CConstaterende datvoorschoten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Najaarsnota 2026

Commissie Samenleving & Bestuur Voorschoten 26 november 2026, gemeente voorschotenBij agendapunt: Najaarsnota 202617.203 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Dit heeft betrekking op programma 3 Economie. We nemen daarom bij programma 3 € 10.000 op voor vooronderzoek. We stellen daarnaast voor om het resterende bedrag van € 40.000 over te hevelen naar de begroting 2027. 29 Programma P4 Onderwijs Afronden voorbereidingen nieuwbouw Fortgensschool De ambitie om in 2026 verdere stappen te zetten in de ruimtelijke planvorming is niet haalbaar. In het voorjaar van 2026 heeft het college besloten om gedurende de periode van collegevorming hierin geen verdere stappen te zetten en ruimte over te laten aan de nieuwe raad en het college. Hierdoor is de oorspronkelijke planning verschoven. In de komende periode werken wij verder toe naar een voorkeursscenario voor renovatie of nieuwbouw en voor de locatie van de basisschool. Vervolgens leggen wij een startnotitie met de ruimtelijke kaders voor aan de raad. Onderzoeken naar duurzaamheid en ventilatie van schoolgebouwen en kinderopvang De onderzoeken naar duurzaamheid en ventilatie van schoolgebouwen en kinderopvang en de behoefte aan inbreiding of uitbreiding van vierkante meters voor de realisatie van kindcentra zijn uitgevoerd en daarmee afgerond. Wij gebruiken de bevindingen van deze onderzoeken bij de uitwerking van het Integraal Huisvestingsplan.

Nieuw convenant Nieuwkomersonderwijs In 2026 zijn in regionaal verband samenwerkingsafspraken opgesteld over de Internationale Schakelklas (ISK) in Leiden. Deze worden in het najaar bestuurlijk ondertekend door de wethouders van de gemeenten in de Leidse regio en het betrokken schoolbestuur. Daarnaast heeft Voorschoten zich, net als Wassenaar, aangesloten bij het regionale convenant nieuwkomersonderwijs voor het primair onderwijs (Taalklas). Hiermee wordt de regionale samenwerking rond nieuwkomersonderwijs verder versterkt. Vroeg- en Voorschoolse Educatie: minimaal 90% van de doelgroepkinderen loopt taalachterstand in In 2026 hebben we ons opnieuw ingespannen om taalachterstanden bij jonge kinderen te verminderen. De voorschoolse educatie bereikt een groot deel van de doelgroepkinderen. Door de tijdelijke afwezigheid van de peuterconsulent in dienst van Voorschoten Voor Elkaar is het bereik wel tijdelijk afgenomen. Daardoor is extra aandacht nodig voor de toeleiding naar voorschoolse educatie. Samen met de betrokken partners werken we eraan om een hoog bereik te houden. Onderwijs en gemeente werken samen aan nieuwe ambitie van de Lokale Educatieve Agenda In 2026 is de nieuwe Lokale Educatieve Agenda (LEA) 2027-2030 in concept opgesteld. Deze agenda bouwt voort op de bestuurlijke afspraken uit 2025 en de aanbevelingen van de Inspectie van het Onderwijs.

Het bestuurlijk overleg LEA bespreekt het concept in oktober 2026. De werkgroepen Jonge Kind en Integraal Arrangeren werken de doelstellingen verder uit in concrete samenwerkingsafspraken tussen kinderopvang, onderwijs en jeugdhulp. Hiermee versterken wij de samenwerking tussen deze partijen en bevorderen wij een doorgaande ontwikkellijn voor kinderen en jongeren.

Financiële samenvatting programma Programma: P4 Onderwijs | Begroting voor | Najaarsnota | Begroting na Bedragen x € 1.000 | Najaarsnota | 2026 | Najaarsnota Totaal baten | 619 | -165 | 454 Totaal lasten | 2.612 | -165 | 2.447 Saldo van baten en lasten | -1.993 | 0 | -1.993 Onttrekking reserves | 335 | 0 | 335 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 335 | 0 | 335 Geraamde resultaat | -1.658 | 0 | -1.658 Financiën Gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid Jaarlijks wordt de subsidie voor het gemeentelijke | lagere lasten | € 165.000 onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) geactualiseerd. We stellen | lagere baten | € 165.000 de subsidie voor de baten en lasten nu bij naar de definitieve beschikking van 2026. 30 31 Programma P5 Sport, cultuur en recreatie Ontwikkelingen businesscase sporthal In december 2025 heeft de raad unaniem besloten om de plannen voor een nieuw sportcentrum (zwembad en sporthal) nabij zwembad het Wedde verder uit te werken. De voorkeur van de raad is een realisatie zonder opsplitsing van bouwfasen (ongefaseerd) van een sportcentrum met een sporthal van 28 bij 48 meter en een zwembad met nader te bepalen faciliteiten. In de periode tot april 2026 vonden de inventarisatiefase, analysefase en participatiefase plaats. Deze periode was gericht op een brede participatie met inwoners en betrokken organisaties om een integraal voorstel voor te bereiden.

Op basis hiervan hebben we verschillende scenario's uitgewerkt, ook financieel. Deze uitwerking leggen we in september 2026 aan de raad voor ter besluitvorming. Regionaal capaciteitsonderzoek In het derde kwartaal zijn de resultaten van het regionaal capaciteitsonderzoek sportaccommodaties 'Ruimte voor sport in de Leidse Regio' opgeleverd. In dit onderzoek wordt cijfermatig inzicht gegeven voor ten eerste sportparken-waarbij een selectie wordt aangehouden van de sporten atletiek, hockey, korfbal, padel, rugby, tennis en voetbal-, ten tweede sporthallen, sportzalen en gymzalen en ten derde overdekte zwembaden. Er worden mogelijkheden verkend voor regionale afstemming om (toekomstige) knelpunten op te lossen. Volgens de huidige planning delen we de uitkomsten van dit onderzoek eind van het vierde kwartaal met de gemeenteraad. Onderzoek optimale inrichting sportpark Adegeest & skeelerbaan bij IJsclub Voorschoten In het derde kwartaal zijn we gestart met het onderzoek naar de herontwikkeling van Sportpark Adegeest. We werken toe naar een adviesrapport met drie schetsontwerpen voor een optimale inrichting van het sportpark. IJsclub Voorschoten heeft een onherroepelijke omgevingsvergunning verkregen voor de realisatie van de skeeler- en ijsbaan. In het derde en vierde kwartaal maakt IJsclub Voorschoten haar financieringsplan sluitend.

Vervolgens werkt IJsclub Voorschoten toe naar de realisatie van de skeeler- en ijsbaan. Vier wijken onderweg naar klimaatadaptatie Het wijkplan klimaatadaptatie Vlietwijk is bijna afgerond en ligt dit najaar ter besluitvorming bij ons voor. Uit recent onderzoek naar bodemdaling in Starrenburg is niet gebleken dat verder onderzoek nodig is. De wijkbijeenkomst in Starrenburg kunnen we daarom op basis van deze inzichten verder voorbereiden in 2026 maar houden deze pas in het eerste kwartaal 2027. Uitvoering van de uitvoeringsagenda Cultuur 2026 en evaluatie periode 2023-2026 De uitvoering van de Uitvoeringsagenda Cultuur 2026 verloopt volgens planning. De resterende activiteiten worden naar verwachting in 2026 afgerond. Wij besluiten vóór het einde van het jaar over de evaluatie van de Uitvoeringsagenda Cultuur 2023-2026 en de opvolging daarvan. De beleidsuitvoering op cultureel erfgoed wordt effectiever door samenwerking met de Vrienden van Voorschoten Wij hebben de eigenaren van de betrokken monumentale objecten geïnformeerd over de actualisatie van de redengevende beschrijvingen. In september 2026 is gestart met het opstellen van deze beschrijvingen. Ook hebben wij het project afgerond om de historische buitenplaatsen van Voorschoten op te nemen in een cultuurhistorische kaartlaag. Hiermee wordt het cultuurhistorisch erfgoed van Voorschoten beter zichtbaar en toegankelijk.

32 Daarnaast hebben de Vrienden van Voorschoten Open Monumentendag succesvol georganiseerd. In maart vond een bijeenkomst van de Erfgoedtafel Voorschoten plaats, gericht op kennisdeling, samenwerking en verbinding tussen erfgoedpartijen in Voorschoten. Ontwikkeling bibliotheek Naar verwachting wordt de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen op 1 januari 2027 van kracht. Eén jaar na de ingangsdatum van de aangepaste wet moeten gemeenten in het kader van de zorgplicht een meerjarenplan gereed hebben. Daarom zijn we in 2026 gestart met de voorbereiding hiervan. In de bibliotheek is het Ontwikkelplein van start gegaan. Dit is een laagdrempelig inlooppunt waar medewerkers van verschillende maatschappelijke organisaties inwoners ondersteunen bij vragen over onder meer werk, inkomen, schulden en digitale zaken.

