Bijlage 1 Jaarstukken 2024 (bijgewerkt 7-7-'25)
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2024
Colofon Uitgave Gemeente Voorschoten Postbus 393 2250 AJ Voorschoten info@voorschoten.nl
1
Infographic
2
Inhoudsopgave Infographic ......................................................................................................................... 2 Leeswijzer .......................................................................................................................... 4 Jaarverslag 2024 ................................................................................................................. 6 Inleiding............................................................................................................................. 7 P0 Bestuur en ondersteuning ............................................................................................ 21 P1 Veiligheid .................................................................................................................. 31 P2 Verkeer en vervoer ..................................................................................................... 37 P3 Economie .................................................................................................................. 41 P4 Onderwijs .................................................................................................................. 45 P5 Sport, cultuur en recreatie ...........................................................................................
49 P6 Sociaal Domein .......................................................................................................... 58 P7 Volksgezondheid en milieu ........................................................................................... 73 P8 Wonen en bouwen ...................................................................................................... 82 Verplichte paragrafen.......................................................................................................... 87 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................... 88 Paragraaf Weerstandsvermogen ....................................................................................... 94 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 102 Paragraaf Financiering ................................................................................................... 108 Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................... 114 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................... 127 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................
133 Paragraaf Bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen ................................................... 135 Openbaarheidsparagraaf WOO ........................................................................................ 136 Huisvesting statushouders en ontheemden uit Oekraïne .................................................... 137 Jaarrekening 2024 ............................................................................................................ 138 Balans per 31 december 2024 ........................................................................................ 139 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................... 141 Toelichting op de balans per 31 december 2024 ............................................................... 149 Programmarekening ...................................................................................................... 178 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .............................................................. 178 Incidentele baten en lasten ............................................................................................ 179 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ...................................................
181 Specificatie gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen ...................................................... 181 Specifieke uitkeringen: Single information, Single Audit ..................................................... 185 Wet normering Topinkomens .......................................................................................... 194 Rechtmatigheidsverantwoording ..................................................................................... 197 Bijlagen .......................................................................................................................... 198 Bijlage 1: Overzicht over te hevelen en af te sluiten kredieten ............................................ 199 Bijlage 2: Algemene uitkering ......................................................................................... 202 Bijlage 3: Subsidies....................................................................................................... 205 Bijlage 4: Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .......................................... 208 3
Leeswijzer
Voorwoord en inleiding Met de jaarstukken 2024 legt het college van burgemeester en wethouders van Voorschoten verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Het jaarverslag start met de inleiding waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2024. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) bestaan de jaarstukken uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening omvat het zogenaamde overzicht van baten en lasten en de balans waarop de controleverklaring van de accountant betrekking heeft. Daarnaast is detailinformatie beschikbaar in de vorm van bijlagen. Hierin is ook de wettelijk verplichte informatie als de SiSa-bijlage en het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld opgenomen. Jaarstukken Op grond van artikel 8 van het BBV volgt deze jaarrekening de beleidsbegroting 2024 waar de programma's onderverdeeld zijn in taakvelden. In de programma’s is opgenomen welke maatschappelijke doelen we nastreven op de langere termijn en wordt aangegeven welke activiteiten per taakveld we in 2024 daarvoor hebben uitgevoerd en wat het heeft gekost. De beleidsindicatoren geven aan in hoeverre de gewenste maatschappelijke effecten zijn gerealiseerd en hoe deze effecten worden gemeten.
Deze beleidsindicatoren worden aangereikt vanuit de VNG (waarstaatjegemeente.nl), tenzij anders aangegeven. Programmaverantwoording De programmaverantwoording bevat de beleidsmatige verantwoording over 2024, een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, de kosten van de overhead, het gebruik van de post onvoorzien en het bedrag voor de vennootschapsbelasting. In dit deel gaan we vooral in op de beleidsmatige verantwoording aan de hand van de volgende vragen: 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we hiervoor gedaan? 3. Wat heeft het gekost (inclusief verschillenverklaring)? Beleidsindicatoren Met de wijziging van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) van 5 maart 2016 (Stb. 101) zijn gemeenten voortaan gehouden om in de programmaverantwoording in het jaarverslag, de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden 4
beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij om het jaarverslag meer beleidsmatig te maken. Paragrafen Naast de programma's moet de gemeente minimaal zeven programma overstijgende paragrafen in het jaarverslag opnemen. In de paragrafen staat belangrijke informatie voor het krijgen van inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. De Jaarrekening De jaarrekening omvat de balans met toelichting en het zogenaamde overzicht van baten en lasten met een toelichting per programma. Controleverklaring De jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole en leidt tot een controleverklaring van de onafhankelijke accountant met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Algemene disclaimer Doordat tabellen in de jaarrekening gecomprimeerd worden gepresenteerd, kunnen door afrondingen verschillen ontstaan.
5
Jaarverslag 2024
6
Inleiding
Algemeen In deze jaarrekening wordt er teruggeblikt op 2024. Afgelopen jaar was een jaar van veranderingen voor Voorschoten, zowel in de samenleving als in de gemeentelijke organisatie. In deze jaarrekening staat het college stil bij de resultaten, inkomsten en uitgaven van de gemeente Voorschoten. Er wordt een beeld geschetst van de hoofdlijnen en de programmalijnen. Een deel van het nieuwe beleid betreft het uitvoeren van coalitieambities en een deel betreft het inpassen van autonome ontwikkelingen. Regionale samenwerking Op veel terreinen werkt Voorschoten samen met andere overheden aan beleidsontwikkeling en uitvoering van taken. Dat gebeurt met de zogeheten verbonden partijen. De belangrijkste verbonden partijen zijn de gemeenschappelijke regelingen, convenanten en samenwerkingsovereenkomsten met andere overheden. Voor deze samenwerkingen is in de dashboards gemeenschappelijke regelingen aandacht voor de Voorschotense opgaven bij regionale doelstellingen. Een van de punten in deze samenwerkingen is de regionale investeringsagenda van Holland Rijnland. De gemeente heeft voorafgaand aan de vaststelling door het AB van de gemeenschappelijke regeling (GR) een zienswijze gegeven. Deze regionale investeringsagenda vormt een meerjarig kader voor onderzoek en uitvoering van projecten in de regio Holland Rijnland die prioriteit hebben.
2024 is het eerste jaar waarin Voorschoten deelneemt aan de GR Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland. Het gaat hier om gezamenlijke inkoop en om afstemming van beleid in het jeugddomein. Dit is een belangrijke stap in de uniformering van de regionale samenwerking. Onze focus is hierbij gericht op de Leidse regio en Holland Rijnland. Bestuurskracht De bestuurskrachtmeting heeft in 2024 plaatsgevonden en heeft geleid tot een rapport dat inzicht geeft in de stand van de bestuurskracht van Voorschoten op onderzochte thema's. Hierbij stond de vraag centraal in hoeverre Voorschoten de komende tien jaar in staat is de wettelijke taken en beleidsambities uit te voeren. Aan de hand van de pijlers uit het coalitieakkoord zijn de onderliggende ambities beoordeeld. Hieruit is gebleken dat voor sommige onderwerpen Voorschoten goed scoort, zoals bij openbare orde, veiligheid en crisisbeheersing en op andere onderwerpen juist niet goed scoort, huisvesting basisschool, minimabeleid, multicultureel centrum, zwembad, opvolging van vragen door backoffice. Op deze dossiers zijn inmiddels duidelijke bestuurlijke stappen gezet. Het rapport geeft ook verklarende factoren voor de mate van bestuurskracht. Een van de belangrijke sleutels voor de versterking van de bestuurskracht is het doorontwikkelen van het samenspel tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie.
