Document · PDF

Bijlage 1c Financiële module

Gemeenteraad Voorschoten 7 maart 2024, gemeente voorschotenBij agendapunt: Integraal Waterketenprogramma 2024-20286.266 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

INTEGRAAL WATERKETENPROGRAMMA LEIDSE REGIO Module Financiën Gemeente Voorschoten 2024-2028

Versie Datum

Def. 20-12-23

Inhoudsopgave 1

Integraal waterketenplan (IWKp) ..............................................................................4 1.1

Inleiding ........................................................................................................4

1.2

Waarom Integraal? ..........................................................................................4

1.3

Aanleiding IWKP ..............................................................................................4

1.4

Geldigheidsduur en status ................................................................................5

1.5

Kapstok IWKp: De Waterketen ..........................................................................5

1.6

Opbouw module Financiën ................................................................................5

Basis voor de kostenberekeningen.............................................................................6 2.1

Inleiding ........................................................................................................6

2.2

Berekeningsmethode .......................................................................................6

2.3

Financiële grondslagen en uitgangspunten ..........................................................7

2.4

Afschrijvingstermijnen en technische levensduren ................................................7

Kostendekkingsplan ................................................................................................8 3.1

Inleiding ........................................................................................................8

3.2

Riolering ........................................................................................................8

3.2.1

Algemeen ...................................................................................................8

3.2.2

Vervangingswaarde ....................................................................................10

3.2.3

Vrijverval riolering .....................................................................................10

3.2.4

Doorkijk vervangingsinvesteringen riool ........................................................12

3.3

3.3.1

Oppervlaktewater ......................................................................................13

3.3.2

Waterbouwkundige kunstwerken ..................................................................13

KOSTENDEKKINGSPLAN kosten ...............................................................................14 4.1

Inleiding .......................................................................................................14

4.2

Onderzoeksinspanningen ................................................................................14

4.2.1

Inleiding ...................................................................................................14

4.2.2

Riool ........................................................................................................14

4.2.3

Water.......................................................................................................14

4.3

Exploitatiekosten ...........................................................................................15

4.3.1

Inleiding ...................................................................................................15

4.3.2

Riool ........................................................................................................15

4.3.3

Water.......................................................................................................16

4.4 4.4.1 5

Water ..........................................................................................................13

Overige kosten tlv riool ..................................................................................17 Overige lasten riool en water .......................................................................17

Kostendekkingsplan: KLIMAATADAPTATIE ................................................................18 5.1 5.1.1

Inleiding .......................................................................................................18 Wat zijn de kosten van klimaatadaptieve maatregelen? ...................................19

KOSTENDEKKINGSPLAN: INKOMSTEN ......................................................................20 6.1

Inleiding .......................................................................................................20

6.2

Aantal heffingseenheden.................................................................................20

6.3

Opbrengsten .................................................................................................21

6.4

Rioolheffing ..................................................................................................21

6.4.1

Huidige rioolheffing ....................................................................................21

6.4.2

Berekening benodigde rioolheffing ...............................................................21

6.4.3

Egalisatievoorziening ..................................................................................21

6.5

Benodigde rioolheffing ....................................................................................22

6.6

Bestemmingsreserve riolering .........................................................................22

6.7

Conclusie ......................................................................................................23

PERSONELE MIDDELEN ..........................................................................................24 7.1

Inleiding .......................................................................................................24

7.2

Benodigde formatie Voorschoten ......................................................................24

INTEGRAAL WATERKETENPLAN (IWKP)

1.1

Inleiding

Dit programma gaat over de (afval)waterketen in de Leidse regio; verdeeld over zes gemeenten, twee zuiveringskringen, een waterschap en twee drinkwaterbedrijven. De gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Zoeterwoude, Voorschoten en Wassenaar maken samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland dit Integraal Waterketenprogramma (IWKp) 2024-2028 als opvolger van het IWKp 2019-2023. Drinkwaterbedrijf Dunea en Oasen zijn waar mogelijk geïntegreerd in dit programma. Het waterketenprogramma behandelt, met de omgevingsvisies als vertrekpunt, de watertaken. Dit zijn de gemeentelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemel- en grondwater en het beheer van het stedelijk water. Hier hoort ook de zorgplicht van het waterschap voor het verwerken van afvalwater bij. Daarmee is het Basis Zuiveringsplan onderdeel van dit IWKp. Ook de drinkwaterbereiding en –levering is meegenomen. Het programma is vooral operationeel/tactisch van aard. Wel is er een doorkijk naar de gezamenlijke strategische ontwikkelagenda zoals nieuwe drinkwaterbronnen, klimaatadaptatie en terugwinnen van grondstoffen.

1.2

Waarom Integraal?

Het afvalwaterketenplan is integraal, om de volgende redenen. • Het beschouwt de hele waterketen van drinkwaterproductie, inzamelen en transport afvalwater tot en met de daarbij behorende Afvalwaterzuiveringsinstallaties (AWZI) • Het plan legt op hoofdlijnen de relatie tussen het (terugdringen) van lokaal drinkwaterverbruik en het betaalbaar houden van de drinkwaterproductie. Immers door de toename van woningen en bedrijvigheid dreigt de vraag het aanbod te overstijgen. • De maatregelen voor volksgezondheid, droge voeten en leefomgeving en milieu worden in dit plan nader op elkaar afgestemd. • In het plan worden niet alleen de maatregelen benoemd, maar worden ook de financiële kanten geborgd door een bestuurlijke vaststelling van de budgetten. • Vergunningen die betrekking hebben op de afvalwaterketen zijn hierdoor overbodig.

