2769 Aanbiedingsbrief dd 29-04-25 Rekenkamer Jaarverslag en voorlopige jaarrekening 2024

Aan: De gemeenteraadsleden en burgercommissieleden van Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en LeidschendamVoorburg Datum: 29 april 2025 Betreft: Aanbieding Jaarverslag en Voorlopige Jaarrekening 2024 GR WVOLV

Bijlage: 1) Jaarverslag 2024 2) Voorlopige Jaarrekening 2024

Geachte leden, Hierbij sturen wij u ter kennisname het jaarverslag en de voorlopige jaarrekening 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg (GR Rekenkamer WVOLV). Accountantsverklaring In de voorlopige jaarrekening 2024 van de GR Rekenkamer WVOLV is geen aparte accountantsverklaring van de accountant opgenomen. Uw Rekenkamer voert geen eigen financiële administratie, beschikt niet over een eigen bankrekening en heeft geen toegang tot haar eigen geldstromen. Conform artikel 6 van de GR Rekenkamer WVOLV draagt de gemeente Voorschoten zorg voor de betaling van de vergoeding aan de leden en de ambtelijk secretaris van uw Rekenkamer. Ook verzorgt de gemeente Voorschoten de overige betalingen van uw Rekenkamer, na accordering van de voorzitter en/of secretaris van uw Rekenkamer. Tevens stuurt zij de facturen voor de inwonerbijdrage van de gemeenten aan de GR. Jaarlijks ontvangt uw Rekenkamer hiervan een overzicht van de gemeente Voorschoten. Naar de mening van uw Rekenkamer geven de door de gemeente Voorschoten aangeleverde cijfers een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het resultaat en de reserves van uw Rekenkamer.

Provincie De definitieve jaarrekening wordt samen met het jaarverslag vóór 15 juli 2025 aangeboden aan Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland. Mocht u contact willen opnemen met uw Rekenkamer, dan kunt u dat doen via de secretaris, Bart Simon (06-25503107, info@rekenkamerwvolv.nl). Met vriendelijke groet, Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg

Dolf Kamermans, voorzitter

2

JAARVERSLAG 2024 Rekenkamer WVOLV

Colofon Leden Dolf Kamermans, voorzitter Enno Gerdes, plaatsvervangend voorzitter Anita Pronk Ann-Marie Kühler Martijn Spaan Michiel Teeuwen Secretaris Bart Simon Uitgave Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg Postbus 393 2250 AJ Voorschoten https://www.rekenkamerwvolv.nl/ 9 april 2025

2

3

1

Afgeronde onderzoeken

1.1

Effectiviteit woonbeleid Gemeenten hebben een rol in het uitvoeren van het nationaal en regionaal woonbeleid en dienen daartoe ook een eigen beleid op te stellen en uit te voeren. Zij zijn verantwoordelijk voor de realisatie van voldoende woningen binnen de gemeentegrenzen. Ook dienen gemeenten te voldoen aan landelijke regelgeving en afspraken, alsmede aan wensen en eisen wat betreft de huisvesting van doelgroepen. Met dit onderzoek wil de Rekenkamer inzicht bieden in feiten en cijfers rondom de ontwikkeling van het aantal en type woningen in de vier gemeenten. Daarnaast is de effectiviteit en efficiency van het gemeentelijke beleid bekeken om deze zo mogelijk te verbeteren en de realisatie van woningen te versnellen Het onderzoek is uitgevoerd door I&O Research en KAW. De onderzoeksresultaten zijn in augustus 2024 aangeboden aan de raden. Belangrijkste conclusies: • Beperkt ruimte voor woningbouw; • Beperkt gebruik instrumenten; • Ontoereikende bouwdoelstelling en planning; • Beperkte ambtelijke capaciteit; • Sturing gericht op de eigen identiteit.

Belangrijkste aanbevelingen: • een omgevingsvisie op te stellen waarin zoeklocaties zijn aangewezen voor het toevoegen van woningen; • een woningbouwprogrammering op te stellen die uitgaat van de landelijk geadviseerde planvoorraad van 130 procent; • gebruik te maken van instrumenten zoals actief grondbeleid om de beschikbare ruimte voor woningbouw optimaal te benutten; • de doelgroepenverordening met prioriteit te actualiseren; • in een woonmonitor aan te geven in hoeverre de realisatie in lijn is met de doelen.

