2844.13. Zienswijze Gemeente Wassenaar

Gemeente Voorschoten toekomst@voorschoten.nl. Datum Uw kenmerk Ons zaaknummer

25 juli 2025

Datum verzending Behandelaar Bijlage

25 juli 2025

Onderwerp

Zienswijze op de ontwerp Omgevingsvisie Voorschoten 2040

Geachte mevrouw, mijnheer, Graag wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een reactie te geven op de Ontwerp Omgevingsvisie Voorschoten 2024. Met deze brief wordt vooral ingegaan op de visie die de gemeente Voorschoten ziet tussen het dorp in relatie tot de regio en dan specifiek met Wassenaar als buurgemeente en hoe zij daarin de praktijk mee om wil gaan (Thematische- en gebiedsgerichte uitwerking). Samenhangende benadering De ambities van Voorschoten zijn herkenbaar als het gaat om het blijven werken aan een zelfstandig en robuust dorp met haar eigen kwaliteiten, die bijdrage aan de brede welvaart voor al haar inwoners en voor de gehele regio. Er wordt onderkend dat de druk op de schaarse ruimte steeds groter wordt door behoefte aan extra woningbouw, betere en andere infrastructuur, borgen toekomstbestendige werkgelegenheid/bedrijvigheid, energietransitie, de zorg voor voldoende drinkwater, voldoende natuur en behoud en versterken van ruimtelijke kwaliteit en identiteit. Niet alles kan gestapeld worden en het vinden van een evenwichtige balans is een enorme uitdaging. Dat geldt wederzijds ook voor de regiogemeenten, omdat een ruimtelijke ontwikkeling in de ene gemeente directe gevolgen kan hebben voor de andere en vice versa.

De opname van een analyse van de visies van de regiogemeenten, maar ook bijvoorbeeld de NOVEX is daarom van wezenlijk belang; deze wordt echter nu gemist. Relatie met de regio: Landschapstafel Duin Horst & Weide Als buurgemeente onderkent Wassenaar de belangen die er zijn om vanuit een constructieve samenwerking ons in te zetten voor ‘vitaal, authentiek en beleenbaar’ landelijk gebied. Dat is dan ook de reden dat beide gemeenten de samenwerkingsovereenkomst Landschapstafel Duin Horst & Weide opnieuw hebben bekrachtigd. Het is te waarderen dat ook Voorschoten zich langdurig blijft inzetten voor het realiseren van het Uitvoeringsprogramma van de Landschapstafel. Het zou mooi zijn als in de Omgevingsvisie zou worden toegevoegd welke rol Voorschoten voor zichzelf in de uitwerking ziet weggelegd en waar zij prioriteit aan wil geven. Positief is het ook te lezen dat Voorschoten meer groen wil toevoegen (p. 65). Niet duidelijk wordt alleen in hoeverre het echt om meer groen gaat of dat het vooral om ‘andere’ vormen van groen gaat of om ontstenen. Wat betekent het streven naar 5% landschapelementen binnen een beschermd dorpsgezicht dat zich kenmerkt door gaaf en waardevol cultuurlandschap? Een meer zorgvuldige cultuurhistorische analyse kan inzicht te geven hoe de unieke kwaliteiten van het

beschermd dorpsgezicht, tevens provinciale Kroonjuweel daar waar mogelijk hersteld en/of versterkt kan worden (p. 21-23). Samenwerking voortzetten Om te komen tot een toekomstbestendige regio is het van belang op een evenwichtige en gelijkwaardige wijze de open dialoog voor te zetten, zoals die er nu bijvoorbeeld is binnen de Landschapstafel, en het Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD). De kansen, zoals benoemd op p. 40, 87, 89 mist helaas een duiding waar die samenwerking uit zal bestaan en wat er voor nodig is om bijvoorbeeld thema’s uit het Koersdocument Toekomstigbestendig Cultuurlandschap van de Landschapstafel Duin Horst & Weide gerealiseerd te krijgen. Graag zien wij een optimalisatie benoemd in de verder afstemming van de onderlinge programma’s op dit vlak. Dat kan door het opnemen van het programma’s en uit te voeren projecten van NPHD en de Landschapstafel (p 38, 87-88), zoals dat ook voor Holland Rijnland is gebeurd. Vanuit de wetenschap dat beide gemeenten werken op het grensgebied van Haagse en Leidse regio hechten wij grote waarde aan genoemde samenwerking en afstemming vanwege de grote diversiteit aan plannen en programma’s. Zo kunnen we gezamenlijk de achterliggende gedeelde belangen beter in het vizier krijgen, en vanuit een samenhangende benadering meer zorvuldige afwegingen maken.

Ook hier geldt dat het advies is expliciet aandacht te besteden aan de NOVEX, die in de toekomst steeds meer nadrukkelijk van invloed zal zijn op de ruimtelijke ontwikkeling van de betrokken gemeenten. Woningbouw versus natuur en landschap Wij waarderen de inzet voor het bereiken van een meer groene leefomgeving en het versterken van de landschappelijke waarde. Bij het benoemen van kansen van een vitaal ondernemerschap (p. 59-60) hoort echter ook een vitale agarische sector. De omschakeling naar nieuwe bedrijfsvormen is alleen mogelijk als er voldoende, robuuste landelijk gebied over blijft voor een gezonde bedrijfsvoering, waarbij de agariers de dragers van het landschap kunnen blijven. Een uitspraak als dat woningbouw ‘in principe binnen het bestaand stedelijk gebied’ wordt gezocht, roept daarbij vraagtekens op. Wij adviseren u expliciet de aanbevelingen en handreiking uit het unieke door de Landschaptafel geakkoorde rapport ‘Toekomstbestendig cultuurlandschap’ over te nemen als belangrijk instrument voor het realiseren van dat robuuste agarische cultuurlandschap. Dit geldt ook voor het creeeren van samenhangende groen blauwe structuren. Het belang en de betekenis ervan wordt onderkend (p 64), maar door het ontbreken van genoemde helder analyse (p 21-23) wordt de feitelijk ambitie niet duidelijk.

Het advies is de analyse van genoemd rapport te benutten en meer te benadrukken dat het gaat om een gezamenlijk inzet voor de groen blauwe bufferfunctie, die gemeentegrensoverschrijdend is. Het is raadzaam bij het opzetten van programma’s en ontwikkelingen van ecologische zones de Landschapstfael te betrekken. Ook de beoogde transformatie en verdichting rond het station Voorschoten vereist een goede regionale afstemming vanwege ruimtelijke en functionele impact die dit kan hebben op de omliggende kwestbare veenweidegebieden. Mede vanuit oogpunt van circulariteit en het realiseren van duurzaamheidsambities wordt een inzet op herbestemming in plaats van sloop van bestaande bebouwing gemist. Wij vertrouwen er op dat de door ons genoemde kanttekeningen betrokken worden bij het definitieve ontwerp van de Omgevingvisie van Voorschoten en wensen jullie veel succes met de werkzaamheden om te komen tot een volledig afgestemde Omgevingsvisie.

Met vriendelijke groet,

Projectleider Omgevingsvisie Wassenaar