CConstaterende datvoorschoten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2025

Gecombineerde Commissie Voorschoten 2 juli 2026, gemeente voorschotenBij agendapunt: Jaarrekening 202556.726 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 7

Bijdrage aan | Namens de gemeenten en de provincie neemt de ODWH milieubeschikkingen beleidsdoelstelling | en ziet de dienst toe op de naleving van milieuwetgeving, geeft hij milieuadvies aan opdrachtgevers en informeert hij inwoners en bedrijven op het gebied van milieu in opdracht van gemeenten en andere overheden. Risico's | Uit een recente risico-inventarisatie blijkt dat de omvang van het weerstandsvermogen boven de maximale omvang van de reserve valt, zoals bepaald in de GR. De maximale omvang van de algemene reserve mag 5 98 procent van de verwachte omzet bedragen. Op basis van de risicoanalyse en inschatting wordt de risico-impact bepaald. Het weerstandsvermogen is ruim voldoende om deze impact op te vangen. Het is niet de inschatting dat alle risico’s zich daadwerkelijk zullen voordoen. De dienst heeft de juiste beheersmaatregelen getroffen om de risico’s te beperken. Mochten risico’s zich toch voordoen, dan zal de ODWH deze proberen op te vangen binnen de exploitatie. Naam | BNG NV Juridische vorm | Naamloze vennootschap (nv) Vestigingsplaats | Den Haag Webadres | bngbank.nl Publiek belang Doelstelling | De BNG behartigt het maatschappelijk belang met gespecialiseerde financiële dienstverlening aan overheden en maatschappelijke instellingen. De gemeente ziet het aandelenbezit als een duurzame belegging.

Bestuurlijk belang | De gemeente heeft zeggenschap in de BNG via het stemrecht op de aandelen die zij in bezit heeft (41.184 aandelen à € 2,50 nominaal). Via dit aandelenbezit oefenen we een zeggenschap van 0,07 procent uit op de besluitvorming van de BNG. Financieel belang Bijdrage 2025 Gemeentelijk financieel belang | € 103.372 dividenduitkering (deelnemersbijdrage) Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Eigen | € 4,8 miljard | € 4,9 miljard vermogen Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Vreemd | € 123,2 miljard | € 110,7 miljard vermogen Hele jaar 2025 Gerealiseerde | € 172 miljoen resultaat Toelichting Toelichting | Cijfers op basis van de vastgestelde jaarrekening 2025. Visie, beleidsdoelstelling en risico's Visie en | Niet van toepassing beleidsvoornemens Bijdrage aan | Niet van toepassing beleidsdoelstelling Risico's | Als aandeelhouder van de BNG is de gemeente niet verantwoordelijk voor eventuele verliezen. Het enige risico dat we lopen is de omvang van de oorspronkelijke aankoop van het aandelenbelang. 99 Naam | Alliander NV Juridische vorm | Naamloze vennootschap (nv) Vestigingsplaats | Amsterdam Webadres | alliander.com Publiek belang Doelstelling | Alliander staat voor een energievoorziening die iedereen onder gelijke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie.

Dat is de maatschappelijke taak waar Alliander iedere dag aan werkt. Om dit te bereiken heeft Alliander zeven strategische pijlers geformuleerd waarbij de organisatie een sterke focus houdt op drie prioriteiten: 1. | het verder opschalen van de benodigde verzwaring en uitbreiding van de netten; 2. | het flexibiliseren van het elektriciteitsnet; 3. | het verder verbeteren van communicatie met de gebruikers en partners in het energiesysteem. Bestuurlijk belang | Voorschoten heeft een belang van 565.227 aandelen van € 5,- nominaal per aandeel in Alliander. Via dit aandelenbezit oefenen we een zeggenschap van 0,4 procent uit op de besluitvorming van Alliander. Financieel belang Bijdrage 2025 Gemeentelijk financieel belang | € 393.262 dividenduitkering (deelnemersbijdrage) Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Eigen | € 6,0 miljard | € 6,2 miljard vermogen Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Vreemd | € 6,9 miljard | € 8,0 miljard vermogen Hele jaar 2025 Gerealiseerde | € 289 miljoen resultaat Toelichting Toelichting | Cijfers op basis van de vastgestelde jaarrekening 2025. Visie, beleidsdoelstelling en risico's Visie en | Niet van toepassing beleidsvoornemens Bijdrage aan | Niet van toepassing beleidsdoelstelling Risico's | Als aandeelhouder van Alliander is de gemeente niet verantwoordelijk voor eventuele verliezen.

Het enige risico dat we lopen is de omvang van de oorspronkelijke aankoop van het aandelenbelang. 100 Naam | Dunea NV Juridische vorm | Naamloze vennootschap (nv) Vestigingsplaats | Den Haag Webadres | dunea.nl Publiek belang Doelstelling | Het doel van Dunea is om te voorzien in de behoefte van drinkwater en industriewater zowel binnen als buiten het distributiegebied. Daarbij moet Dunea voldoen aan de eisen van verantwoord natuurbeheer van het toevertrouwde duingebied met de inachtneming van de eisen van een verantwoorde waterwinning. Ook beheert Dunea andere onderdelen van de waterketen zoals riolering en afvalwaterzuivering. De infrastructuur en kennis van Dunea worden verder ingezet om bij te dragen aan de energietransitie met wat Dunea van nature al in huis heeft: duurzame warmte en koude uit water. Bestuurlijk belang | Voorschoten heeft een belang van 76.068 aandelen, met een nominale waarde van € 5,- per aandeel. Via dit aandelenbezit oefenen we een zeggenschap van 1,9 procent uit op de besluitvorming van Dunea. Financieel belang Bijdrage 2025 Gemeentelijk financieel belang | n.v.t.

(deelnemersbijdrage) Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Eigen | € 258,5 miljoen | € 265,1 miljoen vermogen Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Vreemd | € 387,9 miljoen | € 396,3 miljoen vermogen Hele jaar 2025 Gerealiseerde | € 6,6 miljoen resultaat Toelichting Toelichting | Dunea kent een statutaire beperking op de uitkering van winst aan de aandeelhouders. De winst blijft in het bedrijf om daarmee een betere solvabiliteit en een lagere financieringsrente te bewerkstelligen. Cijfers op basis van de vastgestelde jaarrekening 2024. Visie, beleidsdoelstelling en risico's Visie en | Niet van toepassing beleidsvoornemens Bijdrage aan | Niet van toepassing beleidsdoelstelling Risico's | Als aandeelhouder van Dunea is de gemeente niet verantwoordelijk voor eventuele verliezen. Het enige risico dat we lopen is de omvang van de oorspronkelijke aankoop van het aandelenbelang. 101 Naam | Gemeenschappelijke regeling Rekenkamer Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling (GR) Vestigingsplaats | Voorschoten Webadres | rekenkamerwvolv.nl Publiek belang Doelstelling | De GR behartigt op effectieve en efficiënte wijze de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de uitvoering van de taken van de Rekenkamer, zoals staat in de Gemeentewet. Bestuurlijk belang | De Rekenkamer heeft een onafhankelijk bestuur.