Dit wordt verder uitgewerkt in een ontwikkelagenda, die in 2025 wordt opgesteld, om de bestuurskracht verder te versterken. Deze ontwikkelagenda sluit aan op de uitvoering van de organisatieontwikkeling. Huisvesting In 2024 is voor het gemeentehuis en de overige gebouwen waar onze ambtenaren gehuisvest zijn, een traject gestart met als doel op korte termijn te besluiten op welke wijze de panden op het noodzakelijke en wettelijke kwaliteitsniveau gebracht kunnen worden. Begin 2025 zijn aan de gemeenteraad vijf scenario’s geschetst aangaande het gemeentehuis. Inmiddels is duidelijk dat de
7
buitendienst naar een andere locatie gaat verhuizen. Eind 2025 zal hierover besluitvorming gaan plaatsvinden, evenals over de gebouwen op de begraafplaats. Verbinding Zorg- en Veiligheidsdomein De gemeente heeft de integrale jeugdaanpak verder uitgewerkt. We werken met het zogeheten 7stappenmodel, dat regionaal deze doelen heeft om problematisch groepsgedrag te beëindigen of verminderen, de sociale positie van jongeren te versterken, negatieve groepsdynamiek te verstoren en nieuwe aanwas voorkomen. Naast een overlegstructuur en de mogelijkheid om onderling informatie uit te wisselen met een informatieconvenant, werken we met een methode van StraatcontactPlusMinMee. Deze methode, die ook in de regio wordt toegepast, is erop gericht te voorkomen dat overlastgevende jongeren afglijden naar criminele activiteiten. Jongerenwerk, handhaving en de politie heeft in 2024 trainingen over de methode gevolgd. Binnen de integrale jeugdaanpak zetten we in op preventie en repressie door activiteiten te organiseren voor en door jongeren, door meer met jongeren in contact te komen, signalen te herkennen en nauw samen te werken met onze ketenpartners. In 2024 hebben we een nieuwe overeenkomst gesloten met de stichting Kwadraad Maatschappelijk Werk voor buurtbemiddelingsgesprekken. Ook de woningcorporaties dragen sinds 2024 financieel bij aan buurtbemiddeling in Voorschoten.
Op deze manier is de samenwerking verder versterkt. Identiteit van Voorschoten en het organisatieplan In 2024 zijn belangrijke stappen gezet met een nieuwe visie, missie en kernwaarden. Deze zijn gecombineerd met een hernieuwde, klantgerichte organisatiestructuur, die samen moeten leiden tot een betere dienstverlening richting inwoners, bedrijven en instellingen. In 2025 zetten we de ingezette koers voort om de dienstverlening verder te verbeteren en nog beter te laten aansluiten bij de behoeften van de gemeenschap. Beëindiging van de DVO Sociaal domein Per 1 mei 2024 is de ontvlechting van de Dienstverleningsovereenkomst Maatschappelijke ondersteuning Voorschoten en Wassenaar gerealiseerd. In 2024 heeft het grootste deel van de financiële afwikkeling plaatsgevonden, een klein deel loopt nog door in 2025. Bij de resultaatbestemming wordt dan ook voorgesteld om het resterend budget hiervoor over te hevelen. Visie op sport en bewegen Onze visie op sport en bewegen bestaat uit zestien maatschappelijke opgaven om de lokale sport te versterken, meer inwoners vitaal in beweging te krijgen en inclusieve sport. In juli 2024 hebben we het sportaccommodatiebeleid vastgesteld. Hiermee namen we de belangrijkste besluiten over de bijdrage van de gemeente aan het onderhoud van de sportaccommodaties in Voorschoten.
In het kader van GALA ondersteunden we initiatieven op het gebied van vitaliteit en inclusieve sport. Lokale educatieve agenda (LEA) In 2024 hebben we samen met de LEA-partners onderwijs, welzijn en jeugdhulp een nieuwe opdracht geformuleerd waarin we drie doelen nastreven: 1) een goede verbinding tussen kinderopvang en zorg en onderwijs en zorg; 2) het voorkomen en bestrijden van stagnatie in de (taal)ontwikkeling; 3) sterke doorgaande lijnen en goede overgangen, bijvoorbeeld van primair naar voortgezet onderwijs, met een duidelijk beeld van wie deze kinderen zijn en hoe we ze bereiken. Deze aanpak benadrukt de gezamenlijke verantwoordelijkheid die gemeente en partners voelen voor het ondersteunen van opgroeiende kinderen in Voorschoten.
8
Aanleg RijnlandRoute De Corbulotunnel (N434) is op 5 juli 2024 officieel in gebruik genomen voor het verkeer. In de week daarvoor waren er diversen feestelijke momenten voor het publiek. De gemeente heeft ook de verschillende burgerinitiatieven bedankt die hier destijds bij betrokken waren.
Ontwikkelvisie bedrijventerreinen Voorschoten Het college heeft met het coalitieakkoord ingezet op het opstellen van een gemeentebrede ontwikkelvisie bedrijventerreinen. In 2023 zijn hierover verkennende gesprekken gevoerd met diverse belanghebbenden en is het college begonnen met een integraal afgestemde startnotitie. De gemeenteraad heeft in maart 2025 deze startnotitie vastgesteld en in november 2024 de kaderstellende notitie. Direct hierop aansluitend zijn we begonnen met de vertaling van de kaderstellende notitie naar de brede ontwikkelvisie bedrijventerreinen, die we half 2025 aan de raad zullen aanbieden. Ondernemerschap stimuleren en bestaande bedrijven aantrekken In het project Meraki werden in 2024 statushouders en bijstandsgerechtigden gestimuleerd om als ondernemer of zelfstandige te starten. Ook was er aandacht voor het aantrekken van bestaande bedrijven. In samenwerking met de centrummanager en de bedrijventerreinenregisseur is in 2024 gewerkt aan een goede invulling van leegstaande panden die ruimte bieden voor bedrijvigheid. Economie maakt in samenhang deel uit van de ontwikkelvisie centrum. Verder hebben we gewerkt aan de ontwikkelvisie voor ons dorpscentrum, die in 2023 is vastgesteld. We hebben een voortvarende start gemaakt met het uitvoeringsplan voor de herinrichting van het Treubplein. en iets verder op de horizon de Schoolstraat en Voorstraat.
Ook zijn de plannen voor het revitaliseren, of toekomstbestendig maken van winkelcentrum Hofland verder uitgewerkt dankzij een goede samenwerking met de werkgroep bestaande uit direct omwonenden en ondernemers. Cyberaanval Vlak voor het paasweekend werd de ICT van de gemeente Voorschoten en de gemeente Wassenaar aangevallen. Aan het eind van de ochtend van 29 maart werd een piekbelasting geconstateerd. De systemen zijn toen direct uitgezet, waardoor de aanval succesvol werd afgeslagen. Er is direct een crisisteam van de afdeling ICT samengekomen. Inwoners hebben nauwelijks nadelige gevolgen ondervonden, door adequaat handelen heeft de dienstverlening er slechts minimaal onder geleden. Ontwikkelingen gemeentefonds In het verslagjaar zijn drie circulaires verschenen waarover de gemeenteraad met raadsinformatiebrieven is geïnformeerd: de mei-, september- en decembercirculaire. Voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds waren dit in 2024 de belangrijkste ontwikkelingen: 1) Verdeelmodel gemeentefonds Sinds 2023 geldt het nieuwe verdeelmodel van het gemeentefonds. Het Rijk heeft besloten om een ingroeipad voor de herverdeeleffecten te hanteren voor de jaren 2023 tot en met 2025. In 2024 is vastgehouden aan het ingroeipad zoals eerder besloten. Dit betekent een extra nadeel van € 15,00 per inwoner.