1.3

Aanleiding IWKP

De aanleiding voor dit IWKp is tweeledig. De gemeente Voorschoten wil samen met de Leidse Regio de samenwerking van de afgelopen jaren (uit het Bestuursakkoord Water (2011)) en het eerste IWKp voortzetten. De inzet blijft erop gericht om kosten van riolering en zuivering minder te laten stijgen, kwetsbaarheid van taakuitoefening binnen individuele organisaties te verminderen en om de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren. Ook de gezamenlijke innovatie naar een toekomstig en duurzaam systeem speelt hierbij een rol. De tweede aanleiding vormt de vernieuwing van het vorige IWKp 2019-2023 en de komst van de Omgevingswet. Er valt “winst” te boeken door gezamenlijke doelen te stellen in plaats van dat ieder afzonderlijk, normgericht, het beheer van de watertaken uitvoert. Door meer te kijken naar gezamenlijke doelen kunnen investeringen beter op elkaar worden afgestemd en taken worden gecombineerd. Deze gezamenlijke planvorming sluit daarmee aan bij de in de in juni 2016 afgesloten samenwerkingsovereenkomst in de regio Rijnland “Verbonden door water, werken aan later”. Binnen de samenwerking hebben alle partijen hun eigen taken en verantwoordelijkheden, maar technisch is er sprake van één systeem, de (afval)waterketen. Daarbij hebben de gemeenten

zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater en is het waterschap verantwoordelijk voor de waterhuishouding in het stedelijk gebied. Drinkwaterbedrijven zorgen voor een duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening.

1.4

Geldigheidsduur en status

Het voorliggende IWKP is geldig van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2028. Het IWKp treedt in werking voor een individuele partij na vaststelling door het eigen bestuur d.w.z. de eigen gemeenteraad of het algemeen bestuur van het hoogheemraadschap van Rijnland of de directie van Dunea en Oasen. Bij wijziging van inzicht kan tussentijds eventueel nieuwe vaststelling plaatsvinden en ook de kostendekkingsplannen kunnen na onderlinge afstemming te allen tijde separaat worden vastgesteld.

1.5

Kapstok IWKp: De Waterketen

Het IWKp is opgebouwd met de waterketen als kapstok. Dit doen we omdat zo heel helder wordt waar de raakvlakken tussen de verschillende partijen in de waterketen zitten. Juist op die raakvlakken zit de meerwaarde van het opstellen van een gezamenlijk plan. De waterketen is nader beschreven in hoofdstuk 2 van de beleidsmodule.

1.6

Opbouw module Financiën

Er is voor elke gemeente een separate financiële module die gebruikt kan worden bij de bestuurlijke vaststelling. Momentopname en dynamisch document Deze module is samengesteld op basis van informatie en inzichten, die tijdens het opstellen van dit IWKp voorhanden waren en vormen een momentopname voor de bestaande situatie. In deze module worden de personele en financiële gevolgen behandeld, die voortkomen uit de ambities, strategieën en maatregelen die zijn vastgelegd in de Beleidsmodule en de Maatregelmodule. Het hoofdonderdeel van deze module betreft het kostendekkingsplan voor de aankomende periode 2024-2028. Hierin worden alle geplande inkomsten en uitgaven verwerkt tot een batenen lastenpatroon, volgens de geldende wettelijke en gemeentelijke regels en afspraken.

BASIS VOOR DE KOSTENBEREKENINGEN

2.1

Inleiding

In dit hoofdstuk worden de uitgangspunten van de Gemeente Voorschoten voor het kostendekkingsoverzicht beschreven. Allereerst wordt een beschrijving gegeven van de berekeningsmethode. Daarna wordt ingegaan op de algemene uitgangspunten, de lasten en opbrengsten.

2.2

Berekeningsmethode

Bij de berekening aan de lastenkant wordt onderscheid gemaakt tussen investeringen en exploitatielasten. Investeringen zijn eenmalige uitgaven waarvan de kapitaallasten in de vorm van afschrijving en rente in de exploitatie opgenomen worden. De afschrijvingsperiode varieert per type investering, zie hiervoor Afschrijvingstermijnen onder 2.4 Afschrijvingstermijnen. De gehanteerde afschrijvingstermijn zijn in overeenstemming met de “Financiële verordening gemeente Voorschoten 2023”, welke op 2 november 2023 is vastgesteld door de raad. Exploitatielasten zijn jaarlijks terugkerende lasten (onderhoud, inspecties, reiniging, enzovoort) die rechtstreeks gedekt worden door de inkomsten van het betreffende jaar. De kapitaallasten vormen samen met de exploitatielasten de totale lasten. Hier staan opbrengsten tegenover. Deze bestaan voornamelijk uit de rioolheffing, maar kunnen daarnaast bestaan uit subsidies en bijdragen uit de algemene middelen. Als de opbrengsten uit de rioolheffing groter zijn dan de lasten, heeft een gemeente de mogelijkheid hiervoor een reserve of voorziening in te stellen. Hiermee kunnen fluctuaties in de jaarlijkse lasten worden opgevangen. De rioolheffing krijgt hierdoor een gelijkmatig verloop. Over deze reserve wordt geen rente berekend. Getracht moet worden deze reserve niet te groot te laten worden.

De wetgeving en de jurisprudentie geven de kaders voor de kostentoerekening aan de rioolheffing. Via de rioolheffing kan de gemeente alle kosten die zij maakt voor de rioleringszorg doorberekenen aan de gebruikers van de riolering. Ook de kosten van maatregelen die worden genomen in verband met het verwerken van hemelwater en het reguleren van het grondwater vallen hieronder. De gemeente moet hierbij voldoen aan de regels die hiervoor zijn opgesteld in het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV).

2.3

Financiële grondslagen en uitgangspunten

De wetgeving en de jurisprudentie geven de kaders voor de kostentoerekening aan de rioolheffing. Via de rioolheffing kan de gemeente alle kosten die zij maakt voor de zorgplichten afval-, hemel- en grondwater doorberekenen aan de gebruikers van de riolering, waarin: • •

•

De rioolheffing maximaal 100% kostendekkend mag zijn: de geraamde opbrengsten mogen de geraamde lasten niet overstijgen (Gemeentewet artikel 229b). De opbrengsten van de rioolheffing niet voor andere doeleinden dan voor het nakomen van de gemeentelijke zorgplichten (afval-, hemel- en grondwater) mogen worden aangewend. Hiertoe worden ook activiteiten gerekend die hier ten dele aan bijdragen; deze dient naar rato te worden toegerekend. Reserveren voor (de kapitaallasten van) toekomstige vervangingsinvesteringen - door dotaties aan de (spaar)voorziening - is toegestaan. De betreffende dotaties tellen mee als een last ter zake. Reserveren enkel voor uitbreiding van het voorzieningenniveau niet toegestaan is.

