Achtergrondinformatie - Leiden raadsvoorstel zienwijze begroting 2023 Hecht.pdf

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: RV 22.0032

B en W-besluit d.d.: 10-05-2022 B en W-besluit nr.: 22.0199 *Z25CB9739BD*

Naam programma: 09 Maatschappelijke ondersteuning Onderwerp: Raadsvoorstel zienswijze op programmabegroting Hecht 2023 Aanleiding: Op 15 april heeft u van Hecht (voorheen Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden RDOG HM) de programmabegroting 2023 ontvangen met daarbij het verzoek om uiterlijk 15 juni 2022 uw zienswijze hierop te sturen naar Hecht. Hecht voert de gemeentelijke taken op het gebied van de openbare gezondheid uit voor de gemeenten in Hollands Midden. Deze taken zijn belegd in een Gemeenschappelijke Regeling; dit is een collegeregeling. De conceptzienswijze zal door de commissie Onderwijs en Samenleving behandeld worden op 2 juni. Vervolgens neemt uw raad hier een besluit over op 14 juni 2022. Het algemeen bestuur van Hecht zal de ontvangen zienswijzen bespreken in de vergadering van 30 juni 2022 waar de definitieve programmabegroting Hecht 2023 wordt vastgesteld. In dit raadsvoorstel wordt gestart met het noemen van de kaders voor de conceptprogrammabegroting Hecht 2023, vervolgens worden enkele opvallend heden/overwegingen genoemd, daarna volgt de toelichting op het juridische kader en de financiën. Tot slot vindt u in dit document de financiële conclusie en het advies voor het voorstel voor de gemeenteraad. In de Inleiding van de conceptprogrammabegroting Hecht 2023 (pag.

5-7) is een toelichting gegeven op de organisatie- en governancestructuur en taken van deze organisatie (zie bijlage 2. Conceptprogrammabegroting Hecht 2023). De conceptjaarstukken zijn ter kennisgeving gezamenlijk met de conceptprogrammabegroting op 15 april naar de raad verstuurd. Juridisch Kader: De raad, het college en de burgemeester nemen deel in diverse gemeenschappelijke regelingen. De ontwerpbegrotingen van deze gemeenschappelijke regelingen worden voorgelegd aan de raad. De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt dat het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam de programmabegroting acht weken voordat deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden, toezendt aan de raden van de deelnemende gemeenten om een zienswijze op te kunnen uitbrengen. Deze plicht geldt zowel voor raadsregelingen of gemengde regelingen waaraan raadsleden deelnemen, als voor collegeregelingen, burgemeestersregelingen en gemengde regelingen waaraan geen raadsleden deelnemen. Op die manier heeft de raad altijd

Pagina 1 van 9

zicht op de begroting van een gemeenschappelijk openbaar lichaam of gemeenschappelijk orgaan, hetgeen past bij het budgetrecht van de raad. Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren te brengen. Daarmee kan de raad in het kader van zijn toezichthoudende taak bezwaren uiten voordat het definitieve besluit tot vaststelling van de begroting wordt genomen. Doel: Vaststellen van de zienswijze van de gemeenteraad van Leiden op de conceptprogrammabegroting Hecht 2023 Kader: - Wet publieke gezondheid - Wet gemeenschappelijke regelingen - Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) - Gemeenschappelijke Regeling Hecht (Gemeenschappelijke Regeling Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (overheid.nl) - Financiële kaderstellingen gemeenschappelijke regelingen Hollands Midden voor begrotingen 2023 - Kaderbrief Hecht 2023 (RV 21.0149) Overwegingen: Programmabegroting 2023 In dit onderdeel wordt een korte toelichting gegeven op de verschillende onderdelen van de programmabegroting. Gestart wordt met de actualiteiten op organisatorisch gebied, vervolgens worden bijzonderheden, veranderingen en overwegingen per onderdeel kort benoemd.