Financiële samenvatting programma Programma: P5 Sport, cultuur en recreatie | Begroting voor | Najaarsnota | Begroting na Bedragen x € 1.000 | Najaarsnota | 2026 | Najaarsnota Totaal baten | 3.613 | -302 | 3.311 Totaal lasten | 9.400 | -683 | 8.717 Saldo van baten en lasten | -5.788 | 381 | -5.407 Onttrekking reserves | 1.065 | -535 | 530 Toevoeging reserves | -2.445 | 0 | -2.445 Mutaties reserves | -1.380 | -535 | -1.915 Geraamde resultaat | -7.167 | -154 | -7.321 Financiën Groen groot onderhoud, project Adegeest Het begrote budget voor de groeninrichting (bomen, hagen, etc.) | lagere lasten | € 300.000 dat geraamd staat voor het onderdeel “Groen groot onderhoud” | lagere baten | € 300.000 bij het grote herinrichtingsproject riolering Adegeest hevelen we over naar 2027 omdat het onderdeel groen pas ná het onderhoud aan riolering en wegen wordt uitgevoerd. Voor het project Adegeest gaat het om een bedrag van € 300.000. Uitnutting stelpost areaaluitbreiding De stelpost areaaluitbreiding is een financiële reservering in de | hogere lasten | € 52.000 gemeentelijke begroting om de stijgende kosten voor het beheer | lagere baten | € 0 en onderhoud van de openbare ruimte op te vangen wanneer het dorp fysiek uitbreidt als gevolg van nieuwbouwprojecten, de aanleg van nieuwe wegen, parken of extra groenvoorzieningen.

Hierdoor stijgen de structurele kosten voor het jaarlijks beheer en onderhoud. Omdat de exacte opleverdata en/of definitieve inrichting van projecten ten tijde van het opstellen van de begroting vaak nog niet exact bekend zijn, wordt dit financieel opgevangen met een stelpost areaaluitbreiding. Recreatieve wandelpaden Voor de recreatieve maatregelen in de Duivenvoordecorridor | lagere lasten | € 312.000 hebben we subsidie ontvangen. Een deel van de maatregelen | lagere baten | € 312.000 moeten we nog uitvoeren; hiervoor wachten we momenteel op provinciale instemming met verlenging van de subsidieperiode. Daarom stellen we voor om de resterende middelen inclusief dekking hevelen we over naar 2027. Groenvisie De ecologische en natuurwaardenanalyse van de groenstructuren | lagere lasten | € 25.000 start in het najaar van 2026 en loopt door tot in het voorjaar van | lagere baten | € 25.000 2027. Omdat een deel van de werkzaamheden en kosten in 2027 plaatsvindt, hevelen we het bijbehorende deel van het budget inclusief dekking uit de concernreserve over naar 2027. 33 34 Kunst en Cultuur lagere lasten € 15.000 lagere baten € 10.000 In het gebruik van de Uitvoeringsagenda Cultuur over de afgelopen periode krijgen we meer ervaring en zicht op de benodigde middelen. Vanuit de Uitvoeringsagenda Cultuur is een deel van het budget bedoeld voor gezamenlijke (nieuwe) initiatieven.

Hiervan is minder gebruik gemaakt dan aanvankelijk is gedacht. Subsidie sportaccommodatiebeleid lagere lasten € 200.000 lagere baten € 200.000 Vanuit het sportaccommodatiebeleid is een subsidieregeling opgesteld voor nieuwbouw en renovatie van sportaccommodaties. Hiermee wordt beoogd de ontwikkeling van sportvoorzieningen te stimuleren die bijdragen aan een groter en breder sportaanbod in Voorschoten. Voor de pilotfase is in totaal € 600.000 beschikbaar gesteld. Omdat in 2026 geen beroep is gedaan op deze subsidieregeling maar de pilot doorloopt in 2027, wordt voorgesteld het voor 2026 beschikbare budget over te hevelen naar 2027. Sportaccommodaties en sportbeleid hogere lasten € 102.000 hogere baten € 9.000 De kosten voor het onderhoud van sportaccommodaties vallen hoger uit dan geraamd. Dit komt door hogere kosten als gevolg van de aanbesteding en aanvullend noodzakelijk onderhoud om de accommodaties op het gewenste kwaliteitsniveau te houden. Daarnaast leiden de afrekeningen met Sportfondsen en een lagere bijdrage vanuit de SPUK Sport-regeling tot een aanvullend financieel nadeel binnen het programma. 35 Programma P6 Sociaal Domein Effectievere jeugdhulp door gerichte acties Wij zijn gestart met de uitvoering van de aanbevelingen uit de eindrapportage Fundamentele heroverweging gespecialiseerde jeugdhulp Holland Rijnland (2025).

In juli 2026 heeft de gemeenteraad de nieuwe Verordening jeugdhulp vastgesteld. In september zijn jeugdconsulenten getraind in de nieuwe werkwijze. Ter ondersteuning van de uitvoering actualiseren wij in het najaar de nadere regels jeugdhulp. In juli 2026 heeft de gemeenteraad ook de herijkte regionale visie Samen rondom de jeugd vastgesteld. Als onderdeel van de uitwerking daarvan vond een tweede bijeenkomst over integraal arrangeren plaats met partners uit onderwijs en zorg. Samen is een werkwijze ontwikkeld die in het najaar wordt besproken binnen het netwerk van interne begeleiders in het onderwijs. Eind 2026 evalueren wij de effecten van de inzet van praktijkondersteuners jeugd (POH Jeugd- GGZ) en laagdrempelige gezinsondersteuning. Daarbij beoordelen wij in hoeverre deze inzet bijdraagt aan het verminderen van de vraag naar specialistische jeugdhulp en of structurele voortzetting wenselijk is. We geven uitvoering aan het programma maatschappelijke zorg Leidse regio We zien een toenemend aantal dakloze mensen in de Leidse regio die in aanmerking komen voor maatschappelijke opvang. Daarnaast gaat de uitstroom naar een sociale huurwoning langzamer door de lage mutatiegraad bij de corporaties. Door beide factoren is de opvang vastgelopen. We treffen tijdelijke maatregelen in de vorm van de huur van een leegstaand hotel in Leiden.

Een structurele oplossing is het proces Wonen Eerst waarbij daklozen direct een woning toegewezen krijgen zonder kostbaar en langdurig proces via de maatschappelijke opvang. Door de woningnood is deze transformatie nog nauwelijks opgestart. De plaatsing van twee Scheve Huisjes in Voorschoten is vertraagd doordat omwonenden bezwaar hebben gemaakt en aansluitend in beroep zijn gegaan bij de bestuursrechter. Scheve Huisjes zijn een woonvorm voor mensen die door psychische problemen, verslaving, een licht verstandelijke beperking of andere complexe omstandigheden niet goed in een reguliere woonwijk kunnen wonen. Inburgering van statushouders versterken Op 1 juni 2026 is de werkwijze cluster nieuwkomers van start gegaan. Deze werkwijze heeft als doel de samenwerking met lokale partners te versterken en te stimuleren dat inburgeraars in de Zelfredzaamheidsroute deelnemen aan vrijwilligerswerk. Wij hebben de actualisering van het inburgeringsbeleid uitgesteld naar het eerste kwartaal van 2027. We onderzoeken een eventuele overstap voor de samenwerking van beleid en uitvoering van Werk en Inkomen De gemeente Leidschendam-Voorburg voert momenteel de taken voor Werk en Inkomen uit.

