2904 Brief dd 12-10-25 Stichting team ontwikkeling Vlietpark over burgerinitiatief Vlietpark incl bijl
Tekst van het document
Aan: de Gemeenteraad van de Gemeente Voorschoten,
per: de Griffie Voorschoten,
Onderwerp: burgerinitiatief Vlietpark
Geachte Raad,
bijgaand treft U een tweetal documenten aan die, in samenhang, een burgerinitiatief beschrijven voor het verwezenlijken van een sport- en groenpark op het huidige ijsbaanterrein in Voorschoten. Dit burgerinitiatief wordt aangeduid als het initiatief Vlietpark.
Wij verzoeken de Raad om kennis te nemen van het burgerinitiatief en het belang en de betekenis daarvan voor de inwoners van Krimwijk en Vlietwijk, evenals de IJsvereniging, te onderschrijven. Verder vragen wij de Raad om daartoe in de begrotingsbehandeling van 6 november a.s. alle daarvoor aangevraagde financiele middelen, begroot op Euro 165.000,- zeker te stellen in de begroting, om zo fase 1 van de realisatie van Vlietpark mogelijk te maken. Voor de volledigheid vermeld ik dat in de begroting van de genoemde Euro 165.000,- alleen de kosten voor het groenpark-gedeelte zijn meegenomen. De financiering van de Combibaan wordt gedekt uit andere dan de hier genoemde middelen. Wij zullen een aanvullend verzoek indienen in de loop van 2026 voor de begroting van 2027 van ca. 215.000,- Euro voor fase 2 van de realisatie van Vlietpark Tenslotte zijn wij graag bereid tot verdere toelichting en onderbouwing, mondeling of schriftelijk, aan fracties en raadsleden, al naar gelang daar behoefte aan is.
De stichting Team Ontwikkeling Vlietpark, namens deze,
voorzitter CC: College van B&W van de Gemeente Voorschoten Bijlagen: 1. Rapport Vlietpark -- met oog op de toekomst 2. Begroting Vlietpark fase 1
VLIETPARK Met oog voor de toekomst
initiatief voor een groen- en sportpark
Artist impression
© Stichting T.O.V., 2025
1
999993333
Ruimtelijke kwaliteit is leidend, niet volgend. Hart van Holland, in de regionale agenda omgevingsvisie 2040
STICHTING TEAM ONTWIKKELING VLIETPARK
VOORSCHOTEN
JULI 11, 2025
Bij dit plan hoort ook een website: vlietpark-voorschoten.nu . Daar is ook meer materiaal en een blog te vinden over ons plan. Ook voor vragen ga je naar onze website.
© STICHTING T.O.V., 2025
2
3
4
5
INHOUD
Pag. 1. Samenvatting..............................................................................................................................8 2. Inleiding.................................................................................................................................... 10 3. Vlietpark....................................................................................................................................12 3.1 Grondmechanisch onderzoek Socotec..............................................................................12 3.2 Groenpark.......................................................................................................................... 14 3.3 Combibaan.........................................................................................................................17 4. Kosten en Kosten-batenanalyse...............................................................................................20 5. Achtergrond en Analyse........................................................................................................... 22 5.1 Vlietwijk en Krimwijk in cijfers............................................................................................22 5.2 Problemen in de wijken......................................................................................................
23 5.3 Functies van het park.........................................................................................................24 5.4 Waterberging..................................................................................................................... 24 5.5 Reductie hitte stress..........................................................................................................26 5.6 Biodiversiteit en educatie...................................................................................................26 5.7 Groene verbindingen.........................................................................................................28 6. TOV heeft dus WEL een concreet plan!...................................................................................32 7. Verantwoording........................................................................................................................ 34
6
7
1.
SAMENVATTING
Dit rapport presenteert een haalbaar en betaalbaar plan om het huidige ijsbaanterrein in Voorschoten om te vormen in een klimaatadaptief groen- en sportpark voor alle Voorschotenaren. In het park komt een nieuwe combibaan voor schaats- en skeelersport. Burgers en ijsvereniging hebben samen een plan bedacht om hun wijk klimaatadaptief te maken, én het bedreigde voortbestaan van de ijssport in de wijk voor de toekomst te behouden. Verder wil de ijsvereniging een combibaan realiseren waarop niet alleen ervaren schaatsliefhebbers aan hun trekken kunnen komen, maar die vooral ook aantrekkelijk is voor de jeugd uit de wijk. Zonder nieuwe jeugd heeft de ijsvereniging geen toekomst. Het plan is zo uitgewerkt dat het een technisch en financieel kader geeft, waarbinnen opdrachtgevers, aannemers, overheidsinstanties en overige betrokkenen een meer gedetailleerder plan kunnen uitwerken, waarbij wijzigingen in het originele plan mogelijk zijn. Kosten en baten zijn zorgvuldig bekeken; aan de totale kosten van het project zullen daarom geen concessies worden gedaan. Het project mag de maximale kostprijs van € 980.000,- (excl. Btw) niet overschrijden.
Het resterende bedrag van Euro 430,000- moet uit de middelen van de IJsvereniging, Commerciële kredieten, Fondsen en Donaties van bedrijven en inwoners worden bijeengebracht.