Organisatie Hecht ▪ Personele-/ organisatorische gevolgen van de corona- en Oekraïnecrisis voor Hecht De ambities van Hecht zijn groot met een onverminderde interne en externe druk. Terwijl nog steeds een constante inzet bij coronabestrijding wordt geleverd, is een volgende crisisinzet gevraagd bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Hecht heeft geleerd van de bestrijding van de coronapandemie en is sneller in staat om hulp in te zetten. Maar inzet bij deze twee grote opdrachten betekent dat de externe druk op inzet van Hecht-medewerkers groot is. Ook was er veel ziekteverzuim bij Hecht de afgelopen tijd. Dit leidt noodzakelijkerwijs tot verminderde inzet in andere organisatieonderdelen. Een voorbeeld hiervan is de aangepaste dienstverlening tot juli 2022 bij de Jeugd- en Gezinsteams. Indien de verminderde inzet financiële gevolgen heeft zal dit met het Algemeen Bestuur worden gedeeld. ▪ Programma Hecht24 Hecht heeft als ambitie om in 2024 een wendbare, moderne en klantgerichte organisatie te zijn. Op deze manier kan de organisatie beter voorzien in zijn doelstellingen en krijgen de inwoners van Hollands Midden merkbaar betere ondersteuning. Om deze ambitie te realiseren is het programma Hecht24 opgezet. Bij de vorige programmabegroting is het programma verder toegelicht.

Destijds heette dit programma RDOG 2024, dat is gelijktijdig met de naamsverandering van RDOG naar Hecht overgegaan naar Hecht24. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd in het volgende

Pagina 2 van 9

raadsstukken: RV. 21.0052, bijlage 3 Businesscase 2 en RDOG 2024 toegelicht. Indien u meer informatie hierover wilt kunt u dat vinden in de volgende link. Het programma bestaat uit drie programmalijnen: - Datagedreven en E-health - Organisatieontwikkeling - Strategisch Vermogen. Als de doelstellingen in het programma behaald worden, levert dat de regio Hollands midden maatschappelijke baten op. De baten van dit programma zijn op dit moment nog niet in de begroting verwerkt. Hecht geeft aan dat het terugverdienen van de investering in Hecht24 in kwalitatieve en kwantitatieve zin aandacht krijgen in 2022 en 2023. Met deze uiteenzetting zal Hecht invulling geven aan de vraag die vorig jaar door de gemeenteraad Leiden in de zienswijze is gesteld. Vanuit de 18 gemeenten is er een budget beschikbaar gesteld voor dit programma van € 4.200.000 in geïnvesteerd. Voor Leiden is de bijdrage voor 2023 € 181.000. In de begroting van de gemeente Leiden zijn de mogelijke baten van het programma Hecht 24 nog niet in de meerjarenbegroting opgenomen en sluit aan bij de constante deelnemersbijdrage die door Hecht is gepresenteerd. Hecht24 tot en met 2021: In 2021 is een deel van de veranderingen zoals benoemd in het programma Hecht24 uitgevoerd: • Het tactisch management heeft meer grip en overzicht op de organisatie.

• De nieuwe RVE’s (Resultaat Verantwoordelijke Eenheden) met nieuw management dragen bij aan een versterking van de interne sturing van de organisatie en stabiliteit in de begroting. Hecht24 vanaf 2022: De volgende fase zal plaatsvinden in 2022 en loopt door tot en met 2023 wordt gericht op de versterking van de centrale ondersteunende diensten, control en concerntaken. In 2021 is dit niet van de grond gekomen door de hoge werkdruk en de extra benodigde inzet gedurende de coronapandemie. Deze werkzaamheden kregen meer prioriteit dan de investeringen in Hecht24. Geadviseerd wordt om aan Hecht te vragen om concreet toe te lichten waarom het niet gelukt is om de baten van het programma Hecht 24 op te nemen in de begroting. En daarbij op welke wijze zij concreet invulling inzicht willen geven aan de gerealiseerde baten. Reguliere werkzaamheden Hecht ▪ Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) De inhoudelijke doorontwikkeling van het ZVH op interne processen en de positionering in de keten van zorg en veiligheid is een continu proces en gaat ook in 2023 door. Landelijk zijn er eind 2021 met terugwerkende kracht voor het jaar 2021 middelen vanuit het rijk toegekend aan de Zorg- en Veiligheidshuizen. Deze middelen zijn onder meer bedoeld ter versteviging van de basisvoorzieningen en de regie op personen met verward en gevaarlijk gedrag.