Samen met het nadeel van € 7,50 per inwoner uit 2023 komt het totale doorgevoerde nadeel eind 2024 uit op € 22,50 per inwoner. 2) Het vroegtijdig invoeren van de nieuwe financieringssytematiek op basis van het bruto binnenlands product (bbp) In de meicirculaire 2024 is de financieringssystematiek die uitgaat van het bbp vervroegd ingevoerd. Eerder was 2027 de beoogde ingangsdatum, maar dat is 2024 geworden. Het Rijk heeft een compensatie gegeven voor het vervroegd invoeren, omdat indexatie op basis van het bbp tot lagere accressen (aangroei) leidt dan voorheen. 3) Het schrappen van de oploop van de opschalingskorting
9
In 2024 heeft het Rijk definitief de verdere oploop van de opschalingskorting geschrapt. Dit heeft effect vanaf 2026, en resulteert voor het gemeentefonds in een landelijk voordeel van € 675 miljoen. Herdenkingsbijeenkomst treinongeluk Op 4 april 2024 is er een herdenkingsbijeenkomst geweest over het treinongeluk. De herdenking werd bijgewoond door getroffenen, omwonenden, vertegenwoordigers van ProRail, NS, BAM, de politie, Veiligheidsregio Hollands Midden, gemeente Voorschoten en de commissaris van de Koning van de provincie Zuid-Holland. Burgemeester Stemerdink onthulde een kunstwerk op de plaats van het ongeval. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) deed onderzoek naar de oorzaak van het ongeval. In 2024 publiceerde de OVV zijn rapport. Daaruit blijkt dat de Onderzoeksraad niet heeft kunnen vaststellen wat de directe oorzaak van de aanrijding was. De aanpak van ondermijning krijgt gestalte In 2024 hebben we Ondermijning gemeente Voorschoten, plan van aanpak 2024 uitgevoerd. Dit resulteerde in een vergrote ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid, een verbeterde informatiepositie, integrale controles en een proactieve aanpak Brede welzijnsorganisatie Voorschoten voor Elkaar Voorschoten Voor Elkaar heeft een breed scala aan activiteiten uitgevoerd en ondersteund voor welzijn en preventie voor de jeugd, volwassenen en ouderen, leefbaarheid en wijken.
Dit is een loket met een klik-bel-kom-systeem voor informatie, vragen en advies. We hebben ons gericht op jeugd- en jongerenwerk, schoolmaatschappelijk werk, mantelzorgondersteuning voor alle leeftijden, vrijwilligersondersteuning en sociaal werk volwassenen. We verrichten daarbij allerlei activiteiten, zoals (financiële) zelfredzaamheid bevorderen, armoede en schulden voorkomen, sociale activering eenzaamheid bestrijden en mensen leren omgaan met dementie. Ook boden we lichte ambulante ondersteuning aan inwoners met beginnende vergeetachtigheid en inwoners met een klein sociaal netwerk. Verder boden we onafhankelijke cliëntondersteuning. Daarnaast zetten we ons in voor vroegsignalering (eerste hulp bij geldzorgen) , het bij elkaar brengen van ketenpartners (armoederegisseur), en sociaal raadsliedenwerk. Ook verleenden we ambulante jeugdhulp en waren de praktijkondersteuners jeugd actief voor jongeren. Uit de evaluatie Voorschoten Voor Elkaar van bureau Regioplan kwamen aanbevelingen die het college wil opvolgen. In juni 2024 heeft het college daarom besloten om het deel opdracht Jeugdteam1 januari 2025 te beëindigen en de toegang voor dit deel via de gemeente te laten verlopen. Daarnaast besloot het college om de opdracht Jeugd- en Jongerenwerk te hernieuwen, een integrale aanpak vast te stellen en die intensief te monitoren.
Verder zijn we begonnen om de overige aanbevelingen door te voeren, bijvoorbeeld een reserve opbouwen en meerjarige subsidieverlening. Dat geldt ook voor de verdere ontwikkeling van Voorschoten Voor Elkaar en afspraken over de opdracht, samenwerking, sturing, verantwoording en de ombuigingen. De gemeente bekijkt met Voorschoten Voor Elkaar of we deze ontwikkelingen binnen de beschikbare financiële middelen kunnen uitvoeren of dat aanvullende middelen noodzakelijk zijn. Vervanging Riolering 2024 - 2039 De gemeente Voorschoten kiest bij de vervanging van de riolering voor een doelmatig en risicogestuurd beheer. In lijn met de klimaatafspraken (2050 klimaatneutraal) leggen we bij vervanging een gescheiden rioolstelsel aan. Waar mogelijk werken we integraal en wijkgericht, zoals in de wijk Adegeest. Door vertraging in de vergunningsaanvraag begonnen we niet in 2024, maar in 2025 met de vervanging van de riolering in de wijk Adegeest. Eind 2024 is de voorbereiding en aanbesteding van het project Raadhuislaan, Oranjeboomstraat en omgeving afgerond. De uitvoering staat gepland voor 2025. Daarnaast is in 2024 een tracéstudie gestart die we in het eerste kwartaal van 2025 afronden. Na de aanbesteding leggen we tussen 2025 en 2028
10
een nieuwe persleiding aan als onderdeel van de hoofdstructuur van het riool. In het Integraal waterketenprogramma (IWKP) 2024-2028 zijn de projecten geprioriteerd op basis van doelmatigheid en risico, en voorzien van een uitvoeringsplanning. Na de wijk Adegeest verwachten we de wijk Noord-Hofland, inclusief Leidseweg Noord (Midden en Noord), aan te pakken. Voortgang ontwikkeling woningbouwprojecten Met raadsinformatiebrief nummer 68 van 22 oktober 2024 hebben wij de raad actief geïnformeerd over de voortgang van de lopende (woningbouw)projecten gedurende de eerste helft van 2024. In de voorjaarsnota 2024 is aangegeven dit halfjaarlijks overzicht verder te completeren met andere belangrijke projecten die niet direct zijn gerelateerd aan woningbouw. Vooruitlopend op de jaarrekening 2024 wordt de raad met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voortgang op de (woningbouw)projecten gedurende de tweede helft van 2024. Omdat beide raadsinformatiebrieven een volledig beeld geven van de voortgang op de projecten in 2024 wordt voor meer informatie naar deze brieven verwezen. Omgevingsvisie Voorschoten 2040 In 2024 is de gemeente begonnen met een omgevingsvisie. Hierin leggen we onze ambities en strategische beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving vast voor de lange termijn.
Met verschillende vormen van participatie is de Voorschotense samenleving – inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, de gemeenteraad en het college – betrokken bij het uitwerken van de ambities en opgaven voor Voorschoten in 2040. De resultaten van de participatie hebben we opgenomen in het Ambitiedocument Voorschoten 2040, dat de gemeenteraad in het najaar van 2024 heeft vastgesteld. Dit document vormt het (inhoudelijke) vertrekpunt voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. De bouwstenen om onze ambities te realiseren staan in de Bouwstenennotitie die het college in november 2024 heeft vastgesteld. In 2025 stellen we, samen met de Voorschotense samenleving, keuzes voor de toekomstige (ruimtelijke) ontwikkeling van Voorschoten. We leggen de omgevingsvisie in oktober 2025 aan de raad voor om vast te stellen.
11
Financiële resultaten Rekeningresultaat 2024 Om het resultaat van 2024 te bepalen, worden eerst de baten en lasten in beeld gebracht, gevolgd door de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves. Samen vormt dit het gerealiseerde resultaat. In dit hoofdstuk is dit samengevat voor de hele jaarrekening, in het jaarverslag is dit uitgesplitst naar programma’s. Van het gerealiseerde resultaat wordt voor een deel voorgesteld om dit over te hevelen naar 2025. Daarnaast wordt een bestemming van het resultaat voorgesteld. Wat overblijft is het saldo na bestemming. Dit saldo wordt toegevoegd aan de concernreserve. In onderstaande tabel is dit concreet gemaakt. In de kolom begroting wordt de begroting bedoeld na alle door de raad vastgestelde wijzigingen in 2024. Tabel Opbouw resultaat jaarrekening 2024 Begroting*
Rekening
Totaal baten
81.719
81.521
Totaal lasten
-84.494
-80.172
Gerealiseerde totaal saldo baten en lasten
-2.775
1.349
Onttrekking reserves
6.369
5.304
Toevoeging reserves
-5.085
-5.085
Saldo toevoeging/onttrekking aan reserves
1.284
219
Gerealiseerde resultaat
-1.492
1.567
Bestemming resultaat Budgetoverhevelingen (A+B)
389
Toevoeging en onttrekking aan reserves/ bestemming resultaat (C)
370
Saldo na bestemming
-1.492
808
Bedragen x € 1.000 * betreft begroting 2024 na verwerking najaarsnota.
