteerd. 2. Provinciaal Toezichtbrief De provincie toetst uw begroting jaarlijks op een aantal punten. De conclusie van uw financieel toezichthouder is onder andere dat uw netto schuldquote weinig risicovol is (figuur 1). Tevens is de conclusie dat uw meerjarenbegroting structureel en reëel in evenwicht is. Wel wordt u geadviseerd terughoudend te zijn in het formuleren van nieuw structureel beleid. Aandacht wordt gevraagd voor de onzekerheden die er zijn met betrekking tot de ontwikkeling van het gemeentefonds en de opgaven die de gemeente heeft op verschillende terreinen.

Figuur 1. Conclusie provinciaal toezichthouder (bron: brief provinciaal toezicht begroting 2022).

3. Financiële kengetallen Voor een bredere kijk naar de financiële positie heeft de VNG een financiële conditie index opgemaakt. Deze index beziet de houdbaarheid van de gemeentefinanciën in een breder perspectief. Zo worden de actuele hoogte van de schuld, exploitatieresultaten, belastingdruk, investeringen en lopende uitgaven zowel apart als in samenhang beoordeeld. Voor de beoordeling wordt uitgegaan van, door de VNG opgestelde, aanvaardbare niveaus. Eén van de indicatoren is de netto schuldquote. De VNG hanteert hiervoor een rode signaalwaarde bij 130%. De vraag die hierbij gesteld kan worden, is of de gemeente Voorschoten in de financiële positie dusdanig negatief afwijkt dat een andere, lagere normering gehanteerd dient te worden.

Voor de financiële conditie index scoort de gemeente Voorschoten een ‘8’ op een schaal van ‘1’ tot ‘10’ (zie figuur 2). Dat resultaat mag als ‘goed’ of ‘gezond’ worden gezien. Het gemiddelde van alle Nederlandse gemeenten bedraagt ‘7,4’. De gemeente Voorschoten scoort dus beter dan het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten. Dit is gebaseerd op de werkelijke cijfers van 2020.

Figuur 2. Financiële conditie index1 gemeente Voorschoten.

Op de niveaus ‘Vermogenspositie’, ‘Exploitatie’(exclusief het resultaat 2020) en ‘Voorzieningenniveau’ scoort de gemeente goed. Op het gebied van weerbaarheid, uitgedrukt in de houdbaarheidsquote, scoort de gemeente Voorschoten minder goed (net als 167 andere gemeenten). Deze indicator geeft aan in hoeverre de gemeente in staat is om in een slechtweer scenario te kunnen ombuigen. Ook het exploitatieresultaat 2020 is nadelig. Daar staat tegenover dat de actuele begroting positieve resultaten laat zien. Op basis daarvan is het de verwachting dat dit kengetal in de toekomst eveneens groen scoort.

De Financiële conditie index wordt door de VNG opgemaakt op basis van de jaarcijfers van de Nederlandse gemeenten. Naast de individuele score van de gemeente, is aangegeven wat de gemiddelde score is van de Nederlandse gemeenten in de kolom ‘Gemiddeld’. In de kolom ‘Nederland’ zijn de cijfers van alle Nederlandse gemeenten bij elkaar genomen, als ware dat er sprake is van één grote gemeente. In de laatste twee kolommen is aangegeven hoeveel van de Nederlandse gemeenten een oranje of een rode score hebben. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de website van de VNG.

4. Woningbouwprognose Op basis van de actuele woningbouwprognose2 zien we voor de komende jaren een prognose van gemiddeld 225 woningen per jaar in de periode 2022-2025. Dit betreffen de gemeentelijke en particuliere initiatieven. Dit betekent dat de gemeente Voorschoten ook de komende jaren zal groeien. Deze groei gaat gepaard met investeringen, en zal tegelijkertijd ook de inkomsten van de gemeenten doen toenemen (algemene uitkering, gemeentelijke belastingen en heffingen).