De bestuursleden worden door de deelnemende raden benoemd. Financieel belang Bijdrage 2025 Gemeentelijk financieel belang | € 33 (deelnemersbijdrage) Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Eigen | €149 | € 127 vermogen Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Vreemd | € 0 | € 0 vermogen Hele jaar 2025 Gerealiseerde | Het resultaat van de rekenkamer is positief (€ 23). resultaat Toelichting Toelichting | Bedragen x 1.000 Visie, beleidsdoelstelling en risico's Visie en | De Rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de beleidsvoornemens | rechtmatigheid van het beleid dat het gemeentebestuur voert. Bijdrage aan | De Rekenkamer ondersteunt de gemeenteraad in zijn controlerende taken. beleidsdoelstelling Risico's | Geen. De financiële bijdrage aan de Rekenkamer ligt vast in de GR. De Rekenkamer kan niet meer geld uitgeven dan de totale bijdrage van de deelnemende gemeenten.

102 Naam | Stichting RIJK Juridische vorm | Stichting Vestigingsplaats | Heemstede Webadres | stichtingrijk.nl Publiek belang Doelstelling | In de statuten is de doelstelling van de Stichting RIJK zo beschreven: het creëren van voordelen op financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor zelfstandige gemeenten, onder andere door het faciliteren van een regionaal inkoopbureau en verder alles dat met een en anders rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daar bevorderlijk voor kan zijn, en dit alles zo ruim mogelijk opgevat. Bestuurlijk belang | De gemeentesecretaris maakt deel uit van het Algemeen Bestuur. Financieel belang Bijdrage 2025 Gemeentelijk financieel belang (deelnemersbijdrage) Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Eigen | € 1.005 | € 1.020 vermogen Beginstand per 1-1-2025 | Eindstand per 31-12-2025 Vreemd | € 626 | € 892 vermogen Hele jaar 2025 Gerealiseerde | € 15 resultaat Toelichting Toelichting | De betreffende cijfers zijn afkomstig uit de vastgestelde jaarrekening 2025. Bedragen x € 1.000 Visie, beleidsdoelstelling en risico's Visie en | Het bevorderen van de doelmatigheid, rechtmatigheid en kwaliteit van de beleidsvoornemens | wijze van besteding van overheidsmiddelen, met name voor de deelnemende gemeenten, door inkoop- en contractuitvoeringsprocessen te optimaliseren. RIJK faciliteert een regionaal inkoopbureau.

Bijdrage aan | Inkopen met impact. Efficiënte en effectieve inkoopprocessen faciliteren met beleidsdoelstelling | veel aandacht voor circulair inkopen en gemeenschappelijke inkoop. Risico's | Niet voldoen aan rechtmatige aanbestedingen kan imagoschade opleveren over de betrouwbaarheid van de gemeente. 103 104 Paragraaf Bedrijfsvoering Voor een goede dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en instellingen maar ook het bestuur van de gemeente Voorschoten is een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering randvoorwaardelijk. De bedrijfsvoering ondersteunt de organisatie bij haar toezichthoudende en handhavende taken, in de realisatie van beleidsdoelen in het sociaal en ruimtelijk domein. Daarnaast ondersteunt bedrijfsvoering ook het politieke proces. Organisatieontwikkeling Begin 2025 is een nieuwe, klantgerichte organisatiestructuur ingevoerd en is gestart met een (deels) nieuw managementteam. Initiatieven zoals de arbeidsmarktcampagne, leergangen en het vernieuwde introductie- en inwerkprogramma zijn doorontwikkeld tot structurele activiteiten. Daarmee werken we aan aantrekkelijk werkgeverschap, de juiste medewerker op de juiste plek en een lerende organisatie. Dit draagt bij aan een toekomstbestendige aantrekkelijke organisatie, waarmee de dienstverlening naar een hoger niveau wordt gebracht.

Dit is zichtbaar doordat het aantal openstaande vacatures en de benodigde inhuur afnemen, al blijven sommige vacatures lastig te vervullen. Verzuim Veranderingen in de structuur brengen, ondanks zorgvuldige voorbereiding, altijd een periode van aanpassing en onrust met zich mee. Daarnaast is het bestuurlijke ambitieniveau hoog, waardoor continu een realistische weging nodig is tussen beschikbare capaciteit en ambities. Ook maatschappelijke ontwikkelingen spelen een rol: medewerkers ervaren sneller werkdruk en voelen zich sneller aangesproken. Dit heeft bijgedragen aan een hogere werkbelasting en daarmee aan een verhoogd (risico op) verzuim. In 2025 was ons verzuim 9,6%: hoger dan in 2024 (7,96%) en ook hoger dan het sectorgemiddelde van 6,7% (Personeelsmonitor 2024). Als organisatie zijn stappen gezet om het verzuim terug te dringen. Teamleiders zijn opgeleid in coachend leidinggeven en samen met de nieuwe bedrijfsarts wordt intensief gewerkt aan vroegsignalering, direct contact met medewerkers en het adequaat inzetten van vervolgacties. Waar sprake is van (dreigende) arbeidsconflicten wordt zo vroeg mogelijk ingegrepen. Tegelijkertijd leggen we nadrukkelijk verantwoordelijkheid bij medewerkers door eigenaarschap te stimuleren over inzetbaarheid en de stappen richting herstel en werkhervatting.

In de duiding van het verzuim maken we onderscheid tussen langdurige uitval door medische oorzaken en uitval door andere oorzaken. Langdurig verzuim heeft in een relatief kleine organisatie grote impact, doordat vervanging niet altijd direct mogelijk is en de werkdruk voor collega’s toeneemt. De inzet van onze vitaliteitscoach blijft, zodat medewerkers laagdrempelig ondersteuning krijgen bij vragen over werkdruk, stress, energiebalans en leefstijl. Met deze combinatie van leiderschapsontwikkeling, vroegtijdige begeleiding en aandacht voor zowel individuele als organisatorische factoren sturen we op lager verzuim. Daarmee houden we de werkdruk beter beheersbaar en versterken we een veilige, gezonde en duurzame werkomgeving. De eerste resultaten waren eind 2025 zichtbaar en we verwachten dat dit zich doorzet in 2026. Vacatures en werving In 2025 zagen we een lagere uitstroom (2025: 25, 2024: 64) en hogere instroom (2025: 45, 2024: 28). De lagere uitstroom is deels te verklaren door het organisatie-ontwikkeltraject, waarbij verschillende maatregelen zijn genomen om de huidige medewerkers te behouden. Voorbeelden zijn: de verbetering van de secundaire arbeidsvoorwaarden, het actief aanbieden van de leergang en het vergroten van de aandacht voor het belonen en waarderen. De hogere instroom is deels te verklaren door de succesvolle arbeidsmarktcampagne Parel aan de Vliet.