Het kostendekkingsoverzicht is gebaseerd op de BBV- (Besluit begroting en verantwoording provinciën en gemeenten) begrotingssystematiek. Dit houdt in dat de gemeente het kostendekkingsoverzicht kan gebruiken bij het opstellen van de volgende jaarbegrotingen. Belangrijk hierbij is dat het kostendekkingsoverzicht wel jaarlijks wordt geactualiseerd. De berekening wordt gemaakt voor een periode van 60 jaar. Alle genoemde lasten zijn exclusief 21% BTW, maar inclusief toeslagen. Voor zover niet expliciet aangegeven zijn de lasten gebaseerd op de begroting van 2024.

2.4

Afschrijvingstermijnen en technische levensduren

In Afschrijvingstermijnen zijn de gehanteerde afschrijvingsperioden en technische levensduren weergegeven. Afschrijvingsperiode

Technische levensduur

(jaren)

Afschrijvingstermijnen

Onderdeel

Vrijverval riool

Gemalen

Bouwkundig

Gemalen

Mechanisch-elektrisch

Mini gemalen

Bouwkundig

Mini gemalen

Mechanisch-elektrisch

Persleiding

Leiding

Drukleiding

Leiding

Drukleiding

Vrijverval riool

15-40

Waterbouwkundige kunstwerken

Afschrijvingstermijnen

Waterbouwkundige kunstwerken

KOSTENDEKKINGSPLAN

3.1

Inleiding

In de hiernavolgende toelichting wordt onderscheid gemaakt in objecten, die in het kader van het beheer (veroudering) vervangen moeten worden en objecten die op basis van het basisrioleringsplan vervangen c.q. aangelegd moeten worden. Bovendien is rekening gehouden met lasten van de overige activiteiten voortkomend uit de strategie, zoals aangekondigd in het Integraal WaterKeten Plan (IWKp). Het aandeel water heeft betrekking op die objecten, welke nodig zijn om het verzamelen, vasthouden en transporteren van het hemel- en grondwater noodzakelijk maakt.

3.2 3.2.1

Riolering Algemeen

De strategie voor rioolvervangingen die gepland zijn voor de periode 2024-2028 in Voorschoten vraagt een andere aanpak van de vervangingen hieronder wordt dit verder toegelicht. Waarom is het vervangen van de riolering noodzakelijk? De riolering in Voorschoten is aangelegd tussen 1938 en heden, waardoor sommige delen al ruim tachtig jaar oud zijn. Vanwege de leeftijd en de slechte kwaliteit van het riool is het dringend nodig om actie te ondernemen. Momenteel stroomt al het afvalwater uit het zuiden, dat naar het noorden moet om bij de zuiveringsinstallatie te komen, door bemalingsgebieden in het centrum. Dit veroorzaakt problemen in de berging van het stelsel en kan leiden tot overstorten van het riool. Daarnaast is de capaciteit van het rioolsysteem onvoldoende, bijvoorbeeld op momenten van hevige regenval, waardoor overstorten op het oppervlaktewater voorkomen. Dit wordt aangepakt door het aanleggen van een gescheiden systeem in de wijken, waardoor het hemelwater en het vuilwater gescheiden worden afgevoerd. Door het afkoppelen van het hemelwater wordt het rioolstelsel ontlast. Na zorgvuldige analyse van inspectiebeelden en reparaties, is de conclusie dat er een andere strategie moet worden gehanteerd om het rioleringssysteem robuust en van hoge kwaliteit te maken, zodat we kunnen voldoen aan de eisen die de overheid aan ons stelt.

De belangrijkste aanpassing hiervoor is het wijzigen van de hoofd afvoerstructuur, die wordt gerealiseerd met een centrale persleiding. Vervolgens worden, met een integraal en wijkgerichte aanpak, de wijken van Voorschoten op deze centrale persleiding aangesloten.

Wat is het plan? Voor de komende periode, van 2024 tot 2028, is de keuze gemaakt naast de wijkgerichte aanpak voor Adegeest, het rioleringssysteem waar mogelijk te repareren door relinen toe te passen. Relinen is een rioolrenovatietechniek waarmee bestaande riolen worden gerenoveerd zonder ze open te breken. Dit zal het riool tijdelijk betrouwbaarder maken en ons de tijd geven om een gedegen plan voor een verdere wijkgerichte aanpak te ontwikkelen. De eerste stap in dit proces is het vervangen van de persleiding door een centrale persleiding door het dorp, samen met de uitvoering in 2024 van de werkzaamheden in Adegeest en het project Raadhuislaan Oranjeboomstraat.

Centrale persleiding waar alle wijkgemalen op inprikken. Met de aanleg van deze centrale persleiding ontstaat een geheel nieuwe structuur, met een wijkgerichte aanpak en met de aanleg van een gescheiden systeem wordt een toekomstbestendig robuust rioleringssysteem gerealiseerd. Hierbij staat het inspelen op de klimaatveranderingen en duurzaamheid voorop. In 2024 zal de riolering in de straten Oranjeboomstraat en Raadhuislaan worden vervangen. Het plan is om de leiding direct bij het gemaal Molenlaan op te pakken en deze via de Oranjeboomstraat en Raadhuislaan onder de rotonde door aan te sluiten op de bestaande persleiding. Het vervolgtraject voor dit deel van de persleiding zal in een apart project worden uitgevoerd. Aansluiting op de rioolwaterzuivering Het afvalwater van Voorschoten wordt afgevoerd naar de rioolwaterzuivering in Leiden aan de Voorschoterweg. Het Hoogheemraadschap van Rijnland gaat hiervoor de huidige leiding onder de Korte Vliet relinen en een overstort realiseren aan de Korte Vliet. Door de overstort op deze locatie te realiseren worden de overstorten in het dorp ontlast.