Het project mag de maximale kostprijs van € 980.000,- excl. btw niet overschrijden.
Dit maatschappelijk initiatief vormt een unieke gelegenheid om een pilotproject te starten, niet in de vorm van een burgerparticipatie, maar in de vorm van een overheidsparticipatie, waarbij de initiatieven bij de burgers liggen conform de Participatienota “Samen maken wij Voorschoten”
8
9
2.
INLEIDING
Klimaatverandering noodzaakt Gemeenten, instellingen en bewoners tot het nemen van maatregelen om de leefbaarheid in de omgeving op peil te houden. De IJsvereniging Voorschoten is al een decennia lang bezig om een gecombineerde ijs- en skeelerbaan te realiseren, als compensatie voor het terug lopende aantal schaatsdagen. Alleen zo kan de vereniging haar bestaansrecht blijven verzekeren. De Gemeente Voorschoten geeft al jaren lang blijk van visie en ambities op het gebied van energie en klimaatadaptatie, vastgelegd in een aantal rapporten; •
Visie gemeente Voorschoten op Energie en Klimaat, Juni 2020
•
Groen, Leefbaar & Klimaat robuust Voorschoten , April 2023
•
Ambitiedocument Omgevingsvisie Voorschoten 2040, April 2024
•
Klimaatadaptieve Wijkaanpak Krimwijk, Januari 2025
Tegelijkertijd met deze problematiek is er ook grote planologische druk op de weinige vrije groene gebieden in Voorschoten. Dit alles dwingt de Gemeente Voorschoten tot het maken van scherpe keuzes, met oog voor de toekomst. De samenwerking van de IJsvereniging Voorschoten met de Stichting Team Ontwikkeling Vlietpark is een directe reactie op het bovenstaande. Wij nemen de vrijheid om dit plan voor te stellen, in het besef dat de Gemeente voor moeilijke keuzes staat of komt te staan. Maar eens genomen besluiten met betrekking tot dit gebied, zullen invloed hebben op wonen en werken van vele generaties Voorschotenaren na ons. Dit rapport is daarom geschreven om de zittende en toekomstige beleidsmakers een duidelijk inzicht te geven in de keuzes die er zijn. Dit rapport biedt hun daar voldoende handreiking toe.
Bestuur IJsvereniging Voorschoten Bestuur Stichting TOV
10
11
3.
VLIETPARK
3.1
Grondmechanisch onderzoek Socotec
Voor de aanleg van de Combibaan is het belangrijk is allereerst een beschrijving van de grondopbouw van de ijsbaan-locatie te hebben. Socotec Geotechnics BV heeft daartoe een technisch onderzoek uitgevoerd. De belangrijkste uitkomsten worden hieronder besproken. Op de projectlocatie worden holocene laagzettingen aangetroffen tot een niveau van ca. NAP-13.00 m. Het holocene lagenpakket bestaat aan maaiveld uit een dunne organische, antropogene zandlaag gevolgd door een dunnere kleilaag. Onder deze toplagen komt tot een diepte van ca. NAP-4.0 m. a ca. NAP-5.5 m. over het algemeen veen voor, gevolgd door kleilagen met plaatselijk een dunne zandlaag. Plaatselijk (sonderingen DKM003, DKM004 en DKM005; zie figuur 1 onder) wordt onderin de kleilagen een holocene zandlaag met lage conusweerstanden aangetroffen. Aan de onderzijde van het holocene lagenpakket wordt een basisveenlaag met een dikte van ca. 0.5 m aangetroffen. Onder het holocene lagenpakket wordt tot de maximaal verkende diepte pleistoceen zand aangetroffen met conusweerstanden ca. 5 MPa a ca. 20 MPa. Locatie DKM002/HB001 springt er in negatieve zin uit vanwege het lage volumegewicht van de antropogene, sterk organische topzandlaag.
FIGURE 1: OVERZICHT VAN LOCATIES VAN DE SONDERINGEN DOOR SOCOTEC OP HET GEPLANDE IJSBAANTERREIN.
12
FIGURE 2: SONDERINGSPROFIEL OP LOCATIE DKM001 (REF. -1.5M NAP).
FIGURE 3: INTERPRETATIE VAN DE HANDBORINGEN AAN DE HAND VAN AANVULLEND LABORATORIUM ONDERZOEK.
13
Wat heeft bodemonderzoek ons geleerd? Op het terrein waar Vlietpark moet komen, is in 2024 bodemonderzoek uitgevoerd, door Socotec Geotechnics BV, uit Son en Breugel, in opdracht van de IJsvereniging Voorschoten. Het opgestelde rapport geeft een gedetailleerd inzicht in de bodemgesteldheid van het terrein. Het rapport maakt duidelijk dat het terrein ongeschikt is voor woningbouw, door de slappe ondergrond en de lage ligging.
