Bijlage 1.3 Memo Erfgoed Raadhuislaan 41 - 47

Bijlage 3

Memo erfgoed

Algemene gegevens Adres Kadastraal Plan omschrijving Welstandsgebied Monument Beschermd dorpsgezicht Omgevingsplan onderdeel

Raadhuislaan 41 - 47 B 9690 Sloop nieuwbouw 6 Oost

Planomschrijving Herontwikkeling Hoek Raadhuislaan-professor Einsteinlaan

Cultuurhistorische waarde Het Plangebied is gelegen in de Vlietwijk. Voor de landschappelijke/ stedenbouwkundige analyse/ inpassing wordt verwezen naar het stedenbouwkundig advies in de intentieovereenkomst. Het zwembad, gymzaal en conciërgewoning uit 1961 is ontworpen door het architectenbureau Van Oerle en Schrama. Het functionalistische ontwerp is opgebouwd uit drie volumes die worden verbonden door een eenlaags volume met verkeersruimten en kleedkamers. Het gebouw kenmerkt een heldere vlakverdeling van open en dichte delen. De open delen zijn verfijnd onderverdeeld met stalen kozijnen in een ritmisch kader. De dichte delen zijn uitgevoerd in schoon metselwerk. De naastgelegen Laurentiusschool is midden jaren 90 van de 20e eeuw vervangen door een ronde ‘Urbanvilla’.

Over de architect Het bureau van Van Oerle en Schrama is omstreeks 1946 opgericht en zou in de volgende decennia grote bekendheid verwerven in de regio, met name in Voorschoten en Leiden. Jacobus Johannes Schrama werd in 1913 in Voorschoten geboren. Hugo Antonius van Oerle (1905) was afkomstig uit Leiden. Hij had zijn opleiding te Delft gevolgd, waar hij onderwijs genoot van de hoogleraar M.J. Grandpré Molière, naamgever aan de zogenoemde Delftse School. In 1930 kwam Van Oerle te werken bij de bekende, eveneens katholieke architect A.J. Kropholler. In de jaren ’60 zou het bureau van Van Oerle en Schrama, inmiddels samen met architect Bos, onder invloed van het functionalisme, ook andersoortig werk realiseren. Het landhuisje aan de Hofweg in Voorschoten is duidelijk een exponent van de vroege fase van het bureau, in wezen de afsluiting van Van Oerles vooroorlogse carrière. Van Oerle en Schrama zouden gedurende de hele periode van de wederopbouw particuliere en publieke opdrachten in de gemeentes Voorschoten en Leiden blijven uitoefenen waaronder de aula, met poort van de algemene begraafplaats en het complex aan de raadhuislaan-Einsteinlaan. Over de Kunstenaar Het kunstwerk is ontworpen door Josje Smit. Zij was getrouwd met Cephas Stauthamer, die in opdracht van Van Oerle en Schrama het kunstwerk in de Poort van de Algemene Begraafplaats ontwierp.

Werk van Stauthamer is in het hele land terug te vinden.

Waardering Het gebouw is in oorsprong een goed voorbeeld van functionalistische architectuur. Bijzonder is de massa compositie in combinatie met de architectonische uitwerking. Het gebouw is door de jaren heen veel verbouwd. Oorspronkelijke puien zijn vervangen, het zwembad is een sportzaal geworden en de sportzaal een opslag. In het interieur is weinig meer over dat herinnert aan het oorspronkelijke ontwerp/ functie. Met uitzondering van bijvoorbeeld de entreedeur en een haak voor de ballenlijn in het zwembad. Door de afbraak van de school is de oorspronkelijke context van het complex verdwenen. Het gebouw is gedocumenteerd door middel van foto’s en (bouw)archiefonderzoek. Het kunstwerk is van belang ter herinnering aan de functie die het gebouw jarenlang heeft gehad en waar vele kinderen in Voorschoten hebben leren zwemmen en gymles hebben gehad.

Advies Het gebouw geeft geen formele status. Op basis van bijlage 3 van de kadernota cultureel erfgoed in relatie tot de gemeentelijke monumentenlijst is er onvoldoende grond voor herbestemming en kan de locatie worden herontwikkeld. In de erfgoedagenda is opgenomen dat monumentale kunst uit de wederopbouwperiode behouden moet blijven. Geadviseerd wordt om het kunstwerk, als herinnering aan de sport- en zwemcultuur in de wederopbouwperiode op te nemen in het nieuwe ontwerp.