Begin augustus hebben wij samen met de gemeente Leiden, en met medewerking van Leidschendam- Voorburg, een verkennend onderzoek afgerond naar een mogelijke overdracht van deze taken aan Leiden en de gevolgen daarvan. Dit najaar bespreken wij de resultaten bestuurlijk met Leiden. Geen nadeel voor gezinnen: zo pakken we het aan De wijzigingen van het Dynamisch Minimabeleid gaan op 1 januari 2027 in. Dit betekent dat de bedragen voor de ‘tegemoetkoming voor gezinnen met kinderen' worden aangepast. Door uitwerking van het vastgestelde amendement 345 is hiervoor extra geld beschikbaar. Daardoor kunnen we de bedragen verhogen en gaan gezinnen met kinderen er financieel niet op achteruit. Ook is er geld voor meer zwemlespakketten voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen. Zo

36 kunnen alle kinderen die volgens de regeling in aanmerking komen, zwemles krijgen. Voorschoten wordt in 2026 een dementievriendelijke gemeente In Voorschoten werken we actief aan een dementievriendelijke gemeente. Inwoners met dementie en hun mantelzorgers kunnen onder andere terecht bij de mantelzorgondersteuner van Voorschoten voor Elkaar en de Odensehuiskamer voor mensen met beginnende dementieklachten. In september organiseren we samen met verschillende maatschappelijke partners het Gezond Geheugen Festival, met workshops, gezondheidschecks en geheugensteunpunten. Ook werken we binnen de werkgroep Ouderen met maatschappelijke partners aan een sterk sociaal netwerk voor ouderen in Voorschoten. Daarbij is er specifieke aandacht voor inwoners met dementie en hun mantelzorgers.

Financiële samenvatting programma Programma: P6 Sociaal Domein | Begroting voor | Najaarsnota | Begroting na Bedragen x € 1.000 | Najaarsnota | 2026 | Najaarsnota Totaal baten | 10.365 | 210 | 10.575 Totaal lasten | 31.015 | 163 | 31.178 Saldo van baten en lasten | -20.650 | 47 | -20.603 Onttrekking reserves | 319 | -56 | 263 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 319 | -56 | 263 Geraamde resultaat | -20.331 | -9 | -20.340 Financiën G10/G13 Samenvoeging van Inburgering en Onderwijsroute De Spuk uitkeringen voor Wet Inburgering 2021 (G10) en de | lagere lasten | € 22.000 Onderwijsroute (G13) zijn vanaf 2026 samengevoegd. We | lagere baten | € 22.000 ontvangen één uitkering en dit is voortaan onder de naam Wet Inburgering 2021 (G10). We halen daarom de inkomsten en lasten in de begroting bij de Onderwijsroute (G13) weg. Bijstelling Uitkering algemene bijstand (BUIG) G2 Door een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden | hogere lasten | € 370.000 verwachten we meer lasten te hebben dan we vergoed krijgen | hogere baten | € 223.000 van het Rijk. De hoogte van de bijdrage die de gemeente van het Rijk ontvangt werkt met enige vertraging door, omdat de rijksbijdrage mede wordt gebaseerd op historische cijfers en landelijke ramingen. Hierdoor zijn de lasten in 2026 hoger dan de baten die we ontvangen.

Gebiedsmanagement Een deel van het budget voor gebiedsmanagement zetten we in | hogere lasten | € 21.000 om een terras op het Alettahof aan te leggen. De kosten van € | lagere baten | € 0 21.000 kunnen worden afgeraamd op programma 0 en worden verantwoord op programma 6. Automatisering gegevensuitwisseling inburgeraars Van de gemeente Leidschendam-Voorburg hebben we vernomen | lagere lasten | € 13.000 dat de kosten voor Automatisering gegevensuitwisseling | lagere baten | € 13.000 inburgeraars (plateau 2) niet in 2026 zullen komen maar in 2027. Deze gelden hebben we in decembercirculaire van 2025 ontvangen. Bijstelling Jaarplan Werk & Inkomen De verwachting is dat de kosten vanuit het jaarplan Werk en | lagere lasten | € 89.000 Inkomen lager uitvallen in 2026. Dit heeft te maken met de | lagere baten | € 28.000 bezetting van personeel die lager is dan begroot. Niet alle functies zijn volledig bezet. Dit levert een financieel voordeel op. Daarnaast is er een voordeel op de uitvoeringskosten van inburgering. Dit komt doordat er goedkeuring voor uitbreiding van personeel moest komen voordat werving kon plaatsvinden. 37 38 Bijstelling Wmo lagere lasten € 178.000 hogere baten € 12.000 Op basis van de meest recente prognoses zijn de budgetten voor de Wmo geactualiseerd. Hieruit blijkt dat de verwachte uitgaven lager uitvallen dan eerder geraamd, wat resulteert in een voordeel.

Daarnaast vallen de uitvoeringskosten lager uit doordat een deel van de betaalde btw via het BTW-compensatiefonds (BCF) kan worden gecompenseerd. Actualisatie jeugd lagere lasten € 71.000 lagere baten € 0 Bij de najaarsnota wordt de prognose van de jeugdzorgkosten voor 2026 geactualiseerd op basis van de realisatiecijfers over de eerste zes maanden van het jaar en de verwachte uitgaven voor de resterende zes maanden. Deze actualisatie leidt tot een bijstelling van de budgetten, zodat deze beter aansluiten bij de meest recente inzichten in de kostenontwikkeling binnen de jeugdzorg 2026. Scheve Huisjes lagere lasten € 275.000 lagere baten € 275.000 Vanwege een beroepsprocedure bij de bestuursrechter is het project van de Scheve Huisjes in 2026 niet uitgevoerd. We stellen daarom de kosten samen met de baten vanuit de regio bij. Het project blijft voor Voorschoten budget neutraal. Armoedebeleid lagere lasten € 77.000 lagere baten € 0 Door de gefaseerde invoering van het Dynamisch Minimabeleid wordt de nieuwe tegemoetkoming voor gezinnen met kinderen pas in 2027 geïmplementeerd en daardoor zijn de middelen van amendement 345 in 2026 niet volledig benut. In 2027 worden deze middelen ingezet voor het ontwikkelen van een breed gedragen armoedevisie, waarbij gesprekken worden gevoerd met inwoners, ervaringsdeskundigen, maatschappelijke organisaties en andere partners.

Daarnaast worden de middelen gebruikt voor het verbeteren van de toegankelijkheid en het gebruik van minimaregelingen, het versterken van de schuldpreventie en het verder ontwikkelen van een integrale en mensgerichte aanpak van armoede in Voorschoten. Vroegsignalering lagere lasten € 14.000 lagere baten € 14.000 De beschikbare middelen voor vroegsignalering zijn in 2026 niet volledig besteed, omdat de verdere inrichting en doorontwikkeling van de aanpak meer tijd heeft gevraagd dan vooraf voorzien. De middelen blijven noodzakelijk om de doelstelling om inwoners met betalingsachterstanden eerder in beeld te krijgen verder te realiseren. In 2027 worden deze middelen ingezet voor het verder ontwikkelen van outreachend en vindplaatsgericht werken, waarbij inwoners met financiële zorgen actief worden bereikt via maatschappelijke organisaties, scholen, welzijnspartijen en andere lokale netwerken. Hiermee wordt invulling gegeven aan de ambitie om verborgen armoede eerder te signaleren en inwoners laagdrempelig naar passende ondersteuning toe te leiden. Specifieke uitkering Kinderopvang toeslagaffaire hogere lasten € 40.000 hogere baten € 40.000 Het Rijk dekt de jaarlijkse kosten voor de Kinderopvangtoeslagaffaire. Op basis van de prognose begroten we de baten en lasten. Deze zijn per saldo budgetneutraal.

39 Bijstelling Werk en Inkomen hogere lasten € 74.000 lagere baten € 0 De lasten voor bijzondere bijstand vallen hoger uit dan begroot. Door een groter beroep op deze open-eindregeling zijn meer aanvragen toegekend dan vooraf geraamd. Omdat de regeling vraaggestuurd is, zijn de uitgaven slechts beperkt beïnvloedbaar. Hiernaast wordt een groter beroep gedaan op de curatieve schuldhulpverlening; dat is ook de landelijke trend. De wettelijke termijn is bovendien verlaagd van 36 naar 18 maanden. De kosten van budgetbeheer nemen daardoor ook toe. Actualiseren kosten noodopvang hogere lasten € 230.000 hogere baten € 230.000 De kosten van de noodopvang Oekraïners wijzigen, de lasten worden door het Rijk vergoed. Collectieve zorgverzekering hogere lasten € 23.000 lagere baten € 0 Voor de uitvoering van de collectieve zorgverzekering zijn extra uitvoeringskosten nodig. Omdat gemeente Voorschoten ervoor heeft gekozen om af te wijken van het gezamenlijk gehanteerde beleid op het gebied van Werk & Inkomen kan de uitvoering niet via de gemeente Leidschendam-Voorburg plaatsvinden. De uitvoering moet daarom zelfstandig worden georganiseerd, wat leidt tot aanvullende kosten. 40 Programma P7 Volksgezondheid en milieu Er is een Preventie- en Handhavingsplan Middelengebruik opgesteld In 2026 zijn we gestart met de ontwikkeling van een nieuw Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol.

