3131 Brief dd 31-05-2026 Inwoner over advies GGD inzake staalslakken
Tekst van het document
Beste Gemeenteraadsleden, Geacht College, Beste GGD, Als slachtoffer van het storten van staalslakken in onze leefomgeving volg ik het gebruik en de voortgang van het tijdelijk verbod daarvan op de voet. In een recent artikel van CentraalPlus van 29 mei jl. zag ik dat bewoners alarm slaan om stof en gezondheidsklachten bij een bouwproject genaamd Starrenburg III in Voorschoten Omdat ik gaandeweg in dit dossier er achter ben gekomen dat de kennis bij de GGD, bestuurders en beleidsontwikkelaars over het gebruik en effect van staalslakken in de leefomgeving vaak van horen zeggen is of advisering vanuit de literatuur betreft, stuur ik u de e-mail en bijgevoegde brief door die destijds verstuurd is aan de staatssecretaris van I&W de heer Chris Jansen. Tevens stuur ik u één van de drie vonnissen door die betrekking heeft op "onze zaak" waarin het causale verband wordt gelegd tussen de lichamelijke schade die wij door de staalslakkenstof hebben opgelopen wordt erkend door de rechter en mijn zienswijze op het Circulaire Materialenplan waaruit duidelijk wordt dat het gebruik van staalslakken als circulaire bouwstof stoelt op een positief gebruiksadvies van Tata Steel aan de minister en een rechtsoordeel dat de minister daarop heeft gebaseerd.
Na een uitzending van Nieuwsuur heeft de minister - om verwarring rondom en het onterecht gebruik van de adviezen te voorkomen - besloten om de rechtsoordelen van de betreffende website te verwijderen. Dit betreft niet alleen het rechtsoordeel uit 2017 over staalslakken, maar alle 42 rechtsoordelen die tussen 2014 en 2019 zijn uitgegeven. Sinds 25 juli 2024 is de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) van kracht. De wet verplicht grote bedrijven niet alleen om naar hun eigen activiteiten te kijken, maar de gehele waardeketen te onderzoeken. Van grondstof tot aan de afnemer. Bedrijven moeten eventuele negatieve gevolgen, zoals vervuiling en slechte werkomstandigheden, in kaart brengen en zoveel mogelijk verminderen of stoppen. De staalslakkenketen start bij Tata Steel en deze heeft recent van de Omgevingsdienst dwangsommen opgelegd gekregen nu Tata Steel weigert om staalslakken aan te merken als gevaarlijke stof. Hiernaar verwijzend heeft u als college dan wel raad met de CSDDD een mogelijke tool om de kosten die gemoeid zijn met het opruimen of tegengaan van de milieuvervuiling door staalslakken in bestaande toepassingen neer te leggen bij de eerste schakel van de keten. Verdere toelichting op de brief aan voormalig staatssecretaris Janssen, is denk ik overbodig, omdat de brief voldoende voor zich spreekt.
In deze brief kunt u ook de lichamelijke schade zien die de stof van staalslakken bij ons heeft aangericht. Ik heb bij deze ook de vrijheid genomen om de GGD in deze e-mail mee te nemen, omdat gelet op het gegeven advies aan het college over de stof afkomstig van de staalslakken het advies zeer gedateerd is en niet meer passend is bij deze situatie. Omwonenden lopen op grote afstand risico door de stof met o.a. Calciumoxide die zij mogelijk kunnen inademen of op de huid krijgen. Ik roep u als college en bevoegd gezag op, om de GGD op te dragen naar aanleiding van deze e-mail, vonnis en foto's haar advies te herzien. Daarnaast dient u zich te beraden op de gevolgen voor het milieu wat deze stort met zich meebrengt en de enorme kosten die gepaard gaan bij het voorkomen van een milieuramp of het opruimen. Eerbeek en Spijk zijn hier een voorbeeld van. Ik wens u dan ook veel sterkte met deze casus, waarvan ik vanuit het artikel alleen kan herleiden dat de ontstane situatie niet in zijn totaliteit wordt overzien door u als college maar zeker niet door de GGD. Als voormalig beleidsmedewerker adviseer ik u het werk stil te leggen en direct te starten met monitoring door de Omgevingsdienst op Calciumoxide (PH 13) met samenhangend de PH waarde van de omgeving, Chroom, Vanadium, Lood, Mangaan (kankerverwekkend) en overige zware metalen.
Voor ervaringsadvies kunt u hiervoor terecht bij: DCMR Milieudienst Rijnmond Parallelweg 1 3112 NA Schiedam Telefoon: Indien u vragen heeft kunt u mij bellen op het volgende telefoonnummer: . met vriendelijke groet, -------------------------------------------------------------------------- Geachte heer Jansen, Op 21 mei jl. verscheen er een artikel van Aaf Brandt Corstius in de Volkskrant met als kop: In dit huis- Het beeld van iemand die over staalslak rolt.- Deze headliner trok meteen mijn aandacht. Verder lezend wordt u geciteerd met de volgende uitspraak: Staalslak is alleen gevaarlijk bij inname. “Niet als je eroverheen rolt, bij wijze van spreken” . Deze uitspraak getuigd van weinig kennis van en ervaring met staalslakken. Mijn buurman en ik hebben deze ervaring wel en willen deze graag met u delen in bijgevoegde brief en foto's. met vriendelijke groet,
1 Aan de staatssecretaris de heer C. Jansen Ministerie van I&W Postbus 20901 2500 EZ Den Haag Onderwerp: Advies inzake toepassing staalslakken Hellevoetsluis, 22 mei 2025 Geachte heer Jansen, Op 21 mei jl. verscheen er een artikel van Aaf Brandt Corstius in de Volkskrant met als kop: In dit huis- Het beeld van iemand die over staalslak rolt.- Deze headliner trok meteen mijn aandacht. Verder lezend wordt u geciteerd met de volgende uitspraak: Staalslak is alleen gevaarlijk bij inname. “Niet als je eroverheen rolt, bij wijze van spreken”. Deze uitspraak getuigd van weinig kennis van en ervaring met staalslakken. Mijn buurman en ik hebben deze ervaring wel en willen deze graag met u delen. In staalslakken zit naast schadelijke zware metalen ook calciumoxide, in de volksmond beter bekend als ongebluste kalk. Vroeger bij kloosters was er altijd wel een put met ongebluste kalk, waarvan het verhaal ging dat daar de geboren baby’s van de nonnen in verdwenen. Of dit wel of niet waar is wil ik geen oordeel over geven, maar het gaat erom dat een dergelijke stof daarvoor geschikt is. Ook criminelen overgieten lichamen na liquidatie met ongebluste kalk om herkenning of ontdekking van het lichaam te voorkomen. Wellicht denkt u goh wat is dit nu zwaar aangezet.
Daarom dan maar een schets van onze casus in 2018 toen er in onze polder op nog een aardige afstand van onze woningen, bij aanhoudend droog weer staalslakken werden gestort. Door vrachtwagens werd stevig door gereden over de staalslakken weg die maar groeide en groeide onder de vele stortingen. Gevolg was prikkende ogen, bloedneuzen, brandplekken en brandwonden, hoesten en bloedhoesten. In totaal 46 mensen, 86 paarden en 3 honden waren slachtoffer van de staalslakkenstort. Daarvoor is ook aangifte gedaan in 2018. 24 juni aanstaande vindt de rechtszitting plaats. Om u een beeld te geven van de brandwonden stuur ik u met toestemming van betrokkene, een foto met de brandwonden die hij heeft opgelopen door enkel de stof van de staalslakken, die via een mechanische ventilatie van de airco in de slaapkamer, op zijn benen terecht is gekomen. Op andere plekken had hij ook last, maar deze foto’s worden niet verspreid. Zelf heb ik door inademing van de staalslakkenstof bij het snoeien van de heg een brandwond in mijn longen opgelopen. Hoezo kun je veilig over staalslakken rollen. Ik neem aan dat u daar hopelijk beschermende kleding en een masker bij bedenkt. Zo niet, dan hoop ik dat deze brief een eyeopener voor u is en dat u dergelijk uitspraken nooit meer zult doen.
