BIjl. 1 Brief dd 04-05-2020 RKC met onderzoeksrapport naar energiebesparingsplicht (incl. bijl.).pdf

Andere dan de hierboven opgesomde communicatie tussen de gemeenten en Omgevingsdiensten over het onderwerp energie (inclusief de energiebesparingsplicht is niet aangetroffen).

Adromi B.V.

M201944

Pagina 25 van 31

Toezicht & handhaving Energiebesparingsplicht

Bijlage 3. Gehouden interviews en betrokkenen Datum 11-11-2019

Gemeente / Dienst Voorschoten & Wassenaar

14-11-2019

Omgevingsdienst West-Holland

15-11-2019

Omgevingsdienst Haaglanden

15-11-2019 11-12-2019

Oegstgeest Voorschoten

16-12-2019

Leidschendam-Voorburg

06-01-2020 08-01-2020

Oegstgeest Wassenaar

22-01-2020

Leidschendam-Voorburg

Adromi B.V.

Betrokkenen Dhr. Havenaar, Senior Beleidsadviseur Ruimtelijke Ontwikkeling, werkorganisatie Duivenvoorde Dhr. Boelders & dhr. Van Putten, Accounthouders gemeenten Mevr. R. Noë, Afdelingshoofd Toezicht & Handhaving Dhr. D. Van Hooijdonk, Toezichthouder energie Dhr. Troost, Handhavingsjurist, team Ruimte Burgemeester Bouvy Dhr. Zeeman, afdelingshoofd publiekszaken Dhr. Van den Hoonaard, Teamleider Handhaving & Openbare Orde Wethouder Glasbeek Burgemeester De Lange Dhr. Zeeman, Afdelingshoofd publiekszaken Wethouder Van Eekelen De heer Van den Hoonaard, Teamleider Handhaving & Openbare Orde

M201944

Pagina 26 van 31

Toezicht & handhaving Energiebesparingsplicht

Bijlage 4 Interviewvragen (gemeente) Tijdens gespreken met de gemeente, zowel ambtelijk als bestuurlijk zijn de onderstaande vragen gesteld Beleid en opdrachtformulering 1. In hoeverre is energiebesparing een thema binnen de gemeente? 2. Hoe uit zich dat in jullie beleid t.o.v. bedrijven en richtingen? 3. Welke beleidsprioriteiten worden door de gemeenten meegegeven aan de omgevingsdiensten? 4. Is het treffen van energiebesparende maatregelen bij bedrijven hier onderdeel van? 5. Hoe staat het college tegenover toezicht en handhaving op energiebesparing? Stimuleren vs. handhaven? 6. Hoe is de opdrachtformulering van de gemeente aan haar omgevingsdienst geeft omtrent toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht van bedrijven? Rapportage en sturing 7. a. In hoeverre worden jaarplannen (werkplannen) van de Omgevingsdienst vooraf besproken met de gemeente? b. In hoeverre kunnen de gemeente hierop sturen? 8. In hoeverre zijn colleges en raden op de hoogte van de inhoud van jaarplannen? 9. Zit daarin verschil ten opzichte van andere regelingen? 10. Ontvangt de gemeente inhoudelijke rapportages van de omgevingsdienst over dit toezicht en handhaving? Zo ja, wat doet de gemeente hier verder mee? Zo nee, waarom niet? 11.

Wat doen de gemeenten met de bestuurlijke rapportages van de omgevingsdienst? In het algemeen en specifiek over de verplichting tot treffen van energiebesparende maatregelen door bedrijven? 12. a. In hoeverre zijn colleges op de hoogte van de inhoud van bestuurlijke rapportages over dit onderwerp b. en op welke wijze de gemeenten sturen op deze informatie? Slotvragen 13. Er u bekend of er in de afgelopen jaren raadsvragen of moties zijn geweest over energiebesparing (bij bedrijven)? 14. Zijn de gelden voor de Informatieplicht afkomstig uit de Decembercirculaire overgeheveld? 15. Heeft de gemeente alle taken met betrekking tot toezicht en handhaving weggelegd bij de omgevingsdiensten (dus zowel basistaken als niet basistaken)? 16. Hebben de gemeenten in kaart welke bedrijven energierelevant zijn? 17. Wat is voor het college een wenselijke bestuurlijke rapportage vorm. Welke onderdelen zijn hierin opgenomen: − Kosten en uren vs. Aantallen en overtredingen − Cijfermatig vs. Verhalend (wat heeft de OD betekend voor de gemeente). − Gerealiseerde besparing? 18. Wat voor vragen zou de raad kunnen stellen vanuit haar: a. Kaderstellende rol? b. Controlerende rol? Adromi B.V.