Gerealiseerd resultaat 2024 Het verwachte begrotingsresultaat na de najaarsnota 2024 bedroeg € 1.492.000 nadelig. Het gerealiseerde resultaat over 2024 bedraagt € 1.567.000 voordelig. Dat is een afwijking van 1,9% in verhouding tot de totale lastenbegroting (€ 84,5 miljoen). Het verschil tussen het verwachte en gerealiseerde resultaat is geanalyseerd in het kader van begrotingsrechtmatigheid. Hieruit blijkt dat de afwijkingen die optreden in de jaarrekening, nog niet te voorzien waren ten tijde van de laatste begrotingswijziging (de najaarsnota 2024). Zie voor de analyse het onderdeel begrotingscriterium in de paragraaf bedrijfsvoering. De belangrijkste afwijkingen, die samen het afwijkend resultaat verklaren, staan in onderstaande tabel. Een meer gedetailleerde toelichting is terug te vinden in de verschillenverklaring van het betreffende programma.
12
Tabel Verschillenverklaring Jaarrekening 2024 Voordelen
Bedragen
Nadelen
Bedragen
Wonen en bouwen (P8)
764
Niet benutten reserves
Afval & Riool (P7)
513
Rente (P0)
355
Overig Sociaal Domein (P6)
365
Begraafplaats (p7)
228
Opvang Oekraïne (P6)
361
Jeugd (P6)
351
Rente kapitaallasten (P1 t/m P8)
340
Overhead (P0)
325
Energietoeslag (P6)
288
Ruimte en leefomgeving (P8)
265
Diversen budgetten
261
OZB (P0)
253
Gemeente fonds (P0)
228
Klimaatmiddelen (P7)
198
Onderhoud sportaccommodatie (P5)
195
Totaal
4.707
Saldo
3.059
1.065
1.648
Bedragen x € 1.000 Het verschil tussen het verwachte resultaat na de najaarsnota en het gerealiseerde resultaat laat zich tweeledig verklaren. Enerzijds is het resultaat het gevolg van financiële effecten van reserves. Op de geraamde reservemutaties geldt een afwijking van 83% (€ 1,1 miljoen). Dit zijn incidenteel lagere baten voor de exploitatie, omdat er minder aan de reserves hoeft te worden toegevoegd dan begroot in de najaarsnota. Dit komt door begrote uitgaven die niet zijn gerealiseerd. Anderzijds is er voordeel van ruim € 4 miljoen door een lagere uitputting op de lasten, aangezien er incidenteel minder uitgaven waren dan begroot. Dit betreft meerdere budgetten die niet volledig zijn uitgeput en per programma worden toegelicht. Naast bovengenoemde financiële effecten, spelen de verschillende ontwikkelingen zoals benoemd bij de jaarrekening 2023 ook in 2024 nog steeds een substantiële rol in het resultaat: Arbeidsmarktproblematiek De krapte op de arbeidsmarkt in Nederland is de afgelopen jaren sterk toegenomen en was ook in 2024 onverminderd hoog. Veel gemeenten hebben moeite met het werven van personeel, waarbij voor een aantal functies nauwelijks mensen op de markt beschikbaar zijn. Ook de gemeente Voorschoten ondervindt deze situatie. Het aantal vacatures week in 2024 nauwelijks af van voorgaande jaren, maar de wervingsperiode was aanzienlijk langer.
Om die reden wordt regelmatig gekozen voor tijdelijke externe inhuur. Echter, ook bij externe inhuur is de krapte op de arbeidsmarkt merkbaar, waardoor het tijdelijk extern invullen van een vacature niet altijd lukt. De snel gestegen uurtarieven maken de situatie er niet beter op. Dit heeft gevolgen voor de uitvoering van het werk, de werkdruk en het ziekteverzuim. Eén van de doelen van de organisatieontwikkeling is om Voorschoten te positioneren als een aantrekkelijke werkgever. Dit heeft onder andere geresulteerd in een nieuw concurrerend secundair arbeidsvoorwaardenpakket, een nieuw waarderen- en beloningsbeleid, het opzetten van leergangen voor de ontwikkeling van medewerkers, een uitgebreid inwerkprogramma en de ontwikkeling van een nieuwe arbeidsmarktcommunicatiestrategie die in het tweede kwartaal van 2025 wereldkundig wordt gemaakt. Al deze ontwikkelingen hebben er toe geleid dat het aantal kandidaten op vacatures in het laatste deel van 2024 is gegroeid, een trend die zich begin 2025 heeft gecontinueerd.
13
Extra taken rijk Ook in 2024 zorgden de extra taken vanuit rijk, zoals de opvang van ontheemden uit Oekraïne en statushouders, maar ook de uitvoering van de energietoeslag en klimaatakkoord, voor een positief effect in de jaarrekening. De restantbudgetten van de energietoeslag en het klimaatakkoord zullen worden overgeheveld naar 2025. De middelen die beschikbaar zijn gesteld voor Oekraïne, worden conform het advies van het VNG, in de bijbehorende bestemmingsreserve gestort. Nieuw traject Organisatieontwikkeling In 2024 heeft Voorschoten belangrijke stappen gezet op het gebied van organisatieontwikkeling. Door het uitvoeren van 17 projecten, waarvan in 2024 er 12 succesvol zijn afgerond, zijn stappen gezet in het vitaal en toekomstbestendig krijgen van de ambtelijke organisatie. Een belangrijk resultaat is de kanteling van de organisatie naar een klantgerichte structuur. Daarnaast bestaat het nieuwe management vrijwel volledig uit medewerkers in loondienst van de gemeente Voorschoten. Vanuit de nieuwe missie, visie en kernwaarden ontwikkelt de organisatie zich verder. Naar verwachting is geheel 2025 nog nodig om alle effecten vanuit de organisatieontwikkeling grotendeels tot uiting te laten komen. Daarnaast kennen vijf projecten een langere doorlooptijd en worden daarom in 2025 gecontinueerd.
De afwijkingen die substantieel bijdragen aan het positievere resultaat staan benoemd in onderstaande tabel. In de programmaverantwoording worden deze verder toegelicht. Resultaatbestemming Het resultaat in 2024 wordt deels behaald doordat niet alle budgetten zijn besteed. Voor een deel van de onderbesteding wordt voorgesteld om deze over te hevelen naar 2025 omdat de taken en werkzaamheden nog wel gerealiseerd kunnen worden. Dit betreft de budgetoverhevelingen ten laste van het resultaat (A+C; € 388.813 + € 370.546 = € 759.359) en het betreft overhevelingen welke in 2024 reeds dekking hadden vanuit reserves dan wel baten vanuit derden waar een prestatie voor dient te worden geleverd zoals subsidies (B; € 891.359). Het saldo van de jaarrekening voor resultaatbestemming (€ 1.567.462) wijzigt als gevolg van bovenstaande resultaatbestemming naar een positief bedrag van € 808.103. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de concernreserve. De toelichting op de bestemming van het resultaat volgt hieronder. De letters A t/m C verwijzen naar de tabel "Opbouw resultaat jaarrekening 2024" voorin deze paragraaf. A. Budgetoverheveling ten laste van het resultaat 2024 € 388.813 Actualisatie visie Dobbewijk/ Bedrijventerreinen (€ 4.000) De stukken voor het opmaken van de afrekening m.b.t.
Vereniging Ondernemers Dobbewijk zijn nog niet beschikbaar, waardoor de eindafrekening 2024 nog niet opgemaakt kan worden. Deze afrekening gaat pas plaatsvinden in 2025. Daarom wordt voorgesteld het budget over te hevelen. Zwembad (€ 9.539) Het onderzoek naar het zwembad loopt door in 2025. Het onderzoek en het bijbehorende raadsvoorstel worden in april voorgelegd aan de raad. Spuk breed (€ 33.883) Voor de SPUK breed is de cofinanciering van de BRC vanuit andere projecten ingebracht in 2024. Voorgesteld wordt het overige gemeentelijke deel van 34.000 over te hevelen naar 2025 om ook dan het maximale uit de regeling te halen.
