CConstaterende datvoorschoten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Programmabegroting 2027 - 2030

Gemeenteraad Voorschoten 5 november 2026, gemeente voorschotenBij agendapunt: Programmabegroting 202747.202 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

Omdat deze circulaire te laat verschijnt voor verwerking in deze begroting, is hiermee vooralsnog geen rekening gehouden. De resterende € 2.000 lagere lasten betreffen overige kleine verschillen kleiner dan € 50.000 en zonder bijzondere oorzaak. Mutaties reserves In 2027 en 2026 zijn er vanuit programma 8 geen stortingen in de reserves beoogd. In 2027 is een alleen één onttrekking ad € 14.000 vanuit de concernreserve voor de grondexploitatie Duivenvoorde Corridor beoogd. De onttrekkingen voor 2026 betreffen overhevelingen vanuit 2025 voor een totaalbedrag van € 894.000. Hieronder vallen het project Oude Stationslaantje ad € 197.000, het project Verkeersontwikkeling Leiden-Voorschoten ad € 165.000, de Omgevingswet ad € 161.000, het initiatief 'Meer betaalbare woningen' ad € 200.000, de Kruispuntkerk met € 89.000 en de Wet Goed Verhuurderschap ad € 59.000. 52 Paragrafen Lokale heffingen 1.1 Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de belastingen die we heffen, bestemmingsheffingen en rechten. Onder belastingen vallen de onroerendezaakbelasting (ozb), de belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten, de toeristenbelasting, de precariobelasting en de reclamebelasting. De opbrengst van de belastingen gaat naar de algemene middelen. Onder bestemmingsheffingen vallen de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De rechten omvatten een grote groep belastbare feiten.

De belangrijkste hiervan zijn de marktgelden, de lijkbezorgingsrechten en de leges voor omgevingsvergunningen, reisdocumenten, burgerlijke stand en de basisregistratie personen. Voor zowel de bestemmingsheffingen als de rechten geldt dat tarieven maximaal kostendekkend mogen zijn en dat we de opbrengst gebruiken om de gemaakte kosten te dekken. 1.2 Beleid lokale heffingen Het beleid van de gemeente Voorschoten vatten we zo samen: ‘Inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden leveren een rechtvaardige bijdrage in de gemeentelijke voorzieningen.’ De lokale lastendruk blijft in reële termen gelijk, waarbij we ervan uitgaan dat leges en rechten kostendekkend blijven of worden. De gemeente heeft in beginsel ruime autonomie in het bepalen van de hoogte van de gemeentelijke belastingen, zolang we daarbij de wettelijke kaders en algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht nemen, waaronder de kostendekkendheidseis, als die van toepassing is. Het Rijk houdt bij de verdeling van de inkomsten uit het Gemeentefonds rekening met gemeentelijke inkomsten uit het eigen belastinggebied. In de Meicirculaire 2026 gaat het Rijk ervan uit dat de gemeentelijke ozb-opbrengsten alleen al met 3,0 procent zullen toenemen, als gevolg van de inflatie in 2027. De overige geraamde opbrengsten van belastingen, leges en rechten zijn verhoogd met het indexeringspercentage van 2,5 procent.

Met deze verhoging volgen we de algemene prijsontwikkeling. Dit is noodzakelijk om de inkomsten van de gemeente op peil te houden en structurele onevenwichtigheid te voorkomen. 1.3 Overzicht geraamde baten belastingen, heffingen en rechten De tabel toont de realisatiecijfers 2025, geraamde opbrengsten voor 2026 en 2027, en de mutatie. Belastingen / heffingen/ rechten | Realisatie | Raming | Raming 2027 | Mutatie 2025 | 2026 | t.o.v. 2026 Ozb woningen | 7.684 | 7.713 | 8.155 | 442 Ozb niet-woningen | 1.461 | 1.462 | 1.440 | -22 Roerenderuimtebelastingen | 10 | 7 | 7 | 0 Precariobelasting | 50 | 30 | 31 | 1 Toeristenbelasting | 266 | 286 | 453 | 167 Reclamebelasting | 90 | 84 | 84 | 0 Bedrijven Investeringszone (BIZ) | 26 | 27 | 28 | 1 Dobbewijk Afvalstoffenheffing | 5.215 | 5.251 | 5.736 | 485 Rioolheffing | 2.917 | 3.158 | 4.316 | 1.158 Marktgelden | 38 | 39 | 40 | 1 Begraafplaatsrechten | 630 | 697 | 658 | -39 Leges Omgevingswet | 594 | 842 | 899 | 57 Overige rechten en leges | 710 | 618 | 673 | 55 Subtotaal opbrengst | 19.691 | 20.214 | 22.520 | 2.306 Af: kwijtscheldingen | -283 | -290 | -290 | 0 Netto-opbrengst | 19.408 | 19.924 | 22.230 | 2.306 Bedragen x € 1.000 1.4 Belastingen Onroerendezaakbelastingen (OZB) De aanslag ozb baseren we voor het belastingjaar 2027 op (nog door de raad vast te stellen) ozb- tarieven voor 2027 en de WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari

2026. De ozb-tarieven voor 2027 zijn berekend op basis van het terugdraaien van de gehanteerde ozb nullijn bij de begroting 2026, besloten bij amendement 349, en de meest recente gegevens over de verwachte waardeontwikkeling. De voorlopige waardeontwikkeling voor woningen gaat uit van 6,31 procent en voor niet-woningen van 0,9 procent. Dit is gebaseerd op de meest recente analyse verkregen uit de Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR), april 2026. Hierbij moeten we opmerken dat de herwaardering van zowel woningen als niet-woningen nog niet afgerond is, waardoor de uiteindelijke waardeontwikkeling nog kan afwijken. Toeristenbelasting Het tarief toeristenbelasting is voor 2027 met 2,5 procent verhoogd van € 3,58 naar € 3,67 per overnachting. Vervolgens heeft er een aanvullende ophoging plaatsgevonden van € 2,00, waarmee het tarief toeristenbelasting € 5,67 is geworden. Met deze aanvullende verhoging wordt beoogd de opbrengst uit de toeristenbelasting te verhogen en daarmee een grotere bijdrage te leveren aan de gemeentelijke begroting. Bij het bepalen van het tarief is tevens gekeken naar de tarieven van omliggende en vergelijkbare gemeenten. Het tarief van Voorschoten sluit daarmee meer aan bij de tarieven in de regio. Mede gelet op de tarieven in omliggende gemeenten wordt het tarief van € 5,67 per overnachting passend geacht.

Onderstaand tarievenoverzicht toont het verloop van de toeristenbelasting in de afgelopen jaren. 53 54 2024 2025 2026 2027 Toeristenbelasting Per overnachting € 2,86 € 3,50 € 3,58 € 5,67 Precariobelasting Precariobelasting is een belasting die inwoners moeten betalen als zij gemeentegrond gebruiken. De precariotarieven zijn voor 2027 met 2,5 procent verhoogd. 1.5 Heffingen en rechten In de paragraaf Lokale heffingen moeten we een overzicht opnemen van baten en lasten voor de heffingen waarbij we kostenverhalen. In dit onderdeel behandelen we kort de diverse heffingen en geven we per heffing in een vaste opzet inzicht in de kosten die we aan de heffing toerekenen vanuit de diverse programma’s. De gehanteerde tariefstelling, geraamde baten en eventuele achterliggende beleidskeuzes geven we ook aan per heffing. Onafhankelijk van de aard en samenstelling van de overhead kan deze worden toegerekend aan de directe kosten van de programma's. Deze toerekening vindt voor heffingen extra comptabel plaats.