M201944

Pagina 27 van 31

Toezicht & handhaving Energiebesparingsplicht

Bijlage 5 Interviewvragen (omgevingsdienst) Tijdens gespreken met de omgevingsdiensten zijn de onderstaande vragen gesteld. Deze vragen zijn door de diensten, na afloop tevens schriftelijk beantwoord. 1. Hoeveel bedrijven verbruiken jaarlijks vanaf 25.000 m3 aardgas of 50.000 kWh elektriciteit en vallen niet onder het Europese emissiehandelssysteem, het CO₂vereveningssysteem (glastuinbouwbedrijven), of Meerjarenafspraken energie-efficiëntie en zijn geen inrichtingstype C? 2. Hoeveel van deze bedrijven worden door de omgevingsdienst per jaar bezocht of gecontroleerd op energie? Hoe is het verloop in de jaren? 3. Bij hoeveel bedrijven is vastgesteld dat artikel 2.15 worden overtreden? 4. Hoeveel energiebesparende maatregelen zijn bij hoeveel bedrijven opgelegd en hoeveel zijn er geadviseerd? 5. Hoeveel energiescans zijn er in het afgelopen jaren uitgevoerd en hoeveel energiescans hebben geresulteerd in toezicht of handhaving? 6. Is het (geraamde) energiebesparende effect van energietoezicht inzichtelijk gemaakt? Zo ja, wat is het energiebesparende effect per jaar? 7. Bij hoeveel bedrijven is geconstateerd dat geen energiebesparende maatregelen nodig zijn (er volledig wordt voldaan aan artikel 2.15)? 8. Bij hoeveel bedrijven met geadviseerde en/of opgelegde energiebesparende maatregelen is achteraf gecontroleerd of deze zijn uitgevoerd? 9.

Bij hoeveel bedrijven is geconstateerd dat de energiebesparende maatregelen niet zijn uitgevoerd? Welke gevolgen heeft de omgevingsdienst hieraan verbonden (sanctiestrategie)? 10. Is er sprake van een door de omgevingsdienst uitgevoerde risicoanalyse? In hoeverre is energie en met name energietoezicht een onderdeel van deze analyse? En hoe vaak wordt de risicoanalyse uitgevoerd en bijgesteld? 11. Hoe bepalen de omgevingsdiensten welke bedrijven jaarlijks gecontroleerd worden op energie? Welke prioriteiten worden hierbij gekozen, en waarom? 12. Hoeveel % van het budget besteden de omgevingsdiensten per jaar aan het toezicht op de verplichting tot treffen van energiebesparende maatregelen door bedrijven? Hoeveel van deze kosten zijn toerekenbaar aan welke gemeente, uitgaande van een algemene verdeelsleutel zoals het aantal inwoners of het aantal bedrijven? 13. In hoeverre zijn de gelden voor de Informatieplicht uit de decembercirculaire 2018 overgeheveld en ingezet. En welke werkzaamheden zijn hiervoor uitgevoerd? 14. Hoe gaat de Omgevingsdienst verdere invulling geven aan de werkzaamheden voorkomend uit het Informatieplicht energiebesparing en de koppeling die daaruit te maken is naar de Energiebesparingsplicht? 15. Gaat de Omgevingsdienst gebruik maken van de ondersteuningsregeling ‘Versterkte uitvoering energiebesparings- en informatieplicht’.

En zo ja op welke producten van de menukaart ligt hierbij de focus?

Adromi B.V.

M201944

Pagina 28 van 31

Toezicht & handhaving Energiebesparingsplicht

Bijlage 6 Artikel NRC Next Uit: NRC Next van 27 mei 2016 Auteur: Jos Verlaan

‘Eén ambtenaar bespaarde net zo veel als 6 windmolens ’ Dat zei Kamerlid Stientje van Veldhoven in een Kamerdebat over de klimaattop in Parijs

De aanleiding Eén ambtenaar van de gemeente Den Bosch bespaarde net zo veel energie als zes windmolens op jaarbasis opbrachten, betoogde het Tweede Kamerlid Stientje van Veldhoven (D66) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de uitkomsten van de klimaattop in Parijs. „In Den Bosch heeft men met één fte inzet evenveel energie bespaard als zes windmolens in een heel jaar kunnen opwekken”, zei ze letterlijk. Staatssecretaris Sharon Dijksma knikte instemmend: „Met een kleine inzet is het mogelijk om enorme energiebesparing te realiseren.” Klopt het dat één ambtenaar zo’n resultaat kan behalen?