14
Wet kwaliteitsborging bouwen (€ 34.000) Voor de uitvoering van de wet kwaliteitsborging voor het bouwen is een eenmalig budget beschikbaar gesteld afkomstig uit de algemene uitkering. In 2025 gaat hierop inzet gepleegd worden.
Warmte transitie Leidse Regio (€ 65.899) De gemeenten Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude werken binnen het programma Warmte transitie Leidse Regio samen aan de warmte transitie. In 2024 heeft het programma een verkenning uitgevoerd naar de oprichting van een regionaal Warmtebedrijf en hieraan wordt in 2025 verder uitvoering gegeven. Mediterraan draaigaatje (€ 25.256) Bij de najaarsnota 2024 is er een incidenteel budget verkregen ter bestrijding van het mediterraan draaigaatje, een kleine invasieve mierensoort. Eind 2024 is hiermee gestart door een adviesrapport op te stellen, de haard in kaart te brengen en te starten met de 1ste stap van de bestrijding. In 2025 zal de bestrijding verder opgepakt worden en wordt er een informatieavond voor bewoners georganiseerd. Omgevingsvisie (€17.116) De werkzaamheden met betrekking tot de omgevingsvisie Voorschoten 2040 lopen door in 2025. De bestuurlijke opdracht voor de omgevingsvisie moet op 1 oktober 2025 ter vaststelling aan de raad te worden aangeboden. Om hieraan in 2025 gehoor te kunnen geven is het resterende budget in 2025 noodzakelijk. Voorgesteld wordt om het restantbudget ad € 31.000 over te hevelen naar 2025. Voor een deel van het budget (€ 14.000) is dekking te vinden in de bestemmingsreserve omgevingsvisie.
Invoering Omgevingswet (€ 99.120) Voor de invoering van de Omgevingswet is bij de meicirculaire 2024 een eenmalige uitkering beschikbaar gesteld van € 99.000. De invoering loopt door in 2025 en daarom dient het budget overgeheveld te worden. Meer betaalbare woningen (€ 100.000) Ter dekking van de toekomstige lasten die samenhangen met het kunnen realiseren van de prioriteit ‘Meer betaalbare woningen’ wordt het resterende budget ad € 100.000 doorgeschoven naar 2025. Hierdoor kan in 2025 voor een kwantitatieve en kwalitatieve versterking van de ambtelijke capaciteit op het gebied van woningbouw in Voorschoten gezorgd worden. B. Budgetoverheveling waarvoor specifieke dekking beschikbaar is (geen invloed op het resultaat) € 891.359 Reorganisatie (€ 198.134 tlv bestemmingsreserve reorganisatie) In 2024 waren er incidenteel middelen beschikbaar voor organisatieontwikkeling. De gevolgen van de reorganisatie hebben ook in 2025 hun beslag. Daarom wordt voorgesteld om het resterend budget inclusief dekking uit de reserve reorganisatie over te hevelen naar 2025. Onderzoek naar de WMO Light (€ 26.995 tlv bestemmingsreserve egalisatiereserve sociaal domein) De werkzaamheden voor de WMO Light lopen door in 2025. Het restant van het beschikbaar gestelde budget uit 2024 is daarmee noodzakelijk in 2025.
Ontvlechting van het sociaal domein (€ 23.545 tlv bestemmingsreserve egalisatiereserve sociaal domein) De ontvlechting van het sociaal domein is in 2024 grotendeels afgehandeld. Van het budget resteert nog een saldo van € 24.000 met dekking uit de reserve sociaal domein. De overheveling wordt ingezet ter dekking van de afronding van de ontvlechting.
15
Businesscase gemeentehuis (€ 55.000 tlv concernreserve) De afronding van fase 2 van de businesscase gemeentehuis loopt nog door in de eerste maanden van 2025. Van het resterend budget van € 59.000 wordt voorgesteld om dit inclusief dekking voor een deel van € 55.000 over te hevelen naar 2025. Het overige is in 2024 vanuit het begrotingssaldo beschikbaar gesteld. Nationaal Programma Onderwijs (€ 118.064 tlv rijksvergoeding) De specifieke uitkering voor het inhalen van onderwijsachterstanden door de coronacrisis (NPO) mag in de jaren 2021-2025 worden besteed. Het t/m 2024 niet bestede deel wordt daarom inclusief de dekking overgeheveld naar 2025. Voor niet bestede middelen in het tijdvak 2021 2025 geldt dat deze aan het einde daarvan moeten worden terugbetaald aan het rijk. Klimaatakkoord (€ 33.596 tlv bestemmingsreserve klimaatgelden) De middelen voor de uitvoering van het klimaatakkoord 2024 zijn niet volledig uitgegeven. De uitvoering van het klimaatakkoord loopt echter over meerdere jaren. Voor de intensivering van de uitvoering van het Klimaatakkoord is het resterende budget nodig in 2025. Voorgesteld wordt om het restantbudget ad € 34.000 over te hevelen naar 2025 en te dekken door een onttrekking uit de bestemmingsreserve klimaatmiddelen. Ontwikkeling m.b.t.
de centrumvisie (€ 91.819 tlv bestemmingsreserve centrumvisie) Om in 2025 goed gehoor te kunnen geven aan de ontwikkeling m.b.t. de centrumvisie is het resterende budget nodig. Voorgesteld wordt om het restantbudget ad € 91.819 over te hevelen naar 2025 en te dekken door een onttrekking uit de bestemmingsreserve centrumvisie. Omgevingsvisie (€ 14.080 tlv bestemmingsreserve omgevingsvisie) De werkzaamheden met betrekking tot de omgevingsvisie Voorschoten 2040 lopen door in 2025. De bestuurlijke opdracht voor de omgevingsvisie moet op 1 oktober 2025 ter vaststelling aan de raad te worden aangeboden. Om hieraan in 2025 gehoor te kunnen geven is het resterende budget in 2025 noodzakelijk. Voorgesteld wordt om het restantbudget ad € 31.000 over te hevelen naar 2025 en te dekken door een onttrekking uit de bestemmingsreserve omgevingsvisie (€ 14.000). Het restantbedrag van € 17.000 gaat tlv het resultaat onder A. Actualisatie visie Dobbewijk/ Bedrijventerreinen (€ 6.886 tlv concernreserve) De werkzaamheden omtrent de visie Dobbewijk lopen en hieraan wordt hard gewerkt, met als doel dat de visie Dobbewijk eind juni 2025 in de gemeenteraad wordt behandeld. De dekking komt uit de concernreserve.
Locatie Noortveer (€ 49.950 tlv subsidie recreatieve wandelpaden) De geplande werkzaamheden bij locatie Noortveer zijn in 2024 toch niet van start gegaan aangezien de bouwactiviteiten nabij het Laantje van Wissen nog niet waren afgerond. De geplande recreatieve maatregelen waren bij de najaarsnota al deels doorgeschoven naar 2025 maar nu wordt voorgesteld om ook het resterende begrote deel van 2024 ad € 50.000 door te schuiven naar 2025 inclusief de dekking door de subsidie recreatieve wandelpaden. Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (€ 100.849 tlv rijksvergoeding) Het rijksbudget voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) wordt jaarlijks aan gemeenten beschikbaar gesteld in de vorm van een specifieke uitkering. Voor niet bestede middelen van 2024 geldt dat deze mogen worden overgeheveld naar 2025, mits het minder dan 50% van de SPUK betreft. Omdat aan deze voorwaarde is voldaan, wordt voorgesteld het resterend deel inclusief dekking over te hevelen naar 2025.
