Bijl. 4 Informatiebrief 068 – beknopt overzicht uitvoering.

Informatiebrief Zaaknummer: Documentnummer: Datum: Onderwerp: Bijlage(n):

Z - 20042183 Z/208238 donderdag 1 oktober 2020 Financiering uitvoering Visie op energie en klimaat (VEK) Nee

Geachte Raad, In de cie WRG op 10-9-20 zijn er verschillende vragen van raadsleden gekomen. In deze notitie beantwoorden we de vragen die betrekking hebben op de financiering en uitvoering van de Visie op energie en klimaat (voorheen Milieubeleidsplan), voordat er een raadsbesluit genomen wordt over de VEK zelf. De thema’s duurzaamheid, energie en klimaat raken aan vrijwel alle beleidsterreinen van de gemeentelijke organisatie. In de Visie op energie en klimaat (VEK) zijn de zaken beschreven waarop nog geen sectoraal beleid is gemaakt. Los daarvan gebeurt er al veel binnen de gemeentelijke organisatie: zo werken we bijvoorbeeld aan energiebesparende openbare verlichting, is er een bijenprogramma, doen we aan groenbeheer en is er duurzaam inkoopbeleid. In deze informatiebrief wordt de focus echter gelegd op de nieuwe uitdagingen die we op ons af zien komen, waarvoor nog niet altijd dekking is gevonden, en waarvoor de gemeente haar rol nog moet bepalen (en ontdekken!). Uitdagingen op het gebied van energie en klimaat, zijn uitdagingen van de hele gemeenschap. Dat betekent dat op lokaal niveau inwoners, bedrijven én de gemeente er samen voor moeten zorgen dat we energie- en klimaatdoelen behalen. Ook zijn we van regionale en landelijke partijen en regelgeving afhankelijk.

De VEK is geschreven vanuit het perspectief van de gemeente: het gaat over de rol die zij binnen deze context denkt te kunnen en willen nemen. Maar het is van groot belang dat deze onderlinge en gezamenlijke afhankelijkheid niet uit het oog wordt verloren. Door de gemeenteraad zijn er gerelateerd aan energie en klimaat op verschillende beleidsterreinen ambities vastgesteld, maar tegelijkertijd zijn er voor de uitvoering van de VEK beperkt middelen beschikbaar gesteld. Dit betekent dat we een heldere prioritering in de tijd hebben moeten aanbrengen. Indien we als gemeente meer willen doen, moeten we in de toekomst slimme mogelijkheden benutten en middelen vinden om dit te kunnen. Maatregelen VEK in één oogopslag Hieronder is de uitwerking van de maatregelen als genoemd in de VEK in één oogopslag zichtbaar. Gezien de beperkte middelen (150K voor 3 jaar), is er geen dekking om alle maatregelen uit te voeren. Om te laten zien dat er op het gebied van energie en klimaat wel al zaken gebeuren, zijn voor de volledigheid ook een aantal aan de VEK gerelateerde gelden in het overzicht opgenomen. Hierbij laten groen opgevulde pijlen zien waar dekking voor is gevonden, rood opgevulde pijlen illustreren een afwezigheid van dekking, en groen gestreept opgevulde pijlen relateren aan bestaande reserves.

Pagina 1 van 5

Toelichting figuur Een korte toelichting per rij, van boven naar beneden: Eerste rij: de maatregelen die door de 150K jaarlijks gedekt zijn, zijn een continuering van de maatregelen die d.m.v. de versnellingsgelden (117K incidenteel geld) opgestart konden worden. Tweede rij: vanuit het Rijk zijn er klimaatgelden (202K incidenteel geld) beschikbaar gesteld. Deze zijn geoormerkt om de transitievisie warmte op te stellen en de wijkaanpak op te starten. Voor de continuering van dit proces is geen dekking. Derde rij: De reservering burgerparticipatie 200k is het totaalbedrag voor 3 pilots waarvan 1 van de pilots betrekking heeft op energieneutraal Voorschoten en dus relateert aan het onderdeel ‘energietransitie’ (hoofdstuk 3 VEK). De uitvoering van de VEK kan hier dus meeliften op beschikbaar gesteld participatiegeld. De Raad zal vanuit de taskforce participatie worden geïnformeerd over de verdere uitvoering (motie 144). Vierde rij: er is een reserve duurzaamheid van 70K (incidenteel geld). Dit is bedoeld voor ruimte voor initiatief uit de samenleving. Ooit was het idee dat dit een revolverend fonds zou worden van 1 ton, maar het wordt niet meer aangevuld. Inmiddels is er nog een bedrag over, waarvan mogelijk ook iets gebruikt zou kunnen worden om de uitvoering van de VEK te financieren.