Om overhead toe te rekenen aan de tarieven, hebben we gekozen voor een systematiek waarbij we de totale overhead met deze formule verdelen: Opslag taakveld = Overhead x ((aantal aan heffing toegerekende uren) / (totaal aantal verdeelde uren exclusief uren taakveld overhead)) Rioolheffing De gemeente is wettelijk verplicht om haar zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater na te komen. Hoe de gemeente invulling geeft aan deze zorgplichten is vastgelegd in het Integraal Waterketenprogramma (IWKp) 2024-2028. Samen met de Leidse Regio is het IWKp 2024-2028 opgesteld; de raad heeft dit IWKp in het eerste kwartaal van 2024 goedgekeurd. Hierbij is afgesproken dat de rioolheffing gedurende de looptijd van het IWKp 2024-2028 jaarlijks met 3,0 procent zal stijgen boven op de inflatiecorrectie. Het uitgangspunt is dat we de kosten die voortkomen uit de zorgplicht voor 100 procent dekken uit de rioolheffing. Het kostendekkingsplan uit het IWKp 2024-2028 is verwerkt in de Begroting 2027. De tarieven van de rioolheffing worden jaarlijks opnieuw bepaald, waarbij het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid geldt. Ontwikkelingen in de kosten, waaronder toekomstige investeringen, exploitatielasten en noodzakelijke reparaties, worden betrokken bij de jaarlijkse tariefbepaling. Berekening kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld(en) incl. omslagrente Inkomsten taakveld(en), excl.

heffingen 3.291.000 - Netto kosten taakveld(en) 3.291.000 Toe te rekenen kosten: Overhead Btw 570.000 455.000 Totaal toerekenbare kosten 1.025.000 Totale kosten 4.316.000 Totale opbrengsten 4.316.000 Kostendekkendheid 100% Tarieven rioolheffing en beleidskeuzes Een groot deel van de kosten hangt samen met het in stand houden van het rioolstelsel, terwijl slechts een beperkt deel van de kosten samenhangt met de mate van gebruik van de riolering. Omdat er mede hierdoor nauwelijks onderscheid te maken is naar individualiseerbaar profijt, hanteert de gemeente Voorschoten een vast tarief voor percelen met een drinkwateraansluiting. Percelen met een drinkwateraansluiting hebben vrijwel altijd een afvoer op het rioolstelsel, waardoor de belastingplichtige van dit perceel profiteert van het rioolstelsel. Het lage tarief voor percelen zonder drinkwateraansluiting is gebaseerd op het principe dat ook deze percelen baat hebben bij de gemeentelijke waterzorgtaken als de afvoer van hemelwater en het beheer van het grondwaterpeil. Deze percelen profiteren niet, of in mindere mate, van de afvoer van afvalwater. Dit vormt de basis voor het lagere tarief. De tarieven 2027 stijgen met circa 37 procent ten opzichte van 2026. Het tarief voor een perceel met drinkwateraansluiting stijgt met 37,28 procent en het tarief voor een perceel zonder drinkwateraansluiting met 37,60 procent.

Deze aanzienlijke stijging wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een tweetal factoren. Door het uitvoeren en het afronden van een aantal grote rioleringsprojecten stijgen de bijbehorende kapitaallasten, bestaande uit afschrijvingslasten en rentelasten. Grote delen van het riool zijn verouderd, hierdoor worden meer inspecties uitgevoerd om de staat van het riool te inventariseren. Dit leidt ertoe dat meer (tijdelijk) onderhoud nodig is om het rioolstelsel werkende te houden. In 2026 is besloten om de stijgende kosten deels te compenseren middels het inzetten van de voorziening rioolheffing. Dit gaf een dempend effect op het tarief rioolheffing. In 2027 wordt de voorziening niet ingezet om de tariefstijging te dempen. Dit tarievenoverzicht toont het verloop van de rioolheffing voor de jaren 2026 en 2027. Soort woning/huishouden | Tarief 2026 | Tarief 2027 Perceel met drinkwateraansluiting | € 253,32 | € 347,76 Perceel zonder drinkwateraansluiting | € 15,00 | € 20,64 Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing heffen we van percelen waarvoor een inzamelplicht voor huishoudelijke afvalstoffen bestaat. De belasting heffen we per huishouden. De kostenstijging bij afval wordt veroorzaakt door een hogere toerekening van overhead en formatie-uitbreiding als gevolg van areaaluitbreiding. Daarnaast zijn de exploitatielasten met betrekking tot afval geïndexeerd.

Ook de tractiemiddelen die ingezet worden voor afval leiden tot hogere kosten. Zowel brandstof als verzekeringen zijn duurder geworden. Ook wordt het onderhoud van de tractiemiddelen steeds complexer, mede ingegeven door elektrificatie van voertuigen. Dit leidt tot hogere onderhoudslasten. Het tarief stijgt in 2027 met 6,21 procent. De raad stelt de definitieve tarieven in november 2026 vast in de afvalstoffenverordening die we voorleggen. Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld(en) incl. omslagrente | 3.829.000 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen | -148.500 Netto kosten taakveld(en) | 3.680.500 Toe te rekenen kosten: Overhead | 1.582.000 Btw | 473.000 Totaal toerekenbare kosten | 5.735.500 Totale kosten | 5.735.500 Totale opbrengsten | 5.735.500 Kostendekkendheid | 100% 55 Tarieven afvalstoffenheffing en beleidskeuzes De afvalstoffenheffing is gedifferentieerd naar type woning (aanleunwoning, etagewoning en overige woning) en naar de grootte van het huishouden (eenpersoonshuishouden (1ph) en meerpersoonshuishouden (mph)). Hiermee doen we recht aan het principe ‘de vervuiler betaalt’ en blijft de uitvoering van de heffing bovendien praktisch uitvoerbaar.

Soort woning/huishouden | Tarief 2026 | Tarief 2027 Aanleunwoning | € 318,00 | € 337,80 Etagewoning (1ph) | € 357,60 | € 379,80 Etagewoning (mph) | € 455,52 | € 483,84 Overige woning (1ph) | € 422,88 | € 449,16 Overige woning (mph) | € 521,16 | € 553,56 Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten heffen we voor het gebruik van de begraafplaats en het gebruik van de diensten die daarbij worden verleend. Door een afname van het aantal begravingen is de exploitatie van begraafplaats Rosenburgh verre van kostendekkend. Om de exploitatie beter kostendekkend te krijgen, hebben we in de beheerverordening en de verordening op de heffing en invordering van de lijkbezorgingsrechten twee aanpassingen doorgevoerd, namelijk: • | Het uitbreiden van het dienstenaanbod; • | Het vaststellen van marktconformere tarieven voor de diensten. Berekening kostendekkendheid Lijkbezorgingsrechten Kosten taakveld(en) incl. omslagrente | 732.000 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen | -385.000 Netto kosten taakveld(en) | 347.000 Toe te rekenen kosten: Overhead | 299.000 Btw | 12.000 Totaal toerekenbare kosten | 311.000 Totale kosten | 658.000 Totale opbrengsten | 658.000 Kostendekkendheid | 100% Tarieven lijkbezorgingsrechten De Verordening lijkbezorgingsrechten Gedenkpark | Rosenburgh kent een tarieventabel met een uiteenlopend aantal tarieven voor de verschillende diensten.

| Het uitgangspunt voor deze tarieven is dat ze kostendekkend zijn. Marktgelden Marktgelden heffen we voor het gebruiken van openbare grond | ofwel het innemen van een standplaats op het marktterrein, gedurende de tijd dat het markt is. De opbrengst is afhankelijk van de daadwerkelijke bezetting van de weekmarkt. Voor 202 | 7 is de geraamde opbrengst met het inflatiepercentage verhoogd. 56 Berekening kostendekkendheid marktgelden Kosten taakveld(en) incl. omslagrente | 25.000 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen | 0 Netto kosten taakveld(en) | 25.000 Toe te rekenen kosten: Overhead | 54.500 Btw | 1.000 Totaal toerekenbare kosten | 55.500 Totale kosten | 80.500 Totale opbrengsten | 40.500 Kostendekkendheid | 50% Tarieven marktgelden Het marktgeld is een tarief voor iedere strekkende meter grond, waarvoor een standplaats wordt ingenomen, gemeten in de lengterichting. Er gelden aparte tarieven voor losse en vaste standplaatsen. Voor een gelijkmatige ontwikkeling hebben we deze tarieven met het inflatiepercentage verhoogd. Daarnaast | brengen we op grond van de Marktgeldenverordening de elektriciteitskosten per soort verbruiker in rekening. Deze kosten | nemen we niet op in het algemene tarief voor de standplaats, omdat er verschillen zijn in het elektriciteitsverbruik per standplaats en deze niet afhankelijk zijn van de ingebruikname van het aantal strekkende meter.