Gemeente Voorschoten is weer een goede werkgever om voor te werken en staat weer goed in de markt. Gemeentelijke huisvesting Na afronding van fase 2 is gestart met fase 3 van het project huisvesting gemeente Voorschoten. In deze fase wordt in 2025 het door de raad vastgestelde voorkeursscenario E uitgewerkt tot een 105 Integraal Programma van Eisen (IPvE) en de eerste stappen naar een Voorlopig Ontwerp (VO) voor het nieuwe gemeentehuis. Daarnaast zijn in deze fase een aantal voorwaardelijke acties opgestart, te weten de tijdelijke huisvesting van de ambtelijke en bestuurlijke organisaties en de herhuisvesting van de Oekraïense gasten die in het huidige gemeentehuis verblijven. De uitkomsten van fase 3 vormen de basis voor besluitvorming over de vervolgfase en de realisatie van het nieuwe gemeentehuis. Doelmatigheid en doeltreffendheid Conform de verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid wordt in de paragraaf bedrijfsvoering ingegaan op het onderzoek dat het college in dat kader in het betreffende begrotingsjaar uitvoert. In 2025 is een onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van de Begroting 2025 gestart. Inhoudelijke afstemming hierover met de commissie P&C heeft plaatsgevonden op verschillende momenten. Hierbij zijn o.a. het sociaal domein en de investeringsplanning meegegeven als aandachtspunten.

De uitkomsten van dit onderzoek worden in 2026 gedeeld met de nieuwe raad. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf 2023 neemt het college een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Hiermee wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. De opgedane ervaringen uit 2023 en 2024 zijn meegenomen in de controleaanpak van 2025. Het Controleprotocol en het normen- en toetsingskader zijn in juli 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Met het normen- en toetsingskader stelt de raad vast over welke wet- en regelgeving het college de rechtmatigheidsverantwoording dient af te geven. Het normen- en toetsingskader 2025, de frauderisico-analyse en de risico's en omvang in specifieke financiële processen waren de basis voor het Verbijzonderde Interne Controleplan (VIC-plan) van 2025. De VIC toetst of de maatregelen van interne controle in de financiële processen goed werken. De VIC rapportage wordt ook gebruikt om de kwaliteit van de processen te verbeteren. In 2025 is de VIC functie intern ingevuld en zijn de opzet en uitvoering van de VIC verder doorontwikkeld. Hiermee is een goede basis gelegd voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Onderwerpen waar afwijkingen in de rechtmatigheid zijn geconstateerd worden hieronder toegelicht.

Begrotingscriterium Van een begrotingsonrechtmatigheid is sprake als het College van B&W bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1), toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doet die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3). In een in november 2025 door de Commissie BBV uitgebrachte Kadernota Rechtmatigheid 2025 is eveneens bepaald dat onderschrijdingen van de begrote lasten per programma en onderschrijdingen van uitgaven op gevoteerde investeringskredieten en lagere/hogere baten per programma dan begroot als begrotingsonrechtmatig moeten worden aangemerkt indien deze niet ‘tijdig’ aan de Raad zijn gemeld.

Het begrip ‘tijdig’ is in artikel 5 lid 3 van de Financiële verordening 2023 van Voorschoten als volgt verwoord: het College informeert de Raad tussentijds bij de voor- en najaarsnota als het College verwacht dat de (werkelijke) lasten of baten op programmaniveau de geautoriseerde lasten of 106 baten met meer dan € 50.000 zullen over- dan wel onderschrijden, of de investeringsuitgaven de geautoriseerde investeringskredieten zullen over- dan wel onderschrijden. De Najaarsnota is behandeld in de raadsvergadering van december, zijnde de laatste vergadering waarin de raad nog begrotingswijzigingen kan doorvoeren, waarbij bij het opstellen ervan de gerealiseerde onderschrijdingen op de programmabudgetten nog niet werden verwacht. Voor het begrotingscriterium is onderzocht: 1. of de exploitatielasten per programma of investeringsuitgaven in het begrotingsjaar 2025 binnen de begroting (inclusief wijzigingen) respectievelijk gevoteerde investeringskredieten zijn gebleven; 2. er geen toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves zonder Raadsbesluit hebben plaatsgevonden; en 3. of alle afwijkingen groter dan € 50.000 van de begrote lasten, baten of investeringskredieten tijdig aan de aan de Raad zijn gemeld. Begrotingscriterium Bedrag 1A. Overschrijding lasten op de programma’s (programmaniveau) € 1.079 1B. Overschrijdingen van investeringsbudgetten (investeringskredieten) € 65 2.

Ongeautoriseerde reservemutaties. € 0 3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten op de programma’s en onderschrijdingen investeringskredieten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de Raad zijn gemeld (niet tijdig gemeld i.o.m. intern vastgelegde spelregels in de financiële verordening Voorschoten 2023). € 318 Totaal begrotingsonrechtmatigheden € 1.461 4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid van de Raad en past binnen de vooraf vastgestelde afspraken met de Raad zoals opgenomen in artikel 13 van de financiële verordening Voorschoten 2023 en daarmee vooraf als “acceptabel” is geduid. Deze begrotingsafwijkingen zijn meer uitgebreid toegelicht bij de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening en bij de programma’s en investeringen. € 1.079 5. Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden. € 383 Bedragen x € 1.000 De begrotingsonrechtmatigheden betreffen:  Overschrijding van de lasten op programma 2 (125), acceptabel i.v.m. compensatie door baten  Overschrijding van de lasten op programma 7 (394), gerelateerd aan riool en begraafplaatsen, acceptabel i.v.m.

passendheid binnen het bestaande beleid  Overschrijding van de lasten op programma 8 (559), gerelateerd aan legesopbrengsten, waarover de raad specifiek is geïnformeerd, en dus acceptabel  Een onderschrijding op de lasten van programma 0 (ten onrechte bij de Najaarsnota niet afgeraamde stelpost areaaluitbreiding (318), niet acceptabel  Een overschrijding van investeringskredieten m.b.t. riool (65), niet acceptabel. Deze kosten zullen in mindering worden gebracht op kredieten in 2026. Zie voor details de verschillenanalyse bij de desbetreffende programma's. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Met andere 107 woorden met het voorwaardencriterium wordt onderzocht of alle financiële beheershandelingen zijn verricht in overeenstemming met (externe en interne) wet- en regelgeving. Met de VIC wordt opzet, het bestaan en de werking van de interne controle getoetst in de processen. Bij het bepalen van de meest significante processen voor de VIC is gekeken naar de processen met een financiële impact.