16
Duurzaamheidsfonds (€ 7.493 tlv bestemmingsreserve duurzaamheid) Het beschikbare budget wordt ingezet voor nieuwe leningen die gedekt worden uit het Duurzaamheidsfonds. Voorgesteld wordt om het restantbudget ad € 7.500 over te hevelen naar 2025 en te dekken door een onttrekking uit de bestemmingsreserve duurzaamheid. Verduurzaming vastgoed (€ 28.115 tlv concernreserve) In 2024 was er een resterend budget beschikbaar voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. De uitvoering is vertraagd, omdat dit mogelijk ondervangen kan worden door de aansluiting van Voorschoten op Warmtenet. Omdat die aansluiting nog onzeker is wordt voorgesteld om het budget inclusief dekking over te hevelen naar 2025. Mocht de aansluiting geen doorgang vinden, dan kan de verduurzaming van het vastgoed alsnog plaatsvinden. Sportaccommodatiebeleid (€ 16.736 tlv bestemmingsreserve sportaccommodaties) De werkzaamheden vanuit het sportaccommodatiebeleid, onderzoek naar het zwembad en de sporthal lopen door in 2025. Monumenten (€ 23.525 tlv bestemmingsreserve monumenten) Werkzaamheden aan het hek in de Voorstraat lopen door in 2025 door een vertraging van de werkzaamheden en meerwerk. De werkzaamheden staan nu voor maart / april op de planning. Voorgesteld wordt om het restantbudget ad € 24.000 over te hevelen naar 2025 en te dekken door een onttrekking uit de bestemmingsreserve monumenten.
Fietsenstalling bij station De Vink (€ 49.117 tlv vergoeding provincie) De uitbreiding van de fietsenstalling bij station De Vink loopt door in 2025. Tijdens de voorbereidingen stuitten we op verschillende problemen, zoals het feit dat we ter plaatse geen overslagstation kunnen maken vanwege geldende hoogtebeperking ten behoeve van de hoogspanningslijn. De werkzaamheden zullen nu tegelijk plaatsvinden met de werkzaamheden in de gemeente Leiden, waar een soortgelijke uitbreiding gaat plaatsvinden. Op het terrein van de gemeente Leiden kan wel een tijdelijk overslagstation worden gerealiseerd. De nog uit te voeren werkzaamheden worden afgerond in het eerste kwartaal van 2025. Voorgesteld wordt om zowel de lasten als de baten van € 49.000 door te schuiven naar 2025. Kanaal van Corbulo (€ 10.900 tlv vergoeding provincie) Er is een subsidie ontvangen van de provincie Utrecht voor het herplaatsen van twee informatiepanelen bij het Kanaal van Corbulo. Deze werkzaamheden staan nu voor 2025 op de planning waardoor zowel de baten als lasten overgeheveld moeten worden naar 2025. Kunstwerk De Boog (€ 19.775 tlv concernreserve) Het restant van de restauratie van het kunstwerk De Boog vindt plaats begin 2025. De dekking voor deze werkzaamheden komen uit de concernreserve en worden ook overgeheveld naar 2025.
Alleenverdieners problematiek (€16.780 tlv concernreserve) In de septembercirculaire 2024 hebben we een bedrag ontvangen in het kader van de alleenverdieners-problematiek. Hiermee worden huishoudens ondersteund die onder het bestaansminimum uitkomen. In 2025 wordt dit beleid geactiveerd en om dit te kunnen bekostigen dient het geld beschikbaar te blijven. C. Bestemming van het resultaat € 370.546 Bestemmingsreserve Opvang Oekraïners (€ 360.546) De Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne regelt een specifieke uitkering aan gemeenten die de kosten voor een groot deel via normbedragen vergoedt. Van de middelen die in 2024 zijn ontvangen resteert een bedrag van € 361.000. Bij de jaarrekening wordt voorgesteld dit restantbedrag in de bestemmingsreserve Opvang Oekraïne te storten.
17
Decembercirculaire Register Externe Veiligheidsrisico's (€ 10.000) Gemeenten moeten de door het Rijk beschikbaar gestelde informatie over kwetsbare gebouwen en locaties controleren. Om gemeenten te stimuleren is hiervoor via de decembercirculaire € 10.000 beschikbaar gesteld. Door het late moment van verschijnen van de decembercirculaire kunnen de werkzaamheden niet meer plaatsvinden in 2024. Voorgesteld wordt daarom om het budget, via resultaatbestemming, over te hevelen naar 2025. Resterend saldo Na de voorgestelde bestemmingen resteert een positief jaarrekeningresultaat na bestemming ter grootte van € 808.103. Voorgesteld wordt dit resultaat toe te voegen aan de concernreserve. Afwikkeling oude investeringskredieten en -budgetten Jaarlijks stelt de raad middelen beschikbaar voor het doen van investeringen. De praktijk wijst uit dat door omstandigheden niet alle projecten binnen de voorgenomen termijn (volledig) kunnen worden uitgevoerd waardoor kredieten (deels) onbenut blijven. Om te voorkomen dat door de gemeenteraad beschikbaar gestelde kredieten te lang aan de integrale afweging van de aanwending van schaarse middelen onttrokken blijven, is in de nota activabeleid verwoord dat kredieten voor investeringen maximaal 2 jaar beschikbaar blijven.
Daarom wordt bij het opstellen van de jaarrekening de projecten tegen het licht gehouden mede om te zien of de nog niet bestede middelen nodig zijn in 2025. Voorgesteld wordt om in lijn met Bijlage 1 Jaarrekening 2024 “Overzicht over te hevelen en af te sluiten kredieten”: 1. Een bedrag van € 98.719 aan restantkredieten af te boeken. Deze restantkredieten hebben betrekking op 25 afgeronde investeringsprojecten; 2. Een bedrag van € 4.224.386 voor 22 restantkredieten die in 2023/2024 zijn gestart conform het activabeleid 2 jaar beschikbaar te stellen voor de uitvoering in 2025; 3. In afwijking op de nota activabeleid 2 lopende investeringsprojecten uit 2021 een bedrag van - € 254.984 nog één jaar beschikbaar te houden voor de afronding. Voor het project IntratuinTrompweg is bij onderdeel 2 nog budget beschikbaar bij project verkeersaansluiting Trompweg Leidseweg. Dit moet als 1 project gezien worden en de daadwerkelijk afrekening vindt plaats in 2025. Reserves en Voorzieningen Reserves en voorzieningen worden jaarlijks bij het opstellen van de jaarrekening geëvalueerd. Bij alle reserves wordt beoordeeld of het doel waarvoor de reserves zijn gevormd nog relevant is en of de omvang nog in overeenstemming is met de gestelde doelen.
Toelichting op de vermogenspositie Eigen vermogen Onder voorbehoud van de resultaatbestemming neemt het eigen vermogen ten opzichte van eind 2023 in eerste instantie toe met € 1,3 miljoen aan het eind van 2024. In deze (sub)paragraaf ligt de nadruk op de ontwikkeling van de concernreserve, het vrij besteedbare deel en de financieringspositie. bedragen x € 1.000 Algemene reserves* Bestemmingsreserves* Gerealiseerde resultaat Eigen Vermogen
31-12-2023
31-12-2024
21.478 16.588 1.686 39.753
19.886 19.648 1.567 41.101
Verschil - 1.592 3.060 -122 1.346
*Zie de balanstoelichting verder op in de jaarstukken voor een nadere toelichting op de reserves.