Het uitgangspunt voor deze tarieven is | dat ze 100 procent kostendekkend zijn. Standplaats | Tarief 2026 | Tarief 2027 Losse standplaats, per strekkende meter, per dag | € 4,11 | € 4,21 Vaste standplaats, per strekkende meter, per kwartaal | € 47,31 | € 48,49 Elektriciteitskosten | Tarief 2026 | Tarief 2027 Kleinverbruik, tarief per kwartaal | € 14,30 | € 14,66 Middelverbruik, tarief per kwartaal | € 25,84 | € 26,49 Grootverbruik, tarief per kwartaal | € 60,43 | € 61,94 Leges Leges heffen we voor diensten die de gemeente verleent, zoals opgenomen in de tarieventabel die hoort bij de Legesverordening. Deze tarieventabel bestaat uit drie hoofdstukken: 1. Algemene dienstverlening; 2. Dienstverlening die onder de fysieke leefomgeving valt (omgevingsvergunningen); 3. Dienstverlening die onder de Europese dienstenrichtlijn valt (specifiek voor ondernemers). In deze drie hoofdstukken zijn de leges onderverdeeld in paragrafen, waarbinnen de samenhangende tarieven zijn geclusterd. De opbrengsten zijn in de begroting niet op hoofdstukniveau opgenomen, maar zijn functioneel gegroepeerd. Van een aantal diensten wordt namelijk dusdanig weinig gebruikgemaakt, dat het apart opnemen van een raming geen meerwaarde heeft. 57 Berekening kostendekkendheid Leges Algemene dienstverlening Kosten | Baten | Kostendek.

Burgerlijke stand | 88.000 | 56.000 | 64% Reisdocumenten | 391.000 | 352.000 | 90% Rijbewijzen | 151.000 | 123.000 | 81% Verstrekkingen basisregistratie | 43.000 | 38.000 | 89% Overige publiekszaken | 8.100 | 4.700 | 58% Bijzondere wetten | 120.000 | 119.000 | 99% Totaal leges Algemene dienstverlening | 801.100 | 692.700 | 86% Berekening kostendekkendheid leges Dienstverlening die onder de fysieke leefomgeving valt (omgevingsvergunning) Kosten | Baten | Kostendek. Omgevingsvergunning | 969.000 | 899.000 | 93% Voor 2027 heffen we de leges op grond van de Legesverordening 202 | 7, waarbij hoofdstuk 2 Omgevingswet is ingericht volgens de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Als constant bedrag aan leges ramen we € | 400.000; dit verhogen we met € 499.000 als gevolg van incidentele projecten die we verwachten in 2027. Het uitgangspunt hierbij blijft dat de leges kostendekkend zijn. Berekening kostendekkendheid leges Dienstverlening die onder de Europese dienstenrichtlijn valt Kosten | Baten | Kostendek.

APV-vergunningen* • | Horeca • | Organiseren van evenementen of markten • | Prostitutiebedrijven • | Kamperen • | Marktstandplaatsen • | Winkeltijdenwet • | Ventvergunning, standplaatsvergunning Totaal APV-vergunningen | 7.300 | 6.400 | 87% Totaal leges vallend onder Europese dienstenrichtlijn | 7.300 | 6.400 | 87% * APV staat voor algemene plaatselijke verordening Tarieven, kostendekkendheid en kruissubsidiering leges De tarieven voor de diverse leges verhogen we jaarlijks met het inflatiepercentage, waarbij de bestaande onderlinge verdeling behouden blijft. Voor tarieven waarvoor een maximumbedrag geldt, gaan we uit van het maximaal toegestane bedrag. Op basis van de berekening van de kostendekkendheid is er binnen de drie titels geen sprake van kruissubsidiëring. Kruissubsidiëring van leges houdt in dat de legesopbrengsten van de ene dienst of vergunning worden gebruikt om de kosten van een andere, minder rendabele dienst te dekken, binnen of buiten de legesverordening van een gemeente. Afhankelijk van het soort en aantal aanvragen omgevingsvergunning kunnen de legesopbrengsten fluctueren. Eventuele meer | - of minderopbrengsten egaliseren we via de bestemmingsreserve kostendekkendheid omgevingsvergunning.

58 59 1.6 Vergelijking gemeentelijke woonlasten met andere gemeenten Onder gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een bepaalde gemeente betaalt aan ozb, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Om een beeld te geven van de gemeentelijke woonlasten, hebben we een vergelijking gemaakt met die van de gemeenten om ons heen en met de woonlasten in een gemiddelde gemeente. Gemeentelijke woonlasten 2026 Voorschoten Oegstgeest Wassenaar Leidschendam- Voorburg Leiderdorp Gemiddelde gemeente Eenpersoons- huishouden € 1.450 € 1.455 € 1.649 € 1.035 € 1.174 € 1.000 Meerpersoons- huishouden € 1.548 € 1.677 € 1.915 € 1.115 € 1.416 € 1.095 Bron: COELO Atlas van de lokale lasten 2026 Deze vergelijking laat zien dat de woonlasten in Voorschoten hoger liggen dan het landelijk gemiddelde. De ontwikkeling van de woonlasten in 2026 ligt wel lager dan de gemiddelde landelijke ontwikkeling. Dit komt onder andere doordat bij de behandeling van de Kadernota 2026 op 10 juli 2025 de raad amendement 349 heeft aangenomen. Daarmee besloot de raad om bij de uitwerking van de Begroting 2026 de ozb-lasten te handhaven op het prijspeil van 2025.

Ontwikkeling woonlasten Door de totale woonlasten voor meerpersoonshuishoudens in jaar t te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1 (zoals gepubliceerd door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) en uit te drukken in een percentage, kunnen we de ontwikkeling van de woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde schetsen. De tabel toont dat de woonlasten in Voorschoten hoger liggen dan het landelijk gemiddelde:

2025 | 2026 | 2027 Totale woonlasten gezin Voorschoten in jaar t | € 1.531 | € 1.544 | € 1.708 Woonlasten gemiddeld gezin in t-1 (cijfers COELO) | € 994 | € 1.053 | € 1.095 Woonlasten ten opzichte van het landelijk | 154% | 147% | 156% gemiddelde ten opzichte van jaar ervoor (x100%) De woonlasten in Voorschoten stijgen in 2027 meer dan landelijk gemiddeld, doordat de rioolheffing stijgt met circa 37,28 procent in verband met de stijgende kosten bij riolering. Het tarief van de afvalstoffenheffing stijgt met circa 6,22 procent. Bij de behandeling van de Kadernota 2026 op 10 juli 2025 heeft de raad amendement 349 aangenomen. Hiermee besloot de raad om bij de uitwerking van de Begroting 2026 de ozb | -lasten te handhaven op het prijspeil van 2025. Hierdoor is afgezien van een reguliere aanpassing aan de prijsontwikkeling, wat heeft geleid tot een structureel lagere opbrengst voor de gemeente. Om de financiële positie van de gemeente te versterken en bij te dragen aan een duurzaam sluitende begroting, is het niet eerder doorgevoerde indexatie-effect van 2,2 procent, boven op de indexatie van 2,5 procent alsnog verwerkt in de begroting. Hiermee wordt deels aangesloten bij de reguliere kostenontwikkeling waarmee de gemeente wordt geconfronteerd.

Daarnaast sluit deze keuze aan bij de systematiek van het gemeentefonds, waarin rekening wordt gehouden met de belastingcapaciteit van gemeenten, ongeacht of deze capaciteit daadwerkelijk wordt benut. De voorgestelde aanpassing draagt daarmee bij aan het behoud van een gezonde financiële basis voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en ambities. 1.7 Kwijtscheldingsbeleid In de raadsvergadering van 7 oktober 2025 is de Verordening Kwijtschelding Gemeentelijke belastingen Voorschoten 2026 vastgesteld. Kwijtschelding is in Voorschoten mogelijk voor de onroerendezaakbelastingen, roerenderuimtebelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De kwijtscheldingsnorm blijft gehandhaafd op de maximaal door het Rijk toegestane 100 procent van de bijstandsnorm. Dit betekent dat inwoners met een inkomen op bijstandsniveau in beginsel in aanmerking komen voor kwijtschelding, tenzij er sprake is van vermogen (spaargeld of eigen woning). Inwoners die zelf een bedrijf of zelfstandig beroep uitoefenen (zoals zzp'ers en vennoten in een vof) kunnen onder dezelfde voorwaarden als particuliere inwoners kwijtschelding aanvragen. De kwijtschelding wordt uitgevoerd door de BSGR. 1.8 Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De volledige heffing en invordering, inclusief de waardering in het kader van de Wet waardering onroerende zaken, is overgedragen aan de BSGR.