4

Aanbevelingen overgenomen? • Wassenaar: deels • Voorschoten: deels • Oegstgeest: nog in behandeling • Leidschendam-Voorburg: ja Meer info: zie onze website.

Figuur uit de onderzoeksrapportage 1.2

Klachtbehandeling Elk jaar voert de Nederlandse Vereniging voor Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR) een DoeMee-onderzoek uit. Dit is een onderzoek naar een specifiek onderwerp waaraan rekenkamer(commissie)s van decentrale overheden mee kunnen doen. Het is een gestandaardiseerd onderzoek, waardoor de vergelijking tussen verschillende gemeenten, provincies en waterschappen kan worden gemaakt. De Rekenkamer WVOLV heeft meegedaan aan het DoeMee-onderzoek van 2023. Dit onderzoek richtte zich op klachtbehandeling. Doel was om inzichtelijk te maken op welke manier klachtbehandeling binnen decentrale overheden is georganiseerd, en hoe de volksvertegenwoordiging hierover wordt geïnformeerd. Ook wil de NVRR met het onderzoek inzicht bieden in de wijze waarop verbonden partijen, gemeenschappelijke regelingen en andere organisaties die taken namens of in opdracht van de overheid uitvoeren, omgaan met klachten. De klachten die in dit onderzoek centraal staan, zijn klachten gericht op gedragingen van bestuurders of ambtenaren. Te denken valt aan klachten over persoonlijke behandeling door medewerkers of bestuurders, het niet reageren op vragen of het 5

krijgen van te weinig, onjuiste of misleidende informatie. Het klachtrecht heeft geen betrekking op meldingen in het kader van de openbare ruimte. Aan dit onderzoek deden de rekenkamers en rekenkamercommissies voor 73 gemeenten, 3 provincies en 1 waterschap mee. Het onderzoek is uitgevoerd door TwynstraGudde. De onderzoeksresultaten zijn in februari 2024 aangeboden aan de raden. Conclusie: • binnen de vier gemeenten wordt in vergelijking met het landelijk beeld goed omgegaan met de behandeling van klachten. Vanwege de opzet en de resultaten van het onderzoek heeft de Rekenkamer afgezien van het doen van aanbevelingen. Meer info: zie onze website.

Figuur uit de onderzoeksrapportage 1.3

Energiebesparingsplicht De Rekenkamer WVOLV heeft ook meegedaan aan het DoeMee-onderzoek van 2024 van de Nederlandse Vereniging voor Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR). Dit DoeMee-onderzoek had tot doel inzichtelijk te maken hoe gemeenten, provincies en omgevingsdiensten het toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht hebben georganiseerd. Aan dit onderzoek deden de rekenkamers en rekenkamercommissies voor 111 gemeenten en 12 provincies mee. Het onderzoek is uitgevoerd door Ecorys. De onderzoeksresultaten zijn in november 2024 aangeboden aan de raden. 6

Belangrijkste conclusie: • uit het onderzoek blijkt dat er enige toename lijkt te zijn in de inzet op de handhaving van de energiebesparingsplicht, al is er weinig inzicht in de resultaten. Dit DoeMee-onderzoek was nauw verbonden met het door de Rekenkamercommissie WVOLV in 2019 uitgevoerde onderzoek naar toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht. De aansluiting tussen het oude en nieuwe onderzoek was echter te beperkt om hieruit conclusies te trekken. De Rekenkamer zag in de gepresenteerde resultaten geen aanleiding om een nadere toelichting of aanbevelingen te geven. Meer info: zie onze website.

Figuur uit de onderzoeksrapportage

7

2

Gestarte onderzoeken

2.1

Rioleringsbeleid Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de inzameling en afvoer van hemel- en afvalwater. Een goed functionerend rioolstelsel is voor iedereen belangrijk. Daarnaast is het financiële belang voor gemeenten heel groot. In 2021 werd in Nederland gemiddeld zo’n 5,5 miljoen euro geïnvesteerd in het riool per gemeente. De Rekenkamercommissie WVOLV deed in 2017 onderzoek naar het rioleringsbeleid van Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg. De gemeenteraden namen destijds alle aanbevelingen over. Met een doorwerkingsonderzoek wilden we inzicht krijgen in de wijze waarop in de vier gemeenten opvolging is gegeven aan de overgenomen aanbevelingen, en zo niet, wat daarvan de reden is. Daarnaast wilde de Rekenkamer weten wat het veranderde beleid heeft opgeleverd en of dit aansluit bij de aanbevelingen uit het oorspronkelijke onderzoek uit 2017. Vanwege interne overwegingen heeft het onderzoeksbureau besloten om de opdracht van het rekenkameronderzoek naar rioleringsbeleid terug te geven. De Rekenkamer heeft besloten om op dit moment geen vervolg te geven aan dit onderzoek. De gemeenteraden zijn op 18 oktober 2024 per brief geïnformeerd over het stopzetten van het onderzoek.