Samen met relevante partners werken we aan een toekomstbestendige aanpak met activiteiten die bijdragen aan het voorkomen van alcoholgerelateerde gezondheids- en veiligheidsproblemen, met bijzondere aandacht voor jongeren en bewustwording bij volwassenen. Er is een netwerkaanpak voor kinderen met overgewicht Samen met maatschappelijke partners ontwikkelen we een ketenaanpak voor kinderen met overgewicht. Deze bestaat uit verschillende activiteiten en verloopt volgens planning. De regionale uitwerking van het Aanvullende Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) vormt hiervoor een belangrijke basis en vult het Integraal Zorg Akkoord (IZA) aan. Een onderdeel hiervan is het invullen van de rol van centrale zorgverlener. Daarnaast zetten we lokaal in op gezondheid, preventie en een sterke sociale basis, bijvoorbeeld met laagdrempelige beweegactiviteiten voor kinderen en jongeren. Er is gemeentelijk suïcide preventiebeleid vastgesteld Sinds de invoering van de Wet integrale suïcidepreventie op 1 januari 2026 beschikt Voorschoten, samen met de andere gemeenten in Hollands Midden, over een regionaal vastgesteld beleid voor suïcidepreventie. De uitvoering en coördinatie zijn regionaal georganiseerd via Hecht GGD Hollands Midden, op basis van een gezamenlijk Regionaal Plan van Aanpak Suïcidepreventie. Daarmee is er ondersteuning voor onze inwoners beschikbaar.

Toewerken naar landelijke afvaldoelen: minder restafval, meer grondstoffen Wij doen mee aan de landelijke benchmark van de Nederlandse Vereniging voor afval- en reinigingsdiensten en monitoren de resultaten met sorteeranalyses. Daarnaast rapporteert het Centraal Bureau voor de Statistiek jaarlijks over huishoudelijk afval per gemeente per inwoner. In het najaar van 2026 volgt een informatiebrief over de ontwikkelingen in het nascheiden van afval. Wij verwerken de afvalstoffenregistratie nog handmatig. In 2026 automatiseren we dit proces. Dit zorgt ervoor dat het invoersysteem robuuster wordt en dat er minder fouten worden gemaakt. Vervolgstappen Grondstoffenplan: communicatie en voorlichting In 2025 heeft de gemeenteraad het Grondstoffenplan verlengd tot 2029. Het grondstoffenplan zet in op meer afvalscheiding en minder restafval. In 2026 is de inzet van een afvalcoach uitgebreid naar 1 fte. De afvalcoach voert activiteiten uit die zijn gericht op communicatie en voorlichting. Containers winkelcentrum Hofland De ambitie voor het vervangen van de containers wordt niet volledig in 2026 gerealiseerd. De besteding van het hiervoor beschikbare budget is deels afhankelijk van de uitvoering van andere projecten.

Omdat het project winkelcentrum Noord-Hofland volgens de aangepaste planning in 2027 wordt uitgevoerd, verschuift ook het plaatsen van de containers bij dit winkelcentrum naar 2027. Hierdoor besteden wij een deel van het budget niet in 2026 en nemen wij dit mee naar 2027. Daarnaast handhaven wij op het plaatsen van afval bij containers, onder andere om het straatbeeld te verbeteren. Dit behoort tot het dagelijkse werk van de afvalcoaches. Zij worden daarbij ondersteund door collega’s van Openbare Ruimte en door communicatie in lokale kranten en op sociale media.

41 Warmteprogramma 2026 De ambitie om het Warmteprogramma in 2026 af te ronden, wordt niet gerealiseerd. Zoals in de Voorjaarsnota 2026 is vermeld, is de wettelijke datum waarop het Warmteprogramma gereed moet zijn verschoven van 31 december 2026 naar 31 december 2027. Daarom verschuiven wij de afronding van het Warmteprogramma van 2026 naar 2027. Wij benutten de extra beschikbare tijd deels om het Warmteprogramma naar een hoger kwaliteitsniveau te tillen. De verwachte afronding verschuift hierdoor van het vierde kwartaal van 2026 naar 2027. Wij liggen op schema om het Warmteprogramma binnen de nieuwe wettelijke termijn, uiterlijk 31 december 2027, af te ronden. Samenwerking warmte Leidse Regio: Ondertekening samenwerkingsovereenkomst en start kwartiermakersfase De samenwerkingsovereenkomst tussen de regiogemeenten Leiden, Katwijk, Oegstgeest, Zoeterwoude, Leiderdorp en Voorschoten en de partners Nationale Deelneming Warmte en Alliander is ondertekend. Daarmee zijn de acht partijen de kwartiermakersfase begonnen. De kwartiermakersfase is de laatste fase van de uitwerking van het regionale publieke warmtebedrijf en moet leiden tot definitieve stukken als basis voor een besluit om het warmtebedrijf op te richten in 2027.

Drempels weg nemen voor energiebesparing en duurzame opwek van energie Met middelen uit de tweede tranche van de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie werken we de wachtlijst weg voor subsidieaanvragen van inwoners voor grote isolatiemaatregelen, zoals bodemisolatie en HR++-glas. Daarnaast stellen we een Soortenmanagementplan (SMP) op. Dit gebiedsbrede plan beschermt kwetsbare diersoorten, zoals vleermuizen en huismussen, en biedt inzicht in mogelijkheden om hun leefomgeving te verbeteren. Met een SMP kunnen we een omgevingsvergunning aanvragen waarmee verduurzaming, renovatie en sloop van gebouwen mogelijk worden, waaronder spouwmuur- en dakisolatie. Daardoor zijn individueel ecologisch onderzoek en afzonderlijke vergunningsaanvragen niet langer nodig. Zo ontzorgen we inwoners, woningcorporaties en ontwikkelaars. We hebben het verkennend onderzoek, de gebiedsgerichte quickscan voor het SMP, afgerond. Ook hebben we een instrument aangeschaft dat inzicht geeft in de locaties van bestaande zonnepanelen en de mogelijkheden om daken verder te benutten voor zonne-energie. Momenteel bereiden we de vervolgfase van het SMP-traject voor. Voor de dekking van een deel van de kosten hebben we subsidie aangevraagd bij de provincie Zuid-Holland. Daarnaast voeren we overleg met de genoemde partijen over een financiële bijdrage.

Verschillende ontwikkelingen rondom energie en duurzaamheid oppakken Wij zijn samen met regionale partners begonnen met de eerste uitwerkingen van de eerste bovenregionale warmtebron: het warmteoverdrachtstation van WarmtelinQ. Ook maken we nu meer gebruik van de regionale samenwerking van Regionale Energiestrategie Holland Rijnland, om verschillende energiegerelateerde thema’s aan te pakken. Zo lobbyen we samen voor betaalbaarheid van de energietransitie en om netcongestie te verminderen. Tot slot hebben we een participatiebureau in de arm genomen om een effectieve participatiestrategie met alle belanghebbenden te ontwikkelen voor de energietransitie. Doorontwikkeling Gedenkpark Rosenburgh Het concept-voorlopig ontwerp van Gedenkpark Rosenburgh is al enige tijd klaar; we brengen het verder naar een definitief ontwerp. De doorontwikkeling van Gedenkpark Rosenburgh en de voorbereiding van de renovatie van de aula en vervanging van de beschoeiing liggen op schema. De uitvoering staat voor komend jaar in de planning.

42 Toewerken naar een toekomstbestendig rioolstelsel De ambitie is binnen de oorspronkelijke financiële uitgangspunten niet volledig haalbaar, omdat aan de aanvullende rioolrenovaties in 2026 extra kosten zijn verbonden. De werkzaamheden verlopen wel volgens planning. Tot begin 2026 hebben wij in Noord-Hofland, Bijdorp, Boschgeest en Bloemenwijk rioolrenovaties uitgevoerd met de reliningmethode en rioolreparaties uitgevoerd. In het resterende deel van 2026 voeren wij in deze vier wijken aanvullende rioolrenovaties met de reliningmethode uit. Hieraan zijn extra kosten verbonden ten opzichte van de oorspronkelijke financiële uitgangspunten. Daarnaast inspecteren wij in 2026 nog eens 15 kilometer riool, onder andere in Vlietwijk. De werkzaamheden verlopen volgens planning. Toewerken naar leefbare wijken: groot onderhoud Adegeest De technische problemen, de grotere bodemdaling dan voorzien, het noodzakelijke aanvullende onderzoek, de aanpassing van de bemaling en het meerwerk tijdens de uitvoering hebben gevolgen voor zowel de planning als de kosten van het totale project. Hierdoor kan de oorspronkelijke ambitie niet meer binnen de eerder voorziene planning en kostenraming worden gerealiseerd. Het meerwerk onderzoeken wij op dit moment nader en wij informeren de raad aan het eind van dit jaar.