Kan een combibaan dan wel? Door het ingenieursbureau is ook onderzocht of een combibaan wel kan. Dat kan inderdaad, maar vergt wel een speciale lichtgewicht fundering. Door slim combineren van drainage onder de baan en wateropslag, kan het park dan tevens dienst doen als waterberging. Het hele park is 2 hectare groot; de combibaan (rechtsboven) beslaat circa 1 ha, even groot als het groen-gedeelte. De combibaan wordt een geïntegreerd onderdeel van het park, maar is wel afsluitbaar om exploitatie door de IJsvereniging mogelijk te maken.
3.2
Groenpark
Met “Groenpark” bedoelen we het groene gedeelte van het park. Voorschoten ligt op de overgang van de oude strandwallen naar het veenweidegebied. Dit zorgt voor een gevarieerd landschap met hoogteverschillen tussen de drogere en zandige gronden op de strandwal en de natte weilanden en sloten in het veen. Het Vlietpark met de Combibaan ligt in het lagere deel van Voorschoten. Het combineert recreatie, natuur en klimaatadaptatie in een landschap dat het hele jaar aantrekkelijk is. Het ontwerp is geïnspireerd op de oude veenpoldersstructuur met lang gerekte stroken afgewisseld met watergangen. Over de bestaande en nieuwe kades nodigen paden uit om te wandelen, ontspannen en te genieten van de natuur. Op de combibaan kan het gehele jaar gerecreëerd worden door te skeeleren in de zomer en te schaatsen in de winter. In het park schenken we aandacht aan diverse klimaatuitdagingen zoals waterberging, hittestress en biodiversiteitsverlies. In het Vlietpark creëren we ruimte om bij piekbuien het water uit de omliggende wijken op te vangen. Dit gebeurt door het waterrijke gebied op één polderpeil te brengen: -1,77 NAP, gelijk aan de naastgelegen buurten Krimwijk en Vlietwijk. Het park bestaat uit verschillende veenpolders met afwisselende maaiveldniveau. Het waterpeil op de combibaan wordt geregeld door het al bestaande drainage-systeem.
Na piekbuien kan overtollig water uit de aanliggende buurten in het park worden opgevangen, waarbij de polders afhankelijk van hun niveau vollopen. Bij een waterpeilstijging van 40 cm (tot -1,37 NAP) kan er 1.158 m³ water het park instromen, terwijl de straten en de Combibaan droog blijven. De onderstaande schets van het park geeft dit weer. Door het toevoegen van nieuwe watergangen, opgaande beplanting (struiken en bomen) en natuurtypes zoals moerasvegetatie kan het hele jaar door meer water worden vastgehouden. Een gevarieerd landschap met verschillende maaiveldniveaus zorgt voor een rijk palet aan natuurtypen en bevordert zo de biodiversiteit. De reliëfverschillen, geïnspireerd op de oorspronkelijke veenpolders, creëren natte en droge zones die op kleine schaal een ecologische diversiteit bieden. Vanaf het wandelpad is deze afwisseling goed zichtbaar en beleefbaar. In het open veenweidegebied vormden geriefbosjes vroeger groene elementen die hout, beschutting en 14
structuur boden. Deze worden vertaald naar een eigentijds voedselbos, met een gelaagde beplanting van struiken, klimmers en bomen die voedsel, schuilplekken en variatie bieden voor zowel mens als dier.
15
FIGURE 4: VOORSTEL VOOR DE INDELING VAN HET VLIETPARK IN POLDERS MET VERSCHILLENDE PEILNIVEAUS (ZIE BLAUWE CIRKELS MET NIVEAUAANDUIDING).
16
De beplanting combineert klassieke veenweidebomen zoals knotwilgen, zwarte populieren en elzen met klimaatbestendige soorten als moerascipres en nyssa. Deze soorten zijn bestand tegen wisselende waterstanden en temperatuurextremen, en dragen bij aan een toekomstbestendig landschap. De bomen en struiken geven schaduw en gaan daarmee hittestress tegen. Het maaiveld herbergt typische natuurtypen zoals moerasvegetatie en bloemrijke hooilanden. De natuurvriendelijke oevers dragen bij aan de filtering van het water. De combinatie van voedsel, beschutting en vochtige zones trekt een grote variatie aan insecten, vogels, amfibieën en kleine zoogdieren aan. Zo ontstaat er in het Vlietpark een robuust ecosysteem dat bijdraagt aan het herstel van de kenmerkende flora en fauna van het veenweidelandschap.
3.3
Combibaan
Gedwongen door klimaatverandering, heerste bij de IJsvereniging Voorschoten al geruime tijd het idee om op het terrein van de landijsbaan, een Combibaan te realiseren. De Combibaan kan het hele jaar worden gebruikt om te skeeleren en te skaten, en biedt de mogelijkheid om ‘s winters bij vorst de baan te besproeien en te gebruiken als schaatsbaan. Alleen zo denkt de ijsvereniging de jeugd te kunnen interesseren voor schaatsen en skeeleren, en alleen zo denkt de snel vergrijzende vereniging het te kunnen overleven. Ervaringen van IJsverenigingen van omliggende Gemeenten, die al een Combibaan hebben aangelegd, tonen aan dat een Landijscombinatiebaan, waarbij het hele terrein onder water wordt gezet, niet de gewenste oplossing is. Uiteindelijk is gekozen voor een 300m Combibaan, waarbinnen ook een 200m wedstrijdbaan is uitgezet met een baanbreedte van 8 meter. Het geheel wordt gecompleteerd met een “oog” om een bochtentraining te kunnen doen en een krabbelveldje voor beginners, en voor speciale vaardigheidsoefeningen. De baan sluit aan bij het bestaande clubhuis. Zie de schets hieronder.