3.2.2

Vervangingswaarde

In Vervangingswaarde is een indicatie van de vervangingswaarde van de gemeentelijke rioolobjecten (zowel vuil- alsmede schoonwaterriool) in de gemeente Voorschoten weergegeven. Dit gaat om 127 km rioolstelsel met een vervangingswaarde van € 1.885 per meter wat een totale vervangingswaarde van € 239,4 miljoen oplevert. Ter informatie is ook de vervangingswaarde van de overige gemeenten weergegeven. Leidse regio

Bedragen x € 1.000 Vervangingswaarde

€

627.700

Lengte (km)

Leiden

Leiderdorp

Oegstgeest

Zoeterwoude

€ 475.000

€ 190.246

€ 127.500

€ 57.400

432

127

333

Wassenaar

Voorschoten

€

152.500 122

239.395 127

Vervangingswaarde De vervangingswaarde is bepaald op basis van het lange termijn investeringsprogramma van de gemeentes. De vervangingswaarde van de vrijverval riolering in de Leidse regio is in de orde van grootte 628 miljoen. 3.2.3

Vrijverval riolering

Bij de vervangingskosten van de vrijverval riolering is bij de wijk Adegeest rekening gehouden met de gebiedsaanpak, waarbij vervangingen (relinen) met hoge urgentie in andere wijken meegenomen zijn. Het vervangen van het gemengde stelsel in Adegeest vraagt totaal om circa € 17 miljoen aan investering verspreid over 4 jaar, volgens onderstaande Vervangingsinvesteringen Adegeest.

Project

2024

2025

Adegeest fase 1

€

Adegeest fase 2

€

Adegeest fase 3

€

Adegeest fase 4

€

Totaal Adegeest

€ 5.724.600

5.724.600

€

Vervangingsinvesteringen Adegeest

2026

Totaal

€

5.724.600

€ 1.435.500

€

3.884.550

€ 3.717.075

€

3.717.075

€ 1.791.113

€

1.791.112

€

3.582.225

€ 6.943.688

€ 1.791.112

€

€ 16.908.450

2.449.050

2028

€

2.449.050

€

2027

Naast de rioolvervanging Adegeest is binnen de planperiode (2024-2028) circa 34 miljoen opgenomen voor vervanging van riolering, persleiding, relinen en waterbouwkundige kunstwerken, volgens Vervangingsinvesteringen overige projecten.

Project

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal

Oranjeboomstraat

€ 1.294.795

€

1.294.795

Raadhuislaan

€ 1.142.310

€

1.142.310

€

300.000

€

300.000

€ 2.737.105

€

2.737.105

€ 3.350.000

€

6.700.000

€

3.350.000

€

3.350.000

€

6.700.000

Persleiding Molenlaan/Raadhuislaan Totaal Oranjeboomstraat / Raadhuislaan Persleiding Raadhuislaan/Korte

€

3.350.000

Centrale persleiding (Zuid)

€

Totaal Centrale persleiding

€

€ 3.350.000

€ 13.400.000

Ringleiding Noord Hofland

€

700.000

€

€ 2.100.000

€

2.100.000

€

7.000.000

€

700.000

€

€2.100.000

€ 2.100.000

€

7.000.000

Rouccooppark

€

101.979

€

917.807

€

1.019.785

Totaal overige projecten

€

101.979

€

917.807

€

1.019.785

€

413.184

€

168.343

€

347.184

€

89.556

€

1.018.267

€

413.184

€

168.343

€ 347.184

€

89.556

€

1.018.267

€

500.000

€

2.000.000

€ 2.000.000

€

2.000.000

€

2.000.000

€

8.500.000

€

500.000

€ 2.000.000

€2.000.000

€ 2.000.000

€

8.500.000

€

4.452.268

€ 6.436.149

€ 7.797.184

€ 7.539.556

€ 7.450.000

€ 33.675.157

Vliet (Noord)

Totaal Ringleiding Noord Hofland

Klimaatadaptieve maatregelen (2023-2028) Totaal klimaatadaptieve maatregelen Extra investeringskrediet relinen Totaal extra investeringen relinen/etc. Totaal Riolering 2023-2028

2.100.000

Vervangingsinvesteringen overige projecten De kapitaallasten bestaande uit afschrijvingen en rente, voortvloeiend uit bovenstaande vervangingsinvesteringen resulteren vanaf 2025 tot de onderstaande aanvullende kapitaallasten: Kapitaallasten

2025

2026

2027

2028

Afschrijving

€

133.155

€

292.161

€

514.880

€

609.524

Rente

€

121.952

€

177.696

€

205.918

€

230.459

Totaal

€ 255.107

€ 469.857

€ 720.798

€ 839.983

3.2.4

Doorkijk vervangingsinvesteringen riool

Het bepalen van de vervangingsdatum voor riolering is een moeilijk op te lossen probleem. De landelijke ervaring is dat riolering globaal 50 jaar kan functioneren. Deze leeftijd is echter sterk afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden. Binnen het kostendekkingsplan is gebruik gemaakt van de door Voorschoten recentelijk geactualiseerde rioolgegevens vanuit het rioolbeheerprogramma Brutis van Riodesk. In de beoordeling en bepaling van de vervangingsinvesteringen is rekening gehouden met: • • • • • • •

Meldingen en klachten; Status van de riolering d.m.v. inspectie riolering; Garantie van afvoer op functionaliteit; Inloop van zand/instortingsgevaar op veiligheid omgeving; Milieudelict op volks-, dier- en plantengezondheid; Afstemming met wegen; Afkoppelen van hemelwater.

In onderstaand Aanlegjaren vrijverval riool zijn de aanlegjaren van het vrijverval riool weergegeven in kilometer lengte.

Riolering van 50 jaar en ouder, waarvan de vervangingsbehoefte dient te worden bepaald

Aanlegjaren vrijverval riool Wanneer in plaats van de aanlegjaren, de vervangingsjaren op basis van de levensduur worden berekend, blijkt uit bovenstaande grafiek dat er een flinke hoeveelheid te vervangen riolering aankomt de komende jaren. In die periode zijn veel nieuwe uitbreidingswijken met bijbehorende riolering aangelegd. Maar ook in andere delen van de gemeente en bijvoorbeeld de binnensteden hebben toen vervangingen plaatsgevonden. Dit werd indertijd gefinancierd met incidentele middelen van het rijk (Interim Saldo Regeling). In theorie komen de riolen die ouder zijn dan hun beoogde levensduur voor vervanging in aanmerking. In de praktijk wordt de vervanging vooral bepaald aan de hand van de actuele conditie van een rioolstreng op basis van de inspectieresultaten.