En dat u handelt naar de adviezen van het ILT en het RIVM, dat stelt dat staalslakken gevaarlijk zijn voor de gezondheid en het milieu. Bovendien wanneer ergens staalslakken zijn toegepast en problemen opleveren is een oplossing ook niet voorhanden. Niemand wil het hebben en het afgegeven certificaat door Pelt en Hooijkaas, eigenaar De Hoop in Terneuzen, geldt dan ook niet meer. Het is dan geen bouwstof meer maar afval.
2 Het opruimen wordt daardoor afgewenteld op de maatschappij, terwijl een Tata Steel haar afvalprobleem ziet opgelost. De slogan: ‘Wie vervuilt, betaalt’ gaat in deze dus niet op. Ook de slogan: ‘Mits goed toegepast’ gaat in de praktijk zelden op. Ook een meldplicht zal hier niet toe bijdragen dat zich geen problemen voordoen ten aanzien van het milieu. Een toepassing zoals u voorstelt van anderhalve meter is in feite bedoeld om de staalslakken onder wegen onder controle te hebben, dat het wegdek stabiel blijft. Bij meerdere hoeveelheid reageert de Calciumdioxide zodanig dat er een soort ontploffinkjes voordoen onder het wegdek, waardoor eer een soort bloemkoolvorming ontstaat. Echter ook bij anderhalve meter toepassing loogt de staalslak uit met haar Calciumoxide en zware metalen en komt in het milieu. De enige juiste toepassing is om, zoals Pelt en Hooijkaas zelf aangeeft in haar certificaat en advies voor toepassingen, de staalslakken te behandelen als een IBC bouwstof. Alleen deze mogen niet meer worden toegepast. Dus roep ik u op om te stoppen met het gebruik van staalslakken. Wanner u snel op de hoogte wilt zijn van de toepassing van staalslakken in de praktijk raad ik u aan de uitzending De Vuilnisman van Teun van der Keuken te bekijken, aflevering: Gerommel in de polder van 8 maart 2021.
https://kro-ncrv.nl/persberichten/de-vuilnisman-gerommel-in-de-polder En niet te vergeten de feitelijk kloppende Netflix serie genaamd Toxic Town. Ik ga er vanuit dat ik u wat advies heb kunnen geven over hoe te kijken naar het gebruik van staalslakken en dat het rollen over staalslakken zeker niet veilig is. Graag zie ik uw reactie tegemoet. Met vriendelijke groet, Bijlage Foto: De brandwonden van Foto: het huilende en hoestende paard Foto: Zo maar een foto van wat staalslakken uitloog en doodgaand gras Foto: De afstand van het werk tot aan onze huizen en dan toch effect op onze huid enz. Artikel in de Volkskrant d.d. 21 mei 2025
3 Bijlage De brandwonden van
4 het huilende en hoestende paard
5 Zo maar een foto van wat uitloog en doodgaand gras
6 De afstand van het werk tot aan onze huizen en dan toch effect op onze huid enz.
7 Artikel in de Volkskrant d.d. 21 mei 2025
ECLI:NL:RBROT:2025:8004 Instantie | Rechtbank Rotterdam Datum uitspraak | 08-07-2025 Datum publicatie | 08-07-2025 Zaaknummer | 83/101125-20 Rechtsgebieden | Strafrecht Bijzondere kenmerken | Eerste aanleg - meervoudig Inhoudsindicatie | Landelijke samenwerking WED kamers. Op een perceel aan de Sliklandseweg te Hellevoetsluis zijn er in 21 ladingen 63.000 ton staalslakken aangevoerd naar en toegepast op het perceel. Bij de toepassing van de staalslakken gelden toepassingsvoorwaarden die in de vorm van een productcertificaat door de leverancier Pelt & Hooijkaas zijn verstrekt. De zorgplicht op grond van de Wet bodembescherming en de Wet milieubeheer wordt in dit geval tenminste ingevuld door het productcertificaat en de hierin opgenomen toepassingsvoorwaarden. De toepassingsvoorwaarden van de staalslakken waren bij de verdachte en zijn medeverdachten bekend, maar zijn niet nageleefd. De verdachte is bij herhaling aanmerkelijk tekortgeschoten in zijn zorgplicht om bodemverontreiniging en gevaar voor de gezondheid te voorkomen. Oplegging van een taakstraf voor de duur van 180 uren, waarvan 60 uren voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren.
Vindplaatsen | Rechtspraak.nl Uitspraak Rechtbank Rotterdam Team straf 1 Parketnummer: 83/101125-20 Datum uitspraak: 8 juli 2025 Tegenspraak Vonnis van de rechtbank Rotterdam, meervoudige economische kamer voor strafzaken, in de zaak tegen de verdachte: [verdachte] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1962, ingeschreven in de basisregistratie personen op het adres: [adres] , raadslieden mrs. A.F. Ammerlaan en H.J.E. Korteweg, beide advocaat te Dordrecht. 1 Onderzoek op de terechtzitting - - 4.1. 4.2. 4.2.1. 4.2.2. Gelet is op het onderzoek op de terechtzitting van 24 juni 2025. Aan de verdachte is ten laste gelegd hetgeen is vermeld in de dagvaarding. De tekst van de tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht. De officieren van justitie mrs. S.J. Wirken en A.A. de Groot (hierna: de officier van justitie) hebben gevorderd: bewezenverklaring van het onder 1 en 2 ten laste gelegde; veroordeling van de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 180 uren. Vaststelling feiten De rechtbank stelt op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen de volgende feiten en omstandigheden vast. Deze feiten hebben op de terechtzitting niet ter discussie gestaan en kunnen zonder nadere motivering dienen als vertrekpunt voor de beoordeling van de bewijsvraag.
Op een perceel aan de Sliklandseweg (kruising Zwarte Dijk / N57) te Hellevoetsluis zijn LD- staalslakken (hierna: staalslakken) toegepast. Met de staalslakken moest een tijdelijke voorziening (een rijbaan / wal) worden gerealiseerd, waarna (een deel van) het perceel kon worden verhoogd en verbeterd door het storten van schone grond en bagger. De aanvoer en toepassing van deze staalslakken is op 27 juni 2018 begonnen. Op 15 augustus 2018 zijn de werkzaamheden met de staalslakken stilgelegd. In totaal zijn er in 21 ladingen 63.000 ton staalslakken aangevoerd naar en toegepast op het perceel. Het perceel aan de Sliklandseweg is eigendom van medeverdachte [medeverdachte rechtspersoon] (hierna: [medeverdachte rechtspersoon] ). Het bedrijf van de verdachte, [bedrijf 1] , is met [medeverdachte rechtspersoon] overeengekomen dat de verdachte grondverbetering aan het perceel zou uitvoeren ten behoeve van een latere verkoop. De verdachte heeft voor de rijbaan, die werd aangelegd voor de aan- en afvoer van de grond en bagger door vrachtwagens, staalslakken afgenomen bij leverancier Pelt & Hooykaas-IJmuiden B.V. (hierna: Pelt & Hooykaas ) en toegepast op het perceel. Medeverdachte [medeverdachte] voerde, onder de naam van zijn bedrijf [bedrijf 2] , de begeleiding uit van alle werkzaamheden, waaronder de aanvoer en het storten van de staalslakken op het perceel.
