Bijlage 1.5 - Ouderbetrokkenheid

Visie ouderbetrokkenheid Voorschoten Samen met SKV/SPL, JES Rijnland, Voorschoten Voor Elkaar en de Bibliotheek

Ouders als partner om de kansen voor alle kinderen te vergroten! Elke ouder wil het beste voor het kind! Sommige ouders hebben extra ondersteuning nodig. Vanuit VVE beleid zetten gemeente en partners in op actieve participatie en betrokkenheid van ouders van doelgroep peuters om achterstanden van peuters te voorkomen of te verminderen. Diverse onderzoeken en ervaringen in binnen en het buitenland laten overtuigend zien, dat ouderbetrokkenheid, goed partnerschap de ontwikkeling van kinderen positief beïnvloedt. Kinderen doen het beter als ouders en kinderopvang/school bij elkaar betrokken zijn en de interactie thuis optimaal is. De focus ligt hier op ‘ouderbetrokkenheid’, het ontwikkeling ondersteunend gedrag van ouders en niet op ‘ouderparticipatie’, zonder waardeoordeel over het belang van participatie. We geloven in preventie: voorkomen, vroegtijdig signaleren en inzetten werkt. Vroegtijdig extra inzetten, signaleren, observeren, een relatie opbouwen, informatie met ouders delen en van ouders inzet vragen kan problemen voorkomen. We richten ons op de totale ontwikkeling van kinderen: cognitief, sociaal emotioneel, motorisch. We hebben speciale aandacht voor kinderen die opgroeien in een kwetsbare omgeving. We richten ons op de totale ontwikkeling van kinderen (cognitief, sociaal emotioneel, motorisch).

Alle partners zijn gericht op het ‘toeleiden’ van ouders naar bijvoorbeeld VVE of ander aanbod en helpen ouders waar nodig actief om de stap te nemen, zoals meegaan, helpen bij formulieren etc. Als ouders thuis zelf ook actief zijn met hun kind heeft dat het grootste effect. Ouders weten wat zij thuis aan ontwikkelingsstimulering kunnen doen en hoe zij dit kunnen doen. Ouders hebben grote en positieve invloed op de ontwikkeling van hun kind als zij thuis een ondersteunende en stimulerende leer- en leefomgeving bieden. Dat gaat niet altijd vanzelf, ondersteuning daarbij is belangrijk. We maken ouders bewust van hun rol en stimuleren de ouder-kind interactie thuis op verschillende manieren en met speciale projecten. Zeker ‘doelgroep ouders’ weten bij aanmelding dat we meer verwachten en vragen dan alleen ‘halen en brengen’. Hierbij helpt ‘verleiden’ beter dan verplichten. We willen het ‘plezier’ in opvoeden vergroten. Ouders zijn belangrijk! De ouder is partner vanuit een gezamenlijk doel: het beste voor het kind. We gaan uit van partnerschap, werken altijd met ouders samen vanuit het gezamenlijke doel, een positieve benadering en met respect voor autonomie. We gaan uit van de eigen kracht van ouders en versterken die kracht waar nodig. We nemen ouders serieus! We maken onze verwachtingen duidelijk en vragen wat de ouder van ons verwacht.

Wederzijds vertrouwen, toegankelijkheid en gezamenlijke inzet op toeleiding. De basisvoorwaarde voor contact en dus succes. Ouders staan pas echt open voor informatie en ondersteuning als er een op wederzijds vertrouwen gebaseerde band is. We staan open voor ouders, ouders zijn welkom en nemen we serieus. We willen leren van elkaar. Vanuit de ‘Vreedzame school’ staat vertrouwen centraal en is blijvend investeren in de houding van de beroepskracht en vrijwilligers belangrijk. We gaan ‘naast de ouder staan’ en kennen de ouder. Naast de ouder staan impliceert zenden en ontvangen en je verdiepen in de ouder. Niet: “ Wat heeft dit kind, maar: Wat heeft dit kind/ deze ouder nódig” ? Samen praten over regels en grenzen in plaats van