5. Benchmark omliggende gemeenten Van een aantal omliggende gemeenten is het beeld qua aantal inwoners, woningen en de ontwikkeling van de netto schuldquote weergegeven in figuur 3. Daarbij hebben we gemeenten met een afwijkend profiel qua liquiditeitspositie, omvang en ambitie buiten beschouwing gelaten, zoals gemeente Wassenaar en Leiden. Vergelijking omliggende gemeenten (excl. Leiden en Wassenaar)

Gemeente Leiderdorp

Inwoners Woningen Netto schuldquote 1-1-2021 1-1-2022 1-1-2021 1-1-2022 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Werkelijk Begroot Werkelijk Begroot JR B B B B B Opmerkingen t.a.v. netto schuldquote 27.377 27.461 12.379 12.525 41% 64% 79% 104% 131% 125% Normering: de VNG normering (100% en 130%). Toelichting: "De oorzaak is enerzijds de 'afname' van de totale baten, omdat vanaf 2018 niet of in zeer geringe mate nog baten (en lasten) voor de grondexploitatie in de begroting voorkomen. Aan de andere kant zien we ook een toename van de voorgenomen investeringen volgens het investeringsplan, met de daaraan verbonden financieringsbehoefte. Hoewel de indicator oploopt, scoort de gemeente Leiderdorp voor 2022 'voldoende'." Opmerking: jaarlijkse groei van ca 100 woningen.

LeidschendamVoorburg

76.427

77.900

36.632

37.641

38%

52%

61%

58%

Rijswijk

56.914

56.955

27.700

28.143

71% 110%

96%

93%

88%

Zoeterwoude

8.843

9.636

3.740

3.940

28%

74%

76%

67%

65%

67% Normering: geen. Toelichting: geen. Opmerking: jaarlijkse groei van ruim 500 woningen. 87% Normering: in de toelichting is de normering van de VNG genoemd. Toelichting: "Door forse investeringen neemt de schuld de komende jaren toe, maar door de verkopen in RijswijkBuiten daalt deze tot een acceptabel niveau." 63% Normering: de VNG normering (100% en 130%). Toelichting: geen. Opmerking: jaarlijkse groei van zo'n 275 woningen.

Figuur 3. Overzicht van een aantal omliggende gemeenten met daarin opgenomen de kenmerken Inwoners, Woningen en ontwikkeling Netto schuldquote.

Uit figuur 3 blijkt dat de omliggende gemeenten wisselend omgaan met de netto schuldquote. Als een normering wordt toegepast, dan passen zij de VNG normering toe. 2

Van de gemeente Voorschoten hebben wij de actuele woningbouwprognose t/m 2027 ontvangen.

Advies over normering De financiële positie van de gemeente Voorschoten beoordelen wij als ‘gezond’. Dit baseren we op : -

een sluitende meerjarenraming tot en met 2025; een solide financiële positie, gestaafd door de financiële conditie index van de VNG; een netto schuldquote die zich onder de risiconorm van 130% beweegt. Een norm die de VNG als risicogrens hanteert; de beoordeling van uw provinciaal toezichthouder, die uw schuldquote als weinig risicovol beschouwd; een beoogde groei voor aantal woningen in de komende periode.

Op basis hiervan zien wij geen reden om een andere limiet te hanteren dan de VNG adviseert als ‘rode signaalwaarde’ voor de netto schuldquote, zijnde 130%. Dit laat onverlet dat ook de komende periode de gemeente zich zal moeten blijven inzetten om de financiële positie gezond te houden met oog voor de nodige voorzieningen voor inwoners en bedrijven. Per saldo adviseren wij om de komende periode voor de netto schuldquote 130% als limiet (scenario 2) te hanteren in combinatie met een ‘oranje signaalwaarde’ voor de netto schuldquote zodra deze boven de 100% komt. Wij adviseren dit na vier jaar opnieuw te beoordelen op de dan aanwezige situatie. Aanvullende adviezen voor sturing en monitoring Om de schulden te beheersen werkt de gemeente Voorschoten met een separate nota en rapporteert hierover in de verschillende P&C documenten (o.a. jaarrekening, tussentijdse rapportage en begroting). Aanvullend adviseren wij u: •

overweeg om uw schuldenbeleid te integreren in een ander beleidskader. Te denken valt aan de financiële verordening;

•

neem de ontwikkelingen van de schuldenlimiet en de toename van kapitaallasten op in uw P&C documenten en gebruik daarbij de visualisaties zoals in deze nota opgenomen. We adviseren u dit op te nemen in uw paragraaf Financiering, waar u ook de meerjarenbalans terug kunt vinden. In deze paragraaf dient dan de ontwikkeling toegelicht te worden;

•

blijf in de jaarrekening de raad informeren over de realisatie van de investeringen in relatie tot de schuldpositie en leg hier verantwoording over af in de paragraaf financiering;

•

informeer de raad, bij tussentijdse, substantiële investeringsplannen en kredietvoorstellen, over de impact op de kaders van de nota schuldenbeheersing. Op deze manier kan de raad weloverwogen besluiten nemen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duivenvoorde&id=808bec3a-e3a3-4bd5-a45e-59aa9d322fc3