De staalslakken zijn door Pelt & Hooykaas geleverd onder een productcertificaat waarin toepassingsvoorwaarden zijn opgenomen. Bewijswaardering Standpunt verdediging De verdachte dient te worden vrijgesproken van het onder 1 en 2 tenlastegelegde. De verdachte heeft de toepassingsvoorwaarden nageleefd die de leverancier in de vorm van een productcertificaat had verstrekt. Hij heeft daarmee alle maatregelen genomen die redelijkerwijs van hem konden worden verwacht tegen bodemverontreiniging en stofoverlast. De verdachte heeft de tenlastegelegde gedragingen niet beoogd en enige kans op het toebrengen van milieuschade is door hem niet willens en wetens aanvaard. Beoordeling Bij de toepassing van de staalslakken gelden toepassingsvoorwaarden die in de vorm van een productcertificaat door de leverancier Pelt & Hooijkaas zijn verstrekt. De zorgplicht van de 2 Tenlastelegging 3 Eis officier van justitie 4 Waardering van het bewijs
4.2.3. 4.3. verdachte wordt in dit geval tenminste ingevuld door het productcertificaat en de hierin opgenomen toepassingsvoorwaarden. Feit 1 In paragraaf 2 van het productcertificaat worden de toepassingsvoorwaarden beschreven. Hierin is onder andere vermeld dat onder de staalslakken een laag doorlatend zand aangebracht dient te worden, met een dikte van tenminste 0,50 meter, en dat de onderzijde van de staalslakken zo ontworpen dient te worden dat deze, na zetting, tenminste 0,50 meter boven het bestaande maaiveld wordt toegepast. Aan deze voorwaarden hebben de verdachte en zijn medeverdachten [medeverdachte] en [medeverdachte rechtspersoon] niet voldaan. De Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond constateert bij controle op 29 juni 2018 dat de staalslakken direct op de bodem zijn toegepast en dat er geen zandlaag onder de staalslakken is aangebracht. Ook de verdachte heeft dat ter zitting bevestigd. Alleen op het laagst gelegen deel is extra zand aangebracht, volgens de verdachte om een hoogteverschil op te heffen. De toepassingsvoorwaarden van de staalslakken waren bij de verdachte en zijn medeverdachten bekend, maar zijn dus niet nageleefd. Niet alle maatregelen zijn genomen die van de verdachte redelijkerwijs konden worden gevergd teneinde bodemverontreiniging te voorkomen die kan optreden wanneer kalk uit de staalslakken in de bodem raakt.
Feit 2 Daarnaast is (ter voorkoming van stofvorming) in de toepassingsvoorwaarden bepaald dat licht gesproeid dient te worden. Uit de verklaringen van meerdere getuigen blijkt dat er (althans door de aannemer) niet of te weinig werd gesproeid en dat zij veel stof hebben gezien tijdens en direct na de werkzaamheden met de staalslakken; zij ondervonden daarvan ook hinder. Uit de verklaring van medeverdachte [medeverdachte] blijkt dat ook hij heeft erkend dat op veel momenten stofvorming is ontstaan tijdens het aanvoeren en storten van de staalslakken. Dat door deze stofvorming gevaren voor de gezondheid van de mens en milieu konden optreden, blijkt uit het rapport van het NFI. De verdachte en zijn medeverdachte hebben niet alle maatregelen tegen stofoverlast genomen die van hen redelijkerwijs konden worden gevergd. Conclusie De verdachte is samen met de medeverdachte(n) de beide zorgplichten (voorkomen van verontreiniging van de bodem en van gevaar voor de gezondheid van de mens) opzettelijk niet nagekomen. De verweren worden verworpen. Bewezenverklaring In bijlage II heeft de rechtbank de inhoud van wettige bewijsmiddelen opgenomen, houdende voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden.
Op grond daarvan, en op grond van de redengevende inhoud van het voorgaande, is wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 1 en 2 ten laste gelegde heeft begaan op die wijze dat: 1. hij, in de periode van 27 juni 2018 tot en met 15 augustus 2018 te Hellevoetsluis, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, opzettelijk, telkens als degene die op de bodem van een perceel aan de Sliklandseweg, een handeling, als bedoeld in artikel 6 tot en met 11 van de Wet bodembescherming heeft verricht, te weten het toepassen van LD-staalslakken, waarbij kalk (calciumoxide), die de bodem kan verontreinigen of aantasten, op of in de bodem raakt, en terwijl hij wist of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat door die handelingen de bodem kon worden verontreinigd of aangetast, niet alle maatregelen heeft genomen die redelijkerwijs van hem kon worden gevergd, teneinde die verontreiniging en aantasting te voorkomen en toen die verontreiniging en aantasting zich voordeed, de verontreiniging of de aantasting en de directe gevolgen daarvan niet
7.1. 7.2. heeft beperkt 2. hij, in de periode van 27 juni 2018 tot en met 15 augustus 2018 te Hellevoetsluis, tezamen en in vereniging met een ander, opzettelijk, telkens als degene die beroepshalve stoffen toepast , te weten LD-staalslakken en telkens wist of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat door zijn handelingen met die stoffen gevaren konden optreden voor de gezondheid van de mens en voor het milieu, telkens opzettelijk, niet alle maatregelen heeft genomen die redelijkerwijs van hem konden worden gevergd, teneinde die gevaren zoveel mogelijk te voorkomen en te beperken, immers werden die LD- staalslakken toegepast, terwijl niet of onvoldoende maatregelen werden getroffen om stofoverlast (zo veel mogelijk) tegen te gaan. Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken. De bewezen feiten leveren op: Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de feiten uitsluiten. De feiten zijn dus strafbaar. Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar. Algemene overweging De straf die aan de verdachte wordt opgelegd, is gegrond op de ernst van de feiten, de omstandigheden waaronder de feiten zijn begaan en de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte.
Daarbij wordt in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen. Feiten waarop de straf is gebaseerd In de zomer van 2018 hadden meerdere buurtbewoners en paarden in de omgeving van de Sliklandseweg ineens met elkaar vergelijkbare gezondheidsklachten. Dit waren klachten als brandende, geïrriteerde en ontstoken ogen, longproblemen, veel hoesten en een soort brandwonden op het lijf. Omdat op dat moment op een nabijgelegen perceel vrachtwagens af en aan reden en materiaal gestort werd en daardoor veel stofoverlast optrad, gingen zij er vanuit dat de klachten 5 Strafbaarheid feiten 1. medeplegen van overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 13 van de Wet bodembescherming, opzettelijk begaan, meermalen gepleegd; 2. medeplegen van overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 9.2.1.2. Wet milieubeheer, opzettelijk begaan, meermalen gepleegd. 6 Strafbaarheid verdachte 7 Motivering straf
7.3. 7.3.1. 7.4. daarmee te maken hadden. Zij hebben bij verschillende autoriteiten aangeklopt om te proberen om de werkzaamheden te laten stoppen. Tijdens de zitting heeft [naam] op invoelende wijze naar voren gebracht hoe veel impact het gebeuren op de omwonenden heeft gehad. Onderzoek van de autoriteiten wees uit dat op het perceel aan de Sliklandseweg grote hoeveelheden staalslakken werden gestort. Verdachte bleek als projectmanager door medeverdachte en eigenaar van de grond [medeverdachte rechtspersoon] te zijn ingeschakeld om grondverbetering uit te voeren op het perceel. Zonder overleg met de eigenaar heeft de verdachte besloten daarvoor een tijdelijk weg / wal van LD-staalslakken te plaatsen op het perceel. Dit werk heeft hij onder toezicht en begeleiding van het bedrijf van medeverdachte [medeverdachte] laten uitvoeren door een aannemer. Voor het gebruik van deze staalslakken ontving de verdachte een aanzienlijke vergoeding van Pelt & Hooykaas , de leverancier. Staalslakken zijn een vrij toepasbare bouwstof, maar ook in de zomer van 2018 was al bekend dat er risicos voor het milieu zijn bij toepassing van staalslakken. Om die reden hebben verdachte en zijn medeverdachte [medeverdachte] zowel mondeling als schriftelijk informatie en instructies ontvangen van de leverancier, Pelt & Hooykaas . Die instructies hebben zij vervolgens niet nageleefd.
De verdachte heeft bij diverse gelegenheden niet alle maatregelen genomen teneinde te voorkomen dat stof werd verspreid bij het transport en het storten van de staalslakken. Daarnaast zijn niet alle maatregelen genomen teneinde bodemverontreiniging te voorkomen, wanneer kalk uit de LD- staalslakken in de bodem raakt. De verdachte heeft niet alle maatregelen genomen die redelijkerwijs van hem konden worden gevergd. Het handelen van de verdachte had tot gevolg dat schadelijke stoffen in de onbeschermde bodem terecht konden komen, waardoor het bodemleven kon worden aangetast. Tevens hebben veel omwonenden last en klachten ondervonden van de stofverspreiding. Daarbij heeft het voor hen veel onrust meegebracht. Naar het oordeel van de rechtbank is de verdachte bij herhaling aanmerkelijk tekortgeschoten in zijn zorgplicht om bodemverontreiniging en gevaar voor de gezondheid te voorkomen. De rechtbank neemt het de verdachte kwalijk dat hij zichzelf niet verantwoordelijk voelt voor de ontstane situatie en het kwalijke van zijn handelen tot op heden niet inziet. Hoewel de milieuschade uiteindelijk beperkt is geweest, is het niet door toedoen van de verdachte dat het perceel is opgeruimd en terug is gebracht naar oorspronkelijke schone staat.