FIGURE 5: ONTWERP VAN DE COMBIBAAN; LINKS HET BESTAANDE CLUBHUIS, MET EEN NIEUW AAN TE LEGGEN "KRABBELBAANTJE". DE BAAN ZELF BESTAAT UIT EEN 300M ASFALTBAAN VAN8M BREED, MET DAARIN OPGENOMEN EEN 200M BAAN. DE BAAN KAN IN DE WINTER WORDEN BESPRENKELD MET WATER, WAARDOOR IN RELATIEF KORTE TIJD EEN 300/200M IJSBAAN ONTSTAAT WAAROP GESCHAATST KAN WORDEN..
De bodemgesteldheid van het terrein is ongeschikt voor bouwwerkzaamheden, tenzij dure funderingsmaatregelen worden getroffen. Zie het begin van dit hoofdstuk. Bij een overmatige bovenbelasting zullen ontoelaatbare zettingen optreden die de Combibaan ernstig zullen schaden.
17
Dit probleem kan worden opgelost door een lichtgewicht zettingsarme constructie van verschillende lagen schuimbeton met een toplaag van asfalt toe te passen, waarbij de toekomstige zettingen tot een minimum worden beperkt. Een dwarsprofiel van de baanopbouw is te zien in de onderstaande tekening.
FIGURE 6: DWARSDOORSNEDE VAN DE COMBIBAAN. BOVENIN DE DOORSNEDE-TEKENING IS DE OPBOUW IN VERSCHILLENDE LAGEN AF TE LEZEN. MERK OP DAT DE BAAN IS VOORZIEN VAN BODEMISOLATIE, OM OPTREK VAN AARDWARMTE TEGEN TE GAAN.
FIGURE 7: DWARSPROFIEL VAN HET PARK MET DAARIN AANGEGEVEN DE COMBIBAAN (ZIE DE PIJLEN EN DE KLEINE SCHAATSERS IN DE AFBEELDING).
18
FIGURE 8: IMPRESSIE VAN SKEELERAARS / SCHAATSERS OP DE COMBIBAAN IN ZOMER- EN WINTERGEDAANTE.
FIGURE 9: COMBIBAAN IN WINTER- (LINKSBOVEN) EN ZOMER- (RECHTSONDER) GEDAANTE.
19
4.
KOSTEN EN KOSTEN-BATENANALYSE
Het Vlietpark met geïntegreerde combibaan is in grote lijnen gebaseerd op het schetsontwerp van landschapsarchitectenbureau Copijn, zoals ingevoegd in dit rapport. Voor de duidelijkheid maken we een onderscheid tussen het groene deel (het Groenpark) en de Combibaan. Getracht zal worden om binnen het financiële kader het budget niet te overschrijden door een maximum te stellen aan de bouw- en aanlegkosten. In principe zal iedere overschrijding van het budget worden gecompenseerd door verdere versobering van het ontwerp. De hier opgevoerde kostenramingen voor de aanleg van de Combibaan en het Groenpark zijn gebaseerd op de hedendaagse marktconforme prijzen. (prijspeil 1 januari 2025). Indexering en inflatiecorrecties zijn van toepassing op de onderstaande bouwkosten.
Deze kostprijs is excl. 3. 4. 5. 6. 7.
btw, of enige andere belasting Gemeentelijke of Provinciale leges Kosten Gemeentelijke vergunning verstrekking Kosten aanvullende onderzoeken, quick scans, etc. door overheden Geraamde jaarlijkse kosten van onderhoud Groenpark door Gemeente bedraagt Euro 25.000,-, waarvan geschatte bijdrage door vrijwilligers van Euro 5.000,-
Deze kostprijs is incl. 1. Stelpost van Euro 70.000,- (ex. btw) voor minimale extra voorzieningen t.b.v. de combibaan.
1. 2. 3. 4. 5. 6.
Gemeentelijke bijdrage Bijdrage IJsvereniging Obligatielening 4% Subsidie maatschappelijke-en sportfondsen Bijdrage lokale bedrijven Crowd funding, Vrienden van de ijs-combibaan
20
Euro -
200.000,100.000,225.000.40.000,25.000,10.000,-
1. Gemeentelijke bijdrage 2. Subsidie milieufondsen
Euro -
350.000,30.000,-
De opstellers van dit rapport zijn bereid om met relevante en terzake kundige partijen en instellingen de cijfers toe te lichten.