Waar is het op gebaseerd? Van Veldhoven ijvert al jaren voor strenger toezicht op bedrijven om energiebesparende maatregelen te nemen. Ze wil boetes laten opleggen aan bedrijven die er niet in slagen ieder jaar 7 procent minder energie te verbruiken. Dat stelde ze in 2013 voor in de initiatiefnota Energiebesparing in één oogopslag. De verplichting om dergelijke maatregelen te nemen, was al vastgelegd in het Energieakkoord, maar wordt in de praktijk nauwelijks gehandhaafd. Daarom werd in de D66-nota bepleit om een artikel in de Wet Milieubeheer nieuw leven in te blazen. Het geeft energie-inspecteurs de bevoegdheid bedrijven te controleren op genomen energiebesparingsmaatregelen die binnen vijf jaar kunnen worden terugverdiend. De gemeente Den Bosch, een van de weinige steden die met zulke energie-inspecteurs werkt, presenteerde eerder dit jaar op een D66-bijeenkomst de resultaten van die controles. In vijf jaar tijd zijn daar 440 grote energiegebruikers gecontroleerd: scholen, bejaardentehuizen, kantoren, maar ook supermarkten, tankstations en fitnesscentra, zo blijkt uit een begin dit jaar gepresenteerde evaluatie. Daaruit blijkt ook dat die controles werkten. Bedrijven die de norm niet dreigden te halen, kregen waarschuwingen en hercontroles. In het uiterste geval konden de inspecteurs zelfs boetes opleggen.

De optelsom van het jaarlijkse besparingspotentieel als gevolg van die controles bedraagt in totaal 19.300.722 kilowattuur en 2.000.000 kubieke meter aardgas, zo rekende zelfstandig milieuadviseur Carolien Hendrix, betrokken bij het project, de aanwezigen op het D66-congres voor. Ze ging daarbij uit van het energieverbruik van de in vijf jaar gecontroleerde 440 bedrijven bij aanvang en de besparing die gerealiseerd werd, gemiddeld 7 procent.

En, klopt het? Hendrix heeft de besparing van de gecontroleerde bedrijven afgezet tegen de jaaropbrengst van een windmolen op Treurenburg in Den Bosch. Die leverde vorig jaar 5,1 miljoen miljoen kilowattuur groene stroom op. Alleen al de elektriciteitsbesparing als gevolg van het Bossche project staat gelijk aan de productie van bijna vier windmolens. Daar komt de besparing van het gas nog bovenop. Hendrix heeft de CO2-uitstoot van het bespaarde gas afgezet tegen de CO2-reductie van de windmolen. Dat levert een totale Adromi B.V.

M201944

Pagina 29 van 31

Toezicht & handhaving Energiebesparingsplicht

besparing op die gelijk staat aan de jaarproductie van 5,3 windmolens.

Conclusie Door erop toe te zien dat bedrijven hun energieverbruik ieder jaar met 7 procent lieten dalen, is in Den Bosch net zoveel bespaard als de jaaropbrengst van 5,3 windmolens. Dat was niet het werk van één ambtenaar, zoals parlementariër Stientje van Veldhoven stelde: uit de gemeentelijke stukken blijkt dat het Bossche handhavingsteam uit 1,2 fte’s bestaat – drie functionarissen werken er parttime. Zij hebben het besparingsresultaat in een periode van vijf jaar geboekt. Omdat het eindresultaat dicht in de buurt van de jaaropbrengst van zes windmolens komt, beoordelen we de stelling als grotendeels waar.

Adromi B.V.

M201944

Pagina 30 van 31

Toezicht & handhaving Energiebesparingsplicht

Figuren & tabellen: Figuur 1: Nationale baten/kosten verscherpte handhaving Wet milieubeheer Figuur 2: Aantal bedrijven met energiebesparingsplicht volgens de omgevingsdienst en het CBS Figuur 3: Aantal energiecontroles per jaar per gemeente Figuur 4: Aantal bedrijven met Informatieplicht en het aantal daadwerkelijk gemeld

4 8 9 14

Tabel 1: Weergave percentage budget voor energietoezicht per gemeente Tabel 2: Weergave uit het Werkplan 2019 Gemeente Voorschoten [p. 19] Tabel 3: Beschikbaar gestelde gelden voor energietoezicht door het Rijk per gemeente

13 13 14

Adromi B.V.

M201944

Pagina 31 van 31