Voor de gemeente Voorschoten geldt dit voor de onroerendezaakbelastingen, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, precariobelasting, reclamebelasting en de Bedrijven Investeringszone (BIZ)-bijdragen, waarbij de uitvoering van de kwijtschelding ook tot de taken van de BSGR behoort. 1.9 Algemene ontwikkelingen Gemeenten zijn voor hun inkomsten grotendeels afhankelijk van rijksmiddelen, terwijl het eigen belastinggebied beperkt blijft. Eerdere plannen van het Rijk om het lokaal belastinggebied te verruimen zijn niet doorgevoerd. Op basis van de formatie en het coalitieakkoord is er geen sprake van een structurele verruiming van het lokale belastinggebied. Hoewel de Vereniging Nederlandse Gemeenten hier herhaaldelijk om heeft gevraagd, is dit niet opgenomen in de afspraken tussen de landelijke coalitiepartijen. 60 61 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.1 Inleiding Op 29 januari 2015 heeft de raad van Voorschoten de Nota Risicomanagement & weerstandsvermogen vastgesteld. Deze nota formuleert de kaders voor succesvol risicomanagement. Uit deze paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing blijkt dat de risico’s zijn toegenomen en de beschikbare weerstandscapaciteit is afgenomen. De vergelijking tussen het benodigde weerstandsvermogen en de beschikbare weerstandscapaciteit levert een ratio weerstandsvermogen op van 1,8.

In de jaarstukken 2025 was er nog sprake van een ratio van 3,6. De afname van het weerstandsvermogen is mede het gevolg van grote investeringen. 2.2 Risico's Een risico is een mogelijke gebeurtenis met een negatief gevolg voor de organisatie. Met het risicomanagementsysteem prioriteren we risico’s en beoordelen we risico’s op systematische wijze. Hiermee kunnen we passende beheersmaatregelen nemen. Onderdeel van het proces van totstandkoming van de begroting is een update van de risico- inventarisatie. We hebben risico’s in kaart gebracht in de organisatie, waarbij we voor ieder risico een risicoprofiel hebben opgesteld. We hebben de risico’s bij deze begroting geactualiseerd en aangevuld met nieuw geïdentificeerde risico’s. Voor de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit is per risico uitgegaan van het maximale financiële gevolg, vermenigvuldigd met de kans dat het risico zich voordoet. Omdat niet alle risico's zich gelijktijdig en in maximale omvang zullen manifesteren, is voor de bepaling van de gemiddelde risico-omvang uitgegaan van 50% van het maximale financiële gevolg, behalve voor grondexploitaties waarbij met de maximale risico-omvang wordt gerekend. Deze methodiek leidt tot een realistische inschatting van de benodigde weerstandscapaciteit en sluit aan bij de aard en onzekerheid van de geïdentificeerde risico's.

In 2027 zal een verdere doorontwikkeling van de werkwijze rondom risicobeheersing worden gestart. Zoals voorgeschreven in de Nota Risicomanagement & weerstandsvermogen hebben we de tien risico’s met de hoogste bijdrage aan de benodigde weerstandscapaciteit opgenomen in een overzicht. Dat overzicht hebben we aangevuld met de beheersmaatregelen die we hebben getroffen. We hanteren een opslag van 30 procent voor overige risico’s. De 10 risico's met de grootste financiële impact tellen op tot € 6.268.000, de opslag van 30 procent voor kleinere risico's van € 1.880.000 geeft een totaal risico van € 8.148.000. De risico's met de grootste financiële impact staan opgenomen in de volgende tabel, met daaronder een toelichting per risico. Omschrijving | Maximale | Kans | Gemiddelde | Risicoprofiel omvang | (in %) | omvang 1. Technische staat van de tunnel Horst en | 10.000 | 30 | 5.000 | 1.500 Voordelaan 2. Grootschalige investeringsprojecten | 36.800 | 5 | 18.400 | 920 3. Algemene uitkering Gemeentefonds | 1.900 | 70 | 950 | 665 4. Renterisico | 2.600 | 50 | 1.300 | 650 5. Verantwoordelijkheid sociaal domein | 3.609 | 30 | 1.804 | 541 (inclusief jeugd) 6. Garantstellingen | 100.469 | 1 | 50.234 | 502 7. Ontsluiting Het Fortuyn van Voorschoten | 1.400 | 70 | 700 | 490 op Leids grondgebied 8. Informatieveiligheid | 2.500 | 30 | 1.250 | 375 9.

Schade vuilwateroverlast | 2.500 | 30 | 1.250 | 375 10. Grondexploitatie Duivenvoordecorridor | 997 | 25 | 997 | 249 Totaal | 6.268 30% opslag overige risico's | 1.880 Totaal risico's | 8.148 (Bedragen x € 1.000) Deze risico's worden navolgend toegelicht. 1. Technische staat van de tunnel Horst en Voordelaan De kwaliteit van het beton bij de tunnel Horst en Voordelaan verkeert in slechte staat ter hoogte van de toeritten west en oost. De onzekerheid over de hoogte van de kosten voor herstel, brengt een financieel risico met zich mee, dat de gemeente nog niet begroot heeft. Voor de levensduur van een tunnel wordt meestal een periode van honderd jaar gerekend. De tunnel Horst en Voordelaan is gebouwd in 1968/1969 en zou daarom constructief 100 jaar stand moeten houden. Toelichting Het ingenieursbureau Iv-infra heeft onderzoek gedaan naar de technische en constructieve toestand van de toeritten van de tunnel. Daaruit blijkt dat de constructie nog voldoende sterk is en er geen acuut gevaar is. Beheersmaatregelen Het maximale risico schatten we in op € 10.000.000. De voorlopige conclusie uit het onderzoek naar de technische staat van de tunnel Horst- en Voordelaan is dat er geen acuut gevaar is. We monitoren de constructie nauwlettend.

We blijven met ProRail en de provincie in gesprek over de rol van alle betrokken partijen in het licht van actuele maatschappelijke opgaven (mobiliteit, veiligheid, erfgoed, duurzaamheid), en om gezamenlijk te komen tot een gedragen en haalbare oplossing voor de noodzakelijke herstelmaatregelen of vernieuwing. Hierbij spreken we over eigendom, subsidiëring, kostenverdeling en projectaanpak. 2. Grootschalige investeringsprojecten Toelichting De gemeente monitort de voortgang, planning en financiële ontwikkelingen van de grote investeringsprojecten continu via prognoses en projectrapportages. Financiële afwijkingen worden 62 63 tijdig gesignaleerd en betrokken bij de reguliere planning- en controlcyclus, zodat waar nodig kan worden bijgestuurd. Daarnaast worden investeringsramingen periodiek geactualiseerd. Bij de voorbereiding en uitvoering van projecten wordt, wanneer daar aanleiding toe bestaat, onderzoek gedaan naar mogelijke milieu- en bodemrisico's en worden zo nodig passende maatregelen getroffen. Deze maatregelen dragen bij aan een betere beheersing van kosten, planning en risico's gedurende de gehele looptijd van de projecten. Het risicobedrag komt tot stand op basis van het totale investeringsvolume € 36,8 miljoen voor het begrotingsjaar 2027.

Beheersmaatregelen Onder de grootschalige investeringsprojecten vallen de investeringen die zijn opgenomen in de meerjarige investeringsplanning. Ondanks de aanwezigheid van risicoreserveringen en posten onvoorzien binnen de projectbegrotingen bestaat het risico dat tijdens de uitvoering aanvullende kosten ontstaan. Dit kan het gevolg zijn van gewijzigde wet- en regelgeving, prijsstijgingen, vertragingen, gewijzigde projecteisen, marktomstandigheden of onvoorziene milieu- en bodemproblematiek. Hierbij kan bijvoorbeeld sprake zijn van bodemverontreiniging of de aanwezigheid of toepassing van stoffen en materialen die risico's voor het milieu of de volksgezondheid met zich meebrengen, zoals PFAS of staalslakken. Hierdoor kan sprake zijn van overschrijding van de beschikbare investeringskredieten. 3. Algemene uitkering Gemeentefonds De gemeente loopt risico op lagere inkomsten uit de algemene uitkering van het gemeentefonds door exogene ontwikkelingen zoals: • Nadelige herverdeeleffecten bij wijzigingen in het verdeelmodel gemeentefonds. • Lagere compensatie voor loon, prijs en hoeveelheidsontwikkeling. De compensatie voor inflatie blijkt vaak achteraf te laag te zijn. • Een lagere uitkering van de onderbesteding van het btw-compensatiefonds. In de begroting 2027 is rekening gehouden met eenzelfde uitkering als over 2025.