Voorwaardencriterium Bedrag 1 Enkelvoudige Inkopen € 0 2 Meervoudige Inkopen € 0 3 Inkopen en aanbestedingen € 605 4 Batch betalingen € 0 5 Handmatige betalingen € 0 6 Subsidies € 0 7 Personeel € 0 8 WMO € 0 9 Jeugd € 0 10 Huren en pachten € 0 11 Belastingopbrengsten € 0 12 Omgevingsvergunningen € 0 7. Totaal saldo Voorwaardencriterium € 605 Bedragen x € 1.000 Inkopen en aanbestedingen Het bedrag voor Inkopen en aanbestedingen betreft een beperkt aantal leveranciers die ten onrechte niet zijn aanbesteed. Het bedrag is lager dan in 2024. In 2025 zijn de relevante contracten grotendeels alsnog (Europees) aanbesteed of beëindigd. Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O) - criterium Het is aan de gemeente om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. De gemeente beziet in eerste plaats welke eisen de wet- en regelgeving stelt ten aanzien van M&O, wat daarin is geregeld omtrent de handhaving en hoe zich dat heeft vertaald naar de opzet van de interne organisatie. In december 2023 heeft het college de Notitie Misbruik en oneigenlijk, tezamen met de Notitie Frauderisicobeleid en de bijbehorende Frauderisico-analyse vastgesteld. Met deze notities schept het college één integraal beleidskader om invulling te geven aan haar verantwoordelijkheid om fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen, op te sporen en te bestrijden.

In de Frauderisico-analyse is een onderscheidt gemaakt in financieel en niet financieel, plus in kans en impact. Uit de analyse is gebleken dat er risicogebieden zijn met een hoog risico zijn die aandacht vragen, dit zijn: Informatieveiligheid, bijstandsuitkeringen, prestatieleveringen WMO en Jeugdzorg. Daarnaast zijn ook de reguliere risicogebieden zoals inkopen en aanbesteding, vergunningverlening, subsidieverstrekking et cetera met een profiel middel in beeld. Wat alle geïnventariseerde risico’s gemeen hebben is dat er maatregelen zijn of nog worden getroffen die de risico’s op fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik moeten voorkomen of beheersen. Dat geldt overigens ook voor de risico’s die zijn opgenomen in de risicoparagraaf van zowel de begroting als de jaarrekening. Het beleid is erop gericht om met het managementteam alle risicogebieden periodiek door te lopen en te beoordelen of het risicoprofiel nog juist is en/of er eventueel aanscherping van de beheersmaatregelen moet plaatsvinden. Geconstateerde afwijkingen misbruik en oneigenlijk gebruik In 2025 zijn geen incidenten op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik gesignaleerd.

Zoals in de vastgestelde notities is beschreven blijft de organisatie actief in het detecteren, voorkomen en bespreken van risico’s op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik en het bevorderen van een cultuur van risicobewustzijn en integer handelen. Totaaloverzicht De Raad van de gemeente Voorschoten heeft in juli 2025 het controleprotocol (inclusief normen- en toetsingskader) 2025 vastgesteld. Met het vaststellen van dit protocol heeft de Raad ten behoeve van de interne en externe toetsing aanwijzingen gegeven over de reikwijdte, de normstellingen en de door de accountant te hanteren goedkeurings- en rapporteringstolerantie voor de getrouwheidscontrole van de jaarrekening en de door het College te hanteren verantwoordings- en rapportagegrens voor de rechtmatigheidsverantwoording. De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording is door de Raad vastgesteld op 2% van de totale lasten, exclusief toevoegingen aan de reserves. De rapportagegrens, voor nadere toelichting in deze paragraaf Bedrijfsvoering, is door de Raad vastgesteld op € 50.000.

Omschrijving | Realisatie 2025 Totale lasten | € | 85.380 Basis voor berekening verantwoordingsgrens rechtmatigheid | € | 85.380 Verantwoordingsgrens rechtmatigheid (%) | 2% Verantwoordingsgrens rechtmatigheid (bedrag) | € | 1.708 Bedragen x € 1.000 Rechtmatigheidsafwijkingen | Rechtmatigheid | Waarvan | Waarvan niet sfout | acceptabel | acceptabel Begrotingscriterium | € | 1.461 | € | 1.079 | € | 383 Voorwaardencriterium | € | 605 | N.v.t. | € | 605 Misbruik & Oneigenlijk gebruik | € | 0 | N.v.t. | € | 0 € | 2.067 | € | 1.079 | € | 988 Verantwoordingsgrens | € | 1.708 Bedragen x € 1.000 Bevinding Uit het onderzoek is gebleken dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten van de gemeente exclusief de toevoegingen aan de reserves. Informatie- & Datamanagement (I&D) In 2025 zijn binnen de gemeente belangrijke stappen gezet om de dienstverlening te verbeteren, onder andere door invulling van cruciale rollen voor de Omgevingswet, doorontwikkeling publiekszaken en een clientvolgsysteem in het sociaal domein. Omgevingswet In 2025 zijn de belangrijke rollen van functioneel beheerder plansoftware en de regelanalist ingevuld. Hun bijdrage draagt bij aan het transitieplan/plan van aanpak voor het Omgevingsplan.

108 109 De eerste experimenten voor het publiceren van het Omgevingsplan hebben we uitgevoerd. Die tonen aan dat we technisch goed voorbereid zijn. Doorontwikkeling Publiekszaken In 2025 zijn binnen publiekszaken verdere stappen gezet om de digitale dienstverlening te verbeteren. Diverse initiatieven zijn hierbij gerealiseerd, waaronder cloudmigraties, verbeteringen in de identiteitscontrole en het afronden van decentrale archivering voor iBurgerzaken. Sociaal domein Ter verbetering van de dienstverlening binnen het sociaal domein is een nieuw cliëntvolgsysteem ingevoerd dat beter aansluit op de processen van de Wmo en Jeugdwet. Medewerkers hebben hierdoor beter inzicht in dossiers, waardoor minder fouten worden gemaakt en dossiers sneller kunnen worden behandeld. Inwoners hoeven minder vaak informatie opnieuw aan te leveren, wat zorgt voor snellere dienstverlening AI In 2025 is er actief ingezet op de verkenning en toepassing van AI binnen de organisatie. Ter bevordering van de AI-geletterdheid zijn zomersessies georganiseerd, bestaande uit een traject van acht bijeenkomsten. In 2026 wordt verder doorgepakt met een gerichte pilot. Deze activiteiten hebben bijgedragen aan het vergroten van kennis, bewustwording en verantwoorde inzet van AI binnen de organisatie. Om te kunnen sturen op de AI-geletterdheid is een start gemaakt met het opstellen van het AI-beleid.

Informatiebeveiliging & Privacy Met de komst van de Europese Cyberbeveiligingswet (NIS2) en de vertaling hiervan naar de BIO2 worden de nieuwe normen vanaf 2026 wettelijk verplicht. Eind september 2025 is de BIO2 bestuurlijk vastgesteld. Hoewel deze nog niet wettelijk is verankerd, adviseert de VNG gemeenten om tijdig met de implementatie te starten vanwege de omvangrijke werkzaamheden. Ten opzichte van BIO1 zijn drie belangrijke wijzigingen doorgevoerd:  het loslaten van de basisbeveiligingsniveaus (BBN’s) en de overstap naar een risicogebaseerde aanpak;  het verplicht inrichten van een Information Security Management System (ISMS) conform ISO 27001;  een vernieuwde indeling van controls en overheidsmaatregelen, aansluitend op ISO 27002. De naleving van de BIO2 is verder verbeterd door aanbevelingen van gecontracteerde IT- leveranciers door te voeren in de IT-omgeving, het bewustzijn van medewerkers te vergroten, logging en monitoring te versterken en beveiligingsadviezen van de informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG op te volgen. Daarnaast is in 2025 verdere invulling gegeven aan het strategische informatieveiligheidsbeleid 2020-2024 en is gestart met het vormgeven van het nieuwe informatiebeveiligingsbeleid 2025-2028, dat in 2026 wordt vastgesteld.