De huidige projectfase 1 wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 afgerond. De aanbesteding van de volgende fase staat medio 2027 gepland. Daarbij benutten wij de ervaringen en lessen uit de eerste fase. De werkzaamheden van fase 1 hebben eerder dit jaar vertraging opgelopen door technische problemen, een grotere bodemdaling dan voorzien en de noodzaak van aanvullend onderzoek door externe deskundigen. Samen met de aannemer en externe ingenieursbureaus hebben wij onderzoek gedaan naar de oorzaak. Hieruit bleek dat de bemaling technisch moest worden aangepast om de werkzaamheden verantwoord te kunnen voortzetten. Na een proefperiode zijn de werkzaamheden gefaseerd hervat. Wij volgen de voortgang nauwgezet en zetten ons in om de overlast voor omwonenden zoveel mogelijk te beperken. Ook hebben wij de communicatie met bewoners verbeterd en persoonlijker ingericht, in nauwe samenwerking met de aannemer. In juni 2026 hebben wij een bewonersbijeenkomst georganiseerd om inwoners te informeren over de voortgang en hun vragen te beantwoorden. Naar aanleiding van een rechterlijke uitspraak begin 2026 zetten wij de proef met verkeersknippen in de Chopinlaan en Berliozlaan de komende twee jaar voort. Daarnaast werken wij verder aan de herinrichting van de parkeerplaatsen in de wijk.

Na afronding van de werkzaamheden is het aantal parkeerplaatsen weer gelijk aan de situatie van vóór de uitvoering van het project. Raadhuislaan Oranjeboomstraat De oorspronkelijke ambitie van het project is niet volledig haalbaar binnen de eerder voorziene planning en kostenraming. Een deel van de persleiding kan niet binnen het huidige project worden aangelegd. Dit deel brengen wij in 2027 aan. Een ander deel van de persleiding voeren wij uit binnen het project Centrale Persleiding-Noord, dat gepland staat voor 2028. Daarnaast is tijdens de uitvoering meerwerk ontstaan. Dit onderzoeken wij op dit moment nader. Hierover informeren wij de raad aan het eind van dit jaar. In 2026 hebben wij de Professor Asserlaan, Christiaan Huygensstraat, Van Heuven Goedhartstraat, Oranjeboomstraat en Sir Winston Churchillweg voorzien van nieuwe riolering en bestrating. Ook hebben wij maatregelen genomen om beter om te gaan met klimaatverandering, waaronder de aanleg van een wadi. De werkzaamheden aan de Raadhuislaan zijn tussen april en augustus 2026 uitgevoerd. Tijdens deze werkzaamheden is meer asbest aangetroffen dan op basis van eerdere onderzoeken werd verwacht. Het aangetroffen asbest is volgens de wettelijke regels verwijderd.

Mede hierdoor is meerwerk ontstaan, waardoor de werkzaamheden niet volledig binnen de oorspronkelijke uitgangspunten voor planning en kosten kunnen worden afgerond. Het project bevindt zich inmiddels in de afrondende fase. Zoals aangegeven onderzoeken wij het meerwerk en

43 de financiële gevolgen daarvan nader. Hierover informeren wij de raad aan het eind van dit jaar. Vervangen en aanpassen van de centrale persleiding tussen de Raadhuislaan en de Korte Vliet De ambitie om de centrale persleiding binnen de voorziene planning en financiële uitgangspunten te realiseren, staat onder druk. Voor de verdere technische uitwerking zijn aanvullende onderzoeken en gegevens nodig en moet de definitieve keuze voor het tracé nog worden gemaakt. Hierdoor bestaat het risico op vertraging en extra kosten. De voorbereiding van de centrale persleiding tussen de Raadhuislaan en de Korte Vliet is in uitvoering. Het tracé wordt verder technisch uitgewerkt. Daarbij onderzoeken wij onder andere of een gestuurde boring mogelijk is bij de kruising van de Raadhuislaan en de Oranjeboomstraat. Hiervoor zijn aanvullende onderzoeken en gegevens nodig, waaronder handboringen en archeologisch onderzoek. De uitkomsten van deze onderzoeken en de definitieve keuze voor het tracé zijn bepalend voor de verdere planning en kosten van het project. De uitvoering staat vooralsnog gefaseerd gepland tussen 2026 en 2028. Het project hangt samen met de werkzaamheden aan het hoofdriool en de riooloverstort bij de Korte Vliet. Zodra er meer duidelijkheid is over de verdere uitwerking en planning van het project informeren wij de raad hierover.

Groot onderhoud in Noord-Hofland De ambitie voor Noord-Hofland is binnen de huidige financiële uitgangspunten mogelijk niet volledig haalbaar. De financiële omvang van het project wordt steeds duidelijker en op basis van de huidige conceptraming houden wij rekening met een substantiële investering en mogelijk een aanvullende kredietaanvraag. Voor een nauwkeuriger kostenraming zijn een verdere uitwerking van het ontwerp en een projectspecifieke risicoanalyse nodig. Hier wordt op dit moment hard aan gewerkt. Dit heeft tijd nodig omdat het gaat om zeer specialistische en technische gegevens. Voor Noord-Hofland werken wij aan een plan voor de vervanging van de verouderde riolering en de herinrichting van de openbare ruimte. Het grootste deel van het rioolstelsel dateert uit de jaren zestig en zeventig en is aan vervanging toe. Daarom richten wij ons eerst op het hoofdriool en de ringleiding. Vervolgens worden de omliggende woonstraten gefaseerd aangepakt. De voorbereiding en planuitwerking vinden plaats in 2026 en 2027 en verlopen tot nu toe volgens planning. De uitvoering van de eerste fase van de ringleiding staat gepland voor 2028 en 2029. De vervolgfases worden opgenomen in het integrale uitvoeringsprogramma voor de periode 2029 tot en met 2033. Een deel van de ringleiding wordt al eerder gerealiseerd binnen het project rond winkelcentrum Noord-Hofland.

De verdere uitwerking van het ontwerp en de projectspecifieke risicoanalyse moeten meer duidelijkheid geven over de uiteindelijke financiële omvang van het project. Op basis daarvan bepalen wij of een aanvullende kredietaanvraag noodzakelijk is.

Financiële samenvatting programma Programma: P7 Volksgezondheid en milieu | Begroting voor | Najaarsnota | Begroting na Bedragen x € 1.000 | Najaarsnota | 2026 | Najaarsnota Totaal baten | 10.398 | 401 | 10.799 Totaal lasten | 11.277 | -703 | 10.575 Saldo van baten en lasten | -880 | 1.104 | 224 Onttrekking reserves | 116 | 0 | 116 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 116 | 0 | 116 Geraamde resultaat | -764 | 1.104 | 340 Financiën Inspectie riolering Noord-Hofland Vanwege het later realiseren van het rioleringsproject Noord- | hogere lasten | € 85.000 Hofland dient het rioolstelsel gereinigd en geïnspecteerd te | hogere baten | € 85.000 worden. Een bijstelling van het budget is daarom noodzakelijk om risico’s in de openbare ruimte, zoals verzakkingen, lekkages en overstorten van afvalwater, te voorkomen. De voorgestelde extra lasten bedragen € 85.000. Deze uitgaven vallen binnen het gesloten systeem van de riolering en dragen bij aan een duurzame, veilige en betrouwbare waterketen. Extra uren inzet ODWH De onvoorziene behandeling door de omgevingsdienst van | hogere lasten | € 85.000 raadsvragen en Woo-verzoeken over staalslakken in bouwweg | lagere baten | € 0 Starrenburg III vergt erg veel tijd.