Vijfde rij: de maatregelen die niet gedekt zijn maar wel in de VEK staan beschreven, relateren met name aan klimaatadaptatie en milieukwaliteit. Begincapaciteit duurzaamheid is nul Opgemerkt wordt dat het beginbudget voor duurzaamheid nul is. Dat wil zeggen dat de klassieke wettelijke milieutaken worden uitgevoerd en dat daar capaciteit voor is, maar dat is niet het geval voor iedere nieuwe of extra taak die de gemeente in het kader van duurzaamheid zou willen of moet oppakken (zie VEK 1.6). Ook al is het niet in de wet verankerd, veel van deze nieuwe of extra taken zijn niet vrijblijvend. Zo moet iedere gemeente voortkomend uit het klimaatakkoord aan de gang met de energietransitie en met klimaatadaptatie (Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie). Een nieuwe taak of maatregel gaat, om uitgevoerd te kunnen worden, dus altijd gepaard met een capaciteitsbehoefte. Dit geldt eveneens voor communicatie: over nieuw beleid en wettelijke taken wordt gecommuniceerd waar mogelijk, maar de extra taken zorgen voor een capaciteitsbehoefte in het kader van communicatie. Hierbij liften we voor een

Pagina 2 van 5

aantal zaken mee op de communicatie vanuit de regio (bijvoorbeeld in het kader van de RES), maar er moet wel een slag over om dit naar het lokale niveau te vertalen. Kort samengevat: er zijn voor de gemeente nieuwe integrale duurzaamheidstaken bijgekomen die in de capaciteit nog niet zijn voorzien. Waar ligt de prioriteit? De VEK heeft 3 hoofdthema’s. Dat is ook precies waar de prioriteit van de uitvoering moet liggen: 1) Energietransitie (waaronder RES en TVW); 2) Klimaatadaptatie; 3) Gemeente als duurzaam voorbeeld. Deze prioritering is aangebracht, omdat het proces van de energietransitie reeds van start is gegaan (2019) en het een verplichting is vanuit het klimaatakkoord. Voor klimaatadaptatie is een stresstest uitgevoerd, en in 2021 moet er – in lijn met de regio en voortvloeiend uit het DRA – een risicodialoog plaatsvinden. Voor gemeente als duurzaam voorbeeld is er geen wettelijke verplichting, maar het hoort bij de wens om als gemeente te willen stimuleren en faciliteren in plaats van reguleren. Uitzondering hierop is de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed, waar de gemeente – net zoals bedrijven – moet voldoen aan de energiebesparingsplicht, informatieplicht en label C verplichting. Voor de VEK is een beperkt budget beschikbaar gesteld, waardoor de dekking niet verder reikt dan een deel van prioriteit 1.

Het thema “milieukwaliteit” is veelal in de wet verankerd en in de organisatie geborgd. Nieuwe zaken (bijv. Basis registratie ondergrond – BRO) of spontane initiatieven (bijv. Schone Lucht Akkoord – SLA) zijn dit echter (nog) niet. Het thema gemeente als duurzaam voorbeeld, raakt aan veel verschillende beleidsterreinen. Inhoudelijk worden deze vraagstukken bij de betreffende afdeling opgepakt. Zo wordt de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed verder opgepakt vanuit de afdeling vastgoed. In de VEK is het thema gemeente als duurzaam voorbeeld daarom met name opgenomen als communicatievraagstuk (i.e. communiceren over wat we al doen). Er is geen aanjager / programmamanager duurzaamheid voorzien op alle beleidsterreinen voor de gemeente als duurzaam voorbeeld. Hoe zit het met participatie? Zoals reeds hierboven gesteld kan hoofdstuk 3 van de VEK meeliften op een participatietraject van de taskforce burgerparticipatie. Het betreft energieneutraal voorschoten. Voor de transitievisie warmte (TVW) komt een apart participatietraject. Voor de overige thema’s van de VEK (klimaatadaptatie, milieukwaliteit, duurzaam voorbeeld) wordt er – in lijn met de participatienota en afhankelijk van beschikbare middelen – gezocht naar een passende vorm van participatie.

Als te zien in de infographic (publieksversie milieubeleidsplan1), is de participatievorm bij de energietransitie “faciliteren”. Bij milieukwaliteit is de participatievorm “reguleren” passender, en bij klimaatadaptatie “stimuleren”. Onderstaand overzicht geeft een meer gedetailleerd overzicht van voorgestelde maatregelen, en of het wel/niet gedekt is. Groen gearceerd geeft – gezien de beschikbaar gestelde middelen – aan tot waar de dekking reikt. De reserve duurzaamheid zou mogelijk gebruikt kunnen worden voor de risicodialoog in 2021.

https://www.voorschoten.nl/portal-voorschoten/nieuws_288/item/milieubeleidsplan-voorschoten-vrijvoor-inspraak_22261.html 1

Pagina 3 van 5

Maatregel

Kosteninschatting (jaarlijks)