Toetsing en verantwoording De naleving in 2025 rond informatieveiligheid is getoetst via de jaarrekeningcontrole, specifiek op de generieke ICT-voorzieningen die raken aan de financiële processen, en via ENSIA 2025 (BAG, BGT, BRO, DigiD, Suwinet en de BIO-zelfevaluatie). Privacy De nieuwe BIO2 versterkt de naleving van privacywetgeving en bevordert een uniforme overheidsbrede aanpak. In 2025 zijn 11 datalekken geregistreerd. In een enkel geval is een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens gedaan. In vijf dossiers zijn betrokkenen geïnformeerd; in de overige gevallen was dit niet verplicht. De oorzaken lagen vooral in menselijke fouten en enkele proces- en systeemissues (o.a. zichtbaarheid van overzichten, autorisaties, metadata/publicatie, leveranciersmelding). Medewerkers zijn geïnstrueerd en processen zijn waar nodig aangescherpt. 110 In 2025 is de interne Wpg-audit (Wet Politiegegevens audit) afgerond. Daarbij zijn beheerprocessen en technische en organisatorische maatregelen beoordeeld, met aandacht voor rechtmatigheid, beveiliging, logging en autorisatiebeheer. De basisprocessen zijn aanwezig en werken, maar verdere professionalisering en borging blijven nodig. Daarnaast zijn in 2025 de voorbereidingen gestart voor de verplichte externe Wpg-audit door een onafhankelijke gecertificeerde partij.

Deze audit loopt door in 2026 en beoordeelt naast naleving ook de volwassenheid van processen. De resultaten worden gebruikt voor aanvullende verbetermaatregelen. 111 Paragraaf Grondbeleid De paragraaf Grondbeleid beschrijft de visie op het grondbeleid en de manier waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert. Dit in relatie tot de doelstellingen die in de begroting zijn opgenomen, met een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid is uitgevoerd. Grondbeleid richt zich op het gebruik van de grond als bepalende factor voor de5kwaliteit van de leefomgeving. Het grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel om het ruimtelijk beleid op een bestuurlijk en economisch verantwoorde wijze te realiseren. Het biedt instrumenten om de regie over de ruimtelijke ontwikkelingen te kunnen voeren. De Nota Grondbeleid is een ‘toolbox’ voor het door de gemeente Voorschoten te voeren grondbeleid. Beleidsstukken Het grondbeleid in 2025 is gevoerd aan de hand van een tweetal beleidsstukken: Nota Grondbeleid De Nota Grondbeleid geeft inzicht in het gemeentelijk beleid op een breed scala aan aspecten die samenhangen met het grondbeleid. Onze voorkeur is: op basis van het beperken van risico’s en gemeentelijke investeringen, faciliteren waar kan en actief waar nodig. Grondprijsbrief In de Grondprijsbrief worden, voor zover mogelijk, concrete (minimum) grondprijzen benoemd.

De in de Nota Grondbeleid genoemde grondprijsmethodieken zullen dan als uitgangspunt gelden voor de concreet te benoemen grondprijs. Er zijn verschillende tarieven voor verschillende functies. Zo is in het algemeen de grondprijs voor sociale woningbouw lager dan voor maatschappelijke/commerciële functies. Grondexploitatie Eind 2025 is het project Duivenvoorde Corridor de enige actieve grondexploitatie. De jaarrekening geeft hiervan de financiële voortgang weer. Op basis van de actuele prognose per eind 2025 is de verwachting dat het resultaat op eindwaarde per 31 december 2028 € 704.000 nadelig bedraagt, op netto contante waarde is dit € 663.000 nadelig. Hierbij is de verplichte discontovoet van 2% gehanteerd. Voor dit bedrag is een verliesvoorziening gevormd. De omvang van deze verliesvoorziening was per eind 2025 € 663.000. De verslechtering van het saldo van de grondexploitatie is voornamelijk het gevolg van onderzoek naar sanering, dat leidt tot daadwerkelijke saneringskosten. Risico's De risico’s die zich tijdens de uitvoering van de nakomende werkzaamheden kunnen voordoen worden op de gebruikelijke manier opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de begroting en jaarrekening. Zo ook de risico’s voor het project Duivenvoorde Corridor.

De mutaties die volgen uit de jaarlijkse actualisatie van de risico’s van dit project worden verrekend met de concernreserve. De grondexploitatie (inclusief risico’s en verliesvoorziening) wordt minimaal één keer per jaar geactualiseerd namelijk ten tijde van de jaarrekening. Ook via de voor- en najaarsnota wordt over dit project gerapporteerd. Wettelijke/landelijke grondslagen: • Omgevingswet; • Besluit Begroting en Verantwoording (BBV); • Gemeentewet (Gemw); • Wet Markt en Overheid (Wet MenO). 112 Intentieovereenkomst (zie ook taakveld 8.1 en 8.2) Voor potentieel grotere initiatieven en/of projecten maakt de gemeente Voorschoten, daar waar nodig, gebruik van een intentieovereenkomst. Veelal is het wenselijk voor zowel de gemeente als de ontwikkelaar om voordat een project wordt uitgewerkt een aantal inhoudelijke punten te verkennen om te kunnen komen tot een haalbaar plan, zowel financieel als ruimtelijk. In deze periode wordt er al een aanzienlijke inzet van de ambtelijke capaciteit gevraagd. Onderdeel van de intentieovereenkomst is een afspraak over vergoeding voor deze ambtelijke inzet. Dit maakt het voor de gemeente mogelijk om capaciteit beschikbaar te stellen om ontwikkelende partijen te begeleiden in de initiatieffase van een project. De intentieovereenkomst kent over het algemeen een beperkte looptijd.