1

vertellen wat de regels zijn. In plaats van direct adviseren eerst goed luisteren en samen met de ouder opties bekijken. We maken ouders bewust van hun eigen rol. Individuele ouderondersteuning staat centraal ‘Wat heeft deze ouder nodig, wat zijn mogelijke drempels, wat zou een passen aanbod zijn’. Zo sluiten we aan op de specifieke vragen, behoeften en mogelijkheden van de ouder, het kind en de gezinssituatie. Vanuit respect voor de leefwereld van ouders en hun waarden en normen sluiten we daar zoveel mogelijk op aan en hebben dus aandacht voor diverse feesten en gebruiken. Ouders hebben recht op informatie. Ouders weten wat hun kind doet op de zaal en hoe dit bijdraagt aan ontwikkeling en ouders weten hoe het staat met de ontwikkeling van hun kind. We informeren ouders bij de start en de hele periode regelmatig en vroegtijdig over de ontwikkeling van hun kind. We betrekken ouders ‘actief’ en checken ook of de ‘boodschap is overgekomen. Elke ouder wordt goed geïnformeerd over het doel, beleid, ambitieniveau, de specifieke inzet, het kind volgsysteem en communicatie naar ouders etc. Hierbij houden we zoveel mogelijk rekening met de thuistaal. We denken na over hoe we de boodschap brengen, of daar extra inzet op nodig is zoals inzet van een externe, een andere ouder, tolk, pictogrammen, beeldmateriaal aanbieden etc.

Opvoeding en ontwikkeling zijn verbonden: Ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding. Opvoeding en (totale) ontwikkeling hangen nauw samen en beïnvloeden elkaar. We ondersteunen ouders daar waar mogelijk zelf, met partners op locatie of verwijzen door naar de JGZ en/of Voorschoten Voor Elkaar voor opvoedondersteuning. We willen het pedagogisch vermogen van ouders, vanuit eigen kracht, al in een vroeg stadium (preventief) vergroten. Inzicht in de ontwikkelingsfasen via bv thema/koffieochtenden kan helpen. Uitgaan van eigen kracht maar we stimuleren ook de gezamenlijke kracht van ouders. Ouders ontmoeten elkaar en dat stimuleren we ook. Het verbreden van het sociale (steun)netwerk kan ouders, indien nodig uit isolement halen en biedt kansen dat ouders elkaar gaan ondersteunen en activeren. We wijzen ouders actief op relevante ouder- en kind activiteiten in Voorschoten. We gaan voor een gezins- en buurtgerichte benadering en werken samen. Het is belangrijk dat ‘de basis’ op orde is. We houden rekening met de totale sociale situatie. Inzicht in de gezinssituatie (extra opvoeders (groot-pleegouders), taal- etnische achtergrond, opleiding, werk of niet, armoede, eenzaamheid, netwerk, opvoedings- communicatiestijl etc.) is belangrijk. Intake, vertrouwen, belangstelling en houding zijn essentieel.

Indien nodig, verwijzen en leiden we ouders toe naar het aanbod van partners zoals Voorschoten Voor Elkaar, opvoedondersteuning, bibliotheek, sport, Home Start, Vitalis, Maatjesproject zorg etc. en stimuleren ouders actief om daar gebruik van te maken. Voor statushouders is de lijn met Vluchtelingenwerk en inburgering belangrijk. Deskundigen en betrokken beroepskrachten maken het verschil! Onze ambities vraagt veel van de beroepskracht en beroepsvaardigheden: zij zijn essentieel voor succes. Daarom investeren we extra in beroepskrachten. Inzet op samenwerking, borging, continuïteit, draagvlak en monitoren. Daarvoor is nauwe onderlinge samenwerking en zijn korte lijnen en afspraken essentieel. In een langdurig traject, met diverse beroepskrachten vanuit verschillende organisaties is verankering en continuïteit belangrijk. Gezamenlijke verantwoordelijkheid, draagvlak en samenwerking in alle geledingen (van leerkracht, Pm-er tot directie, manager en bestuurder). Als het ‘gedragen’ wordt kan het ‘uitgedragen’ worden. Ook registreren, evalueren en eventueel aanpassen is belangrijk. Doen we de goede dingen. 2