3.3

Water

3.3.1

Oppervlaktewater

De watergangen moeten voldoen aan de legger van het bevoegde gezag Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR), waarmee het verzamelde hemel- en grondwater getransporteerd wordt naar een hoofdwatergang of boezem van het HHR. Voor water is geen investering opgenomen, maar is opgenomen in het dagelijks onderhoud. 3.3.2

Waterbouwkundige kunstwerken

De waterbouwkundige kunstwerken zoals beschoeiing, damwand, kademuur en duiker hebben de functie om de watergang in stand te houden zodat transport van het hemel- en grondwater naar een hoofdwatergang of boezem gegarandeerd is. Het vervangen van waterbouwkundige kunstwerken is binnen deze planperiode 2024 – 2028 gesteld op € 150.000 per jaar. Project Waterbouwkundige kunstwerken 2024 – 2028 Totaal waterbouwkundige kunstwerken

2024

2025

2026

2027

€ 150.000

€

150.000

€

750.000

€ 150.000

€

150.000

€

750.000

150.000

2028

Totaal

KOSTENDEKKINGSPLAN KOSTEN

4.1

Inleiding

In dit hoofdstuk worden de algemene lasten ten behoeve van de riolering en het water in Voorschoten weergegeven. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen kapitaal- , exploitatie- en onderzoeklasten. De exploitatielasten zijn ingedeeld op basis van het BBV-begrotingssysteem. Hierbij wordt in principe uitgegaan van de begroting voor 2024.

4.2

Onderzoeksinspanningen

4.2.1

Inleiding

In de komende planperiode dienen, als gevolg van het IWKp, de nodige onderzoeksinspanningen verricht te worden. De kosten voor het ontwerpen en houden van toezicht bij de uitvoering van maatregelen is al opgenomen bij de betreffende onderdelen. De onderzoeksinspanningen door eigen personeel worden gedekt door de overige diverse exploitatielasten. 4.2.2

Riool

Voor de onderzoeksinspanningen ten behoeve van de riolering wordt gedurende deze planperiode uitgegaan van de bedragen en cycli, zoals deze vermeld zijn in Onderzoeksinspanningen riool. Omschrijving

Jaar (start)

Bedrag

Cyclisch

Vrijverval riolering Opstellen rioolontwerp wijk

2024

€

50.000

n.v.t.

Opstellen rioolontwerp wijk

2025

€

50.000

n.v.t.

NEN-keuring 3140 mini gemalen

2024

€

18.000

1 x per 5 jaar

NEN-keuring 3140 hoofd gemalen

2025

€

10.000

1 x per 3 jaar

Mechanische inspectie hoofdgemalen

2024

€

7.500

1 x per jaar

Mechanische inspectie mini gemalen

2024

€

7.500

1 x per 2 jaar

Gemalen, persleidingen en randvoorzieningen

Onderzoeksinspanningen riool 4.2.3

Water

Er zijn in deze planperiode geen nadere onderzoeksinspanningen nodig. Bepalen van de waterkwaliteit maakt geen onderdeel uit van het IWKp, daar deze volgens de BBV en de Verenigde Nederlandse Gemeenten (VNG) niet toegerekend mogen worden aan de rioolheffing. De bepaling van de waterkwaliteit is opgenomen in het beheerplan Water.

4.3

Exploitatiekosten

4.3.1

Inleiding

Voor de exploitatielasten zijn de bedragen uit de begroting 2024 als uitgangspunt gebruikt. Waar nodig zijn de bedragen voor de jaren 2025 en verder aangepast aan de actuele situatie of het aangepaste beleid vanuit het IWKp. Bij riolering hebben we te maken met het gesloten systeem, waarbij het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid wordt gehanteerd. 4.3.2 Riool In Tabel 1 Exploitatielasten riool is een overzicht weergegeven van de exploitatielasten voor de riolering. Riool

Omschrijving

2024

2025

2026

Riool vrijverval

Inhuur personeel van

riolering

derden

Riool vrijverval

2027

2028

€ 75.000

€ 100.200

€

100.200

€

100.200

Planmatig onderhoud

€ 45.000

€

60.100

€

60.100

€

60.100

€

60.100

Riool vrijverval

Lidmaatschap/contrib

€ 14.400

€

14.400

€

14.400

€

14.400

€

14.400

riolering

utie/bijdrage

Riool vrijverval

Reparatie onderhoud

€ 82.000

€ 109.600

€

109.600

€

109.600

Advieskosten

€ 15.000

€

20.000

€

20.000

€

20.000

Inspectie riolering

€ 75.000

€ 100.200

€

100.200

€

100.200

Rioolpompen en -

Materiële

€

200

€

200

gemalen

lasten/belastingen

Rioolpompen en -

Kosten electra- en

gemalen

gasverbruik

Rioolpompen en -

riolering

riolering Riool vrijverval

20.000

riolering Riool vrijverval riolering 200

200

€ 104.400

€

104.400

Reparatie onderhoud

€

29.500

€

39.400

€

39.400

€

39.400

€

39.400

Kosten waterverbruik

€

900

€

900

€

900

€

900

€

900

Kosten telefonie

€

1.000

€

1.000

€

1.000

€

1.000

€

1.000

Verzekeringen

€

2.600

€

2.600

€

2.600

€

2.600

€

2.600

Inspectie riolering

€

44.000

€

58.800

€

58.800

€

58.800

€

58.800

Planmatig onderhoud

€

44.000

€

58.800

€

58.800

€

58.800

€

58.800

Advieskosten

€

15.000

€

20.000

€

20.000

€

20.000

€

20.000

Kolken

Planmatig onderhoud

€

14.500

€

19.400

€

19.400

€

19.400

€

19.400

Kolken

Reparatie onderhoud

€

22.500

€

30.100

€

30.100

€

30.100

€

30.100

€ 740.300

€

740.300

€

740.300

gemalen Rioolpompen en gemalen Rioolpompen en gemalen Rioolpompen en gemalen Rioolpompen en gemalen Rioolpompen en gemalen Rioolpompen en gemalen

Totaal

€585.100

€740.300

Tabel 1 Exploitatielasten riool

Toelichting exploitatielasten riool: Voor de exploitatielasten zijn de bedragen uit de begroting 2024 als uitgangspunt gebruikt. Voor de jaren 2025 en verder zijn de exploitatielasten aangepast (geïndexeerd conform GWW-index) aan de actuele situatie of het aangepaste beleid vanuit het IWKp. Doordat de riool- en waterzorgheffing voor het jaar 2024 al is vastgesteld, is er besloten om de exploitatielasten riool voor het jaar 2024 niet aan te passen. Mocht tijdens het boekjaar 2024 blijken dat de werkelijke lasten (voor riolering in totaal) daadwerkelijk hoger uitvallen dan zal er een onttrekking uit de egalisatievoorziening rioolheffing moeten plaatsvinden. 4.3.3