• Ontwikkelingen in de uitkeringsbasis, waardoor er voor Voorschoten een lagere algemene uitkering komt. • Kortingen op specifieke uitkeringen (SPUKS). Het Rijk wil het aantal SPUKS terugbrengen om zo minder administratieve lasten en werk voor gemeentes en accountants te hebben. Het terugbrengen gaat in principe samen met een korting, mogelijk oplopend tot 10 procent. Toelichting Om de financiële gevolgen van een verdere afbouw van de compensatie binnen het gemeentefonds op te vangen, is vanaf 2028 een structurele stelpost opgenomen in de meerjarenbegroting. Hierbij is rekening gehouden met een gefaseerde verdere toename van het herverdeelnadeel. Door deze maatregel wordt een belangrijk deel van het potentiële nadeel afgedekt. Na verwerking van de getroffen beheersmaatregelen resteert een maximaal risico van € 1,9 miljoen. Gezien de landelijke ontwikkelingen rondom het gemeentefonds, de nog te nemen Rijksbesluiten en de beperkte beïnvloedbaarheid door de gemeente wordt de kans van optreden als hoog ingeschat (70%). Beheersmaatregelen Voor Voorschoten bedraagt het totale herverdeelnadeel van het gemeentefonds € 140 per inwoner. De financiële effecten worden gefaseerd ingevoerd. Eind 2026 resteert nog een potentieel nadeel van € 102,50 per inwoner, wat neerkomt op een structureel risico van circa € 2,6 miljoen.

Het maximale risico van overige ontwikkelingen binnen het gemeentefonds wordt geraamd op structureel € 0,5 miljoen. 64 4. Renterisico Het renterisico betreft het risico dat de gemeente loopt bij hoge rentestijgingen bij nieuw aan te trekken geldleningen. Toelichting Het maximale risico bedraagt € 2,6 miljoen. In de begroting wordt een momentopname van de rente op langlopende geldleningen gebruikt als uitgangspunt om de rentelast te bepalen. Het risico kan zich voordoen dat het daadwerkelijke rentetarief op een af te sluiten langlopende lening hoger uitvalt dan voorzien. Dit zou leiden tot verhoogde rentelasten ten opzichte van wat is opgenomen in de begroting. In de begroting 2027 is voorzien dat voor circa € 24,4 miljoen lang geld aangetrokken moet worden in 2027. Hiertegenover staat een totale rentelast op die betreffende leningen van € 10,1 miljoen. Wanneer bijvoorbeeld wordt uitgegaan van een rentetarief dat 1,0% hoger ligt dan begroot, komt de totale rentelast uit op € 12,7 miljoen. Het verschil van € 2,6 miljoen betreft het maximale risico. De kans dat de rentetarieven 1,0% hoger uitvallen dan begroot wordt momenteel op 50% ingeschat, ingegeven door de rentevisie. In de paragraaf financiering gaan we dieper in op de rentevisie. Het risicoprofiel wordt hiermee vastgesteld op € 650.000. Beheersmaatregelen De ontwikkelingen omtrent de rente worden continu gemonitord.

Eventuele financiële consequenties worden gedurende de reguliere P&C-cyclus verwerkt. 5. Verantwoordelijkheid sociaal domein (inclusief jeugd) De gemeente loopt het risico op hogere uitgaven doordat onder andere de jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) een open-eindekarakter hebben. Factoren die hierbij een rol spelen zijn de groei van de doelgroep, stijgende zorgkosten en de toenemende complexiteit van zorgvragen. Het sociaal domein blijft financieel kwetsbaar door ontwikkelingen binnen de jeugdhulp en de Wmo. In de afgelopen jaren hebben het Rijk en gemeenten aanvullende afspraken gemaakt over de financiering van de jeugdhulp in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Een onafhankelijke deskundigencommissie monitort de uitvoering van deze afspraken en brengt begin 2027 een tweede zwaarwegend advies uit over de voortgang van de hervormingen en de ontwikkeling van de jeugdhulpkosten. De uitkomsten hiervan kunnen gevolgen hebben voor de toekomstige financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten. Toelichting Het maximale risico bedraagt € 3.609.000. Bij het bepalen van het risico gaan we uit van een gemiddelde omvang van 10% van het totale budget voor de openeinderegelingen binnen het sociaal domein. De kans dat dit risico zich voordoet schatten we op 30%.

Hoewel sprake blijft van een open-eindekarakter, laten de realisatiecijfers van de afgelopen jaren zien dat de gemeente de uitgaven binnen het sociaal domein beheerst. Daarnaast worden ontwikkelingen gedurende het jaar actief gemonitord en waar nodig verwerkt in de prognoses en begroting. Beheersmaatregelen De gemeente monitort de ontwikkelingen binnen de jeugdhulp en de Wmo doorlopend via dashboards, prognoses en periodieke rapportages. Eventuele financiële afwijkingen worden tijdig gesignaleerd en betrokken bij de reguliere planning- en controlcyclus. Daarnaast worden maatregelen uitgevoerd die bijdragen aan een doelmatige inzet van zorg en verdere versterking van de sturing op kosten en volume. 65 6. Garantstellingen Het financiële risico dat de gemeente loopt als een garantienemer niet aan zijn of haar betalingsverplichtingen kan voldoen en de geldverstrekker een beroep doet op de door de gemeente afgegeven garantie. Toelichting De maximale omvang van alle nog openstaande bankgaranties aan instellingen en particulieren is ultimo juni 2026 € 100,5 miljoen. Hiervan heeft € 1,3 miljoen betrekking op directe garanties en € 99,2 miljoen op indirecte garanties. De indirecte garanties betreffen leningen van de woningbouwcorporaties waar het Waarborgfonds Sociale Woningbouw eerst zal worden aangesproken voordat een beroep wordt gedaan op de garantstelling door de gemeente.

Omdat het risico in eerste aanleg is afgedekt door het waarborgfonds, wordt de kans op het optreden van dit risico zeer laag ingeschat. De gemeente is bij directe garantstellingen zelf aanspreekbaar. Gemiddeld wordt het risico op 1 procent ingeschat. Ondanks deze lage kans wordt het risico vanwege de potentieel grote financiële impact meegenomen in het risicoprofiel. Het risicoprofiel van de directe en indirecte garanties bedraagt incidenteel € 502.000. Beheersmaatregelen Het gemeentelijk beleid is erop gericht dat er geen nieuwe garantstellingen zonder waarborg worden afgegeven. Bij de afgifte van garanties door de gemeente wordt er gekeken naar de kredietwaardigheid van de partijen. Daarnaast worden de volgende beheersmaatregelen toegepast: • Jaarlijks bij het opstellen van de jaarrekening worden de financiële gegevens van de geld nemende organisaties beoordeeld. • De financiële instellingen (geldgevers) jaarlijks wijzen op de plicht om betalingsachterstanden op geborgde geldleningen te melden. 7. Ontsluiting Het Fortuyn van Voorschoten op Leids grondgebied Met de vaststelling van het bestemmingsplan voor de Intratuinlocatie was duidelijk dat we de ontsluiting van de nieuwe wijk Het Fortuyn van Voorschoten aan de Leidse kant moesten uitwerken en afstemmen met de gemeente Leiden.

