9. Rapport Monumentenwacht 2021.pdf
Tekst van het document
Inspectierapport 2021 Objectnummer: ZH 1447 Object: Ambachts- en Baljuwhuis Straat: Voorstraat 12 Pc en plaats: 2251 BN VOORSCHOTEN
2021
INSPECTIERAPPORT
Objectnummer: ZH 1447
OBJECTGEGEVENS Objectnummer: Object: Straat: Postcode: Plaats:
1447 Ambachts- en Baljuwhuis Voorstraat 12 2251 BN VOORSCHOTEN
Eigenaar: Straat: Postcode: Postbus: Postcode: Plaats: E-mail:
Gemeente Voorschoten Postbus 393 2250 AJ
Monumentnummer: Monumenttype: Bouwjaar:
38024 Rijksmonument 1635
VOORSCHOTEN
INSPECTIEGEGEVENS Inspectienummer: Rapport opgesteld door: Inspectie uitgevoerd: Team:
ZH_1447_2021_a E. Langeveld. 18 maart 2021. 8/CW.
ALGEMEEN Bij een onderhoudsinspectie door de Monumentenwacht worden de aanwezige en visueel zichtbare elementen beoordeeld op gebreken. Er wordt geen destructief onderzoek uitgevoerd. In de rapportage worden gebreken ondersteund met een hersteladvies, met uitzondering van beperkte gebreken, zoals natuurlijke verwering. Het uitgangspunt bij onze adviezen is sober en doelmatig herstel met als doel zo veel mogelijk bestaand (monumentaal) materiaal te behouden. Voor de uitvoering van herstel gaan wij er van uit dat dit op ambachtelijke wijze gebeurt met eventueel bij ons bekende en bewezen, moderne technieken en materialen. Controle op de werking van de zich in of op een gebouw bevindende installaties valt buiten het bouwkundig onderzoek van de Monumentenwacht. Wel zal waar mogelijk een oordeel gegeven worden over de uiterlijke staat van delen van een installatie. Betreffende de juiste functionering, dient u de installaties periodiek te laten controleren door een gespecialiseerd bedrijf. BOUWKUNDIGE STAAT EN BEREIKBAARHEID Ambachts- en Baljuwhuis De bouwkundige staat van het casco is goed. De onderhoudsstaat is matig. Het verloop van het onderhoud gaat achteruit. De kwaliteit van de uitvoering is redelijk. De toegankelijkheid voor inspecties is goed. De bereikbaarheid voor inspecties is goed. De bereikbaarheid voor reparaties is goed. BIJLAGEN 1 Dakplattegrond.
UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN DOOR DE MONUMENTENWACHT Inspectie uitgevoerd, rapport geschreven, dak plattegrond gemaakt/bijgesteld en fotobijlage gemaakt. Goten schoon gemaakt ter bevordering van de waterafvoer en om het materiaal goed te kunnen beoordelen. Enkele dakpannen goed gelegd. ONDERHOUDSGESCHIEDENIS 2016: dakkapellen zijn geschilderd en daklijsten zijn vervangen. 2014. plaatselijk herstel aan voegwerk is uitgevoerd. 2013. alle goten zijn vernieuwd. De corridor is bekleed met zink en een dakraam is aangebracht. Schilderbeurt is uitgevoerd inclusief houtrotherstel.
2011: houtrotherstel vensters achtergevel Baljuwhuis. 2010: dakkapellen Baljuwhuis geschilderd. Tevens houtrotherstel voorgevel begane grond vensters.
UIT TE VOEREN WERKZAAMHEDEN IN VOLGORDE VAN PRIORITEIT OBJECTNUMMER: ZH 1447
Ambachts- en Baljuwhuis 0 - 1 jaar 2.5.1
Dakcorridor; schilderwerk
Geheel verwijderen, 2 x geheel grondverf, 2 x geheel dekverf. Uithakken verdroogde stopverfzoom en vervangen door Monustop of Renoseal (stopverfvervanger).
S
2.5.1
Baljuwhuis, twee dakkapellen in de zakgoot; dak nr. 9, rechter draairaam, roede
Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen.
M
1.4.2
vensters, algemeen
Het vlakke deel van de onderdorpel smaller maken en aan de onderzijde van het raam een waterhol maken.
M
1.4.2
Ambachtshuis; achtergevel, onder dak nr. I.c.m de eerstvolgende 16, gehengen van het venster schilderbeurt de gehengen afnemen, ontroesten, duurzaam conserveren en terugplaatsen met r.v.s middelen.
S
1.4.2
Baljuwhuis; voorgevel, begane grond. meerdere vensters
Grondig verwijderen aangetaste delen (kozijnstijl en dorpel en raamdorpel) en aanhelen met gelijkwaardige houtsoort. De aantasting verwijderen met het raam in open toestand.
S
1.4.2
Baljuwhuis; achtergevel, 1e verdieping, linker- en rechtervenster
Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen.
M
1.5.2
Ambachtshuis, achtergevel; aanbouw, deel Aantasting verwijderen en 16, opgeklampte deur aanhelen van de stijl. Om de aantasting grondig te verwijderen, zal de deur gedemonteerd moeten worden.
R
1.5.2
Baljuwhuis, poortdeur; paneeldeur
Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen. Weldorpel fixeren met r.v.s schroeven.
M
1.7.1.1
voor, achtergevel, vensters en dakkapellen, stopverfzoom
De gescheurde en losse stopverf dient uitgehakt te worden, het houtwerk van de vrijgekomen sponning dient goed in de grondverf gezet te worden en vervolgens dient nieuwe stopverf aangebracht te worden. Nieuwe stopverf heeft een aantal weken nodig om voldoende uit te harden voordat schilderen mogelijk is. De schilder dient hier rekening mee te houden. Bij delen die minder gevoelig zijn voor inwatering en waar minder
S
scheurvorming aanwezig is, kan volstaan worden met goed dicht schilderen van de stopverf. 1.7.2.1
Ambachtshuis; houtwerk, algemeen
Een grondige onderhoudsbeurt uitvoeren. Met name de liggende delen extra behandelen. Voor zover noodzakelijk inspectie en herstel van gebreken uitvoeren aan zwakke plekken. Een vuistregel is dat kozijnen ongeveer eens in de 4 à 5 jaar moeten bijgewerkt (regulier onderhoud). Maar dit is sterk afhankelijk van de ligging van de woning en de kleur en/of kwaliteit van de verf.