Water

In Exploitatielasten water is een overzicht weergegeven van de exploitatielasten vanaf water. Water

Omschrijving

2024

2025

2026

2027

2028

Waterkering en afwatering

Reparatie onderhoud

€

60.000

€

80.200

€

80.200

€

80.200

€

80.200

Planmatig onderhoud

€

135.000

€

180.400

€

180.400

€

180.400

€

180.400

Reparatie onderhoud

€

15.000

€

20.000

€

20.000

€

20.000

€

20.000

Inspectie riolering

€

50.000

€

66.800

€

66.800

€

66.800

€

66.800

€

260.000

€

347.400

€

347.400

(VGRP) Waterkering en afwatering (VGRP) Waterbouwkundige kunstwerken (VGRP) Waterbouwkundige kunstwerken (VGRP) Totaal

€ 347.400

Exploitatielasten water

Toelichting exploitatielasten water: Voor de exploitatielasten zijn de bedragen uit de begroting 2024 als uitgangspunt gebruikt. Voor de jaren 2025 en verder zijn de exploitatielasten aangepast (geïndexeerd conform GWW-index) aan de actuele situatie of het aangepaste beleid vanuit het IWKp. Doordat de riool- en waterzorgheffing voor het jaar 2024 al is vastgesteld, is er besloten om de exploitatielasten riool voor het jaar 2024 niet aan te passen. Mocht tijdens het boekjaar 2024 blijken dat de werkelijke lasten (voor riolering in totaal) daadwerkelijk hoger uitvallen dan zal er een onttrekking uit de egalisatievoorziening rioolheffing moeten plaatsvinden.

4.4

Overige kosten tlv riool

4.4.1

Overige lasten riool en water

In Overige lasten riool en water is een totaal overzicht weergegeven van de overige lasten van riool en water de komende planperiode. Onderdeel

2024

Kwijtschelding

€ 115.000

€

115.000

€

115.000

€

115.000

€

115.000

Perceptiekosten

€

28.300

€

28.300

€

28.300

€

28.300

€

28.300

Uren personeel

€ 410.300

€

410.300

€

410.300

€

410.300

€

410.300

Tractiekosten

€

2.400

€

2.400

€

2.400

€

2.400

€

2.400

€ 556.000

€

556.000

€

556.000

€

556.000

€

556.000

Totaal

Overige lasten riool en water

2025

2026

2027

2028

KOSTENDEKKINGSPLAN: KLIMAATADAPTATIE

5.1

Inleiding

Het wettelijk kader is dat de kosten die in de gemeentebegroting staan en worden verricht ter nakoming van een van de drie zorgplichten (afval-, hemel- en grondwater) tegen integrale kostprijs (directe + indirecte kosten) in het kostenverhaal van de rioolheffing kunnen worden meegenomen. Klimaat adaptieve maatregelen hebben ook een relatie met de zorgplichten; met name de zorgplicht voor hemelwater en grondwater. Het is dus belangrijk dat wanneer kosten worden toegerekend aan de rioolheffing, de gemeente in staat is te onderbouwen wat de relatie met de drie zorgplichten is. Om meer duiding te geven over welke klimaat adaptieve maatregelen het gaat is hieronder een niet limitatieve lijst van maatregelen opgenomen waarvan de kosten aan de rioolheffing kunnen worden doorberekend. Maatregel

Volledig (100%) / gedeeltelijk (50%)

Aanleg en onderhoud afkoppelvoorzieningen

Volledig

Aanleg en onderhoud infiltratie-/ drainageriolen

Volledig

Aanleg en onderhoud grondwatermeetnet

Volledig

Onderzoek/ analyse van grondwaterstanden, neerslaghoeveelheden

Volledig

Onderzoek in het kader van klimaatverandering, klimaatbestendigheid dat zich alleen richt op de gevolgen voor het nakomen van de zorgplichten

Volledig

Onderzoek in het kader van klimaatverandering, klimaatbestendigheid dat zich alleen richt op de gevolgen voor de gehele openbare omgeving

Gedeeltelijk

Aanpassen straatprofiel waarbij de bergingscapaciteit wordt vergoot en zo overlast wordt voorkomen Aanleg van Wadi en retentievoorzieningen om regenwater te bergen en vertraagd af te voeren

Volledig Volledig

Aanleg van waterdoorlatende verharding om de hemelwaterzorgplicht na te komen

Volledig

Extra onderhoud van waterdoorlatende verharding t.o.v. standaard verharding

Volledig

Kosten van aanleg van extra groen en bomen (zie toelichting hieronder)

Volledig

Inmiddels is sinds 2023 een nieuwe modelverordening van de VNG; de riool- en waterzorgheffing van kracht. Deze nieuwe modelverordening is opgesteld omdat de gemeentelijke watertaken veel meer omvatten dan alleen de afvoer van afvalwater. Deze nieuwe modelverordening maakt daarmee extra duidelijk dat we de kosten van klimaatadaptatie inclusief beheersing van droogte en het tegengaan van hittestress mogen verwerken in de heffing. De gemeente heeft daarin een belangrijke zorgplicht om de schade zoveel mogelijk te beperken. Dit gaat dan om schade door hevige buien en door droogte. Hevige buien komen tegenwoordig gemiddeld iedere twee tot vijf jaar voor en ook droogte komt steeds vaker voor. Het schoonhouden van sloten voor betere afvoer, het aanleggen van wadi’s en hoge drempels en stoepranden zorgen ervoor dat water beter en meer geleidelijk verwerkt wordt. Daarnaast zorgen minder en vooral waterdoorlatende verhardingen en waterbergingen ook voor een meer geleidelijke verwerking van hemelwater. Dit komt het grondwaterpeil ten goede en daarmee ondervangt dit de droogte zoveel mogelijk. Ook de aanleg van extra groen en bomen (dus niet vervanging van bestaand groen) om water te

infiltreren of vast te houden levert een bijdrage. Deze kosten kunnen worden toegerekend aan de rioolheffing. De genoemde maatregelen voor het nakomen van de zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater kosten extra geld. Als een activiteit voor meer dan 10% bijdraagt aan de zorgplichten mogen de kosten volledig toegerekend worden aan de rioolheffing. Op de website van de VNG staat de zorgplicht voor de watertaken beschreven: Riool- en waterzorgheffing | VNG 5.1.1

Wat zijn de kosten van klimaatadaptieve maatregelen?

