Beantwoording technische vragen 758 CDA over Vervolg Grondstoffenplan

Technische vragen over lopende agendapunten 758

Datum

11 maart 2025

Steller vragen

H.M. van der Wende, CDA

Over agendapunt

Commissie WRG 13 maart 2025 Vervolgstap Grondstoffenplan: Verminderen restafval

Het college wordt verzocht de volgende vragen schriftelijk te beantwoorden: 1 Tariefdifferentiering en nascheiding

a. Hoeveel gemeenten in Nederland werken met tariefdifferentiering op basis van frequentie van aanbieding en hoeveel gemeente op basis van kg? In Nederland werken 160 gemeenten met variabele tarieven voor restafval op basis van frequentie en 15 gemeenten op basis van gewicht. b. Hoeveel gemeenten met tariefdifferentiering op basis van aanbiedingsfrequentie daarvan werken ook met nascheiding i.p.v. gescheiden afvalinzameling? Van de 160 gemeenten met variabele tarieven voor restafval op basis van frequentie hebben werken 6 gemeenten ook met nascheiding van pmd. Voorbereidend op het raadsvoorstel hebben we ervaringen opgehaald in Ouder-Amstel, een van de gemeenten met een systeem met variabele tarieven voor restafval en nascheiding van pmd. De betreffende medewerker was ook aanwezig bij de thema-avond op 23 oktober over het verminderen van restafval. In Ouder-Amstel zijn de ervaringen overwegend positief. Het is belangrijk goed aan inwoners uit te leggen dat alleen de kosten voor het verwerken van restafval worden meegenomen in het variabele tarief voor restafval en niet de kosten voor het nascheiden van pmd. c. Welke gemeenten zijn dat? Ermelo, Harderwijk, Oldebroek, Opsterland, Ouder-Amstel en Westerwolde. d.

Hoeveel meerkosten heeft de verwerking tot gevolg bij onregelmatig aanbieden van de inwoners, en dan doel ik op de inefficiëntie van het ophalen als de helft van de inwoners wel hun bak aan de straat zetten en de andere helft niet? Als inwoners hun container minder of onregelmatig aanbieden, heeft dat geen meerkosten tot gevolg. Daar staat tegenover dat hiermee mogelijk kosten bespaard kunnen worden, bijvoorbeeld omdat ritten sneller gereden kunnen worden. Maar daarover kan pas na verloop van tijd uitsluitsel gegeven worden.

Technische vragen over lopende agendapunten 758

2

Omgekeerd inzamelen optie b a. Hoeveel gemeenten in Nederland hanteren omgekeerd inzamelen in combinatie met nascheiding?

Wij beschikken momenteel niet over deze gegevens. Ervaringen in en cijfers uit andere vergelijkbare gemeenten worden meegenomen in het effectonderzoek naar omgekeerd inzamelen, als de raad kiest voor scenario b. 3

Het contract met AVR en de nascheiding a. Tot wanneer loopt het contract met de afvalverwerkingscentrale AVR voor verwerking van ons afval obv nascheiding?

Het huidige contract met AVR voor de verwerking van restafval en nascheiding van pmd loopt tot en met 31 december 2025. b. Is verlenging met bijv. 2 jaar mogelijk? Het huidige contract met AVR kan 3 x 12 maanden verlengd worden, uiterlijk tot en met 31 december 2028. c. Is er al meer helderheid over wat de regiogemeenten gaan doen en is er zicht op een mogelijke samenwerking mbt afvalinzameling, verwerkingscontract of brenglocatie? Het huidige contract houdt rekening met de mogelijkheid om een volgende keer aan te besteden samen met 1 of meer gemeenten in de Leidse regio. Dit is onderwerp van gesprek in de regio, maar hierover is nog geen conclusie getrokken.

4

De lasten a. In 2023 is aangegeven dat de investerings-en inzamelkosten van nascheiding lager zijn dan bij intensivering van bronscheiding . Wat was toen voorzien en is dat ook zo in de praktijk tot nu toe gebleken? Indien dat niet zo is, wat is hiervan de mogelijke oorzaak?

In de praktijk blijkt tot nu toe dat de kosten van nascheiding inderdaad lager zijn. De opbrengsten in kilo’s pmd uit de nascheiding is tot nu toe vergelijkbaar en de verwachting is dat de opbrengst gaat toenemen nu de nascheiding bij AVR sinds eind 2024 weer volledig werkt. b. Hoe is de ontwikkeling van de lasten voor de inwoner of huishouden geweest de afgelopen 5 jaar en hoe de feitelijke kosten voor de gemeente?