Hiervoor zijn in het Algemeen Bestuur afspraken gemaakt over een aanvullende subsidie vanuit Hecht. Veilig Thuis Veilig Thuis wordt gefinancierd per gemeente via de Bijdrage per inwoner (BPI)/Bijdrage per kind (BPK) en de bijdrage van de centrumgemeenten Gouda en Leiden. De centrumgemeenten

Pagina 3 van 9

ontvangen een DUVO-uitkering (decentralisatie-uitkering vrouwenopvang). Een gedeelte van deze uitkering wordt ingezet voor de uitvoering van Veilig Thuis door Hecht. Over de DUVO-uitkering moet de gemeente Leiden verantwoording afleggen aan het ministerie van VWS. Daarvoor is zicht op de financiering van Veilig Thuis essentieel. Op dit moment komt het onderdeel Veilig Thuis niet als losstaand onderdeel terug op de begroting. De raad wordt geadviseerd Hecht te vragen om bovenstaande aan te passen in de programmabegroting Hecht 2023. ▪ Overige werkzaamheden Voor de Jeugdgezondheidszorg (JGT), Gezondheidsbescherming, Toezicht en GHOR (GTG), Gezondheidsbevordering en onderzoek (GBO) en de Regionale Ambulance Voorziening (RAV) zijn er geen bijzonderheden te melden. Voor meer informatie kunt u bladzijde 9 (JGZ), bladzijde 10 (GTG), Bladzijde12 & 13 (GBO) en bladzijde 15, 16 (RAV) lezen. Crisiswerkzaamheden ▪ Coronabestrijding De verwachting is dat de impact van de coronapandemie op de organisatie in 2023 verder zal gaan afnemen. Dit zal mogelijk leiden tot minder druk op het personeel van Hecht die zich dan vrijwel volledig weer kan richten op haar basistaken. Het aparte organisatiegedeelte dat zich bezig hield met de coronabestrijding kan dan wellicht worden afgeschaald en de taken dan worden opgenomen in de reguliere organisatie (bijvoorbeeld in het reguliere vaccinatieprogramma).

Op dit moment blijft het bij voorspellingen en blijven concrete uitspraken uit. Financiën In dit onderdeel worden de financiële inschattingen en ontwikkelingen voor 2023 toegelicht. Hoe wordt Hecht gefinancierd? Hecht haalt een groot gedeelte van haar financiering uit de bijdrage per inwoner / bijdrage per kind (BPI/BPK). Het overige bedrag komt uit losstaande subsidies en uitkeringen van derden (niet behandeld in de programmabegroting). Veranderingen BPI/BPK – programmabegroting 2023 De BPI/BPK wordt bepaald aan de hand van het aantal inwoners en een geïndexeerd bedrag wat per jaar vastgesteld wordt. Hieronder worden de veranderingen voor 2023 weergegeven. ▪ Mutatie aantal inwoners De BPI/BPK wijzigt voor de gemeente Leiden als gevolg van een toename in het aantal inwoners en afname van het aantal kinderen (0-4 jaar). De conceptprogrammabegroting 2023 gaat uit van het aantal inwoners en kinderen op 1 januari 2022.