En heeft als doel de haalbaarheid van een gewenste ontwikkeling te onderzoeken. Voor het geval dat partijen niet meer met elkaar verder willen, is er in de intentieovereenkomst meestal een exit-regeling beschreven, al dan niet met een regeling over vergoeding van kosten of overhandiging van geproduceerde stukken. Met het afsluiten van een (privaatrechtelijke) intentieovereenkomst wordt nadrukkelijk nog geen besluit genomen over de uitvoering van een project. Dit komt pas later in de (publiekrechtelijke) ruimtelijke procedure. Anterieure Overeenkomst en kostenverhaal (zie ook taakveld 8.1 en 8.2) Indien de gemeente zelf eigenaar is van de ontwikkellocatie worden de kosten voor de verwerving van de grond, waarbij de prijzen uit de grondprijsbrief leidend zijn, in de uitgifteprijs van de grond verwerkt. Daarbij komen kosten voor bouw- en woonrijp maken voor rekening van de koper. Voor plankosten en/of overige kosten (zoals afkoop beheerkosten) wordt gelijktijdig een anterieure overeenkomst afgesloten. Kostenverhaal vindt hierdoor plaats bij verkoop en is dus anderszins verzekerd. Als de ontwikkellocatie in eigendom is bij een derde, dan kunnen de kosten op twee manieren verhaald/verzekerd worden. Door het sluiten van een anterieure overeenkomst voordat de gemeente het ruimtelijk besluit neemt die de bouwplannen van de eigenaar mogelijk maakt (privaatrechtelijke weg).

Of door gelijktijdig met het ruimtelijk besluit een exploitatieplan vast te stellen (publiekrechtelijke weg). Paragraaf Bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen In deze tabel laten we zien in hoeverre de beoogde ombuigingen in begrotingsjaar 2025 zijn gerealiseerd. Daarna lichten we de verschillen per thema kort toe. Thema | Begroot | Gerealiseerd Sociaal domein | 71.000 | 21.000 Economie | 155.000 | 142.000 Openbare ruimte | 87.000 | 25.000 Vastgoed | 18.000 | 0 Financieel | 50.000 | 31.000 Bedrijfsvoering | 100.000 | 76.000 Mobiliteitsbeleid | 30.000 | 30.000 Totaal | 512.000 | 325.000 Sociaal domein Het verschil zit met name in de ombuiging bij de SPUK Breed. Bij de najaarsnota 2025 is gemeld dat deze ombuiging niet haalbaar bleek en is de begroting hierop bijgesteld. Economie De ombuigingen op het gebied van economie zijn niet geheel behaald omdat het B&B-beleid nog niet volledig is geïmplementeerd. De beoogde opbrengst aan toeristenbelasting is daardoor niet volledig behaald. Openbare ruimte De ombuiging is in 2025 beperkt uitgevoerd. Bij het starten van de omvorming bleek dat het resultaat niet zoals beoogd was. Hierop kwam veel bezwaar vanuit de raad en bewoners. Daarna is afgezien van verdere omvorming en hierdoor is de besparing niet gehaald.

Bij de begroting 2026 is met amendement 370 (uitstellen taakstelling groenbeheer) besloten tot het uitstellen van de wijziging van de structuur van de plantvakken. Vastgoed Zoals gemeld in de kadernota 2026 onder punt G4 is afgezien van het afstoten van twee panden. Hierdoor is deze ombuiging niet gerealiseerd. Financieel De ombuiging met betrekking tot toenemende kostendekkendheid is deels behaald. Zoals uit de paragraaf lokale heffingen blijkt is het percentage kostendekkendheid bij diverse leges toegenomen ten opzichte van 2024. Echter zijn er vanuit het Rijk aanpassingen doorgevoerd in het omgevingsloket, waardoor voor meer activiteiten een meldplicht geldt in plaats van een vergunningplicht. Ook wordt er minder gewerkt met vaste legesbedragen en meer met gecalculeerde leges op basis van de werkelijke kosten van een activiteit. Beide ontwikkelingen kunnen tot lagere opbrengsten zorgen. Bedrijfsvoering In 2025 is er meer aan opleidingen besteed dat was begroot. Hierdoor is de ombuiging niet geheel gerealiseerd. 113 114 Openbaarheidsparagraaf WOO De Wet open overheid (hierna: Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden. In 2025 zijn 26 verzoeken ingediend bij de gemeente. Ondanks de krappe afhandelingstermijn zijn alle verzoeken tijdig afgehandeld. Het aantal verzoeken blijft onvoorspelbaar maar gaat altijd gepaard met een aanzienlijke tijdsinvestering.

De Woo legt de nadruk op actieve openbaarmaking: het uit eigen beweging (digitaal) publiceren van overheidsinformatie. De Woo stelt gemeenten de verplichting om 11 gespecificeerde informatiecategorieën gefaseerd openbaar te maken. Op 1 november 2024 is de verplichting tot openbaarmaking van de eerste tranche ingegaan. De daarin genoemde vier categorieën (wetten en algemeen verbindende voorschriften, overige besluiten van algemene strekking, organisatie en werkwijze en de bereikbaarheidsgegevens) worden door de gemeente al gepubliceerd. De invoering van de tweede tranche informatiecategorieën zou naar verwachting in 2025 plaatsvinden. Dit is niet gebeurd maar uitgesteld tot 2026. De gemeente is in 2023 al begonnen met het uit eigen beweging publiceren van Woo-verzoeken en de daarop genomen besluiten op de gemeentelijke website. De gemeente voldoet daarmee ruimschoots aan haar actieve openbaarmakingsplicht. De capaciteit van de website is echter niet toereikend om volledige Woo-dossiers en overige informatiecategorieën in de toekomst te publiceren. In de zomer van 2025 heeft de gemeente daarom onderzocht welke externe partijen oplossingen bieden voor de actieve openbaarmaking. Vijf leveranciers hebben hierover een presentatie gegeven. In samenwerking met de gemeente Wassenaar is gekozen voor Shift2/Conduction.

Deze partij biedt een breed gedragen oplossing waarin de gebruikers vertrouwen hebben en die prima past in de gemeentelijke visie op informatievoorziening. De pilot zal naar verwachting begin 2026 starten. 115 Jaarrekening 2025 Balans per 31 december 2025 31 december Activa | 31 december 2025 | 2024 Bedragen * € 1.000 Vaste activa Immateriële vaste activa | 8.700 | 9.000 -Bijdrage aan activa in eigendom van derden | 8.700 | 9.000 Materiële vaste activa | 65.646 | 57.373 - Investeringen met economisch nut | 24.748 | 24.204 - Investeringen met economisch nut heffingen | 29.159 | 23.180 - Investeringen met maatschappelijk nut | 11.739 | 9.989 Financiële vaste activa | 4.734 | 4.779 - Kapitaalverstrekkingen aan: * deelnemingen | 290 | 290 - Leningen aan: * deelnemingen | 2.479 | 2.479 - Overige langlopende leningen u/g | 1.921 | 1.970 - Overige langlopende uitzettingen | 44 | 40 Totaal vaste activa | 79.080 | 71.152 Vlottende activa Voorraden | 4.141 | 4.066 - Onderhanden werk (incl.