2.2

Inburgering en huisvesting van statushouders en gezinsmigranten Gemeenten hebben onder meer verantwoordelijkheden op het gebied van inburgering en van huisvesting van statushouders en gezinsmigranten. Met dit onderzoek wil de Rekenkamer meer inzicht verschaffen in het beleid rond statushouders en gezinsmigranten, de uitvoering ervan en van mogelijkheden om hierop te kunnen sturen. Onderzoeksvraag: Wat zijn de (wettelijke) rollen, taken en activiteiten van de gemeente voor statushouders en gezinsmigranten, hoe wordt dit ingevuld in de gemeenten Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg en wat zijn hierbij de knel- en verbeterpunten?

8

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Verwey-Jonker. De Rekenkamer WVOLV verwacht de resultaten in het tweede kwartaal van 2025 te kunnen delen met de gemeenteraden. 2.3

Sportaccommodaties Kapitaalgoederen, zoals sportaccommodaties, leggen een groot beslag op de gemeentelijke begroting. Een zo volledig mogelijk overzicht en onderbouwing van deze kosten zijn daarom van groot belang voor een goed inzicht in de financiële positie. Kapitaalgoederen zijn nodig om de doelen van de gemeente te realiseren en dragen bij aan het gezicht van de gemeente in de openbare ruimte. De Rekenkamer is eind 2024 gestart met de onderzoeksopzet voor een onderzoek naar het beheer en onderhoud van sportaccommodaties. De Rekenkamer verwacht dat het onderzoek een beter inzicht verschaft in het beleid rond sportaccommodaties, de financiering ervan en van mogelijkheden om hierop te kunnen sturen. Dit inzicht kan onder meer bijdragen om de effectiviteit en efficiency van het toekomstig gemeentelijk beleid te vergroten.

9

3

Rapportage over opvolging van aanbevelingen De Rekenkamer biedt inzicht met haar onderzoeksresultaten. Nemen gemeenteraden er aanbevelingen uit over, dan zijn de colleges van burgemeester en wethouders aan zet. Zij zorgen voor de opvolging van aanbevelingen en rapporteren hierover aan de gemeenteraden. In 2019 is afgesproken dat de colleges halfjaarlijks aan de Rekenkamer rapporteren over de opvolging van de overgenomen aanbevelingen. Dit is een vast bespreekpunt tijdens het reguliere kwartaaloverleg tussen de Rekenkamer en de (plaatsvervangende) griffiers. Per 1 januari 2023 is de Wet versterking decentrale rekenkamers van kracht. De wet verplicht het college van burgemeester en wethouders om jaarlijks te rapporteren over de overgenomen aanbevelingen. De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Wassenaar, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg rapporteerden in 2024 over de opvolging van overgenomen aanbevelingen. In Voorschoten is voor het laatst gerapporteerd in december 2023. De gemeenten doen steeds meer moeite de opvolging van aanbevelingen inzichtelijk te maken. Het is niet eenvoudig om per aanbeveling dit specifiek te volgen. Het algemene beeld is dat de meeste aanbevelingen na verloop van tijd geïntegreerd zijn in het beleid.

10

4

Implementatie Wet versterking decentrale rekenkamers

4.1

Nieuwe juridische vorm, herbenoeming leden en naamgeving Als gevolg van de Wet versterking decentrale rekenkamers is de Rekenkamercommissie in 2024 omgevormd tot een Rekenkamer. Daartoe is een gemeenschappelijke regeling opgesteld. In het voorjaar van 2024 is de gemeenschappelijke regeling vastgesteld door de vier gemeenteraden. De voorzitter en leden van de Rekenkamercommissie WVOLV zijn in april herbenoemd voor de Rekenkamer WVOLV, voor een termijn van zes jaar. De naamswijziging is verwerkt in het logo en in de huisstijl-uitingen.