Persoonlijke omstandigheden van de verdachte Strafblad De rechtbank heeft acht geslagen op een uittreksel uit de justitiële documentatie van 27 maart 2025, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder is veroordeeld voor soortgelijke strafbare feiten. Conclusies van de rechtbank Gelet op hetgeen de rechtbank hierboven heeft overwogen, komt zij tot de volgende conclusies. Bij de ernst van de feiten past een taakstraf. De verdachte is met zijn eenmanszaak tot op heden werkzaam in dezelfde sector waarbinnen de strafbare feiten hebben plaatsgevonden. Dit maakt dat de rechtbank een deel van de taakstraf voorwaardelijk zal opleggen. Dit voorwaardelijk strafdeel dient er toe de verdachte ervan te weerhouden in de toekomst opnieuw strafbare feiten te plegen. De rechtbank houdt rekening met de overschrijding van de redelijke berechtingstermijn. Op grond van artikel 47 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (HGEU) en artikel 6, eerste lid, van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) dient de verdachte binnen een redelijke termijn te worden berecht. De redelijke termijn is in dit geval gestart op 17 april 2019, het eerste verhoor van de verdachte waarin aan hem kenbaar is gemaakt waarvan hij wordt verdacht. Tot aan dit vonnis is een periode van zes jaren verstreken. Omdat er geen
8.1. 8.2. 8.3. 8.3.1. sprake is van bijzondere omstandigheden, is de redelijke termijn in deze zaak met vier jaren overschreden. De rechtbank heeft in het voordeel van de verdachte rekening gehouden met deze forse overschrijding van de redelijke termijn, de ouderdom van de feiten en de blanco documentatie van de verdachte. Daarbij is de verdachte door bestuurs- en civielrechtelijke procedures reeds getroffen en ligt er al sinds langere tijd beslag op zijn huis, wat veel onzekerheid met zich meebrengt. Alles afwegend acht de rechtbank de hierna te noemen straf passend en geboden. Als benadeelde partij hebben zich in het geding gevoegd omwonenden uit de omgeving van het perceel aan de Sliklandseweg. Het betreft: 1. [benadeelde partij 1] . De benadeelde partij vordert een vergoeding van 179,82 aan materiële schade en een vergoeding van 500,- aan immateriële schade. 2. [benadeelde partij 2] . De benadeelde partij vordert een vergoeding van 240,- aan materiële schade. 3. [benadeelde partij 3] . De benadeelde partij vordert een vergoeding van 3.000,- aan immateriële schade. 4. [benadeelde partij 4] . De benadeelde partij vordert een vergoeding van 32.640,- aan materiële schade. 5. [benadeelde partij 5] . De benadeelde partij vordert een vergoeding van 637,37 aan materiële schade en een vergoeding van 3.000,- aan immateriële schade. 6. [benadeelde partij 6] .
De benadeelde partij vordert een vergoeding van 500,- aan materiële schade en een vergoeding van 5.000,- aan immateriële schade. 7. [benadeelde partij 7] . De benadeelde partij vordert een vergoeding aan immateriële schade. Er zijn geen bedragen op het schadeformulier ingevuld. 8. [benadeelde partij 8] . De benadeelde partij vordert een vergoeding aan immateriële schade. Er zijn geen bedragen op het schadeformulier ingevuld. Standpunt officier van justitie De officier van justitie heeft zich uitgelaten over de vorderingen. Standpunt verdediging De verdediging heeft de vorderingen betwist. Beoordeling Voor toewijzing van schadevergoedingsvorderingen bestaan strikte, juridische, kaders. Het moet voor de rechtbank op basis van de stukken goed duidelijk zijn om welke schade het gaat, hoe hoog het bedrag is dat moet worden vergoed, en of de schade echt rechtstreeks te maken heeft met het strafbare feit waarvoor een verdachte wordt veroordeeld. Aan die voorwaarden voldoen veel van de vorderingen van de omwonenden niet. Om die reden zal het merendeel van de vorderingen niet worden toegewezen. Dat doet er niet aan af dat uit het dossier en hetgeen namens de omwonenden naar voren is gebracht, duidelijk is gebleken dat omwonenden van het perceel klachten en onzekerheid hebben ervaren als gevolg van de stortingen van de staalslakken.
[benadeelde partij 7] en [benadeelde partij 8] [benadeelde partij 7] en [benadeelde partij 8] hebben de gestelde schade niet of nauwelijks omschreven en de hoogte van de geleden schade niet ingevuld. De rechtbank is daardoor niet in staat om de schade te begroten. De benadeelde partijen worden daarom niet-ontvankelijk in hun vordering verklaard. Nu de benadeelde partijen niet-ontvankelijk zullen worden verklaard in hun vordering, zullen zij worden veroordeeld in de kosten door de verdachte ter verdediging van de vordering gemaakt, 8 Vorderingen benadeelde partijen/ schadevergoedingsmaatregelen
8.3.2. 8.3.3. 8.3.4. 8.3.5. welke kosten tot op heden worden begroot op nihil. [benadeelde partij 1] , [benadeelde partij 2] en [benadeelde partij 3] [benadeelde partij 1] , [benadeelde partij 2] en [benadeelde partij 3] hebben de gestelde schade onvoldoende onderbouwd. Ten aanzien van de gestelde schade zijn er door deze benadeelde partijen geen bewijsstukken voor de schadeposten ingediend. Daarbij is er ten aanzien van [benadeelde partij 1] onvoldoende onderbouwd dat sprake is van aantasting van de persoon op andere wijze. De benadeelde partijen zullen daarom niet-ontvankelijk worden verklaard. De vordering kan slechts bij de burgerlijke rechter worden aangebracht. Nu de benadeelde partijen niet-ontvankelijk zullen worden verklaard in hun vordering, zullen zij worden veroordeeld in de kosten door de verdachte ter verdediging van de vordering gemaakt, welke kosten tot op heden worden begroot op nihil. [benadeelde partij 4] heeft de gestelde schade onvoldoende onderbouwd met stukken. Daarbij is niet komen vast te staan dat de schade waarvan vergoeding wordt gevorderd, rechtstreeks verband houdt met het onder 2 bewezen verklaarde feit, te weten schending van de zorgplicht. De benadeelde partij zal daarom niet-ontvankelijk worden verklaard. De vordering kan slechts bij de burgerlijke rechter worden aangebracht.
Nu de benadeelde partij niet-ontvankelijk zal worden verklaard in zijn vordering, zal hij worden veroordeeld in de kosten door de verdachte ter verdediging van de vordering gemaakt, welke kosten tot op heden worden begroot op nihil. [benadeelde partij 5] Vast is komen te staan dat aan [benadeelde partij 5] door het onder 2 bewezen verklaarde strafbare feit rechtstreeks materiële schade is toegebracht, namelijk de reiskosten die de benadeelde partij heeft gemaakt ter hoogte van 55,28. Ten aanzien van de dierenartskosten overweegt de rechtbank het volgende. Alleen kosten die gemaakt zijn door de benadeelde partij zelf komen voor vergoeding in aanmerking. De ingediende factuur van de dierenarts ziet op meerdere dieren, niet alleen de dieren van [benadeelde partij 5] . Hoewel de rechtbank dit uit praktisch oogpunt wel begrijpt, leidt het ertoe dat de rechtbank niet kan vaststellen welke kosten voor de dieren van [benadeelde partij 5] zelf zijn gemaakt. Dit deel van de vordering zal alleen al daarom niet-ontvankelijk worden verklaard. Vast is komen te staan dat aan [benadeelde partij 5] door het onder 2 bewezen verklaarde strafbare feit rechtstreeks immateriële schade is toegebracht. Gelet op de aard van de gepleegde inbreuk, zal de schade naar maatstaven van billijkheid worden vastgesteld op 1.500,-. De benadeelde partij zal voor het overige niet-ontvankelijk worden verklaard.