gronden in expl.) | 4.141 | 4.066 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar | 12.955 | 21.841 - Vorderingen op openbare lichamen | 7.277 | 6.209 - Rekening-courantverhouding met het Rijk | 1.740 | 9.681 - Rekening-courantverhouding niet-financiële instellingen | 0 | 0 - Overige vorderingen | 3.938 | 5.951 Liquide middelen | 217 | 153 - Kas | 10 | 5 - Bank | 207 | 148 Overlopende activa | 4.873 | 2.781 - de van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel | 3.023 | 792 - overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen | 1.850 | 1.989 Totaal vlottende activa | 22.186 | 28.841 TOTAAL ACTIVA | 101.266 | 99.992 116 PASSIVA | 31 december 2025 | 31 december 2024 Bedragen * € 1.000 Vaste passiva Eigen vermogen | 38.484 | 41.101 Algemene reserve | 19.195 | 19.886 Bestemmingsreserves | 19.545 | 19.648 Gerealiseerde resultaat | -256 | 1.567 Voorzieningen | 21.481 | 18.148 Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer | 24.202 | 25.552 - Onderhandse leningen o/g van * banken en overige financiële instellingen | 24.200 | 25.550 - Waarborgsommen | 2 | 2 Totaal vaste passiva | 84.166 | 84.802 Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd

korter dan één jaar | 5.747 | 5.363 - Banksaldi | 0 | 0 - Overige schulden | 5.747 | 5.363 - Overige kasgeldleningen | 0 | 0 Overlopende passiva | 11.352 | 9.827 - Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen m.u.v. jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume | 7.110 | 6.296 - de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren | 4.242 | 3.521 - Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen | 10 Totaal vlottende passiva | 17.099 | 15.190 TOTAAL PASSIVA | 101.266 | 99.992 Waarborgen en garanties | 95.288 | 75.315 117 118 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening 2025 is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op 2 november 2023 (raadsbesluit Z/23/078688/360812) de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Het boekjaar is gelijk aan het kalenderjaar.

Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling van de gemeente Voorschoten. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij anders vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. Investeringen die tot 2003 hebben plaatsgevonden zijn inclusief BTW geactiveerd. De investeringen die vanaf 2003 hebben plaatsgevonden zijn, mits deze compensabel zijn in het kader van de Wet op het BTW- compensatiefonds, exclusief BTW geactiveerd. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengst van deelnemingen worden als baat genomen op het moment waarop het dividend wordt vastgesteld. Met betrekking tot de eigen bijdragen die door het CAK worden vastgesteld en geïnd en in de jaarrekening worden verantwoord geldt de onzekerheid over de omvang en hoogte van deze eigen bijdragen door het ontbreken van de inkomensgegevens. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben.

Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume worden sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende verlofaanspraken en dergelijke. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume is geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten 4 jaar. Algemene grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de Financiële verordening gemeente Voorschoten 2023, het Controleprotocol gemeente Voorschoten 2025 (inclusief normen- en toetsingskader) en op basis van de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV van november 2025. Dat betekent dat: 1. De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet; 2.

De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: 119 a. Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normen- en toetsingskader 2025 zoals door de raad op 3 juli 2025 is vastgesteld; b. Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten op programmaniveau en overschrijdingen van uitgaven op investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de Financiële verordening gemeente Voorschoten 2023 (artikel 13 lid 4 en 5) is beschreven wanneer deze overschrijdingen ‘acceptabel’ zijn. Voor over- en onderschrijdingen van baten op programmaniveau, onderschrijdingen van lasten op programmaniveau en onderschrijdingen van uitgaven op gevoteerde investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld (conform artikel 5 lid 3 van de Financiële verordening gemeente Voorschoten 2023). c. Ten aanzien van het M&O criterium is het M&O beleid van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. 3.

De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van november 2024 alsmede onze eigen Financiële verordening 2023 en Controleprotocol (inclusief normen- en toetsingskader) 2025. Dit betekent dat: a. Een verantwoordingsgrens van 2% (zijnde € 1.690.000) van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves is gehanteerd waarboven cumulatieve rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; b. Een rapportagegrens van € 50.000 is gehanteerd waarboven individuele rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de paragraaf Bedrijfsvoering worden opgenomen en nader worden toegelicht. Vaste activa Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen van derden, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.

De kosten van het sluiten van geldleningen (inclusief de betaalde boeterente) en het saldo van agio en disagio worden geactiveerd en over maximaal de looptijd van de lening volledig afgeschreven, te starten vanaf het moment van het in gebruik nemen van het gerelateerde materieel of financieel vast actief. Indien geen nieuwe lening wordt aangetrokken zijn de kosten van vervroegde aflossing (boeterente) niet geactiveerd, maar als last verantwoord. De kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief zijn onder de volgende voorwaarden geactiveerd: • Het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen. • De technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien staat vast. • Het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut genereert. • De uitgaven die aan het actief toe te rekenen zijn, zijn betrouwbaar zijn vast te stellen. De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden volledig afgeschreven in maximaal vijf jaar. 120 De onder de kosten van onderzoek en ontwikkeling geactiveerde voorbereidingskosten voor grondexploitaties voldoen aan de volgende voorwaarden:  de kosten passen binnen de kostensoortenlijst (artikel 6.2.4) van het Bro; en  de kosten blijven maximaal vijf jaar geactiveerd staan onder de immateriële vaste activa.

Na maximaal vijf jaar hebben de kosten geleid tot een actieve grondexploitatie, danwel worden deze afgeboekt ten laste van het jaarresultaat; en  plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt, hebben bestuurlijke instemming, blijkend uit een raads- of ‒ indien gedelegeerd ‒ collegebesluit.  Bijdragen aan activa in eigendom van derden worden geactiveerd indien aan de volgende vereisten is voldaan:  Er is sprake van een investering door een derde.  De investering draagt bij aan de publieke taak.  De derde heeft zich verplicht tot het daadwerkelijk investeren op een wijze zoals is overeengekomen.  De bijdrage kan door de gemeente worden teruggevorderd, indien de derde in gebreke blijft of de gemeente anders recht kan doen gelden op de activa die samenhangen met de investering. Op de geactiveerde bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt afgeschreven, waarbij de afschrijvingsduur maximaal gelijk is aan de verwachte gebruiksduur van de activa (bij derden) waarvoor de bijdrage aan derden is verstrekt.

Materiële vaste activa Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten (waaronder overheadkosten) verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen van derden die direct gerelateerd zijn aan het actief, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Conform de bijlage 1 van de financiële verordening Voorschoten worden activa met een verkrijgingsprijs van minder dan €20.000 niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen (worden altijd geactiveerd). De op de oorspronkelijke verkrijgings- of vervaardigingsprijs toegepaste jaarlijkse afschrijvingen corresponderen met een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur (kortste van de geschatte economische levensduur óf technische gebruiksduur) van de geactiveerde objecten. Afschrijvingen geschieden daarnaast onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar. Op gronden wordt niet afgeschreven, tenzij de grond deel uitmaakt van een investering in de openbare ruimte met maatschappelijk nut.