4.2

Nieuwe modellen voor gemeenschappelijke regeling, onderzoeksprotocol en reglement van orde voor rekenkamers Vanwege de Wet versterking decentrale rekenkamers stelden alle gemeenteraden in Nederland voor hun rekenkamer een nieuwe verordening vast, of zijn een gemeenschappelijke regeling aangegaan. Ook dienden de rekenkamers het onderzoeksprotocol en reglement van orde te actualiseren. Voor al deze documenten zijn modellen opgesteld, grotendeels door een transitieteam van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR). Alle documenten zijn door de Rekenkamer in 2024 vastgesteld en zijn te vinden op de website: • Gemeenschappelijke regeling: • https://www.rekenkamerwvolv.nl/werkwijze/gemeenschappelijke-regelingrekenkamer/ • Onderzoeksprotocol: https://www.rekenkamerwvolv.nl/werkwijze/onderzoeksprotocol/ • Reglement van orde: https://www.rekenkamerwvolv.nl/werkwijze/reglement-van-orderekenkamercommissie/

11

5

Overig activiteiten

5.1

Onderzoeksplan 2025-2026 De Rekenkamer is in 2024 gestart met het opstellen van het onderzoeksplan voor de jaren 2025 en 2026. Voor het ophalen van onderzoeksonderwerpen is de Rekenkamer bij verschillende commissies van de vier gemeenteraden langsgegaan. Daarnaast is met de klankbordgroep van raadsleden gesproken over mogelijke onderzoeksonderwerpen. De Rekenkamer houdt vast aan de vier bestaande leidende thema’s: • functioneren van de lokale democratie (kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad); • sociaal domein (Jeugdwet, Wmo, Participatiewet); • kapitaalgoederen (investeringen, beheer en onderhoud van bijvoorbeeld onderwijsgebouwen, bruggen en sportcomplexen); • klimaatverandering (beperken van klimaatverandering en de effecten ervan). Begin 2025 is het Onderzoeksplan 2025- 2026 aan de raden verstuurd.

5.2

Zelfevaluatie en evaluatie In juli 2024 heeft de Rekenkamer een zelfevaluatie gehouden. Daarbij is onder andere teruggeblikt op de zelfevaluatie uit 2020 en een ontwikkelsessie uit 2022. Ook is tijdens deze zelfevaluatie gekeken naar manieren om de impact en effectiviteit van rekenkameronderzoeken te vergroten. De zelfevaluatie maakt deel uit van de vierjaarlijkse evaluatie van de Rekenkamer door de gemeenteraden. Eind 2024 zijn de vragenlijsten voor de evaluatie verstuurd aan de raden. De resultaten van de zelfevaluatie en evaluatie worden in 2025 besproken in een gezamenlijke bijeenkomst van de Rekenkamer, raadsleden en griffiers.

5.3

Inzet voor de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies De Rekenkamer heeft zich in 2024 – net als voorgaande jaren – ingezet voor de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR). De voorzitter heeft naar aanleiding van een oproep in de nieuwsbrief van de NVRR input geleverd op de vraag: ‘Wat maakt een sterke rekenkamer?’ In opdracht van de NVRR doen Geerten Boogaard (hoogleraar decentrale overheden Universiteit 12

Leiden) en Harmen Binnema (senior adviseur openbaar bestuur bij Berenschot) onderzoek naar deze vraag. De Rekenkamer heeft bijgedragen aan een onderzoek naar de juridische positie van gemeenschappelijke rekenkamers in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in samenwerking met de NVRR. Tot slot heeft de voorzitter van de Rekenkamer inbreng geleverd tijdens de algemene ledenvergaderingen van de NVRR. Op 2 september 2024 was een extra algemene ledenvergadering van de NVRR om de statuten te wijzigen. De naam Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissie is gewijzigd in Vereniging van Rekenkamers (VvR). 5.4

Actief lid van het regionale netwerk van rekenkamers De Rekenkamer WVOLV onderhoudt actief contact met rekenkamers in de regio. Zo is er twee keer per jaar een collegiaal overleg (intervisie) tussen de secretarissen van rekenkamers in de regio Holland Rijnmond. De Rekenkamer WVOLV neemt ook deel aan de regionale bijeenkomsten voor rekenkamers in de regio Holland Rijnmond. Eén van de rekenkamers neemt hiervoor de organisatie op zich. De bijeenkomst richt zich op uitwisseling van kennis en goede ervaringen. Tijdens de Regiobijeenkomst van 15 maart 2024, georganiseerd door de Rekenkamer Katwijk, heeft de voorzitter van de Rekenkamer WVOLV een presentatie gegeven over de impact en effectiviteit van rekenkamers.