S
1.7.2.1
Baljuwhuis; houtwerk, algemeen
Een grondige onderhoudsbeurt uitvoeren. Met name de liggende delen extra behandelen. Voor zover noodzakelijk inspectie en herstel van gebreken uitvoeren aan zwakke plekken. Een vuistregel is dat kozijnen ongeveer eens in de 4 à 5 jaar moeten bijgewerkt (regulier onderhoud). Maar dit is sterk afhankelijk van de ligging van de woning en de kleur en/of kwaliteit van de verf.
S
2.5.1
Baljuwhuis, overige dakkapellen; houtwerk, algemeen
Aangetaste delen vervangen/aanscherven met hout dat overeen komt met het bestaande hout en schilderen.
S
2.5.1
Baljuwhuis, overige dakkapellen; schilderwerk
Geheel verwijderen, 2 x geheel grondverf, 2 x geheel dekverf. De gescheurde en losliggende stopverfvoegen dienen te worden uitgekapt en opnieuw aangebracht.
S
Ambachtshuis; voorgevel, bovenzijde van De toplaag schoonmaken en een de waterlijsten, muurverf nieuw muurverfsysteem aanbrengen.
S
1.8.1
gevelankers, algemeen
M
2.1.1
Ambachtshuis, zadeldak, sparrenkap; dakvlak 15, muurplaat, sparren
2.1.1
Baljuwhuis, rondlopend zadeldak; dakvlak Aangetaste delen M 9, sparren vervangen/aanscherven met hout dat overeen komt met het bestaande hout en behandelen tegen schimmels en houtaantasters.
2.2.2
Baljuwhuis; nok- en hoekkepervorsten in Vorstpannen nalopen waar nodig de specie, algemeen gescheurde/beschadigde exemplaren vervangen, losse speciedelen verwijderen en opnieuw de vorsten met een
Ambachts- en Baljuwhuis 1 - 3 jaar 1.7.2.1
Aangetaste delen M vervangen/aanscherven met hout dat overeen komt met het bestaande hout en behandelen tegen schimmels en houtaantasters.
M
kalkmortel aansmeren. De strippen inkorten tot onder de M dakpannen.
2.2.2
Baljuwhuis; panlatten in aansluiting met de kilgotem
2.2.2
Baljuwhuis; dakfolie in aansluiting met de De aannsluiting van de dakfolie kilgoten met de kilgoten zodanig aanpassen dat eventueel lekwater in de goot loopt en niet er achter.
S
2.5.1
Baljuwhuis, twee dakkapellen in de zakgoot; schilderwerk
De gescheurde en losse stopverf dient uitgehakt te worden, het houtwerk van de vrijgekomen sponning dient goed in de grondverf gezet te worden en vervolgens dient nieuwe stopverf aangebracht te worden. Nieuwe stopverf heeft een aantal weken nodig om voldoende uit te harden voordat schilderen mogelijk is. De schilder dient hier rekening mee te houden. Bij delen die minder gevoelig zijn voor inwatering en waar minder scheurvorming aanwezig is, kan volstaan worden met goed dicht schilderen van de stopverf. Een grondige onderhoudsbeurt uitvoeren. Met name de liggende delen extra behandelen. Voor zover noodzakelijk voor inspectie en herstel van gebreken uitvoeren aan zwakke plekken. Een vuistregel is dat kozijnen ongeveer eens in de 4 à 5 jaar moeten bijgewerkt (regulier onderhoud). Maar dit is sterk afhankelijk van de ligging van de woning en de kleur en/of kwaliteit van de verf.
S
Baljuwhuis, twee stuks; dakvlak 12, voegwerk
Het voegwerk en loodaansluitingen van de schoorstenen dient plaatselijk hersteld te worden.
M
4.4
Ambachtshuis, voorgevel, stoep; platvol voegwerk
Om vorst- en vochtschade te voorkomen zal het voegwerk hersteld moeten worden.
S
4.4
platvol voegwerk
Om vorst- en vochtschade te voorkomen zal het voegwerk hersteld moeten worden.
S
2.6.0
Baljuwhuis, twee stuks; dak 2-3, speciekop Scheur herstellen. Eventueel losse specie verwijderen en vervangen.
M
Ambachts- en Baljuwhuis 3 - 6 jaar 2.6.0
Ambachts- en Baljuwhuis 6 - 10 jaar 1.8.1
1.2.1.2
ambachtshuis, voorgevel, gevelankers
De roestende ankers uithakken, het ijzer ontroesten en behandelen.
M
Baljuwhuis; achtergevel, gevelplint, voegwerk
Plaatselijk herstel. Aangetaste voegen uithakken en
M
opnieuw aanbrengen met een voegspecie die qua samenstelling, hardheid, kleur en uitvoering in overeenstemming is met het bestaande, historisch juiste voegwerk. 1.2.1.2
Baljuwhuis; rechterzijgevel, voegen langs Losse speciedelen verwijderen en de kozijnstijlen nieuwe voegen op kalkbasis aanbrengen.
M
Ambachts- en Baljuwhuis N.v.t. 2.1.1 2.4.1.2
Baljuwhuis, rondlopend zadeldak; dakvlak 3, muurplaten en gootbodems Baljuwhuis; bakgoten, constructief
M Alsnog enkele expansiestukken aanbrengen, bijvoorbeeld ter hoogte van alle dakkapellen.
