Achtergrondinformatie: Dashboard GR Holland Rijnland - bijlage bij informatiebrief 017

Bijlage raadsvoorstel Grip op Samenwerking: opzet dashboard

Verbonden partijen VOORSCHOTEN

HOLLAND RIJNLAND

GR Holland Rijnland

Algemene kenmerken verbonden partij Algemeen Vorm samenwerking

Gemeenschappelijke regeling met rechtspersoonlijkheid bezittend openbaar lichaam met de aanduiding: Holland Rijnland (HRL) Samenwerkingspartners Aan deze GR nemen 13 gemeenten deel. Naast Voorschoten zijn dat: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen, Zoeterwoude. Onderwerp Gemeente Voorschoten werkt binnen HRL, in lijn met het vastgestelde werkprogramma 2022-2026, samen met de andere gemeenten op de gebieden: • Regionale opgaven ruimte en Energie; • Regionale opgaven Maatschappij; N.B. vanaf 1-1-’24 zal Voorschoten ook voor Jeugdzorg samenwerken in HRL, dit wordt ondergebracht in een onafhankelijke GR: SOZ Holland Rijnland. Aard samenwerking Dit betreft kennisdeling, regionale beleidsvorming, lobby en belangenbehartiging bij hogere overheden en bedrijfsleven, subsidiewerving. HRL is ook belast met de uitvoering van o.a. Leerrecht en urgentiecommissie voor spoedzoekers (woningbouw) Sturings- en controlemogelijkheden Vertegenwoordigers in Wethouder de Bruijn is dagelijks bestuurslid van HRL. Hij heeft de portefeuille bestuursorgaan bedrijfsvoering. In het algemeen bestuur zitten wethouder van der Elst en raadslid Maassen. Daarnaast zijn er verschillende inhoudelijke portefeuillehouder overleggen, waarin voorstellen aan het AB inhoudelijk worden voorbereid.

In al deze overleggen neemt één van de wethouders deel. Zeggenschap Het AB neemt besluiten bij meerderheid van stemmen (Voorschoten heeft 9 van de 189 stemmen (peildatum 1 januari 2022) = 4,7%. Motieven voor deelname De deelname is een bestuurlijke keuze. Regionaal samenwerken is voor veel opgaven noodzakelijk, waaronder mobiliteit, energie en de woonruimteverdeling. Ook biedt het meerwaarde om maatschappelijke en economische waarden in Voorschoten te versterken. HRL is een stevige partner in de lobby (en subsidiewerving) bij hogere overheden en in de samenwerking met het bedrijfsleven in de regio. Samenwerken in HRL levert schaalvoordelen op bij de inkoop en uitvoering van diensten op het onderdeel Maatschappij en jeugd, Voorschoten is nu al betrokken bij een deel van de WMO-voorzieningen, onder andere volwasseneneducatie. Informatiemomenten Begroting raad Jaarstukken Beleidsstukken Bijeenkomsten Sturingsmomenten raad Gemeenteraad kan haar zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen. Ook kan additioneel een zienswijze worden gegeven op de beleidskoers, zoals bij de vaststelling van het werkprogramma 2022-2026. Lokale beleidsruimte Komt voort uit regionale afspraken Uittredingsmogelijkheden Een deelnemende gemeente kan uittreden door een besluit van de bestuursorganen van die gemeente.

De uittreding kan slechts plaatsvinden met ingang van 1 januari van het jaar, volgende op dat waarin het uittredingsbesluit is genomen. Artikel 37 Uittreding, instellingsbesluit gemeenschappelijke regeling HR. Benchmark Er zijn geen nadere afspraken bekend m.b.t. (het uitvoeren van) een benchmark naar het functioneren van (delen) van HRL. Relatieve belang Ontwikkeling financiële 2021 : € 846.298 (o.b.v. begroting 2021), waarvan bijdrage RIF € 572.420 bijdrage 2022 : € 862.440 (o.b.v. begroting 2022), waarvan bijdrage RIF € 572.420 2023 : € 716.594 (o.b.v. begroting 2023), waarvan bijdrage RIF € 378.411 De bijdrage in het regionaalinvesteringsfonds (RIF) loopt tot en met 2024. Financiële elementen De risicobepaling wordt bepaald aan de hand van het aandeel wat de gemeente heeft voor risicobepaling t.o.v. van de overige gemeenten. Dit aandeel in de GR is voor de gemeente Voorschoten: 4,7%. Weerstandsvermogen en De deelnemende gemeenten zijn op grond van de GR geheel en gezamenlijk reserve verantwoordelijk voor de financiële situatie bij het samenwerkingsorgaan en ook voor van verbonden partij mogelijke tekorten of financiële tegenvallers. HRL heeft geen eigen weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit. Benodigd De deelnemende gemeenten dragen er zorg voor dat HRL te allen tijde over weerstandsvermogen voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen.

van de gemeente Artikel 30a Garantstelling, Geconsolideerde gemeenschappelijke regeling HRL. Gemeente financieel De deelnemende gemeenten zijn financieel verantwoordelijk voor HRL. Dat geldt voor aansprakelijk alle leningen en verplichtingen die door Holland Rijnland zijn aangegaan en voor de dekking van eventuele exploitatie- of begrotingstekorten.

Artikel 30a Garantstelling, Geconsolideerde gemeenschappelijke regeling HRL. Is de bedrijfsvoering op orde? Politiek-bestuurlijke belangen/risico’s algemeen

Voor zover bij de gemeente bekend is de bedrijfsvoering op orde. HRL ontvangt al jaren bij haar jaarrekening een goedkeurende accountantsverklaring. Grip op de beleidsontwikkeling, monitoring van de kwaliteit van de uitvoerende taken, formuleren Voorschotense randvoorwaarden voor een eventueel nieuw RIF vanaf 2025.