Dit deel van de vordering kan derhalve slechts bij de burgerlijke rechter worden aangebracht. De benadeelde partij heeft gevorderd het te vergoeden bedrag te vermeerderen met wettelijke rente. De rechtbank bepaalt dat het te vergoeden schadebedrag vermeerderd wordt met wettelijke rente vanaf 15 augustus 2018. Nu de vordering van de benadeelde partij deels zal worden toegewezen, zal worden bepaald dat de benadeelde partij en de verdachte ieder de eigen kosten dragen. [benadeelde partij 6] heeft de gestelde materiële schade onvoldoende onderbouwd. Ten aanzien van de gestelde schade zijn er door deze benadeelde partij geen bewijsstukken voor de schadeposten ingediend. De benadeelde partij zal daarom niet-ontvankelijk worden verklaard in dit deel van de vordering. Dit deel van de vordering kan slechts bij de burgerlijke rechter worden aangebracht.
8.4. Vast is komen te staan dat aan [benadeelde partij 6] door het onder 2 bewezen verklaarde strafbare feit rechtstreeks immateriële schade is toegebracht. Gelet op de aard van de gepleegde inbreuk, zal de schade naar maatstaven van billijkheid worden vastgesteld op 1.500,-. De benadeelde partij zal voor het overige niet-ontvankelijk worden verklaard. Dit deel van de vordering kan derhalve slechts bij de burgerlijke rechter worden aangebracht. De benadeelde partij heeft gevorderd het te vergoeden bedrag te vermeerderen met wettelijke rente. De rechtbank bepaalt dat het te vergoeden schadebedrag vermeerderd wordt met wettelijke rente vanaf 15 augustus 2018. Nu de vordering van de benadeelde partij deels zal worden toegewezen, zal worden bepaald dat de benadeelde partij en de verdachte ieder de eigen kosten dragen. Conclusie De verdachte moet de benadeelde partij [benadeelde partij 5] een schadevergoeding betalen van 55,28,- bestaande uit materiële schade en 1.500,- bestaande uit immateriële schade, vermeerderd met de wettelijke rente. Over het overige deel van de gevorderde schadevergoeding wordt in deze procedure geen inhoudelijke beslissing genomen. Tevens wordt oplegging van de hierna te noemen maatregel als bedoeld in artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht passend en geboden geacht.
De verdachte moet de benadeelde partij [benadeelde partij 6] een schadevergoeding betalen van 1.500,- bestaande uit immateriële schade, vermeerderd met de wettelijke rente. Over het overige deel van de gevorderde schadevergoeding wordt in deze procedure geen inhoudelijke beslissing genomen. Tevens wordt oplegging van de hierna te noemen maatregel als bedoeld in artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht passend en geboden geacht. Ten aanzien van de benadeelde partijen [benadeelde partij 1] , [benadeelde partij 2] , [benadeelde partij 3] , [benadeelde partij 4] , [benadeelde partij 7] en [benadeelde partij 8] wordt in deze procedure over de gevorderde schadevergoeding geen inhoudelijke beslissing genomen. Nu de verdachte het strafbare feit, ter zake waarvan schadevergoeding zal worden toegekend samen met een mededader heeft gepleegd, zijn zij daarvoor ieder hoofdelijk aansprakelijk. Indien en voor zover de mededader de benadeelde partijen betalen is de verdachte in zoverre jegens de benadeelde partijen van deze betalingsverplichting bevrijd. Gelet is op de artikelen 9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 36f, 47, 55 van het Wetboek van Strafrecht, artikelen 6 en 13 van de Wet bodembescherming, artikel 9.2.1.2. van de Wet milieubeheer en de artikelen 1a, 2 en 6 van de Wet op de economische delicten. De in dit vonnis genoemde bijlagen maken deel uit van dit vonnis.
De rechtbank: 9 Toepasselijke wettelijke voorschriften 10 Bijlagen 11 Beslissing
verklaart bewezen, dat de verdachte de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten, zoals hiervoor omschreven, heeft begaan; verklaart niet bewezen hetgeen aan de verdachte meer of anders ten laste is gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij; stelt vast dat het bewezen verklaarde oplevert de hiervoor vermelde strafbare feiten; verklaart de verdachte strafbaar; veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 180 (honderdtachtig) uren, waarbij Reclassering Nederland dient te bepalen uit welke werkzaamheden de taakstraf dient te bestaan; bepaalt dat van deze taakstraf een gedeelte, groot 60 (zestig) uren , niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten; verbindt hieraan een proeftijd, die wordt gesteld op 2 jaren; tenuitvoerlegging kan worden gelast als de veroordeelde de algemene voorwaarde niet naleeft; stelt als algemene voorwaarde: de veroordeelde zal zich vóór het einde van de proeftijd niet aan een strafbaar feit schuldig maken; beveelt dat, voor het geval de veroordeelde de taakstraf niet naar behoren verricht, vervangende hechtenis zal worden toegepast voor de duur van 60 dagen; veroordeelt de verdachte hoofdelijk met diens mededaders, des dat de een betalende de ander zal zijn bevrijd, om tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan de benadeelde partij [benadeelde partij 5] te betalen een bedrag
van 1.555,28 (zegge: duizend vijfhonderdvijfenvijftig euro en achtentwintig cent) , bestaande uit 55,28 aan materiële schade en 1.500,- aan immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente hierover vanaf 15 augustus 2018 tot aan de dag der algehele voldoening; verklaart de benadeelde partij niet-ontvankelijk in het resterende deel van de vordering; bepaalt dat dit deel van de vordering slechts kan worden aangebracht bij de burgerlijke rechter; bepaalt dat de benadeelde partij en de verdachte ieder de eigen kosten dragen;
legt aan de verdachte de maatregel tot schadevergoeding op, inhoudende de verplichting aan de staat ten behoeve van [benadeelde partij 5] te betalen 1.555,28, (hoofdsom, zegge: duizend vijfhonderdvijfenvijftig euro en achtentwintig cent ), vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 15 augustus 2018 tot aan de dag van de algehele voldoening; bepaalt dat indien volledig verhaal van de hoofdsom van 1.555,28 niet mogelijk blijkt, gijzeling kan worden toegepast voor de duur van 25 dagen ; de toepassing van de gijzeling heft de betalingsverplichting niet op; verstaat dat betaling aan de benadeelde partij, waaronder begrepen betaling door zijn mededader, tevens geldt als betaling aan de staat ten behoeve van de benadeelde partij en omgekeerd; veroordeelt de verdachte hoofdelijk met diens mededaders, des dat de een betalende de ander zal zijn bevrijd, om tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan de benadeelde partij [benadeelde partij 6] te betalen een bedrag van 1.500,- (zegge: duizend vijfhonderd euro) , bestaande uit immateriële schade, te vermeerderen met de wettelijke rente hierover vanaf 15 augustus 2018 tot aan de dag der algehele voldoening; verklaart de benadeelde partij niet-ontvankelijk in het resterende deel van de vordering; bepaalt dat dit deel van de vordering slechts kan worden aangebracht bij de burgerlijke rechter; bepaalt dat de benadeelde partij en de verdachte ieder
de eigen kosten dragen; legt aan de verdachte de maatregel tot schadevergoeding op, inhoudende de verplichting aan de staat ten behoeve van [benadeelde partij 6] te betalen 1.500,- (hoofdsom, zegge: duizend vijfhonderd euro ), vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 15 augustus 2018 tot aan de dag van de algehele voldoening; bepaalt dat indien volledig verhaal van de hoofdsom van 1.500,- niet mogelijk blijkt, gijzeling kan worden toegepast voor de duur van 25 dagen ; de toepassing van de gijzeling heft de betalingsverplichting niet op; verstaat dat betaling aan de benadeelde partij, waaronder begrepen betaling door zijn mededader, tevens geldt als betaling aan de staat ten behoeve van de benadeelde partij en omgekeerd; verklaart de benadeelde partijen [benadeelde partij 1] , [benadeelde partij 2] , [benadeelde partij 4] , [benadeelde partij 3] , [benadeelde partij 7] , [benadeelde partij 8] niet-ontvankelijk in de vordering; veroordeelt de benadeelde partij in de kosten door de verdachte ter verdediging tegen de vordering gemaakt, en begroot deze kosten op nihil. Dit vonnis is gewezen door mr. E.M. Havik, voorzitter,
en mrs. A.C. Palmboom en D. ten Boer, rechters, in tegenwoordigheid van mr. S.T.C.J.M. de Jongh, griffier, en uitgesproken op de openbare terechtzitting op 8 juli 2025. De oudste rechter en jongste rechter zijn buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen. Bijlage I Tekst tenlastelegging Aan de verdachte wordt ten laste gelegd dat 1. hij, in de periode van 27 juni 2018 tot en met 15 augustus 2018 te Hellevoetsluis, gemeente Hellevoetsluis, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, opzettelijk, (telkens) als degene die op en/of in de bodem van een perceel aan de Sliklandseweg, een handeling, als bedoeld in artikel 6 tot en met 11 van de Wet bodembescherming heeft verricht, te weten het toepassen van LD- staalslakken, waarbij kalk (calciumoxide), die de bodem kan verontreinigen of aantasten, op of in de bodem raakt, en terwijl hij wist of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat door die handeling(en) de bodem kon worden verontreinigd of aangetast, niet alle maatregelen heeft genomen die redelijkerwijs van hem kon worden gevergd, teneinde die verontreiniging en/of aantasting te voorkomen en/of toen die verontreiniging en/of aantasting zich voordeed, de verontreiniging of de aantasting en/of de directe gevolgen daarvan niet heeft beperkt en/of zoveel mogelijk ongedaan heeft gemaakt; 2.