M
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis 1. GEVELS 1.1 Funderingen 1.1.0 Algemeen - constructief 1.2 Gevels 1.2.1 Baksteen 1.2.1.1 Metselwerk Ambachtshuis, voor- en achtergevel, trapgevels - gesausd metselwerk, algemeen Baljuwhuis, lijstgevels - metsel- en voegwerk, algemeen
BEOORDELING
1.2.1.2 Voegwerk Ambachtshuis - voegwerk, algemeen - voorgevel, ter hoogte van de linker zakgoot
Inspectierapport
1 2 ######################################## Voor zover waarneembaar en gezien de kwaliteit van3het opgaande muurwerk. 4 5 ######################################## 7
G
G G
- rechterzijgevel, muurwerk
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
R
G R
goed redelijkmatig slecht
8 13 Vermoedelijk is de baksteen bij eerder herstel gereinigd 14 d.m.v. stralen, hierbij is de baklaag van de baksteen beschadigd en is de waterdichte en beschermende werking van de baklaag verloren gegaan. Het muurwerk vertoont zettingsscheuren. Hier is ook 15een scheurmeter geplaatst (wanneer en door wie is onbekend).
foto 2021 HERSTELADVIES De beginstand dient te worden achterhaald en te worden vergeleken met de huidige stand. ######################################## ######################################## Het voegwerk ######################################## is verweerd maar voldoende functioneel. Plaatselijk ######################################## is een aantal voegen los.
Pagina 8 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis
BEOORDELING
- voorgevel boven het entree kozijn
Baljuwhuis - voegwerk, algemeen
PRIORITEIT
PRIORITEIT
- achtergevel, gevelplint, voegwerk
- rechterzijgevel, voegen langs de kozijnstijlen
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 Het voegwerk ######################################## is plaatselijk verkruimeld.
R
G M
M
######################################## De voegen ######################################## zijn bij eerder herstel uitgevoerd met cementgebonden mortels, het originele (massieve) metselwerk is met kalkgebonden legmortel gemetseld wat vochtregulerend en flexibel is. Het voegwerk ######################################## is plaatselijk verweerd/uitgesleten.
HERSTELADVIES Plaatselijk herstel. Aangetaste voegen uithakken en opnieuw aanbrengen met een voegspecie die qua samenstelling, hardheid, kleur en uitvoering in overeenstemming is met het bestaande, historisch juiste voegwerk. De specievoegen ######################################## langs de kozijnstijlen zijn op enkele plaatsen los en weggevallen.
HERSTELADVIES Losse speciedelen verwijderen en nieuwe voegen op kalkbasis aanbrengen. Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 9 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis 1.2.2 Natuursteen Ambachtshuis - natuursteen gevelelementen/spekbanden - voorgevel, bekroning op de nok
Baljuwhuis - natuursteen waterlijst 1.2.5 Beton Ambachtshuis - trapgevel, betonnen gevelafdekking 1.3 Buitenpleisterwerk 1.3.1 Pleisterlaag Ambachtshuis, achterzijde van de topgevels - pleister/vertinlaag Baljuwhuis, voorgevel en rechter zijgevel - gepleisterde plint
BEOORDELING
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 ######################################## ######################################## 10
G R
Deze ######################################## is aan de achterzijde beschadigd/afgebrokkeld, maar functioneert.
######################################## ######################################## ######################################## ######################################## 9
G G
######################################## ######################################## ########################################
R
Deze ######################################## is verweerd maar voldoende functioneel. ########################################
R
Het pleisterwerk ######################################## is gescheurd, losgekomen en (plaatselijk) weggevallen. Het pleisterwerk van de plint van de rechterzijgevel is niet doorgezet tot onder de bestrating.
HERSTELADVIES De losse gedeelten van de pleisterlaag afhakken en herstellen. Waar het pleisterwerk bij het maaiveld onvoldoende doorgezet is tot op de versnijding van de fundering, uitgraven tot de versnijding of minimaal 300 mm onder maaiveld.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 10 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis 1.4 Vensters 1.4.2 Hout PRIORITEIT - vensters, algemeen
Ambachtshuis - kozijnen met schuiframen met roedeverdeling, algemeen - voorgevel, vensters van het souterrain, onderdorpels van de kozijnen
BEOORDELING
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 17 18 In het######################################## verleden zijn er al meerdere kozijnen vervangen, bij deze 'nieuwe' kozijnen is de detaillering van de onderdorpel met het schuifraam onjuist. De onderdorpel heeft een vlak stuk waar het schuifraam op aansluit, hierdoor is er geen waterkering en blijft er te lang vocht tussen het hout staan (capillaire werking) met een verhoogde kans op inrotten.
M
M S
HERSTELADVIES Het vlakke deel van de onderdorpel smaller maken en aan de onderzijde van het raam een waterhol maken. 19 Er dient opgemerkt te worden dat er in het verleden 20veelvuldig gebruik gemaakt is van vulmiddel t.b.v houtrotherstel. Vaak scheuren deze vullingen weer los en gaat de houtrot verder. De onderdorpels ######################################## van de kozijn zijn op enkele plaatsen door houtrot aangetast.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 11 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis - voorgevel, vensters op de begane grond, onderdorpels van de kozijnen
- voorgevel, vensters op de 1e verdieping, onderdorpels van de kozijnen
- voorgevel, schuifvenster in de topgevel
BEOORDELING
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 De dorpels ######################################## zijn aan de bovenzijde sterk verweerd met diepe groeven en plaatselijk ingerot, zodat geen goed schilderwerk meer mogelijk is.
M
HERSTELADVIES Het is raadzaam voor de komende schilderbeurt de verweerde delen te vervangen. De dorpels ######################################## zijn aan de bovenzijde sterk verweerd met diepe groeven en plaatselijk ingerot, zodat geen goed schilderwerk meer mogelijk is.
M
S
HERSTELADVIES Het is raadzaam voor de komende schilderbeurt de verweerde delen te vervangen. De onderdorpel ######################################## en delen van de aansluitende stijlen zijn door houtrot en zwam aangetast.