Indien het gebied een stedenbouwkundige bestemming krijgt, zullen door de EU verordening natuurherstel elders gecompenseerd moeten worden. o Kosten voor de samenleving (GIOS, scenario 01) minimaal Euro. 200.000,-
Bij aanleg klimaatpark, geschatte vermeerdering WOZ waarden huizen omwonenden op 5% van Euro 45.000.000,- zijnde ruim Euro 2.000.000,Kwantificering van verlaging van de ziektekosten door een gezonder leefklimaat is moeilijk, doch in de achtergrond informatie krijgt men toch een redelijk beeld wat de besparingen kunnen zijn. Door de aanleg van het Groenpark te combineren met de aanleg van de Combibaan kan een aanzienlijke prijsreductie worden verkregen, door het combineren van de grondwerkzaamheden. Voor het planten van bomen bestaan subsidieregelingen Voor maatregelen ter bevordering van inheemse biodiversiteit (de ‘iconenlijst’ van de provincie) bestaat eveneens een subsidieregeling.
21
5.
ACHTERGROND EN ANALYSE
5.1
Vlietwijk en Krimwijk in cijfers
Vlietwijk en de Krimwijk1 liggen naast elkaar, maar zijn toch verschillend. De belangrijkste wijkkenmerken staan in de tabel hieronder (Bron van de cijfers: AlleCijfers.nl, 2025).
FIGURE 10: DE WIJK VLIETWIJK, ROOD-OMLIJND (6) MET DE IJSBAAN EVENEENS ROOD-OMLIJND.
1
FIGURE 11: DE WIJK KRIMWIJK (3) EN DE IJSBAAN OP DE GRENS MET VLIETWIJK.
De Krimwijk in Voorschoten kent een oorspronkelijk gedeelte en een nieuw gedeelte dat ook bekend staat als Krimwijk-2 en Park Allemansgeest. Onder Krimwijk verstaan wij het geheel.
22
Uit de tabel blijkt onder andere: • Vlietwijk is dichter bevolkt, heeft meer "stenen", minder eigen tuin, meer oudere woningen heeft die lagere energielabels hebben, dan in de Krimwijk • de bevolking in Vlietwijk is “diverser”, jonger, in vergelijking met Krimwijk • in Vlietwijk is minder ruimte om te spelen en te sporten voor meer mensen • de veiligheid om op straat te spelen is minder in Vlietwijk • jeugdzorg speelt in zowel Vlietwijk als Krimwijk • in beide wijken is een omlaag gaande gezondheidstrend te zien voor bewoners in de leeftijd 18-65 jaar. De gezondheid in Vlietwijk is slechter.
5.2
Problemen in de wijken
We kijken eerst naar problemen veroorzaakt door
:
FIGURE 12: EFFECT VAN PIEK-NEERSLAG OP BEGAANBAARHEID VAN DE STRATEN. MERK OP DAT VOORAL VLIETWIJK EEN PROBLEEM KENT MET PIEKWATERAFVOER. KRIMWIJK KENT VOORAL EEN PROBLEEM ROND DE LEIDSEWEG, IN HET “OUDE” GEDEELTE. bron: Gemeente Voorschoten, Klimaatadaptatiebeleid 2023
FIGURE 13: EFFECT VAN HITTE OP DE BODEMTEMPERATUUR (“HITTE STRESS”). HITTE STRESS SPEELT IN BEIDE WIJKEN, MAAR VOORAL OOK IN KRIMWIJK.
bron: Gemeente Voorschoten, Klimaatadaptatiebeleid 2023
Binnen de gemeente wordt, samen met de wijken, gewerkt aan het “klimaatadaptief” maken van de wijken. Vlietwijk en Krimwijk krijgen daarbij prioriteit.
23
Verder is de dalende gezondheid van de bevolking in beide wijken een punt van zorg: zie de betreffende “Regionale Gezondheidsmonitor” binnen AlleCijfers.nl. De data uit het onderzoek komen van het RIVM en het CBS uit 2022 en 2023. De achteruitgang in gezondheid geldt voor alle leeftijden. Binnen Vlietwijk is de achteruitgang zorgelijker dan die in Krimwijk. Het percentage van de bevolking dat gebruik maakt van jeugdzorg in Vlietwijk ligt hoger dan in Krimwijk, maar in beide wijken is de groeiende behoefte aan jeugdzorg een aandachtspunt. Voorschoten heeft een ijsbaan die midden in het dorp ligt, precies op de grens van Vlietwijk en Krimwijk. Weinig mensen beseffen hoe waardevol dat is. Je hoeft niet met het OV naar een terrein ver buiten je dorp om veilig te kunnen schaatsen of skeeleren! Je gaat (met de hele klas) op de fiets. Maar de winters veranderen door het klimaat. Om te kunnen overleven als vereniging wil de IJsvereniging nieuwe jeugdleden aantrekken. Dat moet de vergrijzing van het ledenbestand tegengegaan. De jeugd wil ook in de zomer iets kunnen doen, en liefst laagdrempelig, goedkoop en ongebonden. Daarom wil de IJsvereniging een mbibaan aanleggen op het ijsbaanterrein. Dat is een geasfalteerde baan om te kunnen skeeleren, skaten, of rolhockey spelen, die in winter omgetoverd kan worden tot een ijsbaan.