13

6

Informatie en communicatie De Rekenkamer publiceert regelmatig bijdragen op de website en op de LinkedInpagina (het aantal connecties is in 2024 toegenomen van 347 naar 361). De Rekenkamer informeert de lokale en regionale media over de start van onderzoeken en de resultaten ervan. Leden van de Rekenkamer wonen beeldvormende raadscommissievergaderingen bij als onderzoeken van de Rekenkamer op de agenda staan. Zij geven dan toelichting en beantwoorden vragen. Al naar gelang het onderwerp is er individueel of gezamenlijk contact met raadsleden, burgercommissieleden, griffiers, burgemeesters, wethouders, controllers of beleidsambtenaren. Waar mogelijk zijn leden aanwezig bij informele ontmoetingsmomenten, zoals de oudjaars-/nieuwjaarsbijeenkomsten. Twee keer per jaar overlegt de Rekenkamer met de klankbordgroep. Deze bestaat uit raadsleden uit de vier gemeenten. In 2024 heeft slechts één overleg plaatsgevonden, vanwege de volle agenda's van de leden van de klankbordgroep. De voorzitter en secretaris overleggen vier keer per jaar met de (plaatsvervangend) griffiers. In 2024 heeft een extra overleg plaatsgevonden vanwege de instelling van de gemeenschappelijke regeling. Alle informatie over de Rekenkamer is te vinden op de website: https://www.rekenkamerwvolv.nl/.

14

7

Samenstelling Voorzitter Dolf Kamermans (sinds 2017) Plaatsvervangend voorzitter Enno Gerdes Leden De leden en de plaatsvervangend voorzitter van de Rekenkamer hebben elk een aandachtsgemeente en zijn voor die gemeente contactpersoon. Lid Enno Gerdes Michiel Teeuwen Martijn Spaan Anita Pronk Ann-Marie Kühler

Sinds 2019 2020 2021 2022 2023

Aandachtsgemeente Leidschendam-Voorburg Oegstgeest Voorschoten Wassenaar Leidschendam-Voorburg

Secretaris Bart Simon (sinds 2023) De nevenfuncties van de leden en de secretaris staan op de website van de Rekenkamer. Van links naar rechts: Michiel Teeuwen, Martijn Spaan, Ann-Marie Kühler, Enno Gerdes, Anita Pronk, Dolf Kamermans, Bart Simon

15

8

Inkomsten en uitgaven De Rekenkamer ontving in 2024 € 1,22 per inwoner. Hiermee komen de totale inkomsten van de Rekenkamer voor 2024 uit op circa € 191.000. In onderstaande tabel is de verdeling weergegeven over de vier WVOLV-gemeenten.

In 2024 heeft de Rekenkamer circa € 176.000 uitgegeven. Het grootste deel van het budget wordt besteed aan het doen van onderzoek.

Het positieve saldo over 2024 bedraagt circa € 14.000. De onderzoekskosten waren lager dan begroot. Dit kwam o.a. door het stopzetten van het onderzoek naar 16

rioleringen en vertraging bij het onderzoek naar inburgering wegens zwangerschapsverlof van één van de onderzoekers. Na toevoeging van het positieve saldo over 2024 bedraagt het reservefonds per 31 december 2024 circa € 149.000.

Het streven is om evenwicht te bereiken in de inkomsten en uitgaven; onder andere door te anticiperen op uitloop van onderzoeken. De jaarrekening, dat als zelfstandig leesbaar document is toegevoegd, geeft inzicht in de financiële positie van de Rekenkamer WVOLV.