HERSTELADVIES De kozijndorpel geheel vervangen en de aangetaste delen van de stijlen aanscherven.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 12 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis
BEOORDELING
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
S
De onderhoeken ######################################## van de kozijnen vertonen aan de binnenkant vulmiddelreparaties c.q. houtrotaantastingen.
- achtergevel, tweede verdieping, schuifvensters
- kitnaden rondom vensters
PRIORITEIT
M
- achtergevel, onder dak nr. 16, gehengen van het venster
Baljuwhuis - kozijnen met schuiframen met roedeverdeling, algemeen
Inspectierapport
S
M
goed redelijkmatig slecht
HERSTELADVIES Vulmiddelreparaties verwijderen en aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen. Enkele ######################################## vensters zijn in aansluiting met het muurwerk van een kitnaad voorzien. Door de afsluitende werking kan dit kan houtrot als gevolg hebben. De ruimte tussen kozijnstijlen en muurwerk dienen open te blijven of met voegspecie (van kalkmortel) te worden dichtgezet, zodat het muurwerk kan blijven ademen. HERSTELADVIES De kit verwijderen en de aansluiting tussen de kozijnen en het metselwerk dichtzetten met voegspecie op basis van hydraulische kalk. De gehengen ######################################## zijn fors door roestvorming aangetast en worden van het raam gedrukt.
HERSTELADVIES I.c.m de eerstvolgende schilderbeurt de gehengen afnemen, ontroesten, duurzaam conserveren en terugplaatsen met r.v.s middelen. 21 22
Pagina 13 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
BEOORDELING
- voorgevel, begane grond. meerdere vensters
S
- voorgevel, eerste verdieping, linkervenster, kozijndorpel
- achtergevel, begane grond, rechtervenster, schuifraam
S
M
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 De raamdorpel ######################################## en het kozijn zijn door houtrot aangetast.
HERSTELADVIES Grondig verwijderen aangetaste delen (kozijnstijl en dorpel en raamdorpel) en aanhelen met gelijkwaardige houtsoort. De aantasting verwijderen met het raam in open toestand. De raamdorpel ######################################## en kozijndorpel zijn door houtrot aangetast, de aantastingen zijn wederom niet voldoende verwijderd.
HERSTELADVIES Grondig verwijderen aangetaste delen (kozijnstijl en dorpel en raamdorpel) en aanhelen met gelijkwaardige houtsoort. De aantasting verwijderen met het raam in open toestand. De rechter ######################################## onderhoek van het schuifraam, alsmede de onderdorpel van het kozijn zijn door houtrot aangetast.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 14 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis - achtergevel, 1e verdieping, rechtervenster, schuifraam
PRIORITEIT
- achtergevel, 1e verdieping, linker- en rechtervenster
- rechterzijgevel, gehengen van het venster
BEOORDELING
M
M
M
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 De onderdorpel ######################################## en aansluitende deel van de verticale roede van het raam zijn door houtrot aangetast.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen. De linker ######################################## onderhoek van het kozijn is door houtrot aangetast. Op afstand beoordeeld!
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen. Veel van ######################################## de gehengen zijn fors door roestvorming aangetast en worden van het raam gedrukt.
HERSTELADVIES I.c.m de eerstvolgende schilderbeurt de gehengen afnemen, ontroesten, duurzaam conserveren en terugplaatsen met r.v.s middelen.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 15 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis 1.5 Deuren, poortjes, toegangen 1.5.2 Hout Ambachtshuis, voorgevel - houten kozijn met bovenlicht - houten omlijsting en een met lood afgedekte waterlijst - paneeldeur - hardstenen onderdorpels en neuten - kelderdeur, algemeen Ambachtshuis, achtergevel - houten kozijnen - paneeldeuren - keukendeurkozijn, onderdorpel bovenlicht
PRIORITEIT
BEOORDELING
G G
24 ######################################## 26 27 28
G G
29 30
G G G M
- aanbouw, deel 16, opgeklampte deur
- hardstenen onderdorpels en neuten Baljuwhuis, keukendeur - houten kozijn - hardstenen onderdorpels en neuten Inspectierapport
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
R
G G G goed redelijkmatig slecht
######################################## 31 33 34 De onderdorpel ######################################## van het bovenlicht is afgetimmerd met een lat. Door het golfplaten dakje konden wij de onderdorpel niet van dichtbij inspecteren. Maar vermoedelijk is hier enige houtrot aanwezig.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen. De deur ######################################## is aan de onderzijde door houtrot aangetast.
HERSTELADVIES Aantasting verwijderen en aanhelen van de stijl. Om de aantasting grondig te verwijderen, zal de deur gedemonteerd moeten worden. 35 37 38 40
Pagina 16 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis - paneeldeuren Baljuwhuis, poortdeur - houten kozijn PRIORITEIT - paneeldeur
1.7 Glas en schilderwerk 1.7.1 Beglazing 1.7.1.1 Enkel glas - algemeen PRIORITEIT - voor, achtergevel, vensters en dakkapellen, stopverfzoom
1.7.2 Schilderwerk 1.7.2.1 Buitenschilderwerk Ambachtshuis - voorgevel, muurverf
Inspectierapport
BEOORDELING
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 39 41 42 Deze is aan de bovenzijde door houtrot aangetast. Aan 43 de onderkant komt de weldorpel los van de deur.
G G M
G S
M
goed redelijkmatig slecht
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen. Weldorpel fixeren met r.v.s schroeven. 44 45 ######################################## Voor zover waarneembaar. 46 De stopverf ######################################## in de ramen en deuren is op veel plaatsen gescheurd en weggevallen. HERSTELADVIES De gescheurde en losse stopverf dient uitgehakt te worden, het houtwerk van de vrijgekomen sponning dient goed in de grondverf gezet te worden en vervolgens dient nieuwe stopverf aangebracht te worden. Nieuwe stopverf heeft een aantal weken nodig om voldoende uit te harden voordat schilderen mogelijk is. De schilder dient hier rekening mee te houden. Bij delen die minder gevoelig zijn voor inwatering en waar minder scheurvorming aanwezig is, kan volstaan worden met goed dicht schilderen van de stopverf. 49 ######################################## ######################################## De toplaag ######################################## (muurverfsysteem) is plaatselijk gebladderd. Dit betreft voornamelijk de bovenzijde van de rollagen onder de vensters.