01-01-2021 01-01-2023 Mutatie

Inwoners 124.093 125.100 +1.007

Kinderen 0-4 jaar 4.080 3.990 - 90

Pagina 4 van 9

Mutaties ▪ Indexering De BPI/BPK wijzigt voor de gemeente Leiden als gevolg van de verandering in loonkosten en materiële kosten. Deze financiële veranderingen worden doorberekend in een indexpercentage. Hecht past in de begroting 2023 de door de werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR) geadviseerde index correct toe. Dit betekent voor het jaar 2023 voor de loonkosten een indexpercentage van 2,96% en voor de materiële kosten een indexpercentage van 0,5%. Dit resulteert tot een gewogen indexpercentage van 3,46% voor 2022. ▪ Verandering BPI/BPK Leiden De door Hecht geraamde bijdrage van de achttien gemeenten in Hollands Midden stijgt van €51.474.000 in 2022 naar € 52.842.000 in 2023. Voor de gemeente Leiden stijgt de BPI/BPK met €271.000 van € 7.462.000 naar €7.733.000. Zoals hierboven toegelicht, wordt deze toename verklaard door het indexeringspercentage van 3,46% en de (kleine) bevolkingsgroei in Leiden. De dekking van zowel de toename van het aantal inwoners van de gemeente Leiden als de kosten van de indexering worden gedekt vanuit het gemeentefonds. De BPI/BPK toename past binnen de tot nu toe in de Leidse meerjarenbegroting opgenomen budgetten voor de gemeentebijdrage aan Hecht. Gemeentebijdrage 2023 De financiële consequenties voor de gemeenten in Hollands Midden gezamenlijk zijn als volgt samengevat :

Mutaties gemeentebijdrage 2023 - (bron: conceptprogrammabegroting Hecht 2023, p. 18)

In de tabel hierna is de BPI/BPK per taak uitgesplitst per onderdeel. In de laatste kolom ziet u de kosten per onderdeel die dat voor Leiden met zich meebrengt. Hier kunt u zien hoe het budget per onderdeel wordt verdeeld.

Pagina 5 van 9

Pagina 6 van 9

Overige ontwikkelingen ▪ Coronabestrijding Op dit moment worden extra gemaakte kosten -met betrekking tot de coronabestrijdingvergoed vanuit VWS. Naar verwachting blijft dit zo. ▪ Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) De gemeentebijdrage voor de GHOR blijft, afgezien van de indexatie, gelijk aan de bijdrage in 2022. ▪ Programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV) De kosten voor de RAV worden gefinancierd door de zorgverzekeraars. Hier heeft de gemeente Leiden geen kosten aan. ▪ Veilig Thuis De begroting Veilig Thuis is naar beneden bijgesteld met €400K op basis van de realisatie in de afgelopen 2 jaren. De aanpassingen van de BPI/ BPK is onderdeel van de begrotingswijziging 2022. Terugblik Zienswijze 2021 Vorig jaar heeft u in uw zienswijze brief twee punten meegegeven aan Hecht. ▪ De baten van het programma Hecht24 (destijds RDOG 2024 geheten) mee te nemen in de begroting van 2023. Hecht heeft aangegeven dat dat voor 2023 niet mogelijk is, echter hebben zij wel toegezegd hier in 2022 en 2023 nog wel kwalitatief en kwantitatieve aandacht aan te geven. Voorgesteld wordt om Hecht in de zienswijzebrief te vragen om hier een concrete invulling aan te geven. ▪ Het prenataal contactmoment op te nemen in de programmabegroting van 2022. Hier heeft Hecht gehoor aan gegeven.