Op kunstvoorwerpen met een cultuur- historische waarde wordt niet afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het jaar volgend op de voltooiing, oplevering, verwerving of het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven over de verwachte gebruiksduur, waarbij geen rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het verslagjaar heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden. 121 Op grond van artikel 15 lid 1 van de financiële verordening Voorschoten worden materiële vaste activa afgeschreven volgens de methodiek en de afschrijvingstermijnen zoals vermeld in bijlage 1 ‘afschrijvingsbeleid’ van de financiële verordening. De volgende materiële vaste activa worden lineair afgeschreven in: a. Maximaal 60 jaar: rioleringen; b. Maximaal 40 jaar: - tunnels, viaducten en bruggen; - parken, sportvelden en groenvoorzieningen; - kades en waterkeringen; - waterwegen, waterbergingen en walbeschoeiing; - nieuwbouw woonruimten en schoolgebouwen; - nieuwbouw kantoren en bedrijfsgebouwen; c. Maximaal 30 jaar: - wegen, pleinen en rotondes; - openbare verlichting; d.

25 jaar: - Geluidswallen (maximaal 25 jaar); - renovatie, restauratie en aankoop woonruimten; - renovatie, restauratie en aankoop kantoren en bedrijfsgebouwen; - aanleg tijdelijke terreinwerken. e. 15 jaar: - technische installaties in bedrijfsgebouwen; - pompen en gemalen; f. 10 jaar: - nieuwbouw tijdelijke woonruimten en tijdelijke bedrijfsgebouwen; - veiligheidsvoorzieningen bedrijfsgebouwen; - kantoormeubilair en schoolmeubilair; - straatmeubilair; - aanhangwagens en schaftwagens; g. 7 jaar: - zware transportmiddelen; - personenauto’s en lichte motorvoertuigen; - toplaag kunstgrasvelden; h. 5 jaar: - telefooninstallaties; - automatiseringsapparatuur. Investeringen met een economisch nut Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of indien ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Dit betreft investeringen in de openbare ruimte, zoals wegen, bruggen en openbaar groen. Deze investeringen genereren geen middelen en er is geen markt voor. Het BBV bepaalt dat vanaf het begrotingsjaar 2017 deze investeringen, evenals investeringen met een economisch nut, geactiveerd worden en over de verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven worden. Voor een aantal investeringen is ter dekking van de afschrijvingsbedragen een kapitaallastenreserve beschikbaar.

Buiten gebruik gestelde vaste activa Indien een vast actief buiten gebruik is gesteld, heeft op het moment van buitengebruikstelling een afwaardering van de boekwaarde plaatsgevonden naar de lagere restwaarde. Eventuele boekwinsten bij inruil of afstoting van een kapitaalgoed zijn als incidentele bate in de jaarrekening verwerkt. 122 (Het gebruiksrecht voor onbepaalde duur op) Software is als afzonderlijk actief opgenomen onder de materiële vaste activa als investering met economisch nut. De lasten samenhangend met de uitvoering van klein en groot onderhoud, bodemsaneringen en het baggeren van watergangen zijn niet levensduur verlengend en zijn daarom niet geactiveerd, maar direct ten laste van de exploitatie of de gevormde voorziening gebracht. Erfpacht In erfpacht uitgegeven gronden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, waarbij de uitgifteprijs van eerste uitgifte geldt als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Warme gronden Gronden verworven met het oog op gebiedsontwikkeling, maar waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld, worden in de regel geduid als ‘warme gronden’.

Conform de notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019) worden deze verantwoord onder materiële vaste activa (artikel 52 lid 1 onderdeel a BBV) tegen de verwervingskosten. Het toerekenen (activeren) van andere kosten is daarbij niet toegestaan. In de bepaling of er bij deze ‘warme gronden’ sprake is van een duurzame waardevermindering, zoals bedoeld in artikel 65 BBV lid 1, kan onder de volgende cumulatieve voorwaarden uitgegaan worden van de waarde in toekomstige bestemming in plaats van de geldende bestemming: - de gronden moeten deel uitmaken van een door de gemeenteraad vastgestelde visie of masterplan voor (een) concrete en binnen afzienbare tijd te starten grondexploitatie(s), waarin de gebiedsontwikkeling van totaalplan naar deelgrondexploitaties is vastgelegd; - de gebiedsontwikkeling mag niet zodanig conflicteren met de uitkomst van de inventarisatie van bedreigingen die de ontwikkeling in de weg kunnen staan, bijvoorbeeld op het gebied van milieu of bereikbaarheid; - de visie / het masterplan mag niet strijdig zijn met beleid van de provincie en/of rijk; - er is een betrokkenheid bij de gebiedsontwikkeling van provincie of rijksoverheid; - het mag alleen gaan om gebiedsontwikkeling voor de bouw van woningen en niet voor bedrijfsterreinen; - periodiek (minimaal eens in de 2 jaar) worden de gronden getaxeerd tegen de waarde volgens de toekomstige

woningbouwbestemming, met inachtneming van de inherente onzekerheden van de ontwikkelmogelijkheden. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’ s en BV´s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs, zal afwaardering plaatsvinden. Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie. Het startpunt van een grondexploitatie is het raadsbesluit met de vaststelling van het complex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de grondexploitatie geopend en kunnen vervaardigingskosten worden geactiveerd. 123 De onderhanden werken grondexploitatie zijn opgenomen tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de opbrengst wegens verkopen. Indien de boekwaarde de marktwaarde van de grond overschrijdt, wordt een afwaardering naar de lagere marktwaarde verantwoord/wordt een voorziening voor het verwachte negatieve resultaat getroffen.

De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten (limitatief opgesomd in de kostensoortenlijst zoals opgenomen artikel 6.2.4 van het Besluit ruimtelijke ordening), welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs worden daarnaast een redelijk deel van de indirecte kosten opgenomen en wordt vanaf 2024 de omslagrente toegerekend. De omslagrente is toegerekend over de boekwaarde van de grondexploitatie per 1 januari van het betreffende boekjaar. Voor winstneming geldt de percentage of completion (POC) methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd wordt tussentijds naar rato van de voortgang van de kosten en de opbrengsten winst worden genomen. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). De verliezen op grondexploitaties worden voorzien zodra deze bekend zijn. De voorziening wordt gewaardeerd op contante waarde.

De disconteringsvoet die is gehanteerd in de berekening van de contante waarde ten behoeve van het treffen van een verliesvoorziening voor negatieve grondexploitaties is voor alle gemeenten gelijk gesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor de inflatie binnen de Eurozone (voor 2025: 2%). Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening is bepaald op basis van de geschatte individuele inningskansen. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde en staan ter vrije beschikking van de gemeente Voorschoten. Overlopende activa De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. Deze voorziening wordt statisch bepaald. Onder de nog te ontvangen bedragen zijn de gemaakte voorbereidingskosten voor faciliterende exploitatieplannen of nog te sluiten anterieure overeenkomsten als ‘nog te verrekenen kosten’ opgenomen indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: 1. de kosten moeten passen binnen de kostensoortenlijst Wro/Bro; en 2.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://voorschoten.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/55391bed-ae4c-4ad3-a3e1-5edc5f922d8c?agendaItemId=3457c3ad-c38a-4552-ab38-f1bc62cdcd48