Inmiddels hebben we hierover gesprekken gevoerd met de gemeente Leiden en wordt in beeld gebracht welke bijdrage wij moeten leveren. We hebben in een anterieure overeenkomst met de projectontwikkelaar afgesproken dat die 50 procent van de bijdrage van Voorschoten voor zijn rekening neemt binnen gestelde voorwaarden. De gesprekken zijn nog onderhanden over meerkosten, deze vallen hoger uit dan destijds geraamd. Toelichting Het maximale risico bedraagt € 1,4 miljoen. In de anterieure overeenkomst Herontwikkeling Intratuinlocatie Leidseweg 518 met de projectontwikkelaar zijn financiële afspraken gemaakt over de verdeling van de kosten voor de verkeersontsluitingen aan Het Fortuyn van Voorschoten, gebaseerd op een eerste raming. Deze kosten worden voor 50 procent gedragen door de gemeente Voorschoten en voor 50 procent door de ontwikkelaar. De bijdrage van de ontwikkelaar is op grond van de anterieure overeenkomst gemaximeerd op circa € 222.000. Het risico bestaat dat kosten boven dit bedrag voor rekening van de gemeente komen. Daarnaast is gebleken dat ter plaatse van de overbrugging een persleiding ligt, waardoor aanvullende maatregelen nodig zijn en de overbrugging duurder wordt. Ook zijn de eisen van het Waterschap bijgesteld, wat leidt tot hogere kosten voor het beschermen van de oevers. Verder is sprake van prijsstijgingen, onder andere door hogere transportkosten.

Het totaal van deze meerkosten wordt in samenwerking met de gemeente Leiden inzichtelijk gemaakt. Beheersmaatregelen Als de ontwikkelaar zich niet aan de afspraken van de anterieure overeenkomst houdt, dan zijn we gedwongen om juridisch advies in te winnen en juridische maatregelen te nemen. 66 8. Informatieveiligheid Risico’s op het gebied van informatieveiligheid zijn onder andere hacks, ransomwareaanvallen en ongeautoriseerde toegang tot informatie. Hoewel we diverse maatregelen treffen om dat te voorkomen, blijft er altijd een risico bestaan met potentieel grote impact. Toelichting Voorbeelden van risico’s die de gemeente loopt zijn: • Hacken; met hacken breken onbevoegden in op een netwerk, om toegang te krijgen tot applicaties en informatie; • Een ransomwareaanval; ransomware (‘gijzelsoftware’) is software om toegang te krijgen tot een netwerk om dat te blokkeren totdat er een geldbedrag is betaald. Maar ook het risico op het ongeautoriseerd gebruiken of bewerken van informatie zonder dat er sprake is van kwade opzet, moet op grond van wetgeving en integriteit van informatie worden uitgesloten. Incidenten kunnen ernstige gevolgen hebben voor de continuïteit van de dienstverlening. Beheersmaatregelen De maximale omvang van dit risico bedraagt € 2.500.000. De gemeente investeert jaarlijks om te borgen dat zij aan de vereiste beveiligingsrichtlijnen voldoet.

We hebben continue monitoring van dreigingen geïmplementeerd en waar nodig ondernemen we actie. Daarnaast voeren we interne en externe audits uit waarin we verantwoording afleggen aan toezichthouders. De uitkomsten van de zelfevaluaties en audits geven input voor ons jaarlijkse informatiebeveiligingsplan. Ook besteden we continu aandacht aan bewustwording bij onze medewerkers. 9. Schade vuilwateroverlast Als gevolg van storingen, menselijk handelen, verstoppingen, breuk of ander externe onverwachte situaties, zoals een stroomstoring, hevige regenval of uitval van de hoofdgemalen van hoogheemraden, is het mogelijk dat het rioolstelsel niet goed functioneert. Daardoor kan er vuil water in het openbaar gebied lopen. Toelichting Door klimaatverandering neemt de kans op extreme regenval en stroomuitval toe. Het risico daarbij is dat het riool het water niet goed kan verwerken. Het riool in Voorschoten is grotendeels een gemengd stelsel: schoon en vuil water worden door dezelfde rioolbuis getransporteerd. Bij overstroming van het riool zal daardoor vervuild water aan de oppervlakte komen. We verwachten dat daardoor enkele straten zouden kunnen onderlopen. We schatten dat het herstel van de milieuschade die daardoor ontstaat ons maximaal € 2,5 miljoen zal kosten. De kans dat dit gebeurt is toegenomen door de klimaatverandering; we schatten die op 30 procent.

Beheersmaatregelen Het maximale risico bedraagt € 2.500.000. Om de kans op vuilwateroverlast te verkleinen, is tijdig onderhoud aan de riolering nodig. Door daarbij een programma op te zetten waarmee het gemengde stelsel wordt vervangen door een gescheiden stelsel, wordt de kans op vuilwateroverlast aanzienlijk verkleind. Ook werken we aan een centrale overstort aan de Korte Vliet. In combinatie met de centrale persleiding vermindert een centrale overstort het risico van afvalwater op straat. 10. Grondexploitatie Duivenvoordecorridor Het risico grondexploitatie Duivenvoordecorridor gaat over financieel verlies op de grondexploitatieprojecten en bestuurlijke imagoschade. Toelichting Het maximale risico bedraagt € 997.000, met een risicokans van 25%. In bovenstaande tabel is het risicoprofiel op eindwaarde opgenomen. Daarbij is uitgegaan van onderstaande risico’s: Hogere kosten saneren: € 50.000, kans 50 procent; Hogere kosten archeologie: € 87.000, kans 25 procent; Hogere kosten bouw- en woonrijp maken: € 10.000, kans 25 procent; Hogere plankosten: € 64.000, kans 25 procent; Conjuncturele vertraging: € 460.000, kans 25 procent; Conjuncturele opbrengstdaling: € 326.000, kans 25 procent. Het totale risico is ten opzichte van de vorige begroting licht afgenomen.

Beheersmaatregelen Om deze risico’s te beheersen, nemen we deze maatregelen: • projectrapportages; • jaarlijkse bijstelling van de grondexploitatie bij de jaarrekening. 2.3 Weerstandsvermogen Weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit – dat zijn de middelen en mogelijkheden waarover we kunnen beschikken om kosten te dekken die niet zijn begroot – en alle risico’s waarvoor we geen maatregelen hebben getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van de gemeente. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio en afgezet tegen de algemeen geldende weerstandsnorm. Die ratio geeft de verhouding weer tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij horende benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten kunnen we zo weergeven: Ratio weerstandsvermogen = | Beschikbare weerstandscapaciteit | = | € 14.709.000 | = 1,8 Benodigde weerstandscapaciteit | € | 8.147.000 De raad heeft besloten om minimaal een ratio van 1,0 te hanteren met een streefratio van 1,4 | , wat staat voor voldoende weerstandscapaciteit. Hierbij | hanteren we de normeringssystematiek voor weerstandsvermogen, die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement in samenwerking met de Universiteit Twente.

Zij hanteren deze waarderingstabel ratio weerstandsvermogen: Waarderingscijfer | Ratio weerstandsvermogen | Betekenis A | 2,0 < x | Uitstekend B | 1,4 < x < 2,0 | Ruim voldoende C | 1,0 < x< 1,4 | Voldoende D | 0,8 < x < 1,0 | Matig E | 0,6 < x < 0,8 | Onvoldoende F | x < 0,6 | Ruim onvoldoende De ratio weerstandsvermogen van de gemeente Voorschoten is met | 1,8 ruim voldoende. 67 2.4 Kengetallen In de begroting en jaarrekening nemen we een zestal kengetallen op, die het gemakkelijker maken om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. We vatten de kerngetallen eerst samen in de tabel, daarna lichten we ze toe, gevolgd door een conclusie. Indicatoren Voorschoten (%) | Signaalwaarden Provincie (%) Kengetallen: | Verslag | Begroting | Minst | Meest 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | risicovol Neutraal | risicovol 1a. Netto schuldquote | 28,1 | 42,4 | 74,8 | 113,9 | 134,1 | 147,9 1b. Netto schuldquote | <90 | 90 - 130 | >130 gecorrigeerd voor | 25,7 | 37,0 | 69,7 | 108,2 | 128,4 | 142,4 verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio | 38,0 | 31,8 | 26,1 | 22,7 | 20,3 | 17,8 | >50 | 50 - 20 | <20 3. Structurele | 5,1 | -0,7 | 1,0 | -0,5 | -0,1 | 1,3 | >0 | 0 | <0 exploitatieruimte 4. Grondexploitatie | 5,0 | 5,0 | - | - | - | - | <20 | 20 - 35 | >35 5. Belastingcapaciteit | 154,0 | 146,7 | 156,0 | - | - | - | <95 | 95 - 105 | >105 1.