Pagina 17 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
PRIORITEIT
BEOORDELING
- voorgevel, bovenzijde van de waterlijsten, muurverf
S
- houtwerk, algemeen
Baljuwhuis - sauswerk cordon/waterlijsten PRIORITEIT - houtwerk, algemeen
1.7.2.2 Binnenschilderwerk - binnenzijde van de ramen
1.8 Diversen 1.8.0 Algemeen Baljuwhuis - rechterzijgevel, lantaarn, schilderwerk
S
R S
R
R
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 De toplaag ######################################## (muurverfsysteem) is ernstig gescheurd en afgebladderd.
HERSTELADVIES De toplaag schoonmaken en een nieuw muurverfsysteem aanbrengen. Het schilderwerk ######################################## is dof, schraal en plaatselijk gescheurd/afgebladderd. HERSTELADVIES Een grondige onderhoudsbeurt uitvoeren. Met name de liggende delen extra behandelen. Voor zover noodzakelijk inspectie en herstel van gebreken uitvoeren aan zwakke plekken. Een vuistregel is dat kozijnen ongeveer eens in de 4 à 5 jaar moeten bijgewerkt (regulier onderhoud). Maar dit is sterk afhankelijk van de ligging van de woning en de kleur en/of kwaliteit van de verf. ######################################## ######################################## Het schilderwerk ######################################## is dof, schraal en plaatselijk gescheurd/afgebladderd. HERSTELADVIES Een grondige onderhoudsbeurt uitvoeren. Met name de liggende delen extra behandelen. Voor zover noodzakelijk inspectie en herstel van gebreken uitvoeren aan zwakke plekken. Een vuistregel is dat kozijnen ongeveer eens in de 4 à 5 jaar moeten bijgewerkt (regulier onderhoud). Maar dit is sterk afhankelijk van de ligging van de woning en de kleur en/of kwaliteit van de verf. ######################################## Van een aantal ramen zijn de liggende delen schraal48en afgebladderd.
HERSTELADVIES Voor het behoud van het buitenschilderwerk dient bij de komende schilderbeurt goed aandacht besteed te worden aan het binnenschilderwerk van de ramen. 58 ######################################## ######################################## Het schilderwerk ######################################## van de lantaarn is plaatselijk afgebladderd. HERSTELADVIES Deze onderdelen dienen nagezien en waar nodig bijgewerkt te worden.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 18 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis
BEOORDELING
- achtergevel, ijzer restanten
1.8.1 Gevelankers Gevels, algemeen PRIORITEIT - gevelankers, algemeen
PRIORITEIT
- ambachtshuis, voorgevel, gevelankers
S
M
M
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 In de ######################################## gevel bevinden zich oude roestende ijzer restanten (oude keilbouten / spijkers etc.), hierdoor zal op termijn schade aan het metselwerk ontstaan.
HERSTELADVIES Om schade aan het metselwerk te voorkomen, adviseert de Monumentenwacht om de ijzerrestanten te verwijderen. ######################################## ######################################## De gevelankers ######################################## beginnen te roesten. Het is belangrijk dat alle metalen onderdelen die in het muurwerk verwerkt zijn en die niet in roestwerend materiaal zijn uitgevoerd, goed in de verf gehouden worden. Vooral ######################################## het ingemetselde gedeelte van de gevelankers is door roestvorming aangetast. Als gevolg hiervan is ter hoogte van de eerste verdiepingsvloer het omliggende metselwerk bij enkele ankers gescheurd.
HERSTELADVIES De roestende ankers uithakken, het ijzer ontroesten en behandelen (duurzaam conserveren) en het metselwerk herstellen in overeenstemming met het bestaande metselwerk.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 19 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis 2. DAKEN 2.1 Kapconstructies 2.1.1 Hout Ambachtshuis, zadeldak, sparrenkap - kapconstructie algemeen PRIORITEIT
G
- dakvlak 15, muurplaat, sparren
Baljuwhuis, rondlopend zadeldak - kapconstructie algemeen PRIORITEIT
BEOORDELING
- dakvlak 9, sparren
M
G M
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 59 60 61 63 In de ######################################## kapconstructie zijn, voor zover bereik- en waarneembaar, geen ernstige gebreken aangetroffen. Enkele sparren en een deel muurplaat zijn door houtrot 64 aangetast.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven met hout dat overeen komt met het bestaande hout en behandelen tegen schimmels en houtaantasters. 65 In de ######################################## kapconstructie zijn, voor zover bereik- en waarneembaar, geen ernstige gebreken aangetroffen. Enkele ######################################## sparren en een deel muurplaat onder dakvlak 15 zijn door houtrot aangetast.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven met hout dat overeen komt met het bestaande hout en behandelen tegen schimmels en houtaantasters.
Inspectierapport
goed redelijkmatig slecht
Pagina 20 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
BEOORDELING
- dakvlak 3, muurplaten en gootbodems
2.2 Dakbedekking 2.2.2 Dakpannen Ambachtshuis - oud-Hollandse pannen - nokvorsten in de specie - tengels en panlatten - dakfolie en isolatie Baljuwhuis - oud-Hollandse pannen, algemeen PRIORITEIT - nok- en hoekkepervorsten in de specie, algemeen
- tengels en panlatten, algemeen
Inspectierapport
M
G M G R R M
R
goed redelijkmatig slecht
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 Er is houtrot ######################################## aangetroffen.