We doen daarnaast een groter beroep op de advisering door de omgevingsdienst voor wettelijke taken, zoals advisering bij ruimtelijke plannen, toezicht bij asbestsaneringen, vergunningverlening en beoordelingen van meldingen. Daarnaast ondersteunt de ODWH ons op het gebied van de wettelijk verplichte geluidskaart. We stellen voor om een bedrag van € 85.000 bij te ramen. Woo-verzoeken Adegeest Ten aanzien van het project Adegeest zijn meerdere Woo- | lagere lasten | € 120.000 verzoeken ingediend. Bij de Voorjaarsnota 2026 is hiervoor door | lagere baten | € 0 de raad een budget beschikbaar gesteld van € 120.000. Het budget is toen geraamd op taakveld riolering, maar deze lasten dienen geraamd te worden op taakveld overhead. Deze budgettair neutrale wijziging wordt hiermee bewerkstelligd. Herschikking rijksmiddelen uitvoering klimaat en energiebeleid Tot vorig jaar hebben we geld van het Rijk ontvangen uit een | hogere lasten | € 277.000 specifieke uitkering (SPUK) voor de uitvoering van het klimaat- | hogere baten | € 139.000 44 45 en energiebeleid. Dit geld zetten we gedeeltelijk ook dit jaar in. Hiervoor stellen we de eerdere raming voor 2026 in de baten en lasten bij. We verwachten kosten te maken van € 732.000. Hiervan heeft € 455.000 betrekking op de salarissen (taakveld 0.4 overhead). € 277.000 wordt ingezet op taakveld 7.4.

Mutaties afval hogere lasten € 80.000 hogere baten € 80.000 Bij afval hebben we te maken met het gesloten systeem. De mutaties hierin hebben tot gevolg dat een onttrekking uit, of een storting in, de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing moet plaatsvinden. Bij afvalinzameling en de verwerkingskosten is een daling van de kosten waarneembaar, onder andere als gevolg van betere afvalscheiding, zoals het apart inzamelen van matrassen en grofvuil tegen betalen. Als gevolg hiervan worden er lagere tonnages grofvuil ingeleverd bij de verwerker van grofvuil. Daarnaast ramen we de verwachte te ontvangen vergoedingen bij op basis van de opbrengsten over het eerste halfjaar. Mutatie voorziening begraven hogere lasten € 321.000 hogere baten € 118.000 Betaalde grafrechten voor meerdere jaren worden gestort in de voorziening Begraven. Daarmee zijn de betaalde rechten beschikbaar voor de periode dat voor de (natuur)graven en (natuur)urnengraven is betaald. De betaalde grafrechten (tot en met september 2026) voor de komende jaren storten we in de voorziening. Daarnaast onttrekken we de betaalde onderhoudsgelden die betrekking hebben op 2026. 46 Programma P8 Wonen en bouwen Realisatie woningbouw De realisatie van de eerste 280 woningen (Bijdorp, Raadhuislaan en Segaar-Arsenaal) is van start gegaan en ook de voorbereidingen voor het bouwrijp maken van Starrenburg III zijn in volle gang.

In 2026 zijn stappen gezet in de verdere voorbereiding van het project Segaar-Arsenaal. Het bestemmingsplan is na uitspraak in beroep onherroepelijk geworden. Daarmee kan de uitvoering verder worden voortgezet. Nadat de raad in 2025 de ruimtelijke kaders voor de Jan Evertsenlaan en Jan Wagtendonkstraat heeft vastgesteld, richten we ons in 2026 op de verdere uitwerking tot stedenbouwkundige plannen en vergunningen. Vaststellen woon-zorgvisie De oorspronkelijke ambitie om in 2026 een afzonderlijke visie op wonen, zorg en welzijn op te stellen, wordt niet gerealiseerd vanwege gewijzigde wetgeving. Door de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting op 1 juli 2026 is de aanpak gewijzigd. De wet schrijft voor dat afspraken over wonen en zorg niet meer in een afzonderlijke woonzorgvisie worden opgenomen, maar verplicht onderdeel zijn van het Volkshuisvestingsprogramma onder de Omgevingswet. In samenwerking met de in Voorschoten actieve zorg- en welzijnsorganisaties en woningcorporaties hebben wij de afgelopen periode input opgehaald voor wonen, zorg en welzijn. Deze inzet gaat niet verloren. Wij verwerken de opgehaalde input in inhoudelijke uitgangspunten voor het Volkshuisvestingsprogramma. Om de gemeenteraad tijdig bij de verdere uitwerking te betrekken, vragen wij de raad eind 2026 via een raadpleegbrief om inbreng op deze uitgangspunten.

De kaders die de raad stelt, vormen vervolgens de basis voor de specifieke paragraaf Woon-zorg-welzijn, inclusief doelen en uitvoering, in het Volkshuisvestingsprogramma dat wij in 2027 uitwerken. Het tijdelijk omgevingsplan wordt omgebouwd naar een nieuw omgevingsplan Op 24 maart 2026 is het plan van aanpak omgevingsplan Voorschoten vastgesteld. In lijn met dit plan van aanpak hebben we themagericht een wijziging van het omgevingsplan voor uitwegen uitgewerkt. Deze wijziging gaat in 2026 in procedure. De vaststelling hiervan voorzien we in 2027. Daarnaast werken we aan de gebiedsgerichte wijziging van het omgevingsplan voor Krimwijk. Daarvoor zetten we alle regels uit het bestemmingsplan voor dit gebied over naar het omgevingsplan. Voor deze wijziging is een traject in gang gezet voor de aanbesteding. We publiceren de aanbestedingsstukken in 2026. Eind 2026 of begin 2027 vindt de opdrachtverlening plaats. We liggen hiermee op koers. Grondexploitatie Duivenvoordecorridor (grex DVC); Noortveer wordt aanbesteed We hebben de gunnings- en aanbestedingstukken voor de woningbouwontwikkeling op Noortveer in de Duivencorridor vastgesteld en daarmee de 1ste fase afgerond. De selectiefase heeft plaatsgevonden in het derde kwartaal 2026. Vier partijen werken een plan verder uit. We nemen de voorlopige gunningsbeslissing naar verwachting uiterlijk in het eerste kwartaal 2027.

Voormalig grondexploitatie Deltaplein: de juridische procedure is afgewikkeld De ambitie om in 2026 duidelijkheid te krijgen over het hoger beroep is afhankelijk van de planning van de Raad van State en daarmee niet volledig door ons te beïnvloeden. De rechtbank heeft in 2025 het beroep van Deltaplein Ontwikkeling B.V. ongegrond verklaard. Deltaplein heeft hiertegen inmiddels hoger beroep aangetekend.

47 De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft aangegeven dat een zitting door de werkvoorraad nog geruime tijd op zich kan laten wachten, maar naar verwachting wel in 2026 plaatsvindt. Wij zijn voor het verdere verloop van de procedure afhankelijk van de beschikbaarheid en planning van de Raad van State. Op dit moment hebben wij nog geen voorstel voor een zittingsdatum ontvangen. Financiële samenvatting programma Programma: P8 Wonen en bouwen | Begroting voor | Najaarsnota | Begroting na Bedragen x € 1.000 | Najaarsnota | 2026 | Najaarsnota Totaal baten | 2.311 | 103 | 2.414 Totaal lasten | 5.557 | -1.007 | 4.550 Saldo van baten en lasten | -3.246 | 1.110 | -2.136 Onttrekking reserves | 894 | -465 | 429 Toevoeging reserves | 0 | -517 | -517 Mutaties reserves | 894 | -982 | -88 Geraamde resultaat | -2.352 | 128 | -2.224 Financiën Vergoedingen verschillende projecten Voor Segaar-Arsenaal kunnen we hogere baten realiseren dan | hogere lasten | € 20.000 begroot omdat we het tweede deel van de exploitatiebijdrage in | hogere baten | € 75.000 rekening kunnen brengen (€ 55.000) nadat het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Volgens de intentieovereenkomst woningbouwproject Jan Wagtendonkstraat vergoedt de projectontwikkelaar in deze intentiefase een bedrag van € 18.000.

Daarnaast heeft de projectontwikkelaar volgens een eerdere overeenkomst € 2.000 vergoed om vier lantaarnpalen te verplaatsen voor de ontwikkeling van de Professor Einsteinlaan. Innen ambtelijke kosten voor Centrumvisie De ambtelijke kosten die de gemeente voor het Churchillplein | lagere lasten | € 0 heeft gemaakt zijn in rekening gebracht bij de | hogere baten | € 40.000 projectontwikkelaar. Energiearmoede We bereiden een nieuwe aanpak van energiearmoede voor, die | lagere lasten | € 50.000 aansluit bij de behoeften van inwoners die met deze problematiek | lagere baten | € 30.000 te maken hebben. We stellen voor om de resterende middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld, over te hevelen naar 2027. Gebiedsgerichte wijziging van het omgevingsplan De aanbesteding voor de gebiedsgerichte wijziging van het | lagere lasten | € 277.000 omgevingsplan voor Krimwijk loopt. Het is nog niet duidelijk | lagere baten | € 161.000 welke kosten nog in 2026 zullen worden gemaakt. Omdat we al een verplichting zijn aangegaan is het essentieel dat in 2027 voldoende budget beschikbaar is. We stellen voor bij de najaarsnota een bedrag van € 277.000 met dekking door de concernreserve ad € 161.000 over te hevelen naar 2027.