Netto schuldquote De netto schuldquote is een indicator die de leningen van de gemeente (met aftrek van de geldelijke bezittingen) vergelijkt met de totale baten van begroting en jaarverslag (1a). Hiermee geeft deze indicator inzicht in de mate waarin de begroting vastligt door rente en aflossing. De tabel hiervoor presenteert verder de netto schuldquote gecorrigeerd voor de leningen die de gemeente heeft uitstaan (1b). Deze middelen vloeien op termijn terug, bijvoorbeeld de startersleningen van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). Ten opzichte van de verwachting voor 2026 is een stijging zichtbaar op de (gecorrigeerde) netto schuldquote. Dit komt door een toename van de investeringen en hiervoor benodigde geldleningen. 2. Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer tussen het eigen vermogen en het totale vermogen. De solvabiliteitsratio bedraagt in 2027 26,1 procent. Dit betekent dat 26,1 procent van het gemeentebezit met eigen vermogen is gefinancierd. De ratio daalt naar 17,8 procent in 2030. De daling van de solvabiliteitsratio betekent dat een steeds kleiner deel van het gemeentelijk vermogen met eigen vermogen is gefinancierd. | Volgens de signaalwaarden van de provincie is de solvabiliteit in 2027 neutraal.

De provincie Zuid-Holland staat onder | voorwaarden toe | dat jaarlijks maximaal 10 procent van | het surplus van het vrij aanwendbare deel van | de algemene reserve | wordt ingezet ter dekking van structurele lasten. | Hiervoor moet onder meer de weerstandsratio minimaal 1,0 bedragen en moet de solvabiliteitsratio in het jaar van inzet minimaal 20 procent zijn. De inzet moet bovendien vooraf worden afgestemd met de toezichthouder. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is een indicator die aangeeft hoe de structurele vrije ruimte (structurele baten min structurele lasten) zich verhoudt tot de totale begrotingsbaten. Dit laat zien in hoeverre de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen. Ten opzichte van de (negatieve) verwachting voor 2026 herstelt de structurele exploitatieruimte in 2027 weer en wordt deze positief. Volgens de signaalwaarden van de provincie is de structurele exploitatieruimte in 2027 te classificeren als minst risicovol. 68 69 4. Grondexploitatie Het financiële kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de investeringen in grondposities (boekwaarde) zijn ten opzichte van de jaarlijkse baten. Voor de berekening van dit kengetal tellen we de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar op en delen we dat door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken.

We drukken dit kengetal uit in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat we deze waarde moeten terugverdienen bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Vanaf het jaar 2027 loopt de grondexploitatie af. 5. Belastingcapaciteit De indicator 'belastingcapaciteit' drukt uit hoe de woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) zich verhouden tot het gewogen landelijk gemiddelde. Hoge woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde drukken uit in hoeverre de gemeente de eigen inkomsten aanspreekt en dus beperkt is in het verkrijgen van extra inkomsten. Woonlasten onder het landelijk gemiddelde waardeert VNG als 'voldoende', woonlasten tussen het landelijk gemiddelde en 120 procent hiervan als 'matig' en woonlasten hoger dan 120 procent als 'onvoldoende'. De woonlasten in Voorschoten liggen hoger dan het landelijk gemiddelde. De ontwikkeling van de woonlasten ligt in Voorschoten hoger dan de gemiddelde landelijke ontwikkeling. Dit wordt veroorzaakt door de stijging van zowel de riool- (37,3%) als afvalstoffenheffing (6,2%). Voor meer informatie hierover verwijzen we naar de paragraaf lokale heffingen.

Conclusie voor de financiële positie De ontwikkeling van de kengetallen geeft aan dat de schuldenomvang van Voorschoten minst risicovol is in 2027 volgens de signaalwaarden van de provincie. Wanneer naar de kengetallen wordt gekeken voor de jaren 2028 en verder is te concluderen dat de schuldenomvang van Voorschoten meest risicovol is. Verder kunnen we concluderen dat de lastendruk landelijk vergeleken aan de hoge kant ligt. De structurele exploitatieruimte kan voor 2027 getypeerd worden als minst risicovol voor de jaren 2028 en verder is de structurele exploitatieruimte meest risicovol. Onderhoud kapitaalgoederen 3.1 Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in hoe | we het gemeentelijk kapitaal in stand houden. Kapitaalgoederen zijn eigendommen van de gemeente, zoals wegen, riolering, openbaar groen en gebouwen. De budgetten voor het onderhoud van de kapitaalgoederen zijn opgenomen in de desbetreffende programma's. Als voorbeeld: het beheerplan wegen is onderdeel van Programma 2 Verkeer en vervoer. 3.2 Beleidskader In 2027 en 2028 werken op basis van de verlengde beheerplannen 2023 | -2026. Het in ordelijke staat houden van kapitaalgoederen draagt bij aan het functioneren, de veiligheid en daarmee het welzijn van de samenleving. Het goed onderhouden van de openbare ruimte en andere gemeentelijke eigendommen zorgt ervoor dat Voorschoten een aantrekkelijk en veilig dorp blijft.

Bij het in stand houden van de kapitaalgoederen maken we een onderscheid tussen jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De budgetten voor jaarlijks onderhoud zijn per jaar op een gelijkblijvend niveau opgenomen in de exploitatiebegroting van het programma. Deze paragraaf richt zich op het groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Groot onderhoud vindt plaats om de levensduur van een kapitaalgoed te verlengen. Om het groot onderhoud zonder fluctuaties te bekostigen, treffen we voorzieningen. Jaarlijks wordt een evenredig bedrag gestort in de voorzieningen vanuit de exploitatie. De uitgaven voor groot onderhoud in een bepaald jaar onttrekken we uit de voorzieningen. Als kapitaalgoederen aan het eind van hun levensduur zijn, vindt een vervangingsinvestering plaats. De kosten van de vervangingsinvesteringen activeren we en schrijven we af met ingang van het jaar na realisatie op basis van de levensduur van het nieuwe kapitaalgoed. De afschrijvingstermijnen voor de diverse soorten kapitaalgoederen zijn vastgesteld op basis van de Financiële verordening van gemeente Voorschoten. De beheerdata vormen een cruciaal onderdeel voor het in stand houden van de kapitaalgoederen. Deze gegevens verwerken we in beheersystemen, die we vullen en actualiseren met nieuwe ontwikkelingen, onderhoudsprojecten, schouwen en inspecties.

Het actualiseren, ontsluiten en analyseren van beheerdata is een continu proces, dat wordt ondersteund met een geografisch informatiesysteem. Met actuele data wordt het mogelijk om te sturen op prestaties, risico’s en kosten. 3.3 In stand houden kapitaalgoederen Voor het beheren van de kapitaalgoederen werken we op basis van twaalf beheerplannen. In de tabel is per beheerplan het areaal, het kwaliteitsniveau en een toelichting op de uitvoering gegeven. Beheerplan | Bestuurlijk | Areaalgegevens | Kwaliteits- Vastgesteld op | niveau Wegen 2023-2028 | 5 april 2023 | 1.074.500 m2 | C Doelstelling: Het veilig, bereikbaar en duurzaam houden van de gemeentelijke wegen door planmatig onderhoud, reparatie en tijdige vervanging van verhardingen. Civiele kunstwerken | 5 april 2023 | 108 stuks | C 2023-2028 Doelstelling: Het waarborgen van de veiligheid, betrouwbaarheid en levensduur van bruggen, tunnels, steigers, kademuren en andere civiele kunstwerken.

Openbare verlichting | 5 april 2023 | Lichtmasten: 4.515 stuks | C (Notitie | Armaturen, abri’s, mupi’s, en exploitatiekosten | digitale informatieborden: 4.636 Openbare Verlichting) | stuks 70 Beheerplan | Bestuurlijk | Areaalgegevens | Kwaliteits- Vastgesteld op | niveau Lampen: 4.697 stuks Kabel: 56 km Voedingskasten: 15 stuks Doelstelling: het duurzaam in stand houden van goed functionerende en energiezuinige verlichting om te zorgen voor veilige en betrouwbare openbare verlichting. Verkeersregel- | 22 april 2025 | 11 stuks | C installaties Doelstelling: het duurzaam in stand houden van de VRI's en de bedrijfszekerheid te waarborgen. Wegmeubilair en | 5 april 2023 | Circa 7.400 stuks | C Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV)- bebording 2023-2028 Doelstelling: Het in stand houden van functioneel, veilig en herkenbaar straatmeubilair, zoals verkeersborden, paaltjes, hekwerken en abri's. Integraal | 7 maart 2024 | Riool: circa 140 km | Basis Waterketen-programma | Drainage: circa 38 km (IWKp) 2024-2028 | Gemalen: 106 stuks Doelstelling: Het effectief verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater en het duurzaam in stand houden van het rioolstelsel.