Technische vragen over lopende agendapunten 758

De afvalstoffenheffing wordt gebaseerd op de feitelijke afvalbeheerskosten. Daardoor gaat de ontwikkeling van de lasten voor de inwoner en de kosten voor de gemeente gelijk op. In 2020 waren de tarieven voor afvalstoffenheffing als volgt: €212,64 Aanleunwoning €239,16 Etagewoning, huishouden met 1 persoon €282,84 Etagewoning, huishouden met meer dan 1 persoon €304,68 Overige woningen, huishouden met 1 persoon €348,48 Overige woningen, huishouden met meer dan 1 persoon De afvalstoffenheffing in 2025 is met bijna 50% gestegen vergeleken met 2020. Volgens de jaarrekening 2020 waren de lasten voor taakveld 7.3 Afval in dat jaar €2.658.776. Volgens de jaarrekening 2023 waren de lasten voor taakveld 7.3 Afval in dat jaar €3.202.082. Dat is een toename van de kosten met 20% in 3 jaar.

c. Het ophalen niet meer bij iedere inwoner in een straat, maar wellicht maar bij de helft, zal leiden tot inefficiency ten aanzien van het ophalen. Klopt het dat er sprake is van structureel hogere kosten als gevolg van de invoering en de daarbij benodigde structurele maatregelen? Nee, dat klopt niet, zie ook het antwoord bij 1d. d. Als ik het staatje op blz 33/34 goed begrijp nemen, na invoering van tariefdifferentiering en bij afnemend restafval, de structurele kosten toe met € 88.962,00 (per huishouden € 7,80). Klopt dat? Nee, dat klopt niet. De totale kosten voor het systeem van variabele tarieven voor restafval in 2027 zijn €88.962,00. Daarvan is €65.153,00 eenmalig in 2027 en €23.809,00 structureel. e. Is dat exclusief jaarlijkse indexering? Dit is inclusief jaarlijkse indexering.

Technische vragen over lopende agendapunten 758

5

De data a. De bijlagen 4 en 5 betreffen data van 2023, terwijl we nascheiding hebben ingevoerd in per 1 januari 2024. Ook bijlage 3 bevat alleen data van 2023 of zelfs nog ouder (blz 13 voetnoot 5 gaat over 2021). Zijn er gegevens over 2024 beschikbaar?

De Benchmark Huishoudelijk Afval 2024 wordt verwacht in oktober 2025. Tijdens het opstellen van het Rapport Variabele tarieven voor het verminderen van restafval waren nog geen gegevens over 2024 beschikbaar. Het is niet gewenst om in de analyse van het rapport cijfers uit verschillende jaren te gebruiken. Daarom gaat het rapport uit van cijfers over 2023. b. Indien die beschikbaar zijn (of op korte termijn beschikbaar te stellen zijn over 2024), zijn die gegevens dan naar verwachting een volledige weergave en maatgevend m.b.t. het restafval en de nascheiding (alle fracties) voor de gemeente Voorschoten (denk daarbij aan de brand bij AVR)? De Benchmark Huishoudelijk Afval 2024, die in oktober 2025 gepubliceerd wordt, geeft een goede weergave van het afvalbeleid en de resultaten in Voorschoten in 2024. c. In het staatje op blz 16 van bijlage 3 staat dat met variabele tarieven het PMD (uit nascheiding) van 12 kg in 2023 gaat naar 12 tot 22 met variabele tarieven. Hoe is te verklaren dat, als PMD niet gescheiden wordt ingezameld, er zo’n enorme toename is van PMD uit nascheiding, door de invoering van variabele tarieven? De verwachting is dat de opbrengst van pmd uit nascheiding gaat toenemen nu de nascheiding bij AVR weer volledig werkt.

Op basis van landelijke cijfers verwachten we 15-22 kilo per inwoner per jaar, ook zonder de invoering van een systeem met variabele tarieven voor restafval. 6

Variabel aanbieden a. Hoe vaak wordt in een bepaalde wijk de grijsbak opgehaald na invoering van de systematiek van variabel aanbieden? 2 wekelijks nog steeds? En de groenbak nog steeds de alternerende 2 wekelijkse ophaal en de blauwbak na de grijsbak, de dag erna?

Het huidige schema voor het inzamelen van restafval, etensresten, groente, fruit en tuinafval (gft) en papier en karton (opk) blijft voorlopig hetzelfde. Na de invoering van variabele tarieven voor restafval kan bekeken worden of het de moeite waard is om het schema aan te passen. In andere gemeenten wordt soms besloten om bijvoorbeeld minder vaak restafval te gaan inzamelen en vaker etensresten en gft-afval. Of dat in Voorschoten de moeite waard gaat zijn, hangt af van de resultaten van het invoeren van variabele tarieven voor restafval en hoe de inwoners ermee omgaan.

Technische vragen over lopende agendapunten 758

b. Als het om de 2 weken is, kun je dan kiezen de bak na 2 weken buiten te zetten of pas na 4 of 6 weken? In de huidige situatie kunnen inwoners zelf bepalen of zij hun container elke 2 weken aanbieden of pas weer na 4 of 6 weken.

Toelichting (indien nodig):