5.3
Functies van het park
Om meerdere problemen tegelijkertijd aan te pakken, moet het Vlietpark verschillende functies tegelijkertijd vervullen. In het park moet kunnen worden gewandeld, gerecreëerd en gesport. Scholen moeten er biodiversiteits-projecten in kunnen onderbrengen, voor praktisch onderwijs in de natuur. We zetten alle functies van het park op een rij in onderstaande tabel. DE FUNCTIES DIE VLIETPARK MOET VERVULLEN
Ruimte voor een Combibaan voor de IJsvereniging Een groenpark voor de wijken Vlietwijk en Krimwijk Het park moet bijdragen aan “groene verbindingen” door Voorschoten voor flora en fauna Het park moet piek-neerslag kunnen opslaan, afvoeren of hergebruiken Het park moet reductie van de hitte stress in beide wijken geven, met behulp van inheemse bomen met grote kruinen Het park moet een habitat (geschikte plekjes en voedsel) bieden voor bedreigde vogels, insecten en kleine dieren Het park moet ruimte bieden voor educatieve projecten voor basisscholen van Voorschoten. De Combibaan wordt gebruikt door de ijsvereniging.
5.4
Waterberging
In het park zijn er niveauverschillen; er zijn polders op -1.6 m NAP, -1.4m NAP, -1.2m NAP etc. Zie de figuur in paragraaf 3.2 . Dit geeft de mogelijkheid om piekneerslag (na een hevige regenbui) snel af te voeren en op te slaan in het park. Het park kan meer dan 1000 m3 water bergen, of meer als er aanvullende maatregelen worden genomen. Dit geeft het park de functie van waterberging voor Vlietwijk en Krimwijk.
24
FIGURE 15: VLIETPARK PEILHOOGTES
BIJ
FIGURE 17: NA PIEKBUIEN KAN OVERTOLLIG WATER UIT DE OMLIGGENDE WIJKEN IN HET PARK WORDEN OPGEVANGEN, WAARBIJ DE POLDERS AFHANKELIJK VAN HUN PEILHOOGTE VOLLOPEN. BIJ EEN WATERPEILSTIJGING VAN 40 CM (TOT -1.37 NAP) KAN ER 1158 M3 WATER HET PARK INSTROMEN, TERWIJL STRATEN EN COMBIBAAN DROOG BLIJVEN.
NORMALE
FIGURE 14: HET VLIETPARK BIJ NORMALE FIGURE 16: NA EEN PIEKBUI KAN OVERTOLLIG (ONTWERP) PEILHOOGTES IN DE WATERGANGEN WATER UIT DE OMLIGGENDE WIJKEN IN HET PARK (-1.71 NAP). WORDEN OPGEVANGEN. BIJ EEN WATERPEILSTIJGING VAN 40CM (TOT -1,37 NAP) KAN ER 1158 M3 WATER HET PARK INSTROMEN, TERWIJL STRATEN IN DE WIJKEN EN COMBIBAAN DROOG BLIJVEN. POLDERS IN HET PARK STROMEN VOL NAAR GELANG HUN PEILHOOGTE.
25
5.5
Reductie hitte stress
Inheemse bomen met grote kruinen helpen hitte stress in Vlietwijk en Krimwijk te beperken. De voorgestelde beplanting combineert klassieke veenweidebomen zoals knotwilgen, zwarte populieren en elzen met klimaatbestendige soorten als moerascipres en nyssa. Deze soorten zijn bestand tegen wisselende waterstanden en temperatuurextremen, en dragen bij aan een toekomstbestendig landschap. Bomen zorgen voor schaduw, bevorderen verdamping en koelen lucht die door de bladeren waait. Wind transporteert koele lucht naar het omliggende wijken. Hitte stress begint vanaf een luchttemperatuur van circa 26º C een rol te spelen. Goed toepasbare rekenmethodes om het effect van de hitte stress-reductie precies te berekenen, ontbreken nog. Een voorzichtige aanname is dat in de omgeving van een half-nat park-met-bomen bomen een reductie van de luchttemperatuur tot 5º C mogelijk is. Vlietpark biedt Voorschoten de kans om praktische kennis op te doen in een concreet geval. Bomen zijn echter kostbaar. Vlietpark is zo ontworpen dat er altijd bomen kunnen worden bijgeplant om het effect op hitte stress nog verder te versterken.
5.6
Biodiversiteit en educatie
is een belangrijk speerpunt van de provincie. De provincie heeft een lijst samengesteld met “iconen”: inheemse planten en dieren die typisch zijn voor “ons” landschap maar wel wat extra bescherming kunnen gebruiken. Het park moet een natuurlijke habitat bieden die de flora en fauna die we willen zien, gaat aantrekken. Veenpolders trekken specifieke planten aan, waaronder de Rietorchis. Insecten zoals de Groene Glazenmaker leven ook graag op nat veen. De bijgaande plattegrond toont de flora en fauna die de polder gaat aantrekken met de gekozen peilhoogtes en de gegeven bodemsamenstelling die is besproken bij het bodemonderzoek in hoofdstuk 3. Biodiversiteit moet worden onderhouden; een Weidehommel zonder de juiste bloeiende planten komt en gaat weer. Om de biodiversiteit te ondersteunen, is een voedselbos ondergebracht in het Vlietpark (rechts onderin figuur 18).