hij, in de periode van 27 juni 2018 tot en met 15 augustus 2018 te Hellevoetsluis, gemeente Hellevoetsluis, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, opzettelijk, (telkens) als degene die beroepshalve (een) stof(fen) en/of mengsel(s) toepast en/of bewerkt en/of verwerkt en/of aan een ander ter beschikking stelt, te weten LD-staalslakken en (telkens) wist en/of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat door zijn handelingen met die stof(fen) en/of dat/die mengsel(s) gevaren konden optreden voor de gezondheid van de mens en/of voor het milieu, (telkens) opzettelijk, niet alle maatregelen heeft genomen die redelijkerwijs van hem konden worden gevergd, teneinde die gevaren zoveel mogelijk te voorkomen en/of te beperken, immers werden die LD-staalslakken toegepast, terwijl niet of onvoldoende maatregelen werden getroffen om stofoverlast (zo veel mogelijk) tegen te gaan.
1 Aan Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat/ De staatssecretaris Openbaar Vervoer en Milieu Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Onderwerp: Uw kenmerk 103614714 - Zienswijze op het ontwerp Circulair Materialenplan en bijbehorende documenten Hellevoetsluis, 2 maart 2025 Geachte Staatssecretaris, Hierbij dien ik een zienswijze in op het ontwerp Circulair Materialenplan en bijbehorende documenten. Vanwege de pro forma heeft de zienswijze bij u het volgende nummer gekregen: 103614714. Ik teken hierbij aan dat ik mij het recht voorbehoud om aanvullingen te doen tot er geen sprake meer is van een redelijke termijn tot het uitkomen van de nota van beantwoording / zienswijzen nota. Mijn interesse om een zienswijze in te dienen komt voort uit het feit dat in 2018 LD- staalslakken in onze polder zijn gestort met ernstige gevolgen voor de leef- en water omgeving en voor de gezondheid van mens en dier. Er is voor 46 mensen en 86 paarden en 3 honden aangifte gedaan. Reactie LD- staalslakken onvindbaar in CMP In alle gepubliceerde stukken behorende bij het Ontwerp CMP* heb ik getracht te zoeken naar specifiek deze afvalstroom. Maar eigenlijk heb ik dit product niet snel kunnen vinden. (* https://circulairmaterialenplan.nl/inspraak/materialen/).
Behoudens een brief onder het kopje rechtsoordeel (*https://www.afvalcirculair.nl/afvalstof-of- niet-afvalstof/rechtsoordelen/) waarbij LD-staalslakken in 2017 worden aangemerkt als bijproduct. En over bijproducten wordt vermeld: Als sprake is van een ‘bijproduct’ is het materiaal nooit een afvalstof geweest. (*https://www.afvalcirculair.nl/afvalstof-of-niet-afvalstof/bijproduct- route/ ) Te lezen valt, dat op Europees niveau geen criteria voor bijproducten zijn vastgesteld. Wel geldt in Nederland de Regeling criteria bijproducten kaderrichtlijn afvalstoffen, die gaat over ruwe glycerine. Wanneer op de link naar de kaderwet wordt geklikt wordt duidelijk dat deze niet meer actief is na 31 december 2023. Dit leidt tot de vraag: Vallen LD-staalslakken wel onder dit CMP? Is dat de reden dat zij niet te vinden zijn als specifiek materiaal binnen het CMP? Waar vallen LD-staalslakken wel onder? Gelet op de landelijke problematiek waar LD-staalslakken zijn gebouwd in werken, zouden de LD-staalslakken een onderdeel moeten vormen in dit Ontwerp CMP. 2 Kaders voor gebruik LD-staalslakken ontbreken in het CMP In het hele land poppen momenteel steeds meer projecten op waar deze LD-staalslakken als circulaire bouwstof zijn gebruikt en problemen opleveren ten aanzien van het milieu.
In de Beslisnota Ontwerp CMP onder Kernpunten op pagina 2 staat: De transitie naar een circulaire economie vereist echter een bredere visie dan die van het LAP. Met het CMP wordt aandacht besteed aan alle fasen in de productketen: het ontwerp, de productie, het gebruik, tot en met de afvalverwerking en nieuwe toepassing van materialen en producten. Goede keuzes hier leiden tot minder afval en tot materialen die gemakkelijker weer kunnen worden ingezet in de economie in plaats van ze te moeten verbranden of storten. De kern van het afvalstoffenbeleid, de bescherming van milieu en volksgezondheid door goed afvalbeheer, blijft daarbij ongewijzigd. De vraag is daarom: Nu LD-staalslakken bestempeld zijn als bijproduct en geen afval zijn, maar wel milieuproblemen veroorzaken, wat zijn de kaders, wie controleert en handhaaft binnen het proces van toepassing. Hoe wordt de kern van dit CMP de bescherming van milieu en volksgezondheid door goed afvalbeheer bewaakt als het gaat om een bijproduct en specifiek als het gaat om LD-staalslakken. Rechtsoordeel LD-staalslak d.d.
22 september 2017 zijn bijproduct dient in het kader van dit Ontwerp CMP te worden herzien naar materiaal -afval Destijds is in 2018 informatie over de toepassing van LD-staalslakken opgevraagd bij de Helpdesk Bodem en deze gaf het volgende antwoord: Ja, LD-staalslakken (of hoogovenslakken) kunnen als bouwstof zonder vergunning nuttig worden toegepast op de bodem, mits voldaan wordt aan alle voorwaarden van het Besluit bodemkwaliteit. Belangrijkste voorwaarden zijn: >>1. Bouwstoffen mogen alleen worden toegepast in 'werken'. Dit zijn functionele, nuttige toepassingen van bouwstoffen, zoals gebouwen, (spoor)wegen, bruggen, geluidswallen en dijken. >>2. Bovendien mag niet een grotere (of kleinere) hoeveelheid bouwstoffen worden toegepast dan voor de functie noodzakelijk is. Anders is sprake van het ontdoen van afvalstoffen. >>3. Bouwstoffen moeten terugneembaar worden toegepast en de bouwstoffen moeten worden verwijderd wanneer een werk zijn functie verliest. >>4. De kwaliteit van de toe te passen bouwstoffen moet voldoen aan de milieu hygiënische eisen van het Besluit bodemkwaliteit. Met name >>2 is interessant. Wie beoordeelt of de hoeveelheid die nodig is voor de noodzakelijke functie overschreden wordt. Op dit moment niemand. De overheid weet niet eens waar alles ligt.