Waar zetten we op in? Gezamenlijke doelen

Voorschoten/ doelen

Kansen en bedreigingen inhoudelijk

Kansen en bedreigingen financieel

Hoe beoordelen we onze invloed? Hoe willen we onze invloed in het lopende / nieuwe begrotingsjaar verbeteren?

Wat is de actuele situatie? Algemene doelen: Kennisdeling, lobby bij hogere overheden/ bedrijfsleven, subsidiewerving om daarmee invulling te geen aan de regionale opgaven. Regionale doelen per thema: Ruimte en energie • Regionale omgevingsagenda HRL 2040 (ROA): gezamenlijke agendering van ambities bij medeoverheden inclusief afspraken over de realisatie van de ambities; • Regionale woonagenda: vaststellen van de agenda om voor 2030 30.000 nieuwe woningen in de regio te bouwen; • Huisvestingsverordening en uitvoering urgentieverklaring: de huisvestingsverordening vaststellen, doel is een rechtvaardige en doelmatige verdeling van sociale huurwoningen • bedrijventerreinen en kantoren: de plancapaciteit en de gebruikte capaciteit beter laten aansluiten op de werkelijke ruimtebehoefte; • Natuur, landschap en recreatie: versterken en behouden van de kwaliteit van natuur en landschap, cultuurhistorische waarden en de recreatieve aantrekkelijkheid in onze regio; • Regionale strategie mobiliteit (RSM): agendering van urgente bereikbaarheidsopgaven, het versterken van de interne en externe bereikbaarheid; • Energietransitie (RES): Doorontwikkeling van RES 1.0 naar RES 2.0, met aandacht voor lokale opwek, de warmtetransitie en energiebesparing. Maatschappij en jeugd • Sociaal Domein: platformfunctie maatschappelijke zorg, die is doorgedecentraliseerd naar gemeente Leiden per 2023.

Ook valt de platformfunctie arbeidsmarktregio hieronder; • Laaggeletterdheid: Het voorkomen en terugdringen van Laaggeletterdheid in de regio; • Leerrecht: Uitvoering van de leerplicht door tegengaan van verzuim en schooluitval. Bron: begroting GR Holland Rijnland 2023 Lokale doelen per thema: Ruimte en energie • Wonen: Lokale woningopgave, meer woningen voor starters en senioren. • Bedrijventerreinen: Versterken en verduurzamen bedrijventerreinen. • Natuur, landschap en recreatie: · Uitvoering Meerjarenprogramma Duin Horst & Weide · Uitvoeringsprogramma Leidse ommelanden • Mobiliteit: · Uitvoering plan van aanpak fietsveiligheid · Verbeteren Lammenschansplein · Pleiten voor verbeteringen in OV-netwerk in en rondom Voorschoten • Energietransitie: De doelstellingen uit de visie op Energie en Klimaat uitgewerkt in een klimaatadaptatieplan, dat in 2023 ter besluitvorming voorligt; Maatschappij en jeugd • Sociaal Domein: Implementatie uitvoering Beschermd wonen; • Laaggeletterdheid: Vermindering Laaggeletterdheid door middel van het uitvoeren van het convenant Laaggeletterdheid; • Leerrecht: Vanuit het actieplan Jeugd wordt de verbinding tussen jeugdzorg en onderwijs verbeterd om schooluitval en spijbelen beter aan te kunnen pakken.

Bron: Begroting 2023 De kracht van HRL ligt in de brugfunctie die zij kan vervullen naar hogere overheden, regionaal opererende maatschappelijke instellingen en het bedrijfsleven. Door regionaal strategisch de inzet van lokale middelen op opgaven, en deze slim te combineren, zouden de gemeenten in samenwerking met maatschappelijke partners beter in staat moeten zijn de regionaal gewenste maatschappelijke resultaten te bereiken. Dat kan regelmatig vragen om concessies te doen op lokale wensen van de gemeenten. Het regionale belang kan daarbij op onderdelen afwijken van lokale belangen. (Behoud van groen in de regio, betekent niet meteen behoud van groen in Voorschoten, als daar bijvoorbeeld de potentie ligt voor de regionale woningbouwopgave). Regionale doelen kunnen alleen bereikt worden als men bereid is daar lokaal aan bij te dragen en soms concessies te doen. De gemeenschappelijke regeling biedt kansen bij het op het gebied van lobby om subsidie te verkrijgen van hogere overheden. Daarnaast kan de lobby bij maatschappelijke instellingen en bedrijven er toe leiden dat deze bereidt zijn om onder gezamenlijke financiering projecten op te pakken. Qua bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling voor de uitvoering van haar taken, loopt de gemeente weinig risico. Wel kan hetgeen HRL voor de regio wil bereiken transparanter (smarter) worden weergegeven in haar P&C producten.

Dat helpt in de sturing op de regionale (en daarvan afgeleide) lokale doelen. Door middel van stemrecht in de algemene bestuursvergadering. Deze invloed is gelet op het gemeentelijk aandeel van de stemmen in het AB, 4,7%, zeer laag. De mate van de bestuurlijke en ambtelijke informele invloed in de inhoudelijke portefeuillehouder overleggen biedt een grotere kans om invloed uit te oefenen. Portefeuillehouders kennen de belangen van de eigen gemeente en zoeken samenwerking op met gemeenten met hetzelfde belang om positie te verstevigen. Het ambtelijk netwerk onderhouden en verstevigen.