Conclusie en advies Conclusie ▪ Inhoudelijk De medewerkers van Hecht hebben een grote bijdrage geleverd aan de bestrijding van het coronavirus. Dit heeft wel gezorgd voor een grote druk op de organisatie, wat voor sommige organisatieonderdelen leidt tot een verminderde inzet binnen sommige organisatieonderdelen. Het onderdeel Veilig Thuis komt nu niet als apart onderdeel terug op de begroting. Om hier op een juiste wijze verantwoording over af te kunnen leggen is het voor de gemeente Leiden nodig om hier wel inzicht in te hebben. Voor het programma Hecht24 heeft Hecht aangegeven dat het nog niet mogelijk is om baten mee te nemen in de begroting voor 2023. ▪ Financiën Samengevat stijgt de BPI/BPK voor Leiden voor 2023 met een bedrag van €271.000. De dekking van zowel de toename van het aantal inwoners in de gemeente Leiden als de kosten

Pagina 7 van 9

van de indexering worden naar verwachting gedekt vanuit het gemeentefonds (accres ontwikkeling). Advies De volgende zienswijze ten aanzien van de conceptprogrammabegroting voor 2023 van Hecht naar voren te brengen: De gemeenteraad van Leiden ziet geen belemmeringen ten aanzien van het vaststellen van de programmabegroting voor 2023 van Hecht door het Algemeen Bestuur. Wel wil de raad het Algemeen Bestuur van de Hecht meegeven om de in de zienswijzebrief opgenomen aandachtspunten in acht te nemen. De raad voor te stellen: - Te komen met een concrete uitleg waarom er tot op heden geen baten zijn meegenomen in de begroting van 2023 en met uitwerking van de te realiseren baten uit het programma Hecht24. - Om Hecht te vragen het onderdeel Veilig Thuis als apart onderdeel op de begroting weer te geven. Financiën: De door Hecht geraamde bijdrage van de achttien gemeenten in Hollands Midden stijgt van € 51.474.000 in 2022, naar € 52.842.000 in 2023. De Leidse begroting zal aangepast worden na een positief advies van het AB over de programmabegroting Hecht 2023. Dit valt dan binnen de kaders van de huidige meerjarenbegroting. Financiële consequenties voor Leiden in 2023 Voor de gemeente Leiden stijgt de BPI/BPK met €271.000 van € 7.462.000 naar €7.733.000..

Deze bedragen passen, na indexering van de Leidse begroting voor 2023, binnen de tot nu toe in de Leidse meerjarenbegroting opgenomen budgetten voor de gemeentebijdrage aan Hecht. Bijgevoegde informatie: Bijlage 1. Conceptprogrammabegroting Hecht voor het jaar 2023 Bijlage 2. Aanbiedingsbrief van Hecht aan gemeenteraden Bijlage 3. Concept jaarstukken Hecht 2021 Bijlage 4. Conceptbrief zienswijze gemeente Leiden op concept programmabegroting Hecht 2023

Pagina 8 van 9

RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel RV 22.0032 van 10 mei 2022), mede gezien het advies van de commissie Onderwijs en Samenleving, gelet op artikel 35, derde lid van de Wet Gemeenschappelijke regelingen en artikel 26 derde lid van de Gemeenschappelijke regeling RDOG Hollands Midden, BESLUIT De volgende zienswijze ten aanzien van de concept programmabegroting voor 2023 van Hecht naar voren te brengen: 1. De gemeenteraad van Leiden ziet geen belemmering(en) ten aanzien van het vaststellen van de programmabegroting voor 2023 van Hecht door het Algemeen Bestuur. Wel wil de raad het bestuur van de Hecht meegeven om de in de zienswijzebrief opgenomen aandachtspunten in acht te nemen: a. De gemeenteraad van Leiden verzoekt Hecht om voor het programma Hecht24 te komen met een concrete uitwerking van de baten van het programma Hecht24 en een uitleg waarom dat voor de begroting van 2023 nog niet gelukt is; b. De gemeenteraad van Leiden verzoekt Hecht om het onderdeel Veilig Thuis als aparte post op de begroting weer te geven. 2. Om bijgaande brief met de zienswijze op de programmabegroting 2023 van Hecht te verzenden naar Hecht.

Gedaan in de openbare raadsvergadering van … 2022, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

Pagina 9 van 9