18
De algemene reserves De algemene reserves bestaan uit een vrij besteedbaar deel (de concernreserve) van € 14,7 miljoen eind 2024 en een reserve Weerstandsvermogen van € 5,2 miljoen. Het vrij besteedbare deel is in 2024 afgenomen met € 1,6 miljoen. De bestemmingsreserves zijn toegenomen met € 3,1 miljoen. Het gerealiseerde resultaat De jaarrekening 2024 laat een positief gerealiseerd resultaat van € 1,6 miljoen zien. Het gerealiseerd resultaat is onderdeel van het eigen vermogen. Een bedrag van per saldo negatief € 0,6 miljoen van dit resultaat komt voort uit incidentele baten (€ 9,8 miljoen) en lasten (- € 10,4 miljoen). Het structureel resultaat bedraagt positief € 2,1 miljoen wat voornamelijk veroorzaakt wordt door incidentele overschotten op structurele budgetten. Het gerealiseerd structureel resultaat ziet er als volgt uit: Rekening 2024 Lasten excl. mutaties reserves
€
-80.172
Baten excl. mutaties reserves
€
81.521
Saldo van baten en lasten
€
1.349
Toevoegingen reserves
€
-5.085
Onttrekkingen reserves
€
5.304
Gerealiseerd resultaat
€
1.567
Incidentele lasten incl. incidentele toevoegingen reserves
€
-10.376
Incidentele baten incl. incidentele onttrekking reserves
€
9.783
Materieel resultaat
€
2.161
Bedragen x € 1.000 Ontwikkeling van de schuldpositie Ultimo 2024 is sprake van een schuldpositie van € 21,1 miljoen dat voor € 25,5 miljoen uit lang aangetrokken geldleningen (credit) en voor € 4,4 miljoen uit lang uitgezette geldleningen (debet) bestaat. Dit is € 2,1 miljoen minder dan vorig jaar, door het aflossen van langlopende geldleningen. In 2024 is geen langlopende geldlening aangetrokken. Het saldo schatkistbankieren is wel aangewend en daalt met € 6,0 miljoen naar € 9,7 miljoen. De netto schuldquote is met 20% nagenoeg gelijk gebleven.
19
Recapitulatie Bedragen x € 1.000 ( "-" = nadeel / "+" = voordeel ) Programma's
Begroting
Begroting
Rekening
primair 2024
na wijziging 2024
2024
baten
lasten
saldo
baten
lasten
saldo
baten
lasten
saldo
P0 Bestuur en ondersteuning
581
-5.328
-4.746
821
-4.768
-3.947
742
-4.602
-3.859
P1 Veiligheid
220
-2.668
-2.448
193
-2.681
-2.488
194
-2.675
-2.481
P2 Verkeer en vervoer
85
-3.552
-3.467
260
-3.646
-3.387
310
-3.430
-3.119
P3 Economie
109
-430
-321
66
-538
-472
71
-482
-411 -1.634
P4 Onderwijs
393
-1.958
-1.565
747
-2.398
-1.651
561
-2.195
P5 Sport, cultuur en recreatie
1.013
-7.217
-6.204
1.088
-7.456
-6.368
1.054
-7.186
-6.132
P6 Sociaal Domein
5.363
-24.860
-19.497
10.110
-31.362
-21.252
9.891
-29.778
-19.887
P7 Volksgezondheid en milieu
9.087
-8.882
205
9.299
-9.323
-24
9.571
-9.003
567
P8 Wonen en bouwen
7.934
-10.006
-2.071
3.941
-4.453
-512
3.788
-3.297
491
Totaal programma's
24.786
-64.901 -40.115
26.525
-66.626 -40.101
26.182
-62.647 -36.465
Algemene dekkingsmiddelen
52.182
-1.036
51.146
53.547
-1.050
52.496
53.674
-1.012
52.663
Overhead
3.931
-15.344
-11.413
1.647
-16.816
-15.169
1.665
-16.509
-14.844
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
-2
-2
0
-5
-5
Onvoorzien
0
-26
-26
0
0
0
0
0
0
80.899
-81.307
-408
81.719
-84.494
-2.775
81.521
-80.172
1.349
P0 Bestuur en ondersteuning
560
0
560
2.207
-1.132
1.076
2.037
-1.132
905
P2 Verkeer en vervoer
116
0
116
516
-400
116
516
-400
116
P3 Economie
0
0
0
33
0
33
25
0
25
P4 Onderwijs
0
-1.000
-1.000
963
-1.950
-988
961
-1.950
-989
P5 Sport, cultuur en recreatie
307
-170
137
1.060
-1.103
-43
996
-1.103
-107
P6 Sociaal Domein
163
0
163
622
0
622
270
0
270
0
0
0
204
0
204
116
0
116
P8 Wonen en bouwen
250
-500
-250
763
-500
263
381
-500
-119
Mutaties reserves
1.396
-1.670
-274
6.369
-5.085
1.284
5.304
-5.085
219
Gerealiseerde resultaat
82.295
-82.977
-682
88.087
-89.579
-1.492
86.825
-85.258
1.567
Saldo van baten en lasten Reserves
P7 Volksgezondheid en milieu
* De Algemene dekkingsmiddelen (taakveld 0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7 en taakveld 3.4, de overhead (taakveld 0.4), de heffing vennootschapsbelasting (taakveld 0.9) en het bedrag voor onvoorzien (taakveld 0.8 alleen bedrag onvoorzien) zijn in deze tabel apart zichtbaar gemaakt en met regels onder het totaal van programma's opgenomen. De bedragen van deze taakvelden horen bij programma 0 en programma 3 en zijn in deze tabel anders dan in de overige tabellen in deze begroting in mindering gebracht op de bedragen in te tabelregel van programma 0 en programma 3.
20
P0 Bestuur en ondersteuning
Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Als gemeente zijn we er voor onze inwoners. Of het nu gaat om een paspoort, een vergunning of informatie over afval – we vinden het belangrijk dat elke inwoner weet waar die moet zijn. Daarom is de dienstverlening aan inwoners een van onze belangrijkste taken. Bij goede dienstverlening hoort lage regeldruk. Dat wil zeggen dat we de regelgeving waar mogelijk vereenvoudigen en verminderen. Daarmee helpen we niet alleen inwoners; we zorgen bovendien dat we efficiënt omgaan met tijd en gemeenschapsgeld. We verbeteren het afhandelen van e-mails, brieven en telefoontjes, handhaving en de controle daarop. Klachten handelen we snel af. Dat doen we liever mondeling dan op papier. Met die aanpak verkleinen we de afstand tussen het gemeentehuis en de samenleving. Verder denken we zorgvuldig na over hoe we communiceren naar de diverse doelgroepen. Of we ons nu richten op inwoners van een bepaalde wijk, inwoners die moeite hebben met de Nederlandse taal, jongeren of ondernemers – elke doelgroep verdient duidelijke informatie. Voorschoten is een zelfstandige gemeente. Waar dat meerwaarde heeft werken we samen met andere gemeenten, met name in de Leidse regio. We leggen duidelijk uit welk beleid we zelf maken en voor welk beleid we regionaal samenwerken, zoals voor jeugdzorg. We zien graag dat inwoners zich herkennen in het bestuur.
Ook staan we als bestuur graag dicht bij de inwoners. Daarom maken we beleid waar mogelijk in samenspraak met inwoners. Daarvoor willen we de participatie nadere invulling geven.
Het college vult deze doelstelling in met de volgende taakvelden:
Taakveld: 0.1 Bestuur Beoogde resultaten • Uitvoeren van bestuurskrachtonderzoek. Regionale samenwerking Op veel terreinen werkt Voorschoten samen met andere overheden aan beleidsontwikkeling en uitvoering van taken. Dat gebeurt met de zogeheten verbonden partijen. De belangrijkste verbonden partijen zijn de gemeenschappelijke regelingen, convenanten en samenwerkingsovereenkomsten met andere overheden. Voor deze samenwerkingen is in de dashboards gemeenschappelijke regelingen aandacht voor de Voorschotense opgaven bij regionale doelstellingen. Een van de punten in deze samenwerkingen is de regionale investeringsagenda van Holland Rijnland. De gemeente heeft voorafgaand aan de vaststelling door het AB van de gemeenschappelijke regeling (GR) een zienswijze gegeven. Deze regionale investeringsagenda vormt een meerjarig kader voor onderzoek en uitvoering van projecten in de regio Holland Rijnland die prioriteit hebben. 2024 is het eerste jaar waarin Voorschoten deelneemt aan de GR Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland. Het gaat hier om gezamenlijke inkoop en om afstemming van beleid in het jeugddomein. 21
Dit is een belangrijke stap in de uniformering van de regionale samenwerking. Onze focus is hierbij gericht op de Leidse regio en Holland Rijnland. Aanvullend aan de formele samenwerkingen, waaronder de GR-en, werkt Voorschoten ook in informele verbanden samen met gemeenten in de Leidse regio. Het gaat hierbij om krachtenbundeling op inhoudelijke onderwerpen die boven de schaal van de gemeente uitstijgen. Dit gebeurt door het afstemmen van beleid en uitvoering tussen gemeenten, op de onderwerpen die onder de paraplu ‘brede welvaart’ vallen, zoals sociale cohesie, vergrijzingstoename en leefbaarheid en veiligheid van de fysieke omgeving. Voor deze punten vindt alleen afstemming op Leidse regioniveau plaats wanneer dat niet op andere regionale tafels al georganiseerd is. Zo heeft de gemeente Voorschoten in 2024 alle burgemeester en gemeentesecretarissen van de Leidse regio uitgenodigd voor een gesprek op kasteel Duivenvoorde over regionale samenwerking. Implementatie wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen aangepast om de betrokkenheid van de gemeenteraden bij het bestuur van een samenwerkingsverband te verbeteren. Zo krijgen gemeenteraden meer invloed op besluiten van een gemeenschappelijke regeling. 2024 is een overgangsjaar voor de GR’en om de wijzigingen te verwerken.
De raad en het college geven een zienswijze op het wijzigingsvoorstel van Holland Rijnland. Bestuurskracht De bestuurskrachtmeting heeft in 2024 plaatsgevonden en heeft geleid tot een rapport dat inzicht geeft in de stand van de bestuurskracht van Voorschoten op onderzochte thema's. Hierbij stond de vraag centraal in hoeverre Voorschoten de komende tien jaar in staat is de wettelijke taken en beleidsambities uit te voeren. Aan de hand van de pijlers uit het coalitieakkoord zijn de onderliggende ambities beoordeeld. Hieruit is gebleken dat voor sommige onderwerpen Voorschoten goed scoort, zoals bij openbare orde, veiligheid en crisisbeheersing en op andere onderwerpen juist niet goed scoort, huisvesting basisschool, minimabeleid, multicultureel centrum, zwembad, opvolging van vragen door backoffice. Op deze dossiers zijn inmiddels duidelijke bestuurlijke stappen gezet. Het rapport geeft ook verklarende factoren voor de mate van bestuurskracht. Een van de belangrijke sleutels voor de versterking van de bestuurskracht is het doorontwikkelen van het samenspel tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie. Dit wordt verder uitgewerkt in een ontwikkelagenda, die in 2025 wordt opgesteld, om de bestuurskracht verder te versterken. Deze ontwikkelagenda sluit aan op de uitvoering van de organisatieontwikkeling.
Inwonersparticipatie Om de participatie eenduidiger vorm te geven, zijn een nieuwe participatieverordening en nieuw participatiebeleid vastgesteld. Aan de hand van deze beleidskaders hebben we inwoners actief bij veel projecten en beleidsontwikkelingen in het dorp betrokken. We hebben een intensief participatietraject voor de omgevingsvisie doorlopen, waarbij we gebruik hebben gemaakt van gemeentelijk sociale mediakanalen, bijeenkomsten, enquêtes, werksessies en inloopavonden. Voor de ruimtelijke projecten zijn ook vergelijkbare participatietrajecten doorlopen, zoals voor de herinrichting van het Treubplein als onderdeel van de ontwikkelvisie centrum, voor de ontwikkeling van cultuurcentrum Kruispuntkerk, de herinrichting van de wijk Adegeest en bij woningbouw bijvoorbeeld bij de projecten aan de Jan Evertsenlaan en Jan Wachtendonkstraat. Tenslotte is participatie een vast onderdeel van de leergang voor gemeenteambtenaren geworden.
22
Taakveld: 0.2 Burgerzaken Beoogde resultaten • Aanvragen en afgifte identiteitsdocumenten en verwerking van brondocumenten in de Basisregistratie Personen. • Opleidingen Burgerzaken. • Digitaliseren. Dienstverlening Op de afdeling kcc/burgerzaken was in 2024 sprake van zowel personeelstekort als een hoog ziekteverzuim onder de medewerkers. Dankzij de inzet van externen hebben we de basisdienstverlening op pijl kunnen houden. In de loop van het jaar hebben we, naast de inzet van externen, ook nieuwe vaste medewerkers kunnen aantrekken, waardoor we verbeteringen hebben kunnen doorvoeren. Onder andere is er gewerkt aan verbetering van de informatie op de website, het meer en eenvoudiger maken van het maken van afspraken en verkrijgen van informatie. Deze onderwerpen zijn aangepakt en nog in ontwikkeling. Burgerzaken Door de voorbereiding van de afdeling Burgerzaken op de paspoortpiek, zijn in 2024 lange wachttijden voorkomen. Samenwerking tussen medewerkers kcc en burgerzaken alsmede procedurele aanpassingen hebben ertoe geleid dat de inwoners van Voorschoten zonder problemen een reisdocument hebben kunnen aanvragen in 2024. In 2024 zijn er nieuwe collega’s gestart op de afdeling die de opleiding volgen. Daarmee kan de afdeling de kwaliteit van dienstverlening verder verhogen.
Verkiezingen Europees Parlement De verkiezingen voor het Europees Parlement hebben plaats gevonden op 6 juni 2024 en zijn goed verlopen. Er is een externe projectleider verkiezingen aangesteld en er is veel inzet geweest vanuit de ambtelijke organisatie. Verschillende stappen in de organisatie van de verkiezingen zijn gedigitaliseerd. Daarnaast is bij de Europese Verkiezingen een procesbeschrijving opgesteld die gebruikt kan worden bij de toekomstige verkiezingen. De opkomst in Voorschoten lag met bijna 59% boven het landelijk gemiddelde. Er waren bij elkaar 15 stembureaus, die bemand werden door veel vrijwilligers en ambtenaren. De opkomst in het Cultureel Centrum was met ruim 81% het hoogste. Op de dag van de verkiezingen zijn de stemmen op partijniveau geteld, de dag erna op kandidaat niveau. Deze manier van tellen wekte efficiënt en was er nauwelijks sprake van afwijkingen.
Taakveld: 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Beoogde resultaten • Vastgoedbeleid Voorschoten Vastgoedbeleid In april 2024 is de Nota Vastgoedbeleid Voorschoten vastgesteld. Met deze nota heeft Vastgoed een handvat om het Beheerplan vastgoed en de Routekaart verduurzaming op te stellen. Voor de verkoop van het gemeentelijk vastgoed is een gestandaardiseerde werkwijze vastgesteld. Deze werkwijze legt het geactualiseerde beleid vast voor een uniforme verkoop van gemeentelijk vastgoedwerkwijze vast. Met het aangepaste beleidskader doen we beter recht aan het uitgangspunt van transparante, openbare en marktconforme verkopen. Hierdoor verloopt het verkoopproces sneller, efficiënter en duidelijker, en is de verkoop juridisch verantwoord.
23
Verduurzaming van vastgoed De duurzaamheidsmaatregelen aan het Aletta Jacobsplantsoen 97 tot en met 101 zijn afgerond. De gemeente heeft in het meerjarig Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed van de provincie Zuid-Holland energiescans laten uitvoeren bij vijf panden: de Burgemeester van der Haarplein 1, Prins Mauritslaan 2a, Jan Willem Frisolaan 16, Zwaluwweg 4 en de Anthoni van Leeuwenhoekkade 37. Met deze energiescans hebben we een eerste stap gezet naar een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMJOP). Het doel ervan is om in 2025 per pand een routekaart te hebben om de vastgoedportefeuille in 2050 CO2-neutraal te hebben. Businesscase Huisvesting gemeentelijke organisatie In 2024 heeft de raad de uitgangspunten voor de businesscase Huisvesting vastgesteld. Op basis hiervan zijn we begonnen met de uitvoering van fase 2 Na aanbesteding is de opdracht gegund aan een architect die vijf scenario’s zal uitwerken voor het gemeentehuis. Hierbij wordt ook rekening gehouden met een plek voor de bibliotheek. Richard Wagnerlaan 22 Volgens het vigerende Nota Vastgoedbeleid Voorschoten, is in de begroting 2025 vastgesteld dit pand te verkopen.