68 69 70 71 Enkele van de speciekragen zijn weggevallen. 72 73 Indicatief. Vervuild en beschadigd. 74 75 Vooral ter hoogte van de hoekkepers zijn meerdere76 pannen kapot en met noodvoorzieningen hersteld. Meerdere ######################################## nok- en kepervorsten zijn gebroken, liggen los en plaatselijk zijn delen van de mortelnaden verdwenen.
HERSTELADVIES Vorstpannen nalopen waar nodig gescheurde/beschadigde exemplaren vervangen, losse speciedelen verwijderen en opnieuw de vorsten met een kalkmortel aansmeren. Indicatief. 78
Pagina 21 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
- panlatten in aansluiting met de kilgotem
BEOORDELING
De panlatten ######################################## zijn opgelengd met aluminium strippen deze steken op veel plaatsen onder de dakpannen vandaan en is geen fraai gezicht. Ook blijft er gemakkelijk vuil achter hangen, waardoor de kilgoot verstopt kan raken.
M
HERSTELADVIES De strippen inkorten tot onder de dakpannen. ########################################
-
- dakfolie en isolatie
Inspectierapport
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
S
goed redelijkmatig slecht
De folie ligt dusdanig ruim dat de ruimte tussen panlat 79 en folie kleiner is dan wenselijk voor een goede ventilatie onder de pannen. De dakfolie op dakvlak 9 ligt onder de achteropstand van de goot/dakkapel in plaats van erop. Dit veroorzaakt lekkage naar binnen bij het wegvallen van een dakpan.
Pagina 22 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
BEOORDELING
- dakfolie in aansluiting met de kilgoten
S
Inspectierapport
De dakfolie ######################################## ligt onder de gootopstand in plaats van eroverheen. Hierdoor kan bij het wegvallen van een dakpan lekkage naar binnen toe optreden.
G
De dakfolie loopt achter de opstand van de kilgoot. HERSTELADVIES De aannsluiting van de dakfolie met de kilgoten zodanig aanpassen dat eventueel lekwater in de goot loopt en niet er achter. 80 ######################################## ######################################## Het zink ######################################## is door corrosie aangetast. Doordat de opstand tegen de achtergevel/kozijn te 82 laag is, kan er bij weer en wind lekkage ontstaan, dat lijkt tot op heden nog niet het gevel te zijn. 83 ######################################## 84
G
Dit is ######################################## hersteld.
2.2.4 Metaal 2.2.4.2 Zink Ambachtshuis, aanbouw, dakvlak 16 - zinkbedekking, kwalitatief - detaillering
2.3 Loodaansluitingen 2.3.1 Muurlood en loketten - muurlood pannenbedekking/opgaand muurwerk topgevels, algemeen - ambachtshuis, zakgoot dak nr. 14, muurlood 2.3.2 Noklood Baljuwhuis - loodafwerking van de pironnen op de nok 2.4 Goten en hemelwaterafvoeren 2.4.1 Goten 2.4.1.2 Zink Ambachtshuis - zakgoten Baljuwhuis - bakgoten, kwalitatief
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
R R
R
G R
goed redelijkmatig slecht
######################################## ######################################## Voor zover waarneembaar. Is verweerd. 85 86 87 ######################################## 89 90 91 Er dient ######################################## opgemerkt te worden dat er plaatselijk veel water en vuil in de goot van de achtergevel blijft staan. Als gevolg hiervan vervuilen de goten sneller en wordt het zink sneller aangetast door corrosie. Dit betekent een aanzienlijke kortere levensduur van het zink.
Pagina 23 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
BEOORDELING
- bakgoten, constructief
- zakgoot - kilgoten - Keulse goot 2.4.2 Hemelwaterafvoeren 2.4.2.2 Zink Ambachtshuis - achtergevel
- afvoeren boven goten
- vergaarbakken
Inspectierapport
M
G G G
M
R
R
goed redelijkmatig slecht
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 In de goten is geen expansiemogelijkheid aangebracht. 92 Alleen in de lange goot van dakvlak 1 is een broekstuk aangebracht. Vaak worden hoeken als expansie gezien. Toch is gebleken dat ook in de vorige situatie door het ontbreken van voldoende expansie, in de loop van de tijd diverse noodreparaties zijn uitgevoerd. Hierdoor is er ook houtrot ontstaan als gevolg van gescheurd zink, met lekkage als gevolg. HERSTELADVIES Alsnog enkele expansiestukken aanbrengen, bijvoorbeeld ter hoogte van alle dakkapellen. 93 94 Voor zover waarneembaar. 95 96 ######################################## ######################################## De hemelwaterafvoer ######################################## is deels open.
De hemelwaterafvoer stopt vlak boven de gootbodem, 98 hierdoor zal bij hevige regenval het water erg opspatten, dit is geen ideale situatie. Deze wateroverlast kan nabij de gevel in en/of buiten het object zorgen voor vochtproblemen en uitspoelen van voegen.