Bovendien dient opgemerkt te worden dat in de praktijk de idee bestaat dat het als een gewoon product gebruikt kan worden en er tevens geld toegegeven wordt wanneer het product wordt afgenomen. Dit geeft een perverse en tevens gevaarlijk prikkel in de markt. Immers een toename in het volume van afname wordt hiermee gestimuleerd, waarmee eveneens een bepaalde mate van zorgvuldigheid bij de toepassing lijkt te verdwijnen. Steeds komt de volgende conclusie aan de orde in de gevallen dat de toepassing in de praktijk niet goed is gegaan: het kan mits goed toegepast. En daar zit juist de bottleneck. Het gehele proces na afname tot en met toepassing is niet goed geregeld en het LAP draagt daar tot op heden niet aan bij en in de toekomst het CMP ook niet als deze is vastgesteld. Terwijl volgens de ‘Circulaire Toepassing van staalslak en hoogovenslak(zand) in aanvullingen en ophogingen’ geldend van 06-07-2005 t/m heden wel degelijk een Wm vergunning noodzakelijk is voor het aanbrengen van hoogovenslakken. Maar dit door het 3 rechtsoordeel van 2017 te niet wordt gedaan. Ook al spreekt het rechtsoordeel dat er mogelijk andere wet- en regelgeving van toepassing kan zijn op LD- staalslak, wordt er in de praktijk niet als zodanig mee omgegaan gelet op de ernstige milieuproblemen bij een aantal projecten in Nederland.
Wanneer gekeken wordt naar de wijze waarop Pelt en Hooijkaas, de leverancier van de LD- staalslakken van TATA Steel omgaat is als volgt: Voor risicovolle bouwstoffen is in de wet een verplichting opgenomen voor het isoleren, beheersen en controleren (IBC) van de bouwstof om risico’s voor het milieu tegen te gaan. Staalslakken zijn volgens de wetgeving geen IBC-bouwstoffen en volgens het rechtsoordeel een bijproduct. Dit betekent dat er geen wettelijke verplichting voor isoleren, beheersen en controleren bestaat. Ook is er geen meldplicht bij het bevoegd gezag. Hierdoor is de mogelijkheid tot controle en handhaving zeer beperkt. Pelt en Hooijkaas hanteert dit principe van IBC-bouwstof voor de toepassing van LD-staalslakken wel in haar protocol als bijsluiter wanneer het product wordt overgedragen aan de afnemer. Op het moment van overdracht verandert een IBC-bouwstof in een bijproduct en is de omgeving waar het wordt toegepast vogelvrij, doordat toezicht en handhaving niet goed geregeld zijn. Ook met de door de staatssecretaris gewenst meldingsplicht waar de LD- staalslakken worden verwerkt in een bouwwerk lost het probleem van milieuvervuiling die met regelmaat ontstaat niet op. Toezicht en handhaving zijn daarin niet geregeld.
Ten aanzien van LD staalslakken zijn gelet op de samenstelling en eerder geuite zorgen vanwege de hoge zuurgraad en de zware metalen door ILT inmiddels vraagtekens gezet bij het gebruik daarvan. Dit leidt tot de vraag: Het in 2017 opgestelde rechtsoordeel is vooral gebaseerd op informatie die door TATA steel is aangeleverd. Moet het rechtsoordeel van 2017 in het kader van dit Ontwerp CMP niet herzien worden, nu er meer ervaring is opgedaan met het gebruik van LD- staalslakken, door deze aan te merken als materiaal, zijnde afval in plaats van bijproduct? Immers dan is er sprake van een sluitende aanpak inzake het gebruik van LD-staalslakken waardoor het milieu proactief beter wordt beschermd. Ingediende aanvulling 0509302925 Wanneer gekeken wordt naar de ondertekening van het rechtsoordeel, blijkt dat deze is ondertekend door de staatsecretaris van Infrastructuur en Milieu, namens deze, de directeur Duurzaamheid, mevr. Drs. J.C.W. Vlug. Onderzoek of een staatssecretaris of diens directeur Duurzaamheid een rechtsoordeel mag geven leert, dat een staatssecretaris en diens directeur geen formeel rechtsoordeel kan geven zoals een rechter dat doet. Een rechtsoordeel is voorbehouden aan de rechterlijke macht en wordt gegeven in het kader van juridische procedures.
Wat een staatssecretaris wel kan doen, is een standpunt of beleidslijn formuleren over juridische of maatschappelijke kwesties binnen zijn of haar portefeuille. Dit kan betrekking hebben op de interpretatie en toepassing van wetten, maar dit heeft geen juridisch bindend karakter zoals een uitspraak van een rechter. Van herziening van het rechtsoordeel, dat ik eerder heb aangegeven in de zienswijze kan hierdoor geen sprake zijn. De term rechtsoordeel is in de brief met kenmerk IENM/BSK- 2017-215506 onrechtmatig gebruikt en wekt een veronderstelling alsof er een rechteroordeel aan ten grond slag ligt aan het besluit om LD-staalslakken te bestempelen als bijproduct waardoor dit tevens niet als afval behoeft te worden gezien. Er is hier gelet op de Algemene wet bestuursrecht sprake van dwaling, willekeur, onzorgvuldigheid en van Détournement de pouvier en tart daardoor de beginselen van 4 behoorlijk bestuur. Het genomen besluit en het handelen naar dit besluit is daardoor onrechtmatig. LD-staalslakken kunnen daardoor niet als bijproduct worden gezien als gevolg van een rechtsoordeel.
Indien vastgehouden wordt aan het in het rechtsoordeel voorgestelde beleid is het opstellen van nadere criteria in het CMP noodzakelijk voor een juiste toepassing van LD-staalslakken als bijproduct en dient hiervoor apart beleid te worden gemaakt met een zelfstandig nieuw besluit, waarbij het voornoemde rechtsoordeel wordt ingetrokken op basis van onrechtmatigheid. Anders: Het stellen van nadere criteria aan gebruik LD-staalslakken ontbreekt in deze CMP Volgens de Kaderrichtlijn afvalstoffen mogen in Europese of Nederlandse regelgeving nadere criteria gesteld worden aan ‘bijproducten’. Thans is dat voor LD-staalslakken niet het geval en ook in dit ontwerp CMP komt dit in zijn geheel niet aan de orde, terwijl er ernstige nagenoeg onoplosbare milieuproblemen zijn met LD-staalslakken na toepassing als circulaire bouwstof in Nederland. Met bovendien ernstige uitloog naar grondwater/ lozing op oppervlaktewater waardoor het ecosysteem ernstig wordt verstoord en van invloed is op ons drinkwater >>schaars goed aan het worden. Ten tijde van de LD-staalslakken in onze leefomgeving werd ten aanzien van de handhaving het volgende duidelijk: DCMR is de Omgevingsdienst en is niet bevoegd in het kader van toetsing bestemmingsplan en stof rond een bouwwerk.
Na contact met de GGD blijkt dat hiervoor de gemeente destijds verantwoordelijk was op basis van het Bouwbesluit artikel 7.22 restrisico gebruik bouwwerken, open erven en terreinen (thans onderdeel BAL van de Omgevingswet). De gemeente trad in het begin niet op, vanwege de onduidelijkheid wie moest handhaven. Pas later, bij de uitloog in de omgeving van het bouwwerk werden politie, Boa Waterschap en Boa DCMR actief. Het kwaad is dan al geschiet. Bovendien zijn de maatschappelijke kosten voor het opruimen enorm hoog, loopt dit in de regel in de miljoenen en is er vaak geen oplossing waar de LD-staalslakken naar toe moeten. Voorkomen is daarom beter dan genezen. In dit CMP ontbreekt duidelijk een bijlage ‘Criteria gebruik LD-staalslakken’ bij de beoordelingsroute bijproduct. Indien het rechtsoordeel van 2017 niet wordt herzien is het opstellen van nadere criteria voor het gebruik van een bijproduct zijnde LD-staalsakken noodzakelijk, gelet op de problemen die zich voordoen in de praktijk. Deze problemen vragen om een nadere regelgeving omtrent het gebruik. Daarbij kan gedacht worden aan Ketenaansprakelijkheid, MER plicht voor toepassing behorend bij een noodzakelijke omgevingsvergunning en een verplichting van tussentijdse bemonstering van grond- en oppervlakte water.