Klimaat adaptieve maatregelen zijn afhankelijk van de omgeving, zodat deze als maatwerk bestempeld kunnen worden. De lasten zijn hierdoor lastig te ramen, maar om in 2050 klimaat neutraal te worden is een aanvullend percentage van 5% over de vervangingsopgave van het vrijverval aangehouden. Op basis van 5% zien de lasten voor klimaat adaptieve maatregelen er als volgt: Project

2024

2025

Adegeest fase 1

€

286.230

€

Adegeest fase 2

€

Adegeest fase 3

€

Adegeest fase 4

2026 -

2027

2028

Totaal

€

286.230

€

122.453 €

71.775

€

194.228

€

€ 185.854

€

185.854

€

89.556

€

89.556

€

179.111

Oranjeboomstraat

€

64.740

€

64.740

Raadhuislaan

€

57.116

€

57.116

Rouccooppark

€

5.099

€

45.890

€

50.989

Totaal

€

413.184

€

168.343

€ 347.184

€

89.556 €

€

1.018.267

KOSTENDEKKINGSPLAN: INKOMSTEN

6.1

Inleiding

Naar aanleiding van de investeringen en lasten (zie hoofdstuk 3, 4 en 5) wordt in dit hoofdstuk de rioolheffing bepaald. De rioolheffing dekt de investeringen en lasten (na aftrek van eventuele subsidies en andere opbrengsten). In dit kostendekkingsoverzicht wordt een onderbouwd voorstel gedaan voor de hoogte van de rioolheffing in de komende jaren. Vaak wordt de omvang van de rioolheffing gezien als het resultaat van de berekening, waarbij uitgegaan wordt van een sluitende begroting (lasten = opbrengsten). Vaak leidt dit tot een grillig verloop van de rioolheffing of sterke stijgingen in bepaalde jaren. Veelal wordt daarom een aangepast verloop gehanteerd. De gemeente Voorschoten heeft sinds 2024 een nieuwe vastgestelde rioolverordening gebaseerd op de modelverordening van de VNG, riool- en waterzorgheffing, genaamd “Verordening Riool- en waterzorgheffing Voorschoten 2024".

6.2

Aantal heffingseenheden

Door de belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) is een opgave gedaan van het aantal heffingseenheden. Het aantal percelen van waaruit huishoudelijk afvalwater of bedrijfsafvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd bedraagt 11.958. Daarnaast zijn er 772 percelen van waaruit ander water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Voor de toename van het aantal heffingseenheden is uitgegaan van het aantal toevoegingen conform de prognose van de woningvoorraad. In de berekening is rekening gehouden met toename van 1108 woningen in de planperiode 2024-2028. In onderstaand overzicht is het aantal heffingseenheden in 2024-2028 weergegeven. Woningen/ Jaar

Verwachte

niet woningen

Garages

11.958 12.164 12.451 12.680 12.680

772 772 772 772 772

uitbreiding woningen

2024 2025 2026 2027 2028

Groei heffingseenheden

206 287 229 0 386

6.3

Opbrengsten

In dit kostendekkingsoverzicht wordt een onderbouwd voorstel gedaan voor de hoogte van de rioolheffing in de komende jaren. Vaak wordt de omvang van de rioolheffing gezien als het resultaat van de berekening, waarbij uitgegaan wordt van een sluitende begroting (lasten = opbrengsten). Vaak leidt dit tot een grillig verloop van de rioolheffing of sterke stijgingen in bepaalde jaren. Een aangepast verloop wordt daarom veelal gehanteerd. De verschillen leiden tot een reserve. De reserve is meegenomen in het kostendekkingsoverzicht.

6.4

Rioolheffing

6.4.1

Huidige rioolheffing

Als startpunt wordt in dit kostendekkingsoverzicht uitgegaan van de vastgestelde rioolheffing voor 2024 van € 240,48 inclusief BTW voor percelen van waaruit huishoudelijk afvalwater of bedrijfsafvalwater direct of indirect op de riolering wordt afgevoerd. Voor percelen zonder drinkwateraansluiting van waaruit ander water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd bedraagt de vastgestelde rioolheffing voor 2024 € 14,28. 6.4.2

Berekening benodigde rioolheffing

In dit kostendekkingsoverzicht is een rioolheffing berekend, die volledig dekkend is voor de exploitatielasten, de kapitaallasten uit het verleden, kapitaallasten nieuw, doorbelasting uren personeel, tractie, kwijtschelding, perceptiekosten het uitvoeren van maatregelen en de onderzoeksinspanningen. Op basis van de gegevens uit het voorgaande is de rioolheffing voor de planperiode als volgt geprognotiseerd. Jaar

Totaal opbrengsten

2024 2025 2026 2027 2028

€ € € € €

2.886.684 3.021.249 3.180.715 3.361.852 3.492.984

Totaal kosten

Saldo Egalisatievoorziening (eind)

€ 2.886.684 € € 3.021.249 € € 3.180.715 € € 3.361.852 € € 3.492.984 €

2.359.219 2.352.308 2.273.120 2.190.361 2.166.882

Kostendekking Tarief % ontwikkeling

100% 100% 100% 100% 100%

3,00% 3,00% 3,00% 3,00% 3,00%

In bijlage 1 en 2 is een variant terug te vinden waarbij geen onttrekking uit de egalisatievoorziening plaatsvindt maar waarbij de volledige kosten gedekt worden door de noodzakelijke jaarlijkse benodigde tariefstijgingen.

6.4.3

Egalisatievoorziening

De lasten, gemoeid met de gemeentelijke rioleringszorg, worden volledig gedekt uit de inkomsten via de rioolheffing. Om schommelingen in de lasten op te kunnen vangen en daardoor ook de schommelingen in de rioolheffing te voorkomen, maakt de gemeente gebruik van een egalisatie voorziening. De geprognotiseerde stand van deze reserve is per 1 januari 2024 € 2.359.000. Het verloop van de egalisatie voorziening is weergegeven in bijlage 3 overzicht verloop egalisatie voorziening.