HERSTELADVIES Een bocht aanbrengen aan de onderzijde van de hemelwaterafvoer, zodat het water beter weggeleid wordt. De vergaarbakken zijn door corrosie aangetast. 99
Pagina 24 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis 2.5 Dakopeningen 2.5.1 Dakkapellen Baljuwhuis, twee dakkapellen in de zakgoot - zijwangen, zink - platte dakjes, bevestiging - loodaansluitingen - daklijsten PRIORITEIT - schilderwerk
PRIORITEIT
BEOORDELING
######################################## ######################################## ########################################
R G R R S
- kozijnen/ramen, algemeen - dak nr. 9, rechter draairaam, roede
Dakcorridor - zinkbekleding - loodaansluitingen - raamkozijn met draairaam
Inspectierapport
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
R M
G G R
goed redelijkmatig slecht
######################################## Dit is ######################################## hersteld. ######################################## Plaatselijk ######################################## staan de naden open. Het schilderwerk ######################################## is dof, schraal en plaatselijk gescheurd/afgebladderd. De stopverf rond de aansluitingen begint te verouderen, waardoor onthechting en/of scheuren ontstaan. Water kan door de scheuren binnendringen, met als gevolg dat het achter- en onderliggende houtwerk door houtrot aangetast zal worden. HERSTELADVIES De gescheurde en losse stopverf dient uitgehakt te worden, het houtwerk van de vrijgekomen sponning dient goed in de grondverf gezet te worden en vervolgens dient nieuwe stopverf aangebracht te worden. Nieuwe stopverf heeft een aantal weken nodig om voldoende uit te harden voordat schilderen mogelijk is. De schilder dient hier rekening mee te houden. Bij delen die minder gevoelig zijn voor inwatering en waar minder scheurvorming aanwezig is, kan volstaan worden met goed dicht schilderen van de stopverf. Een grondige onderhoudsbeurt uitvoeren. Met name de liggende delen extra behandelen. Voor zover noodzakelijk voor inspectie en herstel van gebreken uitvoeren aan zwakke plekken. Een vuistregel is dat kozijnen ongeveer eens in de 4 à 5 jaar moeten bijgewerkt (regulier onderhoud).
Maar dit is sterk afhankelijk van de ligging van de woning en de kleur en/of kwaliteit van de verf. ######################################## De roede ######################################## van het draairaam is door houtrot aangetast.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven en schilderen. ######################################## ######################################## ######################################## ########################################
Pagina 25 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
BEOORDELING
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
S
Het schilderwerk ######################################## van het raam is schraal/afgebladderd en de stopverf is verdroogd.
- schilderwerk
Baljuwhuis, overige dakkapellen - houtwerk, algemeen
PRIORITEIT
- zink en loodaansluitingen, algemeen
Inspectierapport
S
R
goed redelijkmatig slecht
HERSTELADVIES Geheel verwijderen, 2 x geheel grondverf, 2 x geheel dekverf. De gescheurde en losliggende stopverfvoegen dienen te worden uitgekapt en opnieuw aangebracht. ######################################## Er is op ######################################## meerdere plaatsen houtrot aangetroffen en meerdere raamroedes zijn deels weggevallen.
HERSTELADVIES Aangetaste delen vervangen/aanscherven met hout dat overeen komt met het bestaande hout en schilderen. Voor ######################################## zover waarneembaar gezien de bereikbaarheid. De dakbedekking is door corrosie aangetast
Pagina 26 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
BEOORDELING
- schilderwerk
S
Inspectierapport
Het schilderwerk ######################################## is dof, schraal en plaatselijk gescheurd/afgebladderd. De stopverf rond de aansluitingen begint te verouderen, waardoor onthechting en/of scheuren ontstaan. Water kan door de scheuren binnendringen, met als gevolg dat het achter- en onderliggende houtwerk door houtrot aangetast zal worden.
HERSTELADVIES Geheel verwijderen, 2 x geheel grondverf, 2 x geheel dekverf. De gescheurde en losliggende stopverfvoegen dienen te worden uitgekapt en opnieuw aangebracht. ########################################
-
2.6 Schoorstenen 2.6.0 Algemeen Baljuwhuis, twee stuks - bakstenen metselwerk met platvol voegwerk
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
R
goed redelijkmatig slecht
######################################## ######################################## ######################################## Het metselwerk ######################################## plaatselijk lichte scheurvorming.
Pagina 27 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis PRIORITEIT
PRIORITEIT
BEOORDELING
- dakvlak 12, voegwerk
- dak 2-3, speciekop
- loodaansluitingen
R
2.7 Dakrandafwerking 2.7.1 Gootlijsten Baljuwhuis - algemeen
R
Inspectierapport
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
M
Plaatselijk ######################################## is het voegwerk uitgesleten.
M
HERSTELADVIES Het voegwerk en loodaansluitingen van de schoorstenen dient plaatselijk hersteld te worden. Deze ######################################## vertoont scheurvorming aan de achterzijde.
goed redelijkmatig slecht
HERSTELADVIES Scheur herstellen. Eventueel losse specie verwijderen en vervangen. Voor ######################################## zover waarneembaar. Plaatselijk is het voegwerk van een strook muurlood losgekomen. Hierdoor is van de achterste schoorsteen een loodloket losgekomen. HERSTELADVIES Het losgekomen voegwerk van de loodaansluitingen dient tesamen met het voegwerkherstel van het metselwerk aangepakt te worden. ######################################## ######################################## ######################################## ########################################
Pagina 28 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis
BEOORDELING
- voorgevel
3. INTERIEUR 3.0 Algemeen - 2021
3.1 Binnenwanden - algemeen 3.2 Dragende constructies en vloeren 3.2.1 Dragende constructies 3.2.1.1 Hout - houten moer- en kinderbintconstructies - houten balklagen 3.2.2 Vloeren 3.2.2.1 Hout - houten vloeren, algemeen 3.2.2.2 Steen - marmeren vloer in de gang/hal - plavuizen in 'het Keldertje' 3.4 Kelders - souterrain, toiletruimten 3.5 Trappen en loopbruggen 3.5.1 Trappen 3.5.1.1 Hout - algemeen 3.6 Timmerwerk en lijstwerk - algemeen 3.7 Binnenpleisterwerk 3.7.0 Algemeen - wanden, algemeen 3.9 Diversen 3.9.0 Algemeen - binnendeuren, sloten en deurkrukken Inspectierapport
M
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 In het######################################## verleden is er veel houtrot herstel uitgevoerd met een houtrotvuller, mogelijk is er meer houtrot aanwezig maar nog niet zichtbaar. Het is beter om reparaties d.m.v. uitstukken en aanscherven met hout dat overeen komt met het bestaande hout.
######################################## ######################################## Voor ######################################## zover bereikbaar en zichtbaar, zijn door ons in het constructieve gedeelte van het interieur geen ernstige gebreken geconstateerd. ######################################## Er zijn######################################## enige zettingsscheuren, maar die zijn niet verontrustend. ########################################
G
G
######################################## ######################################## Voor ######################################## zover waarneembaar.