17

Voorlopige Jaarrekening 2024

Voorlopige jaarrekening 2024 Inhoudsopgave 1. Inleiding ...................................................................................................................... 3 1.1. Algemeen .............................................................................................................. 3 1.2. Ontwikkelingen 2024 .............................................................................................. 3 1.3. Exploitatieresultaat en resultaatbestemming 2024 ...................................................... 3 1.4. Organisatie............................................................................................................ 3 1.5. Leeswijzer ............................................................................................................. 4 2. Programmaverantwoording ............................................................................................ 5 2.1. Inleiding ............................................................................................................... 5 2.2. Wat wilden we bereiken? ......................................................................................... 5 2.3. Wat hebben we daarvoor gedaan? ............................................................................ 6 2.4. Wat heeft het gekost? .............................................................................................

6 3. Paragrafen ................................................................................................................... 8 3.1. Inleiding ............................................................................................................... 8 3.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 8 3.3. Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................... 10 4. Exploitatierekening en balans per 31 december 2024 ...................................................... 11 4.1. Waarderingsgrondslagen ....................................................................................... 11 4.2. Exploitatierekening ............................................................................................... 11 4.3. Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...................................................... 12 4.4. Balans per 31 december 2024 ................................................................................ 14 4.5. Vaststelling jaarrekening ....................................................................................... 14 5. Besluit bestuur ........................................................................................................... 15

2

Voorlopige jaarrekening 2024 1. Inleiding 1.1. Algemeen Voor u ligt de voorlopige jaarrekening 2024 van de gemeenschappelijke regeling Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg (hierna te noemen Rekenkamer WVOLV). De Rekenkamer WVOLV is een onafhankelijk orgaan dat de gemeenteraden van Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg ondersteunt bij hun taken. De taak van de Rekenkamer is verankerd in de Gemeentewet. Het is de wettelijke taak van de Rekenkamer om onderzoek te doen naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het door de gemeente uitgevoerde beleid. Bij het opstellen van de jaarrekening zijn de richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV) in acht genomen. Naast de jaarrekening is separaat een jaarverslag opgesteld.

1.2. Ontwikkelingen 2024 De gemeenteraden hebben in maart 2024 besloten de gezamenlijke rekenkamercommissie om te zetten naar de gemeenschappelijke regeling Rekenkamer WVOLV. Deze is met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 in werking getreden. De naamswijziging is verwerkt in een nieuw logo en verwerkt in de huisstijl. Daarnaast zijn in 2024 het onderzoeksprotocol en het reglement van orde vastgesteld in lijn met de Wet versterking decentrale rekenkamers.

1.3. Exploitatieresultaat en resultaatbestemming 2024 Het resultaat over 2024 bedraagt € 14.330 positief. Op de programmarekening heeft de GR een begrotingsoverschot gerealiseerd. Hiermee is de algemene reserve, na voorgestelde resultaatbestemming, positief ultimo boekjaar. Het positieve exploitatieresultaat over 2024 wordt toegevoegd aan de algemene reserve.

1.4. Organisatie Het doel van de gemeenschappelijke regeling (artikel 2) is het behartigen van de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van de rekenkamerfunctie. De Rekenkamer WVOLV heeft vier deelnemende gemeenten, namelijk: • • • •

Wassenaar Voorschoten Oegstgeest Leidschendam-Voorburg

3

Voorlopige jaarrekening 2024 De Rekenkamer WVOLV bestaat per datum van de jaarrekening uit de volgende leden en secretaris: Voorzitter:

Dolf Kamermans

Plv. voorzitter: Enno Gerdes Lid:

Anita Pronk

Lid:

Ann-Marie Kühler

Lid:

Martijn Spaan

Lid:

Michiel Teeuwen

Secretaris:

Bart Simon

1.5. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een toelichting gegeven op het programmaplan. Specifiek wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de 3 W-vragen: −

Wat wilden we bereiken?

−

Wat hebben we daarvoor gedaan?

−

Wat heeft het gekost?

De verplichte paragrafen komen aan bod in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 komen de exploitatierekening en de toelichting op de balans per 31 december 2024 aan de orde.

Voorschoten, 9 april 2025 Dolf Kamermans

Voorzitter Rekenkamer

4

Voorlopige jaarrekening 2024 2. Programmaverantwoording 2.1. Inleiding De Rekenkamer WVOLV voert de rekenkamerfunctie voor de vier gemeenten uit. De werkzaamheden vloeien voort uit de Gemeentewet en de Wet versterking decentrale rekenkamers. De Rekenkamer WVOLV onderzoekt de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid. Centraal staat daarbