Bijlage 1 a Participatieverslag Fase 2 Omgevingsvisie Voorschoten 2040

OMGEVINGSVISIE VOORSCHOTEN 2040 Fase 2 PARTICIPATIEVERSLAG AMBITIEDOCUMENT

September 2024

1

2

Globaal beeld van de uitkomst van de participatie activiteiten .........................................................4 Inleiding ........................................................................................................................................5 Communicatie- en participatiestrategie .........................................................................................5 Waarom in gesprek ........................................................................................................................5 Waarover in gesprek ......................................................................................................................5 Hoe in gesprek en met wie .............................................................................................................6 Gesprekken met inwoners op straat............................................................................................6 Groepsgesprekken met basisschoolleerlingen ............................................................................6 Groepsgesprek met jongeren ......................................................................................................7 Online enquête op de gemeentelijke website voor inwoners ........................................................7 Bijeenkomsten met ondernemers en maatschappelijke organisaties

...........................................7 Werksessies met ambtelijk kernteam, projectteam, college en gemeenteraad/ commissie ...........7 Samenvatting resultaten gesprekken ..............................................................................................8 Samenvatting resultaten gesprekken met inwoners op straat .......................................................8 Samenvatting resultaten groepsgesprekken met basisschoolleerlingen .......................................8 Samenvatting resultaten groepsgesprek met jongeren .................................................................9 Samenvatting resultaten online enquête op de gemeentelijke website voor inwoners ...................9 Samenvatting resultaten bijeenkomsten met ondernemers en maatschappelijke organisaties ......9 Samenvatting resultaten werksessie gemeenteraad 26 juni .........................................................9 Samenvatting resultaten raadpleeggesprek Commissie Wonen, Ruimte, Groen (WRG) 5 september ...............................................................................................................................10 Terugkoppeling resultaten participatie..........................................................................................11 Opvolging resultaten

participatie..................................................................................................11 Bijlagen .......................................................................................................................................12 Bijlage 1 Resultaten gesprekken met inwoners op straat ............................................................13 Bijlage 2 Resultaten groepsgesprekken met basisschoolleerlingen ............................................18 Bijlage 2a Hoe kinderen Voorschoten zien .............................................................................19 Bijlage 3 Resultaten groepsgesprek met jongeren ......................................................................20 Bijlage 4 Resultaten online enquête op de gemeentelijke website voor inwoners .........................21 Bijlage 5 Resultaten bijeenkomsten met ondernemers en maatschappelijke organisaties ...........23 Gespreksverslag Participatiegroep Bouwen en Wonen Omgevingsvisie Voorschoten 2040 ......27 Impressie DuurzaamheidstafelPlus Omgevingsvisie Voorschoten 2040 ..................................31 Notitie Vrienden van Voorschoten .........................................................................................35 Notitie Bomenbond Rijnland .................................................................................................40 Notitie

Duurzaamheidstafel ..................................................................................................42 Bijlage 6 Overzicht gesprekspartners ........................................................................................50

3

Globaal beeld van de uitkomst van de participatie activiteiten Voor het vaststellen van de kernkwaliteiten kansen en uitdagingen en ambities voor de toekomst van Voorschoten heeft van mei tot en met september 2024 een participatieproces plaatsgevonden. Met dit participatieproces willen we zoveel mogelijk mensen uit de Voorschotense samenleving de kans te geven mee te denken over de toekomst van Voorschoten. Een prettig woondorp in een groene omgeving met een betrokken samenleving en een aantrekkelijk centrum. Dat is het algemene beeld van Voorschoten dat vanuit de participatie ontstaat. Er is in de samenleving een grote tevredenheid over Voorschoten. Deze tevredenheid geeft ook de richting aan voor de belangrijkste opgave voor de toekomstige ontwikkeling van Voorschoten: zorgen dat Voorschoten ook in de toekomst een prettig dorp blijft. Met name de kleinschaligheid, het ‘dorpse’ karakter en het prettige groene leefklimaat worden genoemd als kwaliteiten die beschermd en behouden moeten blijven. De tevredenheid over Voorschoten en de wens de huidige kwaliteiten te behouden betekenen niet dat er geen uitdagingen voor de toekomst worden gezien. De belangrijkste uitdaging, die breed wordt gedragen, is de zorg voor voldoende woningen voor de groepen waarvoor op dit moment de tekorten het grootst zijn: jongeren, starters, jonge gezinnen en senioren.

Er lijkt een brede overeenstemming te bestaan over het belang van ‘groen’ voor de leef kwaliteit van Voorschoten. Dit belang wordt vanuit verschillende invalshoeken gezien: vanuit klimaatadaptatie (tegengaan hittestress, voorkomen wateroverlast en -tekort), vanuit de bijdrage aan biodiversiteit, vanuit een gezonde levensstijl en uitnodigen tot bewegen. Tegelijkertijd is er spanning tussen behoud van groen en de ontwikkeling van andere functies (met name woningbouw). Daarbij is het belangrijk om vooral te zorgen voor kwalitatief hoogwaardig groen. Er moet voldoende ruimte blijven (met passende kwaliteit) voor ondernemers in Voorschoten. Op de bedrijventerreinen, maar ook in het centrum. Daarbij wordt het belang van een gezond ondernemersklimaat ook gezien in het licht van een sterke gemeenschap. Ondernemers dragen bijvoorbeeld ook bij aan ondersteuning van het verenigingsleven. Juist dit verenigingsleven (zowel op het gebied als op het gebied van cultuur) is een belangrijke pijler van de dorpse kwaliteit van Voorschoten. Het centrum wordt door veel inwoners gewaardeerd en belangrijk geacht als ontmoetingsplek. Daarmee zien Voorschotenaren een belangrijke opgave om het centrum levendig te houden met aantrekkelijke winkelvoorzieningen, horeca en culturele voorzieningen.

De ambities uit de Ontwikkelvisie Centrum worden onderschreven en zouden in de Omgevingsvisie moeten worden omarmd. Met name jongeren willen dat er aandacht komt voor uitgaansmogelijkheden voor jongeren in Voorschoten. De bereikbaarheid van Voorschoten is een thema dat veelvuldig is genoemd in de participatie. Met name in de spits laat de bereikbaarheid te wensen over en er wordt aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid. De compacte schaal van Voorschoten lijkt een goede uitgangspositie voor het stimuleren van wandelen en fietsen. De OV-ontsluiting (met 2 stations en buslijnen) zou beter benut kunnen worden.

4

Inleiding Dit participatieverslag geeft een overzicht van hoe alle relevante belanghebbenden betrokken zijn bij het participatieproces, wat de resultaten van de participatieactiviteiten zijn en op welke manier terugkoppeling heeft plaatsgevonden met participanten. Via diverse kanalen en de inzet van een mix van middelen heeft iedereen gelegenheid gehad om deel te nemen aan een bijeenkomst of te reageren via online-kanalen en had men toegang tot relevante informatie over de Omgevingsvisie Voorschoten 2040.

Communicatie- en participatiestrategie Om iedereen te bereiken en uit te nodigen, zijn er verschillende soorten van betrokkenheid gefaciliteerd. Iedereen die mee wil doen, op zoek is naar kennis, kennis en ervaringen heeft, het steunt, ervan profiteert, actief betrokken is, weerstand biedt of zich gepasseerd voelt, deed en doet er evenveel toe.

Waarom in gesprek Participatie is een belangrijke pijler onder de Omgevingswet. Vroegtijdig betrekken van de omgeving zorgt ervoor dat verschillende perspectieven, kennis en creativiteit snel op tafel komen. Zo zorgt participatie voor meer draagvlak en kwalitatief betere besluiten. De Omgevingswet schrijft niet voor hoe de participatie moet plaatsvinden. Dat mag de gemeente zelf bepalen. Wel geldt een motiveringsplicht. Dit betekent dat de gemeente bij vaststelling van de Omgevingsvisie aangeeft hoe inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn betrokken bij de voorbereiding van het Ambitiedocument en wat de resultaten daarvan zijn. In het participatiebeleid is opgenomen dat er bij de start van een project door de raad wordt vastgesteld op welke wijze participatie wordt toegepast en dat er wordt vastgelegd: wat het doel van participatie is, de beïnvloedingruimte, kaders voor participatie, de wijze van communicatie, de planning en de waarborging van de democratische waarden. Niveau van participatie voor externe participanten was ‘raadplegen’ en in mindere mate ‘adviseren’. Ambtelijk was er ruimte voor ‘adviseren en coproduceren’. Bij het opstellen van de Omgevingsvisie staan de gebruikers van de Voorschotense leefomgeving centraal. Zij weten wat belangrijke waarden van Voorschoten zijn, nu en voor de toekomst.

Het doel van de participatie was om te inspireren en activeren om mee te werken aan de Omgevingsvisie; iedereen de kans te geven mee te kunnen doen; met elkaar in gesprek te gaan en elkaars belangen te begrijpen; bijdragen ophalen voor kwalitatief resultaat; om ook de stem van de minderheid een plek te geven; draagvlak voor keuzes te creëren. De resultaten werden geïnventariseerd en meegenomen in het vormgeven van de ambities en wensen voor de toekomst van Voorschoten.

Waarover in gesprek Met inwoners is in gesprek gegaan over de vragen: -

5

Hoe tevreden woont u in Voorschoten? Waardoor woont u tevreden in Voorschoten? Wat zou u graag verbeterd willen zien in Voorschoten?

-

Wat is het belangrijkste waar in de toekomst aandacht aan besteed moet worden in Voorschoten? Wat is uw lievelingsplek? Waarom is dit uw lievelingsplek?

Met maatschappelijke organisaties is in gesprek gegaan over de vragen: -

Wat het belang is van de Omgevingsvisie Voorschoten 2040? Hoe we deze uitwerken en op welke wijze we de Voorschotense samenleving daarbij willen betrekken? Welke toekomstige opgaven we zien voor Voorschoten op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid?

Hoe in gesprek en met wie Er is gekozen voor verschillende gespreksvormen: -

Gesprekken met inwoners op straat Groepsgesprekken met basisschoolleerlingen Groepsgesprek met jongeren Online enquête op gemeentelijke website Bijeenkomsten met stakeholders: ondernemers en maatschappelijke organisaties Werksessies met intern projectteam, college en gemeenteraad

De uitnodiging om mee te praten, mee te denken is zo ruim mogelijk verspreid via: -

Advertentie in de Voorschotense krant Artikel in de Voorschotense krant Nieuwsbericht op de gemeentelijke website www.voorschoten.nl Pagina op de gemeentelijke website www.voorschoten.nl/omgevingsvisie-2040 Sociale media (gericht op de bewoners van Voorschoten) E-mail (gericht op maatschappelijke groepen in Voorschoten) Vertegenwoordigers van stakeholders zijn direct benaderd met een persoonlijke uitnodiging Posters

Gesprekken met inwoners op straat De Omgevingsvisie Voorschoten 2040 is relevant voor alle inwoners. Daarom hebben medewerkers van de gemeente in mei en juni op 9 doordeweekse dagen en in het weekend op 6 verschillende locaties (Schoolstraat, Markt, Noord-Hofland, Beethovenlaan, Station, Voetbalclub V’97) met inwoners gesproken. Met 116 inwoners in de leeftijd van 11 – 92 jaar is over hun wensen voor Voorschoten in de toekomst gesproken. Door middel van 6 vragen op een enquête kaartje zijn de medewerkers in gesprek gegaan. Als mensen geen tijd hadden om in gesprek te gaan konden ze het enquête kaartje meenemen om later zelf in te vullen. Ook zijn er enquête kaartjes achtergelaten bij verschillende winkels op verschillende locaties in Voorschoten om in te vullen. Op het enquête kaartje stond ook een QR-code waar mensen de enquête online konden invullen en meer informatie konden lezen op een pagina met alle informatie over de Omgevingsvisie Voorschoten 2040 op de website van de gemeente. Via het e-mailadres toekomst@voorschoten.nl konden mensen hun mening geven en of vragen stellen.

Groepsgesprekken met basisschoolleerlingen Begin dit jaar hebben bassischolen een bezoek gebracht aan het gemeentehuis om meer te leren over Democracity. Naar aanleiding van dit bezoek hebben medewerkers van de gemeente op 14, 23, 30 mei gesproken met kinderen van groep 7/8 van basisscholen De Vink, De Regenboog, Het Kompas en Nutsbasisschool over de Omgevingsvisie Voorschoten 2040. Met de vraag: “Als je kijkt naar de toekomst van Voorschoten, wat is dan belangrijk als je denkt aan verkeer, duurzaamheid,

6

wonen, winkels en spelen?” Met 85 leerlingen in de leeftijd van 11, 12 en 13 jaar is het gesprek gevoerd.

Groepsgesprek met jongeren Op 20 juni is gesproken met de Jongerenaard van Voorschoten. Centrale vraag voor de avond: “Wat voor Voorschoten willen we zijn in 2040 en welke ambities en opgaven hangen daarmee samen?” Vanuit de samenhangende aanpak van grote opgaven voor de Omgevingsvisie als klimaatadaptatie, energietransitie, woningbouw opgave, economische ontwikkeling, biodiversiteit, demografische ontwikkeling, cultuur en sporten is de verbinding gelegd met aansluitende onderwerpen – klimaat, wonen, cultuur en sport – uit het rapport van de Jongerenraad (feb. 2024).

Online enquête op de gemeentelijke website voor inwoners Inwoners waren in de gelegenheid om via een enquête op de gemeentelijke website www.voorschoten.nl/omgevingsvisie-2040 online hun reactie te geven op de vragen. Van 13 mei tot 14 juni kon de enquête ingevuld worden. Daar hebben 315 inwoners gebruik van gemaakt.

Bijeenkomsten met ondernemers en maatschappelijke organisaties Op basis van 3 thema’s is het gesprek gevoerd met bijbehorende uitdagingen, ambities en opgaven: 1. Een groen parkachtige gemeente met een rijke historie. 2. Een gezond woondorp met een betrokken samenleving. 3. Een welvarend dorp met grote steden dichtbij. Op 22 mei is gesproken met de Werkgroep Mobiliteit, op 29 mei met de Participatiegroep Bouwen en Wonen, op 24 juni met Haagse Vogelbescherming, Zuid Hollands Landschap, Erfgoedvereniging Heemschut, Voorschoten duurzaam, Zon op Voorschoten, Fietsersbond Voorschoten, Vrienden van Voorschoten, Bomenbond Rijnland, Coöperatie De Groene Klaver, Duurzaamheidstafel, Werkgroep Infrarood, Krimwijkvereniging en EBS OV. Met belanghebbenden is gesproken over de toekomstige opgaven voor Voorschoten op het gebied van mobiliteit, wonen en duurzaamheid. Het doel van de avonden was om actief met de deelnemers in gesprek te gaan over de vraag: Wat voor dorp wil Voorschoten in de toekomst zijn en hoe kunnen we die toekomst samen bereiken? We zijn in gesprek gegaan over wat de belangrijke onderwerpen zijn die in de visie moeten worden uitgewerkt. De resultaten van de gesprekken zijn per e-mail gedeeld en de reacties daar waar mogelijk verwerkt. Op 17 september is met ondernemers, zorg en welzijn organisaties en alle eerdere groepen gesproken.

Hier zijn de opbrengsten tot nu toe gedeeld en is een stap gemaakt naar hoe we met deze ambities verder kunnen bouwen aan de toekomst van Voorschoten. In totaal is er met 37 organisaties en 51 mensen gesproken.

Werksessies met ambtelijk kernteam, projectteam, college en gemeenteraad/ commissie Op frequente basis wordt gesproken met collega’s die zitting hebben in het kernteam dat beslist en meedenkt over de grote lijnen, met collega’s in het projectteam en de leden van het college. We nemen ze mee door middel van gesprekken, presentaties en werksessies. Op 26 juni is de gemeenteraad tijdens een werksessie meegenomen in de uitdagingen, ambities en opgaven. Tijdens deze raadsbijeenkomst hebben we de opgaven en ambities besproken aan de hand van drie thema’s: 1. een groene, parkachtige gemeente met een rijke historie, 2. een gezond woondorp met een betrokken samenleving, 3. een welvarend dorp met grote steden nabij. Op 5 september is de Commissie Wonen, Ruimte en Groen (WRG) bijgepraat in een raadpleeggesprek. Hier hebben de leden vragen kunnen stellen, om verduidelijking kunnen vragen en voorstellen gedaan ter verbetering.

7

Samenvatting resultaten gesprekken Met zowel de gesprekken op straat met inwoners, met kinderen, met jongeren, met ondernemers en met maatschappelijke organisaties als de online enquête voor inwoners zijn we in staat geweest relevante informatie op te halen voor deze fase van de Omgevingsvisie Voorschoten 2040, de ambities en opgaven. Ook geven de resultaten handvatten voor toekomstige communicatie- en participatieactiviteiten met de Voorschotense samenleving. Er is een veelheid aan reacties van belanghebbenden.

Samenvatting resultaten gesprekken met inwoners op straat Als medewerkers van de gemeente hebben we geïnformeerd, geluisterd en zijn we in gesprek gegaan met inwoners. Op de enquête kaartjes stonden 6 vragen: 1. Hoe tevreden woont u in Voorschoten? Van de keuzemogelijkheden op de vraag gaf het merendeel van de inwoners die we spraken aan tevreden (56 personen) tot zeer tevreden (53 personen) te wonen in Voorschoten. Een enkeling was neutraal (1 persoon) tot ontevreden (2 personen). 2. Waardoor woont u tevreden in Voorschoten? Van de keuzemogelijkheden op deze vraag gaven 45 inwoners die we spraken aan door het vele groen prettig te wonen in Voorschoten; snelle bereikbaarheid van steden in de buurt (36 personen); prettige woonomgeving (56 personen); goede voorzieningen (31 personen). 3. Wat zou u graag verbeterd willen zien in Voorschoten? Van de keuzemogelijkheden op deze vraag gaven 15 inwoners die we spraken aan meer groen (9 personen) te willen in Voorschoten; betere infra (15 personen); meer woningen (32 personen); meer voorzieningen (4 personen). 4. Wat is het belangrijkste waar in de toekomst aandacht aan besteed moet worden in Voorschoten? Van de keuzemogelijkheden op deze vraag gaven 26 inwoners aan in de toekomst meer aandacht te willen voor het klimaat; energie (15 personen); wonen (33 personen); mobiliteit (9 personen). 5. Wat is uw lievelingsplek? Zie bijlage 6.

Waarom is dit uw lievelingsplek? Zie bijlage

Samenvatting resultaten groepsgesprekken met basisschoolleerlingen De volgende onderwerpen zijn met de kinderen besproken: Verkeer: Meer ruimte voor de fiets, helpt om meer te fietsen. Auto’s moeten zachter rijden. Een fietspad waar ook auto’s mogen rijden is vaak nu niet veilig. Op sommige plekken moeite met oversteken. Duurzaamheid: Meer laadpalen, parkeren onder de grond. Ruimte niet ten koste van bomen, natuur, zuurstof. Iedereen moet een elektrische auto kunnen kopen. Standaard bij alle nieuwe huizen dakpannen met zonnecellen. Kun je ook meteen je auto opladen. Groene daken op flats, die ruimte is nu ongebruikt. Wonen: Huizen of groen. Als je alles volbouwt doe je het voor niks want dan wil niemand er wonen. Boven winkels huizen bouwen. Iets kleinere huizen, misschien hoger. Winkels: Graag een Action, een Zara, een Sephora, een Intersport en game winkel. Intratuin wordt gemist.

8

Spelen: Er moet meer te doen zijn. Meer speeltuinen voor oudere kinderen (lees: groep 8). Leuke overdekte hangplekken, bijvoorbeeld een grote schommel. Tijdens de gesprekken hebben we de kinderen gevraagd een tekening te maken hoe Voorschoten er in 2040 volgens hen uit moet zien. Wat is dan belangrijk als je denkt aan verkeer, duurzaamheid, wonen, winkels en spelen?

Samenvatting resultaten groepsgesprek met jongeren Voorschoten is ook voor jongeren een prettig dorp om in te wonen. Het is gezellig en iedereen kent elkaar. De belangrijkste opgave voor jongeren in Voorschoten is het realiseren van betaalbare (starters)woningen. Een andere belangrijke opgave is het verbeteren van de sportfaciliteiten. Veel voorzieningen zijn erg verouderd en voldoen niet meer aan de eisen. Nog een opgave is het bieden van voorzieningen: horeca, uitgaansgelegenheden en winkels. Op dit moment is er voor jongeren weinig te beleven. Als je wilt uitgaan ben je al gauw aangewezen op Leiden.

Samenvatting resultaten online enquête op de gemeentelijke website voor inwoners 1. Hoe tevreden woont u in Voorschoten Zeer tevreden:30,3% Tevreden:56,3% Neutraal:10,5% Ontevreden:2,4% Zeer ontevreden:0,5% 2. Waardoor woont u tevreden in Voorschoten? Veel groen:68,9% Snelle bereikbaarheid steden:60,6% Prettige woonomgeving:76% Goede voorzieningen:57,6% 3. Wat zou u graag verbeterd willen zien in Voorschoten? Meer groen:41% Betere infra:21,9% Meer woningen:36,2% Meer voorzieningen:13,2% 4. Wat is het belangrijkste waar in de toekomst aandacht aan besteed moet worden in Voorschoten? Klimaat:22,9% Energie:7,2% Wonen:45,8% Mobiliteit:6,9%

Samenvatting resultaten bijeenkomsten met ondernemers en maatschappelijke organisaties Er is al een brede blik vanuit de gemeente vanuit bestaand beleid voor klimaatadaptatie, de woonvisie, de ontwikkelingsvisie centrum, warmte/energie beleid en sociaal beleid. Intensievere bebouwing en bewoning in het dorp: dus de grote parkeerterreinen (die gelukkig in handen van de gemeente zijn) gebruiken voor woningbouw en groen, met minder auto's, en die onder de grond. Dat geeft meer mensen in het centrum, meer dynamiek, meer draagvlak voor winkels, horeca, voorzieningen. Belangrijk om in de visie echt keuzes te maken en ook vanuit die keuzes aan de slag te gaan. Dat vraagt om een goede uitvoeringsparagraaf en ook om doelstellingen die meetbaar zijn, waarop gestuurd kan worden.

Samenvatting resultaten werksessie gemeenteraad 26 juni Op 26 juni is de gemeenteraad tijdens een werksessie meegenomen in de uitdagingen, ambities en opgaven. Tijdens deze raadsbijeenkomst hebben we de opgaven en ambities besproken aan de hand

9

van drie thema’s: 1. een groene, parkachtige gemeente met een rijke historie, 2. een gezond woondorp met een betrokken samenleving, 3. een welvarend dorp met grote steden nabij. Een groene, parkachtige gemeente met een rijke historie: het belang van groen in de gemeente en de kwaliteit die het biedt, heb aandacht voor het rioolstelsel en het watersysteem. Recreatie beter beheersen. Een gezond woondorp met een betrokken samenleving: wat is een ‘rijk’ verenigingsleven, laagbouw, op gang brengen doorstroming, niet alleen bouwen, ook ombouwen. Een welvarend dorp met grote steden nabij: (forenzen) dorp, inzet op de economie t.a.v. voorzieningenniveau en niet zo zeer het creëren van werkgelegenheid. Stimuleren wandelen en fietsen door betere (veiliger en comfortabeler) fiets- en wandelroutes.

Samenvatting resultaten raadpleeggesprek Commissie Wonen, Ruimte, Groen (WRG) 5 september Op 5 september is de Commissie Wonen, Ruimte en Groen (WRG) bijgepraat in een raadpleeggesprek. Hier hebben de leden vragen kunnen stellen, om verduidelijking kunnen vragen en voorstellen gedaan ter verbetering op: 1. Zijn er kernkwaliteiten, kansen & uitdagingen en/of ambities die van belang zijn voor de toekomst van Voorschoten 2040 die u mist? 2. Zijn er kernkwaliteiten, kansen & uitdagingen en/of ambities waarvan u vindt dat deze ten onrechte zijn opgenomen? 3. Kunt u prioriteiten aangeven in de kernkwaliteiten, kansen & uitdagingen en/of ambities? De opmerkingen die gemaakt zijn gaan voornamelijk over wonen, voorzieningen, Voorschoten moet een zelfstandig dorp blijven, condities voor jongeren, betaalbare woningen en de hoogte in bouwen. Centrum moet aantrekkelijk blijven. Bedrijvigheid moet passen bij de schaal van het centrum.

10

Terugkoppeling resultaten participatie Op 17 september is een bijeenkomst geweest voor alle organisaties die tot nu toe betrokken zijn. En nieuwe niet eerder gesproken organisaties. Hier hebben we teruggekeken; welke ambities zijn opgehaald en we hebben vooruitgekeken; concretiseren ambities. Breng ouderen en jongeren bij elkaar. Dit zorgt voor meer sociale verbinding. Meer buurthuizen. Maak het aantrekkelijk om te lopen, auto hoeft niet de hele dag op één plek te staan. Wees concreet in de energietransitie; in 2040 60% van het gas af. Erfgoed vindt iedereen belangrijk maar er zijn te weinig mensen die zich hier hard voor maken. Kerken die brede activiteiten organiseren. Geldt ook voor de bibliotheek. Hoeveel bomen heb je nodig voor verkoeling. Vitaal, toekomstbestendig centrum, bestaansrecht ondernemers, bruisende economie. Balans in demografie, verjongen. Ga de hoogte in met bouwen. Verengingsleven is een pijler in Voorschoten maar ook hier, te weinig vrijwilligers voor in besturen. Per e-mail heeft iedereen een samenvatting van de avond ontvangen. Op 3 oktober staat een bijeenkomst gepland waar alle inwoners geïnformeerd worden over de ambities die tot nu toe zijn opgehaald en om samen te kijken hoe we deze ambities kunnen concretiseren.

Het verslag van de avond komt te staan op de gemeentelijke website, de sociale mediakanalen van de gemeente, een bericht in de Voorschotense krant en een e-mail met een link naar de website.

Opvolging resultaten participatie De input opgehaald uit de enquête en de gesprekken zijn daar waar mogelijk verwerkt en meegenomen in het Ambitiedocument Omgevingsvisie Voorschoten 2040. Het Ambitiedocument is de 1e fase van het opstellen van de Omgevingsvisie Voorschoten 2040. Deze fase draait om het vaststellen van ambities en opgaven. De opgaven laten zien welke uitdagingen op de gemeente afkomen. De ambities zijn ons streven. Waar we aan willen werken voor een leefbare toekomst van Voorschoten en haar inwoners. In de volgende fase worden de stakeholders opnieuw gevraagd naar hun inbreng. Ter lering voor de volgende fases is belangrijk mee te nemen dat de druk op het proces groot wordt gevonden. Belangrijk dat gesprekspartners tijd blijven houden om te kunnen reageren op resultaten van gevoerde gesprekken. Om zo samen zorg te dragen om tot een goede Omgevingsvisie voor Voorschoten te komen. Dit is een punt van aandacht.

11

Bijlagen

12

Bijlage 1 Resultaten gesprekken met inwoners op straat Voorbeeld enquête kaartje

13

14

15

16

Lievelingsplekken inwoners

17

Bijlage 2 Resultaten groepsgesprekken met basisschoolleerlingen Gespreksverslag Nutsbasisschool Minder auto’s en langzamer rijden. Veiligere fietspaden. Auto fietspad vaak nu niet veilig. Meer groen. Op daken van scholen zonnepanelen. Meer laadpalen. Meer groene energie in huizen. Windenergie in de weilanden. Maken wel weer veel lawaai. Heel graag een shoppingmall in de winkelstraat met een Zara en Sephora. En een McDonalds met zonnepanelen op het dak. Meer speeltuinen en repareren van half kapotte speeltuinen. Museum en minigolf is leuk in Voorschoten. Jammer dat de Intratuin weg is. Gespreksverslag Het Kompas Meer fietsen en auto’s meer elektrisch, moet dan wel groene stroom zijn en niet uit fossiele brandstoffen. Meer bomen en planten voor schonere lucht. Groene daken op flats, die ruimte is nu ongebruikt. Flats in Noord-Hofland zijn saai en grijs die zouden wel wat fleuriger mogen. Woningbouw niet ten koste van boerderijen, dan maar meer hoogbouw. Huizen maken in gebouwen die toch leeg staan. Als er te weinig ruimte voor is dan oorlog met Leiden en land inpikken. Weinig winkels en weinig voor kinderkleding. Er zijn veel kleine saaie speeltuinen, deze moeten leuker/ spannender. Voorschoten is een fijn dorp met zwembad theater winkels. Gespreksverslag De Vink Er wordt soms veel te hard gereden. Elektrische auto’s stil en gevaarlijk. Meer snelle laadpalen.

Anders half om half met auto/fiets. Klimaat is belangrijk voor de mens. Voorschoten is een prima plek om te wonen. Fijn dorp. Rustig, aardige mensen. Boven winkels huizen bouwen. Iets kleinere huizen, misschien hoger. Alleenstaande mensen in grote huizen kunnen ergens anders heen. Hier kan weer een gezin in wonen. Meer kledingwinkels. Soms vervelende jongeren bij de Jumbo. Wel graag leukere speeltuinen. Wat er gemist wordt: een moskee, creatieve cursussen, ziekenhuis, atletiekbaan, middelbare school, leuke activiteiten zoals bowlen, muurschilderingen, basketbalvereniging, speelplaatsen voor oudere kinderen (lees: groep 8), school voor vluchtelingenkinderen. Gespreksverslag De Regenboog Groep 7 Apart fietspad voor wielrenners. Gaan veel te hard. Snellere fietsen apart, is niet altijd ruimte voor. Minder auto’s qua uitstoot. Meer fietsen en elektrische auto’s. Meer laadpalen, parkeren onder de grond. Ruimte niet ten koste van bomen, natuur, zuurstof. Moet wel groene ruimte blijven. Niet alles volbouwen. Meisje wil in de buurt blijven wonen later als ze groot is. Gezellig. De Intertoys, Intersport, Jamin, Mediamarkt en Action worden nu gemist. Speeltuin bij nieuwe wijk. Er is genoeg plek om te sporten. Wel mogen er meer losse voetbalveldjes komen. Leuke plekken in Voorschoten: V’97, bibliotheek, Moments IJssalon. Stom: Aldi.

Groep 8 Meer ruimte voor de fiets, helpt om meer te fietsen. Auto’s moeten zachter rijden. Meer laadpalen. Elektrische auto’s maken geen geluid. Is gevaarlijk. Brommers op het fietspad zijn wel heel erg. Meer fietspaden. Park is belangrijk, ook voor andere kinderen. Meer elektrische auto’s en meer op de fiets. Iedereen moet een elektrische auto kunnen kopen. Standaard bij alle nieuwe huizen dakpannen met zonnecellen. Kun je ook meteen je auto opladen. Meer regenwater opvangen zodat je geen water te kort komt in de zomer. Benzineauto’s ombouwen naar elektrisch. Windmolens verstoren de vogels en maken herrie. Dus molens op zee of in weilanden. Huizen of groen. Als je alles volbouwt doe je het voor niks want dan wil niemand er wonen. Graag een Action en een Sephora. Er moet meer te doen zijn. Meer speeltuinen voor oudere kinderen (lees: groep 8). Leuke overdekte hangplekken, bijvoorbeeld een grote schommel. Nieuwere sportzaal, Vliethorst is oud. Lievelingsplek; Hoogvliet. Graag een Kindergemeenteraad.

18

Bijlage 2a Hoe kinderen Voorschoten zien Tijdens de gesprekken hebben we de kinderen gevraagd een tekening te maken hoe Voorschoten er in 2040 volgens hen uit moet zien. Wat is dan belangrijk als je denkt aan verkeer, duurzaamheid, wonen, winkels en spelen?

19

Bijlage 3 Resultaten groepsgesprek met jongeren Gespreksverslag jongeren Omgevingsvisie Voorschoten 2040 Datum: 20 juni 2024 Aanwezig: Miguel Boersma (Jongerenraad), Yenthe Jansen (lid GroenLinks Voorschoten), Sindy van Leeuwen, Annemarie de Graaff, Lennert Langerak (gemeente Voorschoten) -------------------------------------------------------------------------------------------------------------Centrale vraag voor de avond: “Wat voor Voorschoten willen we zijn in 2040 en welke ambities en opgaven hangen daarmee samen?”. Voorschoten is ook voor jongeren een prettig dorp om in te wonen. Het is gezellig en iedereen kent elkaar. Betaalbare (starters)woningen De belangrijkste opgave voor jongeren in Voorschoten is het realiseren van betaalbare (starters)woningen. Op dit moment zijn er geen betaalbare appartementen waardoor jongeren vaak, gedwongen, thuis moeten blijven wonen. Of woonruimte buiten Voorschoten moeten vinden. In de Omgevingsvisie moet helderheid komen wanneer, op welke plekken en hoeveel betaalbare woningen gerealiseerd zouden kunnen worden. Omgekeerd gaat er dan minder ruimte zijn voor het realiseren van dure woningen. Verbeteren sportfaciliteiten Een andere belangrijke opgave is het verbeteren van de sportfaciliteiten. Veel voorzieningen zijn erg verouderd en voldoen niet meer aan de eisen.

De sportvoorzieningen (en sportverenigingen) zouden veel meer kunnen worden gezien als een boegbeeld voor Voorschoten. Goede sportvoorzieningen kunnen voor een belangrijk deel bijdragen aan de aantrekkelijkheid van Voorschoten als dorp om te wonen en werken. Voorzieningen Nog een opgave is het bieden van voorzieningen: horeca (uitgaansgelegenheden en winkels). Op dit moment is er voor jongeren weinig te beleven. Als je wilt uitgaan ben je al gauw aangewezen op Leiden. Terwijl de behoefte er onder jongeren echt is om uit te kunnen in Voorschoten. Hier profiteert de horeca weer van. Jongeren geven veel geld uit tijdens het uitgaan. Laat daarbij ruimte voor jongeren om zich te ontplooien door zelf feesten of evenementen te organiseren. Het huidige cultureel centrum is erg gericht op ouderen. In het nieuwe centrum moet in de programmering meer aandacht zijn voor jongeren. Met af en toe een feest. Overige aandachtspunten Een thema dat vaak wordt genoemd is verduurzaming van bijvoorbeeld woningen en klimaatopgaven zoals het tegengaan van hittestress en/of wateroverlast. Hoewel belangrijke onderwerpen ligt dit meer op het terrein van andere overheden dan op het terrein van de gemeente. Banen en werkgelegenheid houdt veel jongeren niet bezig. De meesten zitten nog op school of zijn aan het studeren. Hoogstens zijn jongeren op zoek naar bijbaantjes en daarin is voldoende aanbod.

Groen is er genoeg in Voorschoten. In het dorp zijn veel parkjes en speelveldjes. Vlietland en het groene gebied van Wassenaar zijn dichtbij. De gemeente zou meer en gerichter met jongeren in contact moeten zijn. Sluit aan bij communicatiekanalen van jongeren. Een onderdeel van de gemeentewebsite met specifieke informatie voor jongeren. Vertel waar je mee bezig bent, betrek jongeren meer.

20

Bijlage 4 Resultaten online enquête op de gemeentelijke website voor inwoners

21

22

Bijlage 5 Resultaten bijeenkomsten met ondernemers en maatschappelijke organisaties -

-

-

Participatiegroep Bouwen en Wonen; DuurzaamheidstafelPlus (Haagse Vogelbescherming, Zuid Hollands Landschap, Erfgoedvereniging Heemschut,

Voorschoten duurzaam, Zon op Voorschoten, Fietsersbond Voorschoten, Coöperatie De Groene Klaver, Duurzaamheidstafel, Werkgroep Infrarood, Vrienden van Voorschoten, Bomenbond Rijnland, Krimwijkvereniging, EBS OV); Vrienden van Voorschoten; Bomenbond Rijnland; Ondernemers.

Op basis van 3 thema’s is het gesprek gevoerd met bijbehorende uitdagingen, ambities en opgaven: 1. Een groen parkachtige gemeente met een rijke historie 2. Een gezond woondorp met een betrokken samenleving 3. Een welvarend dorp met grote steden dichtbij

23

24

25

26

Gespreksverslag Participatiegroep Bouwen en Wonen Omgevingsvisie Voorschoten 2040 Datum: 28 mei 2024 Aanwezig: deelnemers Participatiegroep Bouwen en Wonen -------------------------------------------------------------------------------------------------------------Opzet van het gesprek is het bespreken van de bedoeling en de aanpak van de Omgevingsvisie Voorschoten. Daaropvolgend een discussie over uitdagingen, ambities en opgaven voor Voorschoten in 2040. Deel 1: Bedoeling en aanpak van de Omgevingsvisie Voorschoten 2040 Er is gesproken over de plek van de Omgevingsvisie binnen de Omgevingswet. De mogelijkheden die de visie biedt om vanuit een integrale aanpak regie te voeren op de ruimtelijke ontwikkeling van Voorschoten. Onderwerpen die aan de orde kwamen: -

-

-

-

Belangrijk om helder te definiëren waar de Omgevingsvisie zich op richt. Welke elementen maken deel uit van ‘de omgeving’ en welke uitspraken kunnen daarover in de visie worden gedaan. Zorg voor een participatieproces waarin de verschillende groepen uit de maatschappij daadwerkelijk worden bereikt en de mogelijkheid hebben om hun inbreng te leveren. Juist ook groepen die minder geneigd zijn om informatieavonden te bezoeken, zouden actief moeten worden benaderd. Er is twijfel of de enquête die bij de start van het proces is uitgezet, veel bruikbare opbrengst zal leveren. De vragen lijken wat algemeen en toevallig. Daarbij is het ook de vraag in hoeverre deze een representatief beeld van de mening onder de bevolking oplevert. Om te zorgen dat de visie daadwerkelijk betekenis krijgt voor de gemeente, is het belangrijk dat de visie daadwerkelijk richting geeft en dat er duidelijke keuzes gemaakt worden. Niet alles zal overal tegelijk kunnen.

Deel 2: Discussie over uitdagingen, ambities en opgaven voor Voorschoten in 2040 Vanwege uitgebreide gesprekken over de bedoeling en de aanpak van de Omgevingsvisie bleef er te weinig tijd over voor discussie over de uitdagingen, ambities en opgaven. Per e-mail zijn de posters met de thema’s gestuurd waar de deelnemers hun reactie op konden geven. Hieronder een overzicht van deze reacties. Reactie deelnemer: “Ik vind de 3 posters al heel prima! De gemeente heeft breed gewinkeld in bestaand beleid voor klimaatadaptatie, de woonvisie, de ontwikkelingsvisie centrum, warmte/energie beleid, sociaal beleid, en dan mis ik vast nog een paar terreinen. Vanuit ons groepje W&B ben ik vooral bezig met (verrassend) woningen. Daar zie ik intensievere bebouwing en bewoning in het dorp: dus de grote parkeerterreinen (die gelukkig in handen van de gemeente zijn) gebruiken voor woningbouw en groen, met minder auto's, en die onder de grond. Dat geeft meer mensen in het centrum, meer dynamiek, meer draagvlak voor winkels, horeca, voorzieningen. Ik schat dat er een paar honderd woningen bij kunnen. En als ik rondkijk in nieuwbouw in Rijnsburg, in Leiden, dan zie ik voorbeelden: leuke nieuwe straatjes en wijkjes, mooi, met afwisseling, met mooie bakstenen. Dat mag ook in meer bouwlagen tot bijv. de hoogte van het kerk dak, ik schat 5 lagen.

In de Omgevingsvisie van Leiden wordt de nieuwe wijk Lammenschans genoemd met net zoveel woningen als in Stevenshof op een vijfde van de oppervlakte. Ik ben tegen hoge flats in het centrum van Voorschoten maar een hogere woningdichtheid dan in een buitenwijk is prima.

27

Dat raakt ook aan energie en warmte (nieuwe woningen gelijk energieneutraal bouwen), aan klimaatadaptatie (veel blauw en groen verwerken in nieuwbouw), aan mobiliteit (parkeren). Nu Leiden betaald parkeren uitbreidt zullen meer automobilisten misschien gaan uitwijken naar Voorschoten. Ik verdenk veel langparkeerders bij de twee NS-stations ervan dat ze gratis parkeren en verder met de trein naar Schiphol en steden als Leiden, A'dam en Den Haag gaan. Ik zou dus een voorstander zijn van betaald parkeren, zeker in de buurt van winkels en de stations. Zoiets werkt als een olievlek: de omliggende buurten krijgen dan meer auto's, dus ook daar wordt betalen nodig. In Leiden kost de eerste auto 61 euro per jaar, een tweede en derde snel meer. Prima. Of is dat te gedetailleerd voor de Omgevingsvisie? Bij NS-station Voorschoten is hopelijk bijzondere bebouwing mogelijk. (Als ik er uit de trein stap ruik ik bij zuidwestenwind de stallen van boer Van Vliet. Dat is dorps thuiskomen midden in de Randstad, heerlijk). Het plan is om op het Stationslaantje een flat met drie lagen 117 sociale huurwoningen neer te zetten. Ik vrees een standaardflat, een doos met galerijen aan de spoorkant.

Zou daar wat speelser en mooiers ook denkbaar zijn: een visitekaartje voor Voorschoten en een genoegen voor zowel bewoners als mensen die erlangs lopen en rijden, en ernaar kijken? Maar misschien is dit te gedetailleerd voor de Omgevingsvisie. In het algemeen zou die wel kunnen zeggen: nieuwbouw moet kwalitatief top zijn, qua ontwerp en aanblik, qua materialen (circulair), qua energie (nul). Tot slot: Voorschoten kent weilanden en parken, beide groen maar zeer verschillend. Zouden die weilanden (helaas veelal leeg, zonder schapen of koeien) niet meer als een park eruit kunnen zien met wandelpaden, afwisselend groen, ook wat bomen, biodiversiteit, met water? Met zo nodig een vergoeding voor de eigenaar/ boer voor het onderhoud aan de natuur? Nu zijn de meeste weilanden alleen kijkgroen. Dat kan veel meer zijn.” Reactie deelnemer: “Met alle nieuwe plannen en visies doet het College en ambtenaren voorkomen dat Voorschoten zwemt in het geld: dat is verre van. Zoals in de bespreking gezegd: ik mis een inventarisatie en discussie/inbreng van de onderwerpen die tot “de Omgevingsvisie” horen. Behoud van enig uniformiteit binnen mijn rijtjes huizen: Uniformiteit in vergunde dakkappellen binnen eenzelfde rijtje woningen. Zelfde kleur; zelfde kozijn indeling zodat omgevingsaanzien uniform en architectuur behoudend blijft. Leiden niet vergelijken met Voorschoten: Leiden is een stad.

Ik mis in het geheel een beleid t.a.v. de ondernemers (anders dan de centrumondernemers). Ik mis beleid voor toegangswegen/bereikbaarheid ondernemers/industrie gebieden. Nieuw aan te brengen parkeerplaatsen aanpassen op de huidige en toekomstige auto breedte. Ik mis een invalidenbeleid en participatie: aanpassingen op stoepen, straten, toegang winkels etc. Behoud van groene buitengebieden. De Veurse weg moesten de kassen weg onder het mom van “groene corridor”. Kassen zijn vervangen door woning bouw. Wees transparant in de daadwerkelijke doelstelling en behoudt het karakter van dit dorp. Uniformiteit in uitvoering van wat Gemeente noemt nieuw “beleid”. Waarom is net nieuw aangelegde oude Leidse weg geen verhoogd parkeren en delen in wijk Adegeest wel? Wat is het nut t.o.v. de kosten veel meer afwegen. Geen grillen van planologen/architecten maar kijk naar de praktische uitvoering in relatie tot het geld wat het kost. Investeren in nieuw groen aanleg is verloren geld als het onderhoud niveau op klasse C blijft waardoor de aanleg binnen de kortste tijd zijn tuin architectuur heeft verloren. Je kan van alles verzinnen maar als er geen Handhavingscapaciteit is, is het zinloos. Nieuwbouw door architecten met flair en creativiteit laten ontwerpen (voorbeeld Allermansgeest).

Betaald parkeren is alleen zinvol als je erop kan handhaven: dus geen betaald parkeren want het jaagt nog meer centrum bezoekers weg naar bv Wassenaar en the Mall waar je gratis parkeert. Weilanden hebben een agrarische bestemming: met vee of gewassen. Dat bepaalt de eigenaar van de Weilanden. Veiligheid krijgt in dit document/visie te weinig aandacht. Terwijl Voorschoten door het niet hebben van een Politiekantoor en onzichtbare BOA’s en Wijkagenten, een hoge graad van criminaliteit heeft. Huur niet overal dure externe bureaus

28

voor in: gebruik burger participatie. Het opleidingsniveau van Voorschoten is hoog. Gebruik die kennis van burgers en brand ze niet af met “schijn burger participatie.” Reactie deelnemer: “Zoals in een separate email die ik naar je stuurde, wilde ik je vragen jouw e-mails ook cc naar alle participatie groep leden (incl. de wethouder) te sturen. Zo wordt de hele groep geïnformeerd over wat eenieder schrijft/vindt waardoor er een open discussie binnen de groep is Zou je je originele email alsnog cc alle leden kunnen sturen. Wat ik helaas in je email mis zijn al onze opmerkingen die wij afgelopen Woensdag als participatie groep al geuit hebben. Of waren onze opmerkingen niet van toegevoegde waarde? Dan mag je dat ook zeggen. In onze participatie groep is er altijd open communicatie. Wat ik in de gehele project aanpak ook mis, is de participatie van alle ondernemers van Voorschoten (niet alleen de centrumondernemers). Zij zullen hun eigen wensen/eisen hebben in wat voor hun “Omgeving” is. Zoals ik afgelopen woensdag al opmerkte: er is nu al door jullie al een enquête onder de bewoners uitgebracht en blijkbaar zijn er in het centrum al bewoners benaderd. Is het dan niet “mosterd na de maaltijd” dat wij Participatie groep nu pas betrokken worden en onze mening gevraagd wordt over de opzet van het project. Dat is zonde van onze tijd.

Ook merkte ik woensdag op dat ik in het project een project definitie van welke elementen “de Omgeving” bevat. Jij liet in je presentatie sheet een kolom zien met elementen die niet te lezen waren (nu als sheet toegevoegd in je email). In de opzet van het project; is het dan niet verstandig om eerst consensus (ook van onze participatiegroep) te hebben over welke aandachtsgebieden onder “Omgevingsvisie” wordt verstaan? En duidelijke project afgrenzing. Deze fase met de daarbij behoren participatie van ons heb ik gemist en nu krijgen we al geheel uitgewerkte sheets. Ook in de inleiding van de enquête miste ik een inleiding met onder ad 4 benoemde “Omgevings” elementen. Er is al een enquête uitgegaan die geen informatieve inleiding had: een vraagstelling heeft lang die niet alle onderwerpen die onder “omgeving” worden verstaan, bevatte. Je vraagt met die enquête tijd en energie van de burger in een fase waar wij Participatie groep nog geen eens gekend waren. Ik denk niet dat dat de juiste invulling is van “Participatie”. Door de inhoud van de enquête is het afbreukrisico voor het enthousiasme van de burgers groot. Wat je wilt bereiken met deze enquête begrijp ik (maar hoorde dat ook van andere burgers) (en las dat op sociale media, is voor mij niet te begrijpen.

Ik ga daarom nu nog niet op detail in op je sheets voordat hetgeen afgelopen Woensdag door ons is ingebracht ook verwerkt is. Ik beperk mij reactie tot het bovenstaande: eerst moet er een project definiëring en -plan zijn. Die heb ik gemist.” Reactie deelnemer: “De 3 posters zien er al heel goed uit. XXXX en XXXX hebben ook al een aantal aandachtspunten genoemd. Die aandachtspunten zijn daarmee al mooi in beeld gekomen. Je kan er natuurlijk wel verschillend over denken, bijvoorbeeld over betaald parkeren bij het station ja of nee en wat te doen met weilanden. Topprioriteit blijft wat mij betreft de woningbouw en vooral starterswoningen en seniorenwoningen. Ik ondersteun het idee van Koen voor appartementengebouwen, niet al te hoog, met parkeren eronder in het centrum. Behoud van het winkelgebied met ruimte voor activiteiten moet wel blijven. Er komt naar mijn idee vaak behoorlijk wat publiek naar de festiviteiten die in het centrum worden georganiseerd, vooral die met muziek (en een drankje...). Bij het station zal vast ook een appartementencomplex kunnen komen, ik hoop dat het gaat lukken. Parkeren is vanzelfsprekend een aandachtspunt. Aan bereikbaarheid kan misschien nog meer invulling worden gegeven in de woonvisie.

Ik weet niet goed hoe, maar het is een feit dat er maar een paar mogelijkheden zijn om met een auto vanaf Leidschendam door Voorschoten naar Leiden te komen en dat het soms even kan duren.

29

(Bovendien blijft het altijd goed opletten bij de rotonde bij het gemeentehuis, met de auto’s, fietsers en voetgangers daar). Als meer woningen bijkomen vraagt dat ook een daaraan aangepast verkeersplan voor Voorschoten. Verder kan er misschien nog wat meer genoemd worden over de mogelijkheden voor bijzondere doelgroepen zoals de mindervaliden. Ook zou het fijn zijn er als er ruime aandacht is voor de sportvoorzieningen. Voorbeeld: ik hoor sinds jaren geluiden over de wens voor een goede atletiekbaan, waarvoor de leden van die vereniging vele sponsoracties doen (zelf ben ik overigens geen lid). Als er meer woningen komen, met voor een deel voorrang voor eigen inwoners die in Voorschoten kunnen blijven wonen, dan komen daar misschien ook meer mogelijkheden. Alles hangt samen. Daarom is een Omgevingsvisie ook belangrijk.” Reactie deelnemer: “Ik meldde al op onze sessie dat die Omgevingsvisie naar mijn overtuiging een kort en bondig stuk moet worden. Het heeft geen zin de bestaande beleidsnota's (zoals daar zijn: structuurvisie, verkeersvisie, woonvisie, ontwikkelvisie centrum, klimaatadaptatiebeleid etc.) nog eens uitgebreid te herhalen. Daarom: pak daaruit de conclusies en (nog belangrijker) doe heldere uitspraken op het vlak van ruimtelijke ordening. Onderstaand enkele suggesties: 







Infrastructuur: verbeter de Noord/Zuid verbinding (aanpak rotonde gemeentehuis, verwijder tussenstrook Veurseweg, een alternatieve route voor autoverkeer direct naast en langs het spoor tussen einde Bachlaan en rotonde einde Wijngaardenlaan, een naar de Leidseweg doorgetrokken Multatulilaan, een fietspad west van het spoor tussen Stevenshof/Leiden en Dobbewijk, openstelling Noord-Hoflandbrug, bredere fietspaden/smallere stoepen) Wonen: doe wat voor de broodnodige doorstroming (bouw exclusief voor 60+, vrijkomende huurwoningen met prioriteit naar 60+), bouw betaalbare en kleinere wooneenheden op centrumlocaties Besluiten m.b.t. locatie gemeentelijk uitvoerend bedrijf, parkeerlocatie bedrijfswagens, parkeervoorzieningen centrum, sanering bedrijventerrein Molenlaan, verdere invulling bedrijventerrein Dobbewijk Groenstructuur: koesteren en waar mogelijk een recreatieve functie

Kortom: er moet REGIE worden gevoerd!”

---------------------------------------------

30

Impressie DuurzaamheidstafelPlus Omgevingsvisie Voorschoten 2040 Datum: 24 juni 2024 Aanwezig: vertegenwoordigers diverse organisaties op het gebied van duurzaamheid, biodiversiteit en energietransitie -------------------------------------------------------------------------------------------------------------De bijeenkomst vond plaats in twee blokken. In het eerste blok is plenair gesproken over de het belang van de omgevingsvisie voor Voorschoten en de wijze waarop de Omgevingsvisie in Voorschoten wordt uitgewerkt. In het tweede blok is in deelgroepen gesproken over ambities, uitdagingen en opgaven voor Voorschoten 2040. Blok 1: Omgevingsvisie Voorschoten 2040 Opmerkingen/discussiepunten: -

-

-

-

-

“Belangrijk om in de visie echt keuzes te maken en ook vanuit die keuzes aan de slag te gaan. Dat vraagt om een goede uitvoeringsparagraaf en ook om doelstellingen die meetbaar zijn, waarop gestuurd kan worden.” “Het visievormingstraject en de participatie daarbij, kan een belangrijk instrument zijn om bewustwording te creëren voor de opgaven waarvoor we staan en de impact die dat kan hebben op de ruimtelijke inrichting van Voorschoten.” “De Centrumvisie die door de raad is vastgesteld is een visie die een op een zou kunnen worden opgenomen in de omgevingsvisie en qua inhoud en opzet ook inspiratie zou kunnen bieden voor andere deelgebieden binnen de gemeente.” “Participatie is erg belangrijk voor de Omgevingsvisie en dat vergt tijd. Gelijkertijd is het de bedoeling om de visie in het najaar van 2025 vast te stellen. Dit betekent dat het proces creatief moet worden ingestoken.” “Als het echt de bedoeling is om een integrale visie op te stellen, zal ook het participatieproces integraal moeten worden vormgegeven. Dus geen sectorale bijeenkomsten, maar bijeenkomsten waar uiteenlopende belangen worden uitgenodigd.”

Blok 2: Ambities, uitdagingen en opgaven voor Voorschoten 2040 Aan de hand van drie poster is het gesprek over de toekomst van Voorschoten gevoerd vanuit drie invalshoeken: 1. Groene parkachtige gemeente met een rijke historie 2. Een gezond woondorp met een betrokken samenleving 3. Een welvarend woondorp met grote steden nabij. Voor elke invalshoek waren op basis van ambtelijke input en andere participatiebijeenkomsten kernkwaliteiten, uitdagingen en ambities geformuleerd. De deelnemers werd gevraagd met “geeltjes” reacties dan wel aanvullingen te geven.

31

32

33

Afsluiting In een beknopte plenaire afsluiting zijn de opmerkingen besproken. Aanwezigen is gevraagd aanvullende opmerkingen toe te sturen. De Vrienden van Voorschoten, de Bomenbond Rijnland en Duurzaamheidstafel hebben een aanvullende notitie gestuurd. Deze notities zijn hieronder toegevoegd. Afgesproken is om na de zomer, voor vaststelling van het Ambitiedocument Omgevingsvisie Voorschoten 2040, een vervolgbijeenkomst te organiseren met een breder gezelschap dan sec de Duurzaamheidstafelplus.

34

Notitie Vrienden van Voorschoten --------------------------------------------------------------------------------------------------Het proces: 1. De omgevingswet verplicht iedere gemeente om een Omgevingsvisie op te stellen. In die Omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. Wettelijk moet de Omgevingsvisie voor 1-1-2027 zijn vastgesteld. Voorschoten streeft ernaar om de Omgevingsvisie gereed te hebben in Q3 2025, op tijd om een rol te kunnen spelen in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2026. (zie startnotitie Omgevingsvisie Voorschoten 2040 (Z/24.083988/3859250) van 27-22024, behandeld in de raadsvergadering van 11-4-2024). 2. De Omgevingsvisie moet leiden tot een Omgevingsplan. Het omgevingsplan komt in de plaats van alle bestemmingsplannen. Kenmerkend is dat de huidige bestemmingsplannen, die overigens voorlopig geldend blijven, het karakter hebben ‘nee, tenzij’ (iets is níet toegestaan, tenzij…); de Omgevingswet en dus ook het Omgevingsplan gaan uit van ‘ja, mits’ (alles is toegestaan, behalve…). Dat betekent dat een gemeente expliciet moet gaan aangeven wat niet is toegestaan. Wat niet benoemd is, is daarom toegestaan. Overigens moet Rijks- en Provinciaal beleid dwingend worden opgenomen. 3.

In 2014 heeft de gemeente ter voorbereiding van een structuurvisie een gesprek met de bevolking opgestart (actie Staatsen/de Beer) voor een toekomstvisie van Voorschoten 2025. OGLV heeft ter voorbereiding daarvan zelf een Toekomstvisie Voorschoten 2025 opgesteld voor die aspecten, waar OGLV zich sterk voor maakt(e): Oud, Groen en Leefbaar. De samenvatting van die Toekomstvisie Voorschoten is als bijlage 1 toegevoegd. Het overgrote deel van de punten is nog steeds relevant. 4. Dit stuk is tot stand gekomen op basis van intensief overleg binnen de Planologie Commissie van OGLV/VvV en na overleg met de Duurzaamheidstafel. Voor de Toekomstvisie van Voorschoten willen we een aantal thema’s opvoeren, die we in de komende tijd (al of niet samen met de Duurzaamheidstafel) verder moeten uitwerken. Deze lijst kan langer/korter worden, maar we benoemen nu de punten, die ons belangrijk lijken. 1. Voorschoten zelfstandige gemeente? Dat is zeker niet vanzelfsprekend. De samenwerking in de Leidse regio zal voortschrijden en zeker voor Leiden zal de verder integratie óók bestuurlijk boven de horizon blijven. De komende jaren zijn voor de gemeenten cruciaal i.v.m. de voorziene lagere uitkeringen uit het gemeentefonds.

Wil Voorschoten zelfstandig blijven dan moeten in ieder geval de gemeentefinanciën op orde blijven en moet Voorschoten laten zien dat het als zelfstandige gemeente kan blijven functioneren. Een inhoudelijk kwalitatief stevige omgevingsvisie -tot stand gekomen met voldoende burgerparticipatie- zal zeker als een testimonium daarvoor kunnen gelden. Samenwerking in regionale samenwerkingsvormen zoals Duin, Horst en Weide kan ook enig gewicht in de schaal leggen, evenals samenwerkingsvormen met andere gemeenten (ook op personeelsgebied om carrièrekansen voor ambtenaren mogelijk te maken). Kortom niet te voorspellen, maar alert blijven en eigen taken goed uitoefenen. Overigens is de bestuurlijke organisatie van ons land primair een bovengemeentelijke aangelegenheid (Rijk en Provincie). Het Hoofdlijnenakkoord zegt hier niets over. 2. Erfgoed OGLV/VvV is voornemens een Erfgoedcommissie op te richten, die zich richt op behoud en ontwikkeling van het erfgoed (materieel en immaterieel). Erfgoed is expliciet onderdeel van de belangen in de Omgevingswet genoemd (ook i.v.m. verdrag van Faro); de cultuurhistorische kaart is een goede bouwsteen. Kernpunt zal zijn om het te behouden erfgoed te benoemen, te bewaren en ontwikkelingen toe te staan (ook in verband met duurzaamheid en klimaatadaptatie). Het Gemeentehuis moet zeker op de monumentenlijst komen.

De kwaliteit van het erfgoed -zeker in het centrum- moet

35

3.

4.

5.

6.

36

hoog op de agenda staan en mogelijk bewaakt worden via regelgeving. Handig gebruik maken van waterlopen kan de kwaliteit ook verhogen (zie ook 3). Dit thema is ook van belang in relatie tot marketing, toerisme en welzijn. OGLV/VvV zal dit zeker een van de speerpunten van de omgevingsvisie willen laten zijn omdat het erfgoed zozeer het karakter van ons dorp bepaalt, dat een stevige inhoud ten goede komt aan ons dorp op vele gebieden. Natuurlijk moet het erfgoed ook mee in de ontwikkeling op diverse andere thema’s. De gemeente Voorschoten moet zich duidelijk uitspreken over overleg en samenwerking met de Erfgoedcommissie van OGLV/VvV. Ontwikkeling van het Centrum De Centrumvisie is daar een uitstekende leidraad voor. Daarin komt alles aan de orde. De visie zal hopelijk grotendeels voor 2040 gerealiseerd zijn. Het is een compleet en helder stuk. Bij het bouwen van woningen op de noord- en zuidflank zal het accent gelegd moeten worden op kwalitatief goede, maar ook kleinere woningen voor ouderen en starters. Doordat het centrum meer bevolkt wordt, zal dat ook een opleving van het centrum tot gevolg hebben. (zie ook het thema ‘woningbouw’). In het centrum moet het accent liggen op wonen, winkelen, uitgaan en cultuur.

Het Buitengebied Het buitengebied (buiten de bebouwde kom, dus de overkant van de spoorlijn, land van Rodenburg en de Duivenvoordecorridor) moeten van bebouwing gevrijwaard blijven. Het voormalige Voorschotense buitengebied is goeddeels opgeslokt door bebouwing, laatstelijk met Roosenhorst en nu weer met Noortveer in de Duivenvoordecorridor. Daar moet een streep getrokken worden, te beginnen met het land van Rodenburg en de Papenwegse polder. Wel landschappelijke ontwikkelingen stimuleren, die het gebied opwaarderen mede in het licht van duurzaamheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Duurzame energie (wind en zon) niet in het buitengebied; zie punt 7. De landbouw in het buitengebied zal meer circulair moeten worden en meer moeten bijdragen aan natuurwaarden en biodiversiteit. Ook voor de recreatie en ontspanning van de inwoners speelt het buitengebied een belangrijke rol. Omdat het buitengebied ook een belangrijke rol vervult voor natuurwaarden en biodiversiteit moet het buitengebied voldoende schalig blijven (niet verknippen). Met de grote grondeigenaren in dit gebied moet hier overleg over gevoerd worden. Groen in de bebouwde kom Kwalitatieve opwaardering van het groen in de bebouwde kom mede ter bevordering van biodiversiteit. Het gaat meer om de kwaliteit dan om de kwantiteit.

Er moet een stevig bomenbeleid komen, bijvoorbeeld: voor iedere gekapte boom komen er twee jonge bomen bij; aandacht voor inheemse loofbomen met ‘grote kruinen’ i.v.m. de verkoeling en vergroening. Groen in kwantiteit afstemmen met Woningbouw (kan dus minder, maar dan wel kwalitatief beter). Beter benutten van daken voor vergroening (sedum daken en groene gevels), waar zonne-energie niet mogelijk is. Woningbouw Voorschoten moet rekening houden met een bevolkingsgroei, die mogelijk iets lager kan liggen dan het landelijk gemiddelde, maar toch altijd nog zo’n 5% zal bedragen. Het gaat dan om ongeveer 1250 inwoners, die een beroep doen op ruim 750 woningen. Met de achterstand, die Voorschoten op dit moment in het betaalbare segment heeft, moet rekening gehouden worden met de bouw van 1500 tot 1750 woningen tussen nu en 2040. OGLV heeft al een uitgebreide beschouwing gegeven over de mogelijkheden van woningbouw in de komende jaren naar aanleiding van de ontwikkelingen rond het ‘land van boer Rodenburg. De behoefte aan woningen (met name betaalbare) moet gerealiseerd worden binnen de bebouwde kom. OGLV heeft in 2023 aangegeven dat zeker 1400 huizen kunnen worden gebouwd. Dat is voldoende tot 2030/2035. Voor zover er meer woningen gebouwd moeten worden moeten we gaan denken over het ‘vervangen van wijken’ bij voorbeeld de Vlietwijk.

De woningen daar zijn dan zo’n 75 jaar oud en toe aan vervanging/grootschalige renovatie. Bij nieuwbouw moet gedacht worden aan 6/7 bouwlagen en bij renovatie optoppen met minimaal twee bouwlagen, zodat daar enkele honderden woningen extra gerealiseerd kunnen worden.

Steviger regie nemen op het hele woningbouwproces ook voor duurzaamheid en klimaatbestendigheid. Bouwen voor jongeren, alleenstaanden en ouderen. Dat betekent kleinere wooneenheden met name in het sociale segment of de midden huur. Ook zal eindelijk eens duidelijkheid moeten komen wat de mogelijkheden zijn op het terrein lang het Nicolaespad. De vervuiling op dat terrein is al jaren in onderzoek. Met beschermende maatregelen moet daar gebouwd kunnen worden (er stond al eerder een noodschool). Laat dit nu eens een terrein worden waar tiny houses (30 tot 50 m²) kunnen worden gebouwd. 7. Duurzaamheid Voorschoten zal zich minimaal moeten houden aan de landelijke doelstellingen op het gebied van het energiebeleid. Dat betekent dat we ons in 2040 minimaal halverwege de doelstellingen tussen 2030 en 2050 moeten bevinden Dat zijn abstracte getallen en dus werken we dat wat nader uit voor de situatie van Voorschoten. Maar Voorschoten kan en mag wel een stapje extra doen. Zonne-energie verplichten op daken van overheids- en bedrijfsgebouwen. Geen zonneweiden in het buitengebied; windenergie voor V. niet heel erg relevant. Stevig aandeel van de woningen aansluiten op het warmtenet (in 2040 40 à 50%). Voldoende ruimte laten voor individuele of collectieve verduurzaming van woningen.