Leges bouwvergunningen Voor de herontwikkellocaties Segaar – Arsenaal, Starrenburg III | hogere lasten | € 458.000 en Raadhuislaan 47 zijn bouwleges betaald van gezamenlijk circa | hogere baten | € 458.000 € 950.000. Deze leges waren deels in de begroting 2026 opgenomen en leiden tot een incidenteel voordeel. 48 Volgens het bestaande gemeentelijk beleid wordt voorgesteld deze niet begrote bouwleges te storten in de egalisatiereserve omgevingsvergunningen. Het budgettair effect voor de begroting 2026 is daarmee neutraal. Lokaal isolatieprogramma De Regeling specifieke uitkering lokale aanpak isolatie maakt een | lagere lasten | € 450.000 uitkering aan gemeenten mogelijk om slecht geïsoleerde | lagere baten | € 450.000 woningen te verduurzamen binnen het Nationaal Isolatieprogramma. Hierbij gaat het om maatregelen aan woningen. Het Duurzaam Bouwloket behandelt de aanvragen voor een isolatievergoeding van inwoners namens de gemeente. In 2027 wordt dit gecontinueerd. We stellen voor om een bedrag van € 450.000 inclusief dekking door subsidiemiddelen over te hevelen naar 2027. Verkeersontwikkeling Leidseweg De plankosten voor de verkeersontwikkeling Leidseweg Noordelijk | lagere lasten | € 165.000 gedeelte vallen deels in het jaar 2027. We stellen voor om het | lagere baten | € 165.000 resterende budget inclusief dekking over te hevelen naar 2027.

Volkshuisvesting overheveling 2027 In de septembercirculaire 2026 is voor de uitvoering van taken in | lagere lasten | € 50.000 het kader van de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) | lagere baten | € 0 structureel budget beschikbaar gesteld. In het kader van deze wet moeten wij als gemeente een volkshuisvestings- programma opstellen. Dit is een programma dat valt onder de Omgevingsvisie en een vervanging van de Woonvisie 2023-2027. Hier is in 2026 mee gestart, maar een deel van uitvoering en inhuur van externe ondersteuning zal plaatsvinden in 2027. Een deel van het budget dat het Rijk in de Begroting 2026 beschikbaar heeft gesteld willen we inzetten in 2027. Daarom stellen we voor een budget van € 50.000 eenmalig over te hevelen naar 2027. Een deel hiervan betreft het opstellen van het lokale volkshuisvestingsprogramma. Nutsvoorziening woonwagenlocatie Langs de Korte Vliet Als gevolg van de netcongestie is voor woonwagenlocatie Langs | hogere lasten | € 215.000 de Korte Vliet een noodaggregaat noodzakelijk. Het | lagere baten | € 0 noodaggregaat is een tijdelijke oplossing. Deze kosten van de huur van het noodaggregaat kunnen niet gedekt worden uit het beschikbaar gestelde investeringskrediet. De huur en het verbruik van fossiele brandstoffen van het noodaggregaat brengen hoge kosten met zich mee. Het aggregaat is duidelijk geen duurzame langetermijnoplossing.

Echter is huur hiervan noodzakelijk tot medio 2027, aangezien het er ernaar uitziet dat de netbeheerders dan de fysieke aansluitingen gaan realiseren. Het Oude Stationslaantje De startnotitie voor Het Oude Stationslaantje wordt in kwartaal 3 | lagere lasten | € 129.000 2026 vastgesteld. We starten met het voorgestelde | lagere baten | € 129.000 participatieproces en beginnen met verdere uitwerking naar een uitwerkingskader in het tweede kwartaal 2027. Om het project te kunnen continueren stellen we voor een bedrag van € 129.000 over te hevelen naar 2027 inclusief dekking door de concernreserve. 49 50 Volkshuisvesting vrijval lagere lasten € 97.000 lagere baten € 0 Via de circulaires zijn in de voorgaande jaren budgetten beschikbaar gesteld voor diverse taken. Hierbij hebben we budgetten uit 2025 overgemaakt omdat er nog geen duidelijkheid was over de structurele voorziening van middelen door het Rijk. Met de septembercirculaire 2026 is hier verandering in gekomen en zijn de budgetten structureel. Hierdoor kunnen we een bedrag van € 156.000 laten vrijvallen. Dit betreft voor € 59.000 de concernreserve en voor € 97.000 is dit ten gunste van het begrotingssaldo.

Financiën Financiële ontwikkeling per programma Lasten | Baten | Saldo Primitieve begroting 2026 | 86.104 | 86.387 | 282 Begrotingswijzigingen door de raad vastgesteld | 6.569 | 6.302 | -267 Saldo na door de raad vastgestelde wijzigingen | 92.674 | 92.688 | 15 Wijzigingen Najaarsnota per programma P0 Bestuur en ondersteuning | 5.472 | 3.771 | -1.701 P1 Veiligheid | 43 | 1 | -42 P2 Verkeer en vervoer | 51 | 51 | 0 P3 Economie | -338 | -237 | 101 P4 Onderwijs | -165 | -165 | 0 P5 Sport, cultuur en recreatie | -683 | -837 | -154 P6 Sociaal Domein | 163 | 154 | -9 P7 Volksgezondheid en milieu | -703 | 401 | 1.104 P8 Wonen en bouwen | -490 | -361 | 128 Totaal wijzigingen Najaarsnota 2026 | 3.350 | 2.778 | -572 Saldo na wijzigingen Najaarsnota | 96.024 | 95.466 | -558 Bedragen x € 1.000 Hogere lasten en baten worden aangegeven met een +, lagere lasten en baten met een -. Een nadelig saldo is aangegeven met een -, een voordelig saldo met een +. 51 Reserves De volgende tabel geeft het verwachte verloop weer van de reserves over 2026. De mutaties zijn wijzigingen waarover al besloten is (tot het moment van de Najaarsnota 2026) en de in deze najaarsnota voorgestelde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves.

Overzicht reserves | Saldo | Mutaties | Toevoeging | Onttrekking | Saldo 31-12-2025 | tot NJN 2026 | NJN 2026 | NJN 2026 | 31-12-2026 Algemene reserves Concernreserve | 13.995 | -4.472 | 1.890 | -2.012 | 9.402 Reserve Weerstandsvermogen | 5.200 | 0 | 3.000 | 0 | 8.200 Totaal algemene reserves | 19.195 | -4.472 | 4.890 | -2.012 | 17.602 Bestemmingreserves Reserve Bovenwijkse voorzieningen | 165 | -165 | 0 | 165 | 165 Reserve Sociaal Domein | 551 | -148 | 0 | 0 | 402 Reserve Duurzaamheid | 58 | -40 | 0 | 0 | 19 Reserve Gemeentewerf | 805 | 0 | 0 | 0 | 805 Reserve Monumenten | 195 | -35 | 0 | 0 | 159 Reserve Kapitaallasten | 2.712 | -116 | 0 | 0 | 2.595 Reserve Reorganisatie | 656 | -108 | 0 | -25 | 523 Egalisatiereserve | 1.316 | 0 | 458 | 0 | 1.774 omgevingsgevingsvergunningen Reserve Klimaatgelden | 37 | 0 | 0 | 0 | 37 Reserve Culturele accommodatie | 3.285 | 1.050 | 0 | 0 | 4.335 Reserve Verevening sociale woningbouw | 574 | 0 | 0 | 0 | 574 Reserve Onderwijshuisvesting | 5.157 | -148 | 0 | 0 | 5.009 Reserve Inzet maatwerkbudget | 100 | -25 | 0 | 0 | 75 Reserve Opvang Oekraïners | 2.292 | -164 | 0 | 0 | 2.128 Reserve Sporthal De Vliethorst | 347 | 0 | 0 | 0 | 347 Reserve Sportaccommodaties | 657 | -350 | 0 | 200 | 507 Reserve Centrumvisie | 239 | 0 | 0 | 0 | 239 Reserve Verkeersontsluiting Leiden-Voors | 400 | 0 | 0 | 0 | 400 Reserve Zwembad en Sporthal | 0 | 2.445 | 0 | 0 |