26
FIGURE 18: MET ONS ONTWERP VOOR VLIETPARK PROBEREN WE BEDREIGDE INHEEMSE PLANTEN EN DIEREN BLIJVEND TERUG TE BRENGEN. DE PROVINCIE HEEFT EEN LIJST OPGESTELD VAN PLANTEN EN DIEREN DIE TYPISCH IN ONS LANDSCHAP THUISHOREN. ALLE PLANTEN EN DIEREN DIE WORDEN GENOEMD, STAAN OP DEZE LIJST.
27
vraagt ook om een verdere toelichting. Wij willen als dorp graag in een fijne, groene omgeving wonen en werken. Dan is het verstandig om de jongste generaties Voorschotenaren ook op te voeden met dat idee. Het park kan daarvoor een prachtige gelegenheid bieden, zonder dat scholen daarvoor grote verplaatsingen moeten regelen. Figuur 19 laat dat zien.
FIGURE 19: DE COMBIBAAN IN HET VLIETPARK KOMT IN DE BEBOUWDE KOM VAN VOORSCHOTEN TE LIGGEN. ALLE BASISSCHOLEN LIGGEN BINNEN 2 KM (CIRKEL) VAN VLIETPARK, 4 SCHOLEN ZELFS BINNEN 1 KM. VANUIT ALLE SCHOLEN IS ER EEN VEILIGE LOOP EN FIETS-ROUTE NAAR HET PARK.
5.7
Groene verbindingen
Groene verbindingen zijn belangrijk voor de biodiversiteit en de kwaliteit van de parken. Vlietpark bevindt zich in een groene zone die de Papenwegse polder, via het Berkhoutpark en het Adegeestpark, verbindt met Vlietland. Dit maakt migratie mogelijk. Migratie kan natuurlijk ook plaatsvinden in tegenover gestelde richting. Migratie houdt de biodiversiteit van het Vlietpark in stand. Daarnaast kan migratie door het Vlietpark dienen als;
•
vitaliteits-impuls voor Berkhoutpark en Adegeestpark
•
ondersteuning van de Duivenvoorde Corridor
•
compensatie van de bebouwing van Vlietland.
28
Het gaat dan niet om migratie van grote grazers, maar “klein wild”, insecten, amfibieën, slangen, planten, vogels, e.d.. Met relatief geringe aanpassingen kan een groot effect worden bereikt. In vergelijking met de bestaande situatie is het herinrichten van het huidige ijsbaanterrein, en het vervangen daarvan door groen, de “laatste ontbrekende schakel” in deze groene verbinding. Zie onderstaande figuur 20.
FIGURE 20: DE GROENE CORRIDOR (BREDE RODE PIJLEN) DOOR VOORSCHOTEN DIE ONTSTAAT DOOR AANLEG VAN HET VLIETPARK. MERK OP DAT OOK HET BERKHOUTPARK EN HET ADEGEESTPARK OP DEZE MANIER WORDEN AANGESLOTEN OP VLIETLAND. HET VLIETPARK VORMT HIER DE LAATSTE NOG ONTBREKENDE SCHAKEL.
29
FIGURE 21: DE GROENE ZONE IN DE REGIO DOOR AANLEG VAN VLIETPARK, IN EEN REGIONAAL PERSPECTIEF.
30
31
6.
TOV HEEFT DUS WEL EEN CONCREET PLAN! TOV heeft een concreet plan gemaakt waar bij wijze van spreken morgen mee kan worden begonnen. Dat geldt voor de Combibaan en dat geldt voor het groenpark; met andere woorden voor het hele Vlietpark. Ons plan past binnen alle genoemde nota’s en zienswijzen die genoemd werden in de Inleiding. Dit is wat de inwoners en ondernemers van Vlietwijk en Krimwijk zien als een geheel of gedeeltelijke oplossing van hun wijkproblemen.
© Maarten Wolterink - Cartoonist
32
33
7.
VERANTWOORDING
De auteurs van dit rapport baseren zich op onderzoek van openbare bronnen en resultaten opgesteld door gerenommeerde onderzoeksbureaus, die tijdens ons onderzoek zijn ingeschakeld. Al deze onderzoeksresultaten zijn in bezit van de Stichting T.O.V.
.
34
Beknopte beschrijving Vlietpark Van: bestuur Stichting TOV Datum: herfst 2025 Versie: 1.0b
Vlietpark Vlietpark is sport- en groenpark dat ontstaat via herontwikkeling van het huidige ijsbaanterrein in Voorschoten. Daartoe is een burgerinitatief opgestart in 2025, waarin een aantal partijen samenwerken, waaronder de IJsvereniging Voorschoten. Bestuursvormen, belangenbehartiging, vertegenwoordiging en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in een door partijen overeen gekomen Governance.
Combibaan In het sportgedeelte van het park wordt een Combibaan gerealiseerd ten behoeve van de ijsvereniging. De ontwikkeling daarvan is gevorderd tot het uitzetten van een aanbestedingsvraag bij een aantal gesprecialiseerde aannemers. Waar nu nog in het najaar het hele ijsbaanterrein onder water werd gezet voor een winterijsbaan, wordt straks geskeelerd en geschaatst (bij vorst) op een geasfalteerde baan. De baan wordt gebruikt voor trainingen van de ijsvereniging, maar zal ook publieke uren kennen en verhuurd kunnen worden voor ander gebruik dan de schaatssport.