Concrete ouderbetrokkenheid activiteiten voor álle ouders: •

•

•

•

Naast thema-nieuwsbrieven en het meegeven van werkjes en foto’s zijn er zes tot acht keer per jaar themaochtenden. Het ‘zien’ van wat de kinderen doen, het aanwezige materiaal en de speciaal ingerichte hoeken stimuleert ouders om het thuis ook te doen (voorbeeldfunctie). Afhankelijk van het thema sluiten de JGZ en Voorschoten voor Elkaar aan zodat ouders heel laagdrempelig opvoedadvies of meer algemeen gezinsondersteunende vragen kunnen stellen. Voor VE-ouders is er Voorschoolse educatie Thuis. Er zijn inloopochtenden en VE- geïndiceerde kinderen, uit een vaak minder taalrijke thuissituatie krijgen van de VE-coach en/of pedagoog en mentor extra hulp op maat. De kinderen krijgen hele laagdrempelige spelmaterialen, boekjes en suggesties die gemakkelijk in de dagelijkse routines passen mee. Puk en Ko Thuis is het bronbestand. De VE-coach kan op huisbezoek de ouder helpen bij het leren samen spelen. In overleg met de ouders is er elke zes weken overleg met jeugdverpleegkundige, maatschappelijk werkster en/ of de logopedie over de ontwikkeling van het kind. Eventueel kan ook JesRijnland uit Leiden nog worden ingezet voor extra spel- en leesstimulering thuis. Een nieuwe pilot: een speelgroep voor kinderen van 1,5 - 2 jaar. Tien Ouders en tien kinderen komen vijf keer bij elkaar om alvast te wennen, als toeleiding naar de VE en om het netwerk te vergroten.

Deze pilot is zeer succesvol.

Voor 2023 zijn met NPO-middelen twee nieuwe projecten gestart om ouders weer in beeld te krijgen, beter te informeren en ze handvatten te geven voor activiteiten en interactie thuis. 1) Praatpret: Praatpret (van de Ambulant Educatieve Dienst) is een ouderprogramma en bestaat uit dertien themaboekjes met elk twaalf verschillende activiteiten die ouders samen met hun kind kunnen doen. Verschillende ontwikkelingsgebieden worden gestimuleerd. Het is voor kinderen van 3 tot 5 jaar. Samen doen en plezier beleven aan de activiteiten staat voorop. Praatpret is ook beschikbaar in Engels, Frans, Spaans, Pools, Arabisch, Turks, Somalisch. Aansluitend op de bestaande ouderbijeenkomsten (acht keer per jaar) krijgen de VE-ouders uitleg over Praatpret voordat ze het materiaal meekrijgen. De pedagogisch medewerker vraagt ook regelmatig of het lukt. Bij sommige ouders komt de VE Thuis-coach op huisbezoek, die kan er ook aandacht aan besteden. 2) Bereslim: Bereslim biedt voor de voorschoolse periode 57 digitale prentenboeken met vragen en pedagogisch verantwoorde spellen voor kinderen van 2 tot 7 jaar aan die bijdragen aan de taalontwikkeling, woordenschat en leesvaardigheid van het jonge kind. De effectiviteit van Bereslim is wetenschappelijk bewezen. Kinderen kunnen prachtige digitale prentenboeken bekijken en spelletjes doen. Ouders krijgen gratis toegang.

De SPL leest het boek eerst in kleine groepjes voor, dan is het digitaal voor ouders voor thuis beschikbaar. Herhaling en interactie in de thuissituatie is de kracht. Ouders krijgen indien gewenst hier hulp bij.

3

Daarnaast zijn er in Voorschoten momenteel nog een aantal voorzieningen inzetbaar: • Voorleesexpres (JesRijnland): Voorlezen is goed voor kinderen, maar lang niet vanzelfsprekend voor alle ouders. Vrijwilligers komen 20 weken thuis voorlezen bij kinderen van 2 ½ tot 10 jaar. De Voorleesexpres is gericht op lees- taalbevordering, woordenschat, leescultuur bevorderen en ouders doorverwijzen naar de bibliotheek. Het verrijkt de taalomgeving thuis. •

Jong Geleerd Thuis Gedaan (JesRijnland): In 12 huisbezoeken geven stagiaires ouders van kinderen van 2,5 - 6 jaar tips en handvatten voor spel- en ontwikkelingsstimulerende activiteiten thuis, gekoppeld aan de thema’s op school. Kinderen leren meer als er thuis aandacht is voor school.

•

Wegwijs op school (Voorschoten Voor Elkaar): Vanaf 2021 draait dit project op drie scholen voor ouders die nieuw instromen in groep 1 of later. Ouders worden een heel schooljaar door een maatje (ouder van dezelfde groep) wegwijs gemaakt in het reilen en zeilen in de klas, de school en bijvoorbeeld de bibliotheek.

4