2.445 Totaal bestemmingreserves | 19.545 | 2.196 | 458 | 340 | 22.539 Totaal Reserves | 38.740 | -2.277 | 5.349 | -1.672 | 40.140 52 Voorzieningen De volgende tabel geeft het verwachte verloop weer van de voorzieningen over 2026. De mutaties zijn wijzigingen waarover al besloten is (tot het moment van de Najaarsnota 2026) en de in deze najaarsnota voorgestelde toevoegingen en bestedingen. Overzicht Voorzieningen | Saldo | Mutaties | Toevoeging | Onttrekking | Saldo 31-12-2025 | tot NJN 2026 | NJN 2026 | NJN 2026 | 31-12-2026 Voorzieningen verplichtingen, verliezen Voorziening Pensioenen & wachtgelden bestuur | 2.969 | -100 | 240 | -68 | 3.040 Voorziening verplichtingen voormalig personeel | 398 | 100 | 165 | 0 | 663 Voorziening Parkeergarage Rabobank Niers | 3.226 | 0 | 0 | 0 | 3.226 Voorziening Verlofsparen | 710 | 0 | 0 | 0 | 710 Voorziening Degeneratievergoeding | 1 | 0 | 50 | 0 | 51 Voorziening Begraven | 1.676 | 75 | 204 | -118 | 1.837 Totaal voorzieningen verplichtingen, | 8.979 | 75 | 659 | -186 | 9.526 verliezen Voorzieningen voor risico's Totaal voorzieningen voor risico's Onderhoudsegalisatievoorzieningen Voorziening Onderhoud openbare verlichting | 550 | -1 | 0 | 0 | 549 Voorziening Onderhoud baggerwerkzaamheden | 83 | 11 | 0 | 0 | 93 Voorziening Onderhoud speelplaatsen | 1.021 | 219 | 0 | 0 | 1.240 Voorziening Onderhoud wegen | 2.683 | -326 | 0 | 0 | 2.357

Voorziening Onderhoud verkeersregelinstal. | 558 | 21 | 0 | 0 | 579 Voorziening Onderhoud bruggen | 1.292 | 61 | 0 | 0 | 1.353 Voorz onderhoud Wagnerln 85 zwembad | 2.221 | -2.290 | 0 | 0 | -69 Voorziening Planmatig onderhoud vastgoed | 667 | 473 | 0 | 0 | 1.140 Totaal onderhoudsegalisatievoorzieningen | 9.075 | -1.832 | 0 | 0 | 7.243 Voorziening toek.verv.inv.heffing Voorziening Riolering | 992 | -450 | 0 | -87 | 456 Voorziening Afvalstoffenheffing | 2.436 | 0 | 141 | -61 | 2.515 Totaal voorziening toek.verv.inv.heffing | 3.428 | -450 | 141 | -147 | 2.971 Totaal Voorzieningen | 21.481 | -2.207 | 799 | -333 | 19.740 53 54 Investeringen en kredieten Kredietaanvragen en -wijzigingen In de Najaarsnota 2026 hebben we de investeringskredieten voor het lopende jaar onder de loep genomen. Hierbij is naar voren gekomen dat we verschillende investeringskredieten moeten bijstellen. Daarbij onderscheiden we drie categorieën: A. Fasering in de tijd B. Bijstelling (zowel verhoging als verlaging) van het beschikbaar gestelde investeringskrediet C. Afsluiten In de tabel hierna staan de investeringskredieten waarop mutaties in de najaarsnota plaats moeten vinden per categorie. Per saldo leiden deze verschuivingen in de Najaarsnota 2026 tot een verhoging van het investeringsvolume met € 910.000.

Voor de toelichtingen op de afwijkingen wordt verwezen naar de bijlage "Investeringskredieten 2026". 55

56 Toelichting: bij A, fasering in de tijd Fasering in de tijd: Besluitvorming heeft reeds plaatsgevonden bij de Begrotingsraad 2027, 5 november jl. Toelichting: B. Bijstelling (zowel verhoging als verlaging) van het beschikbaar gestelde investeringskrediet Waterbouwkundige kunstwerken begraafplaats beschoeiing Voor de vervanging van de beschoeiing langs de watergangen rondom Gedenkpark Rosenburgh is middels raadsvoorstel "Ontwikkelplan Gedenkpark Rosenburgh" een krediet van € 680.000 beschikbaar gesteld. Op basis van een nieuwe kostenraming blijkt het beschikbaar gestelde investeringskrediet € 280.000 te hoog te zijn, waardoor deze investeringskrediet nu bijgesteld wordt naar € 400.000. Project Raadhuislaan e.o. € 2.500.000 Op basis van de huidige financiële gegevens verwachten we dat het project Raadhuislaan e.o. het budget met ongeveer € 2 miljoen tot € 2,5 miljoen gaat overschrijden. De raad is hierover al geïnformeerd via informatiebrief 74. We onderzoeken dit op dit moment verder en sturen in december 2026 een informatiebrief. De extra kosten van deze kredietverhoging, in de vorm van hogere kapitaallasten, nemen we mee in toekomstige berekeningen van de kostendekkendheid van de rioolheffing.

Project wijkvernieuwing Adegeest, fase 1 (riolering) (€ 3.000.000) Op basis van de huidige financiële gegevens verwachten we dat de kosten van fase 1 van de wijkvernieuwing Adegeest het budget met € 2,8 miljoen tot € 3,2 miljoen overschrijden. De raad is hierover al geïnformeerd via informatiebrief 74. We onderzoeken dit op dit moment verder en sturen in december 2026 een informatiebrief. De extra kosten van deze kredietverhoging, in de vorm van hogere kapitaallasten, nemen we mee in toekomstige berekeningen van de kostendekkendheid van de rioolheffing. Vervanging wegen - Adegeest fase 1 (deel 2) Binnen het project Adegeest wordt de verharding van een fietspad vervangen. Hiervoor is een specifieke uitkering ad € 120.807 verkregen vanuit het Ministerie van Infrastuctuur en Waterstaat. De lasten en baten behorende bij deze verkeersmaatregel worden budgettair neutraal geraamd. Prins Bernhardlaan, straatwerk Op de Prins Bernhardlaan wordt een kruispuntplateau aangelegd om de veiligheid te verbeteren. Hiervoor is een specifieke uitkering ad € 24.151 verkregen vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De lasten en baten behorende bij deze verkeersmaatregel worden budgettair neutraal geraamd. Toelichting C.

Afsluiten Verkeersinst.herontwikk.Intratuin / Herinrichting kruising Tromp-Leids / VRI Intratuin herontw./Trompweg Op de voormalige Intratuin-locatie is de nieuwe woonwijk Het Fortuyn van Voorschoten gebouwd. In augustus 2026 hebben de laatste werkzaamheden aan het nabijgelegen kruispunt Leidseweg – Trompweg plaatsgevonden, om de voorrangssituatie aan te passen. Deze extra werkzaamheden zijn uitgevoerd na klachten van inwoners, aangezien de situatie als onduidelijk werd getypeerd. In totaliteit zijn de lasten € 67.660 hoger uitgevallen dan begroot. Inv.raadszaal - Onderdeel A Overig De verbouwingswerkzaamheden aan de raadszaal hebben plaatsgevonden. De totale kosten zijn uitgekomen op € 52.607. De raad had een investeringskrediet beschikbaar gesteld van € 52.393, daarom is een aanvullend budget noodzakelijk van € 215. Daarna kunnen we het investeringskrediet afsluiten. 57 Inv. hybride werkplek Marinelaan Als gevolg van het vaststellen van het raadsbesluit aankoop Zilverfabriek worden deze investeringen betrokken bij dit project en komt deze investering te vervallen. Als gevolg hiervan vallen de kosten € 22.318 lager uit. Veegvuilcontainer De levering van de zelfpersende veegvuilcontainer heeft plaatsgevonden. De totale kosten zijn uitgekomen op € 32.500.

De raad had een investeringskrediet beschikbaar gesteld van € 35.000, waardoor het resterende investeringskrediet van € 3.250 kan vrijvallen en afgesloten kan worden. Vervangingsinvesteringen OVL De gemeente is bezig met een inhaalslag op de vervanging van de openbare verlichting. Aangezien het vervanging betreft van het huidige areaal dienen de kosten die hiermee gemoeid zijn gedekt te worden uit de voorziening openbare verlichting. Op basis hiervan kan het krediet van €108.098 ten behoeve van vervangingsinvesteringen OVL komen te vervallen. 58 Bijlagen 59 Investeringskredieten 2026 60

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://voorschoten.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9657fbcf-0d5e-4058-a923-3cd0505e4fd4?agendaItemId=737d7138-6ebc-410c-b286-fc2ae8cdfd62