Groenpark Om de Combibaan heen wordt een groenpark gerealiseerd, waarin klimaat-adaptieve voorzieningen worden ondergebracht, om overlast van piekneerslag en hitte stress in Vlietwijk en Krimwijk te reduceren. In het groengedeelte worden veenpoldertjes aangelegd die --cultuurhistorisch -- overeenkomen met de voormalige Zuid-Hoflandse polder op deze plek, met bijbehorende biodiversiteit. Sport- en groenpark samen helpen de ijsvereniging aan een gezonde toekomst, verhogen de teruglopende gezondheid in beide wijken en scheppen groene compensatieruimte die verdichting van de nieuwbouw in Vlietwijk toelaat.
Argumenten in de besluitvorming rond Vlietpark Hieronder wordt een sumier ovezicht gegeven van de belangrijkste argumenten voor Vlietpark:
Vlietpark helpt de bestaande problemen in Krimwijk en Vlietwijk op te lossen, hetgeen toekomkomstige projecten versimpelt Vlietpark verbindt -- letterlijk en figuurlijk -- VLietwijk met Krimwijk en brengt ze dichter bij elkaar Vlietpark maakt verdichting en optoppen in Vlietwijk minder ingrijpend door ter plekke compensatie te bieden voor groen dat verdwijnt Vlietpark zal naar verwachting een positieve impuls hebben op de gezondheid in de wijken VLietpark zal de vestiging van jongeren en jonge gezinnen in Vlietwijk een impuls geven Vlietpark zal een verhogende werking hebben op de OZB-waarde van vastgoed in de aanliggende wijken Vlietpark herstelt de groene corridor vanaf de "blauwe brug" naar het "land van boer Rodenburg" Vlietpark geeft daarbij een impuls aan biodoversiteit in onder andere Berkhoutpark en Adegeestpark Vlietpark verfraait de entree van de fietsroutes die over de "blauwe brug" Voorschoten binnenkomen Vlietpark geeft een laagdrempelige entree van de combibaan waardoor jeugd zich beter laat interesseren voor de skeeler- en skatesport Vlietpark geeft de ijsvereniging daarmee uitzicht op een betere exploitatie van de combibaan Vlietpark is de beste garantie om de overlast van een sportpark te beteugelen Vlietpark biedt een sport- en educatieve plaats voor scholen en schoolprojecten, die veilig en zonder de bebouwde kom te verlaten, lopend of fietsend bereikbaar is
Vlietpark ontsluit een potentieel traject voor een autovrije route langs scholen en sportfaciliteiten, dwars door Voorschoten Vlietpark kan worden gerealiseerd voor minder dan 1 miljoen: 6 ton voor de combibaan, en minder dan 4 ton voor het groenpark Vlietpark geeft een impuls aan de cultuur-historische achtergrond van ons dorp met haar "Zuid-Hoflandse" veenpoldertjes Vlietpark kent vele elementen die voor provinciale subsidie aanmerking komen, onder andere: compensatieregeling voor bomenkap voor Rijnland-route en bijdrage herstel habitat "iconen" van de provinciale iconenlijst
Bijdrage vanuit de gemeentelijke begroting Geplande werkzaamheden in 2026
In 2026 vindt realisatie plaats van de Combibaan. Dit wordt hier verder buiten beschouwing gelaten. Voor het groenpark-gedeelte is het van belang dat grondverplaatsingen plaatsvinden op basis van een gezamenlijke grondbalans, zodanig dat er geen grond hoeft te worden toe- of afgevoerd. Activiteit
Omschrijving
Kosten
1
Voorbreidende werkzaamheden
1.1
- bouwplaatsinrichting
2,0
1.2
- grondonderzoek AP04 / Pfas
3.5
2
Grondwerken
2.1
- ontgraven t.b.v. watergang en vervoeren grond
25,0
2.2
- ontgraven t.b.v. geultjes en vervoeren grond
1,5
2.6
- profileren terrein Ophogen met uitgegraven grond
25,0
2 add
- aanleg natuurvriendelijke oevers
15,0
3
Civieltechnische werkzaamheden
3.1
- leveren en aanbrengen wandelpaden, incl. fundatie
48,0
3 add
- aanpassen toegankelijkheid park -- brugjes --
30,0
Onvoorzien (10%)
15,0 -----------
totaal
165,0
Kosten op basis Budgetraming Copijn, Projectnr: T1364, datum: 2-jun-25. Kosten in duidenden Euro's en exclusief BTW. Oppervlakte terrein: 15400 m2 In 2027 staat de tweede fase gepland, de voltooing van het groenpark. In verder overleg met de Gemeente zal dan het bomenplant-plan worden gerealiseerd en zullen klimaat-adaptieve plannen worden uitgewerkt en gerealiseerd. De werkzaameden zullen eveneens worden afgestemd met lopende activiteiten in Vlietwijk en Krimwijk.