6.5

Benodigde rioolheffing

Zoals gemotiveerd in 6.4.1 van dit document is het startpunt van de rioolheffing € 240,48 voor percelen van waaruit huishoudelijk afvalwater of bedrijfsafvalwater direct of indirect op de riolering wordt afgevoerd en € 14,28 voor percelen van waaruit ander water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Voor de berekening zijn alle lasten, welke toegeschreven kunnen worden naar de rioolheffing opgenomen en weergegeven in onderstaand Toegeschreven lasten riool en water. 3.000

Lasten (× EUR 1 000)

2.500 2.000 1.500 1.000

2019 2021 2023 2025 2027 2029 2031 2033 2035 2037 2039 2041 2043 2045 2047 2049 2051 2053 2055 2057 2059 2061 2063 2065 2067 2069 2071 2073 2075 2077

500

Jaartal

Exploitatie

Onderzoek

Toegeschreven lasten riool en water

6.6

Bestemmingsreserve riolering

De gemeente Voorschoten heeft momenteel geen bestemmingsreserve riolering. Om aan te sluiten bij de werkwijzen zoals uiteengezet in de huidige notities van de Commissie BBV is het raadzaam om een bestemmingsreserve riolering in te stellen om onvoorziene overschotten en/of tekorten in op te vangen. Voor het verwerken van onvoorziene overschotten en tekorten op de rioolexploitatie wordt een bestemmingsreserve riolering ingesteld (efficiency en aanbestedingsvoordeel). Hiermee blijven ook deze middelen behouden voor gemeentelijke watertaken, wat in lijn is met het “bestemmingsprincipe”. De bestemmingsreserve riolering start met € 0 en varieert door dotaties en onttrekkingen, die na de vaststelling van de jaarrekening als positieve (dotatie) of negatieve (onttrekking) resultante voortvloeien.

6.7

Conclusie

De rioolheffing dient maximaal 100% kostendekkend te zijn. Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling weer van de tarieven van de rioolheffing op basis van de huidige inzichten en zijn gebaseerd op prijspeil 2024. Voor de vergelijkbaarheid van de cijfers is er voor de jaren 2025 en verder geen verdere prijsindexatie meegenomen. De werkelijke tarieven worden elk jaar opnieuw vastgesteld op basis van de werkelijke prijsindexaties en overige ontwikkelingen in de begroting. Uit de tabel blijkt dat gedurende het IWKP 2024-2028 het heffingstarief allen jaren zal stijgen 3,00%, waarbij daarnaast nog onttrekkingen vanuit de egalisatievoorziening riolering plaats moeten vinden om gedurende de planperiode op de afgesproken 100% kostendekkend, te komen. Jaar

Woningen / Niet woningen

Garages

Stijging

2024

€ 240,48

€ 14,28

0,00%

2025

€ 247,69

€ 14,71

3,00%

2026

€ 255,13

€ 15,15

3,00%

2027

€ 262,78

€ 15,60

3,00%

€ 270,66

€ 16,07

3,00%

2028 Verloop heffingstarief IWKp 2024-2028

PERSONELE MIDDELEN

7.1

Inleiding

Met behulp van de Kennisbank Riolering is per gemeente een indicatieve formatieberekening gemaakt. Dit geeft een indicatie van de benodigde personele bezetting. Op basis van de Kennisbank Riolering is de berekende benodigde formatie voor de gemeente Voorschoten in onderstaande tabel 5.1 weergegeven.

7.2

Benodigde formatie Voorschoten

Bij de berekening van de formatieplaatsen is er rekening mee gehouden dat de gemeente Voorschoten gedeeltelijk projecten uitbesteed en regie voert over de planvorming, onderhoud en maatregelen. Uitgangspunt bij de berekening zijn actuele areaalgegevens over het aantal km riool, het aantal gemalen, pompen, duikers en kolken. Maar ook de lengte van het jaarlijks geïnspecteerde en gereinigde rioolstelsel. Op basis van de Kennisbank Riolering bedraagt de benodigde formatie circa 10,52 fte per jaar. Benadrukt dient te worden dat de getallen een indicatie geven van de benodigde personele behoefte. Dat hoeft niet per se fte in eigen dienst te zijn. Vaak worden onderzoeken uitbesteed of vinden in combinatie met de regionale gezamenlijke inzet plaats. Nu is er 5,17 fte specifiek als beleidsmedewerker en worden medewerkers van de werf en projectleiders afhankelijk van vraag en aanbod ingezet voor onderhoud of vervanging van riolering Soort werkzaamheid

Beheerder Projectleider, werkvoorbereider, toezichthouder Buitendienst Totaal

Formatie (fte's) Formatie (uren) 1.450 per jaar

5,74

8.322

3,91

5.667

0,87

1.259

10,52

15.247

Bij de berekening van de formatieplaatsen is er rekening mee gehouden dat de gemeente Voorschoten hoge mate projecten uitbesteed en regie voert over de planvorming, onderhoud en maatregelen.

BIJLAGE 1 Variant 100% kostendekkendheid zonder mutatie egalisatievoorziening

BIJLAGE 2 Tariefontwikkeling Variant 100% kostendekkendheid zonder mutatie egalisatievoorziening

BIJLAGE 3 OVERZICHT VERLOOP EGALISATIE VOORZIENING Jaar

Beginstand voorziening

Mutatie voorziening

Eindstand voorziening

2024

€ 2.359.219

€

€ 2.359.219

2025

€ 2.359.219

€

-6.911

€ 2.352.308

2026

€ 2.352.308

€

-79.188

€ 2.273.120

2027

€ 2.273.120

€

-82.759

€ 2.190.361

2028

€ 2.190.361

€

-23.479

€ 2.166.882

2029

€ 2.166.882

€

-207.239

€ 1.959.644

2030

€ 1.959.644

€

-182.561

€ 1.777.083

2031

€ 1.777.083

€

-150.045

€ 1.627.037

2032

€ 1.627.037

€

-126.017

€ 1.501.020

2033

€ 1.501.020

€

-98.177

€ 1.402.843

2034

€ 1.402.843

€

-65.476

€ 1.337.367

2035

€ 1.337.367

€

-21.471

€ 1.315.896

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duivenvoorde&id=ab35e3e6-6356-48c3-840d-0bcf29356d1c