Wettelijk / nietwettelijk

Verwijzi ng VEK

Dekking ja/nee

Projectleider RES – algemeen/elektriciteit. Aangehaakt blijven bij regio. Bijeenkomsten, voorbereiding, interne communicatie (regio-gemeente). Uitvoering lokale energiemaatregelen (stimuleren opwek/besparing) Stimuleren autodelen

90K

klimaatakkoord

H3, p.1113

Uit 150K voor VEK

70K

klimaatakkoord

H3, p.13

Uit 150K voor VEK

Communicatie (zie grijze vlak)

klimaatakkoord

nee

Projectleider RES – duurzame mobiliteit. Aangehaakt blijven bij regio. Bijeenkomsten, voorbereiding, interne communicatie (regiogemeente). Projectleider RES – warmte. Aangehaakt blijven bij regio. Bijeenkomsten, voorbereiding, interne communicatie (regiogemeente). Projectleider TVW, extern advies + opstart wijkaanpak Vervolg wijkaanpak

20K

klimaatakkoord

H3, p.13 en H5.2 p.28 H3, p.

Onbekend. Geborgd onder reguliere taken.

Klimaatakkoord

H3, p.15/16

Ja

202K (2020 en 2021) 18K 2022 en 2023 12K uitvoeringskosten, 372K revolverend fonds Wordt uit regionale gelden gedekt (175K+70K)

klimaatakkoord

Ja

Niet-wettelijk

H3, p.1517 H3, p.1517 H4, p.19

Niet-wettelijk

geen

Ja

54K

Nee

H4, p.19

Nee

60K, via begroting of NJN vastgoed

klimaatakkoord

H4, p.2021

Voorstel

55K (2021)

Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie

H5, p.25

Nee

25K (2022)

Deltaplan Ruimtelijke

H5, p.25

Nee

PRIORITEIT: ENERGIETRANSITIE

Duurzaamheidslening

Duurzaamheidsvoucher (+communicatie)

klimaatakkoord

nee

Nee Ja, kadernot a 2021

PRIORITEIT: GEMEENTE ALS DUURZAAM VOORBEELD Extra communicatie duurzaamheid Communicatieplan uitvoering VEK Comm. RES, lokale energie maatregelen, TVW Comm. verduurzaming vastgoed Comm. klimaatadaptatie (o.a. risicodialoog, wateropvang) Comm. Milieukwaliteit (water, bodem, lucht) Aanjager (PL) verduurzaming vastgoed (incidenteel, 1 jaar - 2021) PRIORITEIT: KLIMAATADAPTATIE Klimaatadaptatie risicodialoog: extern advies + PL (Cathrina PL + extern advies) Klimaatadaptatie strategie met regio

Pagina 4 van 5

opstellen Stimuleren groene daken/gevels (o.a. operatie steenbreek), communicatie + PL (inhuur inhoudelijk + communicatie) Stimuleren opvang water bestaande bouw (+ communicatie) (inhuur inhoudelijk + communicatie)

20K + communicatie (zie grijze vlak)

Adaptatie Vloeit voort uit Deltaplan Ruimtelijke adaptatie

10K + communicatie (zie grijze vlak)

H5.4

Nee

Vloeit voort uit Deltaplan Ruimtelijke adaptatie

H5.5

Nee

Ja, m.u.v. commun icatie Onbeken d

MILIEUKWALITEIT: NIEUW, EXTRA, ONVOORZIEN Luchtkwaliteit – PL voorlichting en communicatie houtstook

Geborgd, m.u.v. communicatie (zie grijze vlak)

Niet-wettelijk

H5.2, p.28

Implementeren BRO in gemeente

Onbekend – wordt nieuwe reguliere taak Onbekend – reguliere taak Zie grijze vlak 7,5K (incl. subsidie) 20K

wettelijk

H5.3

Niet-wettelijk

H5.3

Ja

Niet-wettelijk ARBO wetgeving Wet milieubeheer

H5.3 H5.3 H5.4

Nee Nee Nee

20K

Wet milieubeheer

H5.5

Nee

Communicatie (zie grijze vlak) Onbekend – reguliere taak

Relateert aan IWKP

H5.5

Nee

Wet geluidhinder

H5.6

Ja

Deelname platform slappe bodem Communicatie bodemdaling Risicokaart NGE (bodem) Beleidskader natuurinclusief bouwen (wordt niet opgepakt, raadsinfobrief # + motie) Plan van aanpak kwaliteit watergangen (voorwaarde: persleiding, dus 2022) Communicatie gescheiden rioolstelsel Uitvoeren saneringsregeling

Geen overkoepelend comm plan. -

Terugkopplen gesprek naar Willem (cc Cathrina/Miranda) Overleg rv met Erika. Rv naar Cathrina/Miranda

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

A. R. de Graaf, gemeentesecretaris

C. Aptroot, burgemeester

Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.

Pagina 5 van 5