Dit lijkt een uitbreiding van regels, maar wanneer de toepassing niet correct wordt uitgevoerd is de milieu- en maatschappelijke schade niet te overzien. In feite dient de ‘Circulaire Toepassing van staalslak en hoogovenslak(zand) in aanvullingen en ophogingen’ in ere te worden hersteld door als criteria op te nemen in de beoordelingsroute bijproduct. Een dergelijke route via een omgevingsvergunning kan het gebruik van LD-staalslakken beter reguleren, waardoor een juiste toepassing en handhaving beter is geborgd. Immers het traject om te komen tot een omgevingsvergunning betekent een wettelijk geregeld toezicht, een aangewezen bevoegd gezag en daardoor een aangewezen toezichthouder die kan handhaven. Al deze componenten ontbreken nu in eerste instantie doordat de LD- staalslakken worden aangemerkt als een bijproduct. 5 Met vriendelijke groet, Bijlagen - Rechtsoordeel LD-staalslak d.d. 22 september 2017 - Circulaire Toepassing van staalslak en hoogovenslak(zand) in aanvullingen en ophogingen
Nr. 14040 8 mei 2024 Circulaire Toepassing van staalslak en hoogovenslak(zand) als bouwstof in een werk, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Aanleiding Aanleiding voor deze circulaire is de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Regeling bodemkwaliteit 2022 (Rbk 2022) per 1 januari 2024, ten gevolge waarvan de Circulaire Toepassing van staalslak en hoogovenslak(zand) in aanvullingen en ophogingen van 6 juli 2005 geactualiseerd dient te worden. De circulaire is in 2005 opgesteld omdat in een aantal situaties effecten zijn waargenomen van de toepassing van staalslak en hoogovenslak(zand) als bouwstof in een werk. Bij de toepassing bleek onvoldoende rekening te zijn gehouden met de specifieke eigenschappen van deze bouwstoffen. Uit de signaalrapportage staalslakken van de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport die op 19 april 2023 werd aangeboden aan de Tweede Kamer1 blijkt dat deze problematiek nog steeds voorkomt. Probleemstelling Bij de toepassing van staalslak of hoogovenslak(zand) in een werk kan de zuurgraad van oppervlakte- water en grondwater afnemen (verhoging van de pH-waarde) als gevolg van de uitspoeling van vrije kalk. Ook de directe lozing van drainagewater op oppervlaktewater kan dit effect hebben. Grond of water met hoge pH-waarden kan in directe zin schadelijk zijn voor organismen die hiermee in aanraking komen.
Hoge pH-waarden kunnen ook leiden tot indirecte effecten door mobilisatie van stoffen die van nature, of als gevolg van bodemverontreiniging, reeds in de bodem aanwezig zijn. Bovendien kunnen uit staalslak en hoogovenslak(zand) door uitloging ook niet genormeerde stoffen vrijkomen. De mate waarin risico’s voor mens en milieu kunnen optreden, is afhankelijk van diverse factoren waaronder de omvang van het werk, het ontwerp van het werk en de omvang en doorstroming van het aanwezige oppervlaktewater. In extreme situaties kan deze uitspoeling o.a. leiden tot vissterfte en risico’s voor de gezondheid van mensen die met dit water in aanraking komen. Bij de inwerkingtreding van het inmiddels vervallen Bouwstoffenbesluit bodem- en oppervlaktewate- renbescherming (Bsb) in 1995 werden staalslak en hoogovenslak(zand) alleen ruim boven de grondwaterstand toegepast in relatief dunne lagen, o.a. als fundering onder een wegverharding. Staalslak werd ook toegepast in waterbouwkundige werken in groot oppervlaktewater. De situaties waarin effecten zijn waargenomen betreffen toepassingswijzen van staalslak en hoogovenslak(zand), die vanaf circa 2004 in toenemende mate zijn gebruikt. Dit betreft met name toepassing in een werk met veelal veel grotere laagdikten, in grotere hoeveelheden dan bij wegfunderingen en met meer contact met grond- en regenwater.
Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van staalslak als zandvervan- ger in aardebanen of terpen van wegen en in grootschalige toepassingen als een wal of heuvel. In dit soort gevallen kan zonder het nemen van passende maatregelen uitspoeling optreden naar grond- en oppervlaktewater met gevolgen voor de (grond)waterkwaliteit. Met deze toepassingswijzen is in zowel het toenmalige Bsb als het in 2008 daaropvolgende Besluit bodemkwaliteit (Bbk) en het in 2024 van kracht geworden Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) geen rekening gehouden. Onder de Regeling bodemkwaliteit 2022 die per 1 januari 2024 is ingegaan is de producent of leverancier van grond, baggerspecie of bouwstoffen verplicht om in de milieuverklaring bodemkwaliteit de voorwaarden en beperkingen te vermelden die door de toepasser in acht moeten worden genomen. Bij werkzaamheden met niet vormgegeven bouwstoffen kan stofvorming optreden. Blootstelling aan stof van staalslak en andere sterk basische bouwstoffen geeft een risico op irritatie van slijmvliezen. Zoals ook verwoord in productbladen van staalslak, moeten maatregelen worden genomen om stofemissies te beheersen. Dit kan onder meer worden bereikt door bevochtiging van staalslak. Opgemerkt wordt dat verhoging van de pH-waarde wellicht ook zou kunnen optreden bij toepassingen van andere bouwstoffen in werken.
In welke mate dergelijke effecten kunnen optreden hangt van een aantal factoren af, zoals de hoeveelheid toegepast materiaal, de fijnheid van het materiaal, de chemische en minerale samenstelling, de aard en mate van contact met water en dergelijke. Aange- zien vergelijkbare effecten bij specifieke, afwijkende toepassingen niet geheel zijn uit te sluiten, vestigt deze circulaire daarom ook aandacht op eventuele nieuwe soorten toepassingen van deze andere bouwstoffen die tot nu toe niet gebruikelijk zijn. 1 Tweede Kamer, vergaderjaar 2022-2023, 30 015, Nr. 113 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 1 Staatscourant 2024 nr. 14040 8 mei 2024 Doel circulaire Bij de herijking van het normenkader voor de toepassing van bouwstoffen zal aandacht worden besteed aan de wijze waarop risico’s voor mens en milieu ten gevolge van de genoemde effecten kunnen worden vermeden. Aangezien de herijking van het huidige nomenkader nog in uitvoering is, beoog ik met een aanpassing van de circulaire uit 2005: deze te actualiseren naar de nu geldende wet- en regelgeving, de risico’s van toepassingen van bovengenoemde bouwstoffen in een werk opnieuw onder de aandacht te brengen, en aan te geven hoe op een milieuhygiënisch verantwoorde manier met deze toepassingen kan worden omgegaan en daarmee invulling kan worden gegeven aan de zorgplicht.
Zorg voor verantwoorde toepassing Inleiding De specifieke kwaliteitseisen (samenstelling en emissie) voor bouwstoffen zijn opgenomen inBijlage A bij de Regeling bodemkwaliteit 2022. Er is echter reeds geconstateerd dat deze kwaliteitseisen op zichzelf onvoldoende bescherming bieden tegen de thans bekende effecten. Desalniettemin rust op een ieder een zorgplicht om risico’s voor mens en milieu (in casu de bodem en het oppervlaktewater) te voorkomen. Zorgplichten Het op of in de bodem toepassen van bouwstoffen is een milieubelastende activiteit (artikel 3.48m lid 1 Bal). Het toepassen van bouwstoffen in oppervlaktewater is aangewezen als lozingsactiviteit (artikel 3.48m lid 2 Bal). Voor milieubelastende activiteiten geldt de specifieke zorgplicht uit het Bal (artikel 2.11 Bal). Voor lozingsactiviteiten geldt de specifieke zorgplicht uit de waterschapverordening (artikel 2.4 bruidsschatregels waterschapverordening). Deze zorgplichten eisen van een toepasser van bouwstoffen dat: Alle redelijkerwijs mogelijke maatregelen worden genomen om nadelige gevolgen voor veiligheid, gezondheid en milieu te voorkomen; Indien die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: deze gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; Als die gevolgen niet voldoende kunnen worden beperkt: het toepassen van de bouwstoffen achterwege te laten, voor zover dat redelijkerwijs kan worden gevraagd.