Water IWKp 2024-2028 | 7 maart 2024 | Oevers: circa 74 km waarvan circa | - 43 km beschoeiing Duikers 144 stuks Doelstelling: Het behouden van veilige en stabiele oevers, waarbij tegelijkertijd rekening wordt gehouden met natuurwaarden en waterkwaliteit. Groen 2023-2028 | 5 april 2023 | Groen: circa 106 ha | C Bomen: circa 12.100 stuks Doelstelling: Het behouden en ontwikkelen van een gezonde, aantrekkelijke en klimaatbestendige groene leefomgeving, met aandacht voor biodiversiteit en ecologische kwaliteit. Spelen 2023-2026 | 5 april 2023 | 464 stuks, 92 speelplekken | C Doelstelling: Het bieden van veilige, toegankelijke en aantrekkelijke speelvoorzieningen die bijdragen aan bewegen, ontmoeten en ontwikkelen van kinderen. Tractiebeheerplan 2024- | 18 juni 2024 | Het wagenpark bestaat uit 71 | Sober 2027 | tractiemiddelen en heeft in 2024 een totale nieuwwaarde van circa € 4.500.000. Doelstelling: Het beschikbaar houden van een veilig, betrouwbaar en doelmatig voertuigen- en machinepark, ter ondersteuning van een efficiënte uitvoering van gemeentelijke beheer- en onderhoudswerkzaamheden.

Vastgoedbeheerplan | 8 juli 2025 | Overheidsgebouwen: 6 | Sober 2025-2029 | Welzijn- en maatschappelijke gebouwen: 22 Sportaccommodaties: 5 Woningen: 2 Overig: 7 Doelstelling: het in stand houden en verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed door planmatig onderhoud en investeringen, zodat gebouwen veilig, functioneel en toekomstbestendig blijven voor gemeentelijke en maatschappelijke doeleinden. Onderhoudsplan | 1 oktober 2025 | Groen: circa 2 ha | A Gedenkpark Rosenburgh Doelstelling: Het behouden van een waardige en goed onderhouden begraafplaats en gedenkpark, met respect voor de cultuurhistorische, landschappelijke en maatschappelijke betekenis van Rosenburgh. 71 3.4 Budgettair kader In de volgende tabellen hebben we de budgetten voor het in stand houden en vervangingen van de kapitaalgoederen inzichtelijk gemaakt. We hebben de informatie in de tabellen steeds op dezelfde manier gepresenteerd, met alle bedragen x € 1.000. Exploitatie Kapitaalgoed | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Specificatie werkzaamheden Wegen | 1.403 | 1.368 | 1333 | 1.373 | Herstelwerkzaamheden asfalt, bestrating, markeringen en inspecties. Civieltechnische | 315 | 357 | 346 | 348 | Reinigingen, schilderen, kunstwerken | herstelwerkzaamheden en inspecties. Openbare verlichting | 412 | 415 | 420 | 424 | Verhelpen storingen, reparaties, reinigen en schilderen.

Verkeersregelinstallaties | 188 | 188 | 188 | 188 | Verhelpen storingen, reparaties, reinigen en schilderen. Wegmeubilair | 63 | 63 | 63 | 63 | Reinigen, herstellen en vervanging. Riolering (IWKp) | 2.213 | 2.661 | 2.649 | 2.919 | Reparaties, verhelpen storingen, reiniging en inspecties. Oppervlaktewater | 571 | 623 | 622 | 620 | Maaien en krozen, baggeren, reparaties beschoeiingen. Groen en bomen | 1.651 | 1.634 | 1.633 | 1.633 | Onderhoud beplanting, bomen, maaien gras, verwijderen onkruid en zwerfvuil, herstellen en vervanging van beplanting en bomen. Speelvoorzieningen | 354 | 354 | 354 | 354 | Veiligheidscontroles, reparaties en onderhoud. Voertuigen | 871 | 973 | 971 | 966 | Belastingen, verzekeringen, brandstof en onderhoud. Vastgoed | 2.933 | 2.978 | 3.785 | 3.701 | Dagelijks onderhoud, elektra, water. Bedragen zijn inclusief dotaties aan voorzieningen en kapitaallasten, exclusief interne uren 72 Voorziening De tabel toont de geraamde onttrekkingen voor de komende jaren. Kapitaalgoed | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Specificatie werkzaamheden Wegen | 841 | 841 | 841 | 841 | Vervangen toplaag asfaltwegen en groot onderhoud elementenverhardingen. Civieltechnische | 443 | 1.131 | 147 | 46 | Groot onderhoud aan bruggen, kunstwerken | tunnels en geluidsschermen. Openbare verlichting | 99 | 99 | 99 | 99 | Groot onderhoud en vervanging van de openbare verlichting.

Verkeersregelinstallaties | 9 | 55 | 65 | 12 | Groot onderhoud van verkeersregelinstallaties en pollers. Speelvoorzieningen | 431 | 428 | 560 | 371 | Groot onderhoud en vervanging van speeltoestellen en valondergronden. Vastgoed | 271 | 271 | 271 | 271 | Groot onderhoud gebouwen. Gedenkpark | 385 | - | - | - | Algemeen onderhoud Rosenburgh | gedenkpark Rosenburgh. 73 Investering Kapitaalgoed | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Specificatie werkzaamheden Bruggen/civieltechnische | 1.053 | 40 | 80 | 350 | Vervanging van bruggen, kunstwerken | geluidsschermen en tunnels. Wegen | 1.414 | 400 | 908 | 976 | Vervangen van asfalt en elementenverhardingen. Openbare verlichting | 77 | 100 | 100 | 100 | Vervangen van lichtmasten en armaturen. Verkeerskundige | 694 | - | - | - | Toepassen van maatregelen | verkeerskundige maatregelen. Woonwagenstandplaats / | 429 | - | - | - | Realisatie woonwagens met woonwagen + schuren | standplaatsen. Kruispuntkerk | 3.538 | - | - | - | Realisatie Kruispuntkerk. Fortgensschool | 322 | - | - | - | Voorbereidingskrediet voor (voorbereidingskrediet) | een nieuwe Fortgensschool. Fortgensschool | 274 | - | 1.580 | 3.652 | Realisatie van een nieuwe Fortgensschool.

Nutsbasisschool | - | - | - | 100 | Voorbereidingskrediet voor een nieuwe Nutsbasisschool RKbs Emmaus | - | - | - | 100 | Voorbereidingskrediet voor een nieuwe RKbs Emmaus Ontwikkelvisie Centrum | 150 | 2.035 | 2.940 | 590 | Verbeteren van de openbare ruimte in het centrum. Sportaccommodatiebeleid | 1.288 | 842 | 903 | 1.694 | Renovatie van de sportfaciliteiten en sportvelden. Sporthal | 752 | 11.990 | 10.056 | 5.456 | Realiseren van een nieuwe sporthal. De Zilverfabriek | 9.851 | 3.284 | - | - | Verbouwing van De Zilverfabriek. Voertuigen buiten gesloten | - | 24 | - | - | Vervanging van auto’s, systeem | vrachtwagens buiten het gesloten systeem. Riolering | 14.686 | 6.325 | 3.000 | 4.900 | Vervanging en groot onderhoud van de riolering en gemalen. Waterbouwkundige | 750 | 150 | 150 | 150 | Vervanging van kunstwerken | beschoeiingen, steigers, duikers en damwanden. Afval | 200 | 250 | 250 | 250 | Vervangen van ondergrondse en bovengrondse containers. Voertuigen binnen gesloten | 680 | 400 | - | - | Vervanging van auto’s, systeem | vrachtwagens binnen het gesloten systeem. Begraven gesloten | 626 | 1.210 | - | - | Gedenkpark Rosenburgh. systeem 74 75 Financiering 4.1 Inleiding Treasury is het sturen, beheersen en verantwoorden van, en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen en de financiële posities, en de hieraan verbonden risico’s.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://voorschoten.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/5572c981-2d71-43b5-8cea-93771c7b7292?agendaItemId=40e4c96c-6372-434e-b567-30c5e3e17664