G G G G G G
G G R
M goed redelijkmatig slecht
Voor ######################################## zover waarneembaar. ######################################## ######################################## Voor ######################################## zover waarneembaar. ######################################## Enkele ######################################## tegels zijn licht beschadigd. ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## ######################################## Plaatselijk ######################################## komt een aantal scheuren voor. Tevens is op enkele plaatsen het pleisterwerk losgeraakt (klinkt hol). ######################################## ######################################## Veel van ######################################## de sloten zijn lam en de deurkrukken zitten los (gebruikslijtage). Pagina 29 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis
BEOORDELING
######################################## ######################################## ######################################## Controle ######################################## op de werking van de zich in of op een gebouw bevindende installaties valt buiten het bouwkundig onderzoek van de Monumentenwacht. ########################################
4. DIVERSEN 4.1 Technische installaties 4.1.0 Algemeen -
4.2 Bereikbaarheid en toegankelijkheid 4.2.2 Exterieur 4.2.2.1 Nen 517 veiligheidsvoorzieningen - dakhaken op het Baljuwhuis, constructief - veiligheidsogen op de dakkapellen, algemeen 4.4 Hekwerken en toegangshekken Baljuwhuis - stoep, metselwerk
######################################## ########################################
G
########################################
G
Voor ######################################## zover waarneembaar.
- smeedijzeren stoepstangen - platvol voegwerk
Ambachtshuis, voorgevel, trap naar het souterrain - metselwerk, klinkers
Inspectierapport
######################################## ######################################## Het metselwerk ######################################## is gescheurd en wat verzakt.
R
- hardstenen stoeppalen
PRIORITEIT
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447
R G S
G
goed redelijkmatig slecht
De palen ######################################## zijn ter plaatse van de invoeringen van de staven beschadigd. Deze ######################################## zijn verwijderd en liggen op het nooddak aan de achterzijde. Het voegwerk ######################################## is verweerd/uitgesleten. HERSTELADVIES Om vorst- en vochtschade te voorkomen zal het voegwerk hersteld moeten worden. ######################################## ########################################
Pagina 30 van 31
RUBRIEK Ambachts- en Baljuwhuis
BEOORDELING
- platvol voegwerk
Ambachtshuis, voorgevel, stoep - stoepstangen - hardstenen stoeppalen - rollagen metselwerk, klinkers PRIORITEIT - platvol voegwerk
- hardsteen stoepplaat 4.5 Bomen en begroeiing - algemeen
Inspectierapport
S
G R S
R G
TOELICHTING Objectnummer: ZH 1447 Het voegwerk ######################################## is verweerd/uitgesleten.
HERSTELADVIES Om vorst- en vochtschade te voorkomen zal het voegwerk hersteld moeten worden. ######################################## Deze ######################################## zijn verdwenen. ######################################## ######################################## Het voegwerk ######################################## is verweerd/uitgesleten. HERSTELADVIES Om vorst- en vochtschade te voorkomen zal het voegwerk hersteld moeten worden. Deze ######################################## is gescheurd. ######################################## ########################################
Pagina 31 van 31
8 7
16
6
13
13 12
15
14 5
11
9
1
Bakkersteeg
10
4
3 2
Ambachtshuis Baljuwhuis Voorstraat 12
2
Legenda Pannen dakbedekking Rood Zinken dakbedekking Dakvlaknummer Schoorsteen
Object nr: Plaats: Benaming: Getekend:
1447 Schaal: Voorschoten Jaar: Ambachts- en Baljuwhuis R. Baak
Erfgoedhuis Zuid-Holland Afdeling Monumentenwacht Postbus 3092 2601 DB Delft
N.v.t 2018
Bezoekadres: Oude Delft 116 2611 CG Delft www.erfgoedhuis-zh.nl
Daktekening
8 7
16
6
13
12
15
14 5
11
9
1
10
4 3 2
Voorstraat
Complex nr: Adres: Plaats:
Daktekening ZH1447 Schaal: Voorstraat 12 Voorschoten
N.v.t
Legenda ten behoeve van de dakplattegrond Deze legenda geeft de meest voorkomende onderdelen weer welke in tekeningen van de monumentenwacht worden gebruikt. Niet alle getoonde legenda onderdelen zijn gebruikt in de bijgesloten tekening.
Bouwdelen Gevel Dak Goot Schoorsteen Dakkapel Balkon Veranda Erker Serre Portiek Portaal Koekoek Platform Daktoren Loggia Omloop Lichtkap
Labels 1 Dak 1 Goot 1 Schoorsteen 1 Dakkapel 1 Balkon 1 Veranda 1 Erker 1 Serre 1 Portiek 1
Bouwdelen Berging Kelder Kruipruimte Luchtboog Orgel Uurwerk Luidwerk Beiaard Fundament Doorgang
Portaal 1 Koekoek 1 Platform 1 Daktoren 1 Loggia 1 Omloop 1 Lichtkap 1
Overige Markeringen Aanduidingen Hoofdtoegang Toegang Straatnaam Naamgeving Gebouwdeel Naamgeving Ruimte Dakvlak nummer
Shapes
Bijv. Voorstraat Bijv.Voorhuis Bijv. Tuin 1
Dakbedekkingen Dakbedekkingen Bitumineus Kunststof (Polyester, Pvc, Ecb, Epdm) Dakpannen Leien Riet Golfplaat Losagnes Roeven Gefelsd Glas
Shapes
Beeldende onderdelen Bouwdelen Lichtkoepel Dakraam Uitstapluik Dakdoorvoer Vlonder Tegels
Shapes
Labels Berging 1 Kelder 1 Kruipruimte 1 Luchtboog 1 Orgel 1 Uurwerk 1 Luidwerk 1 Beiaard 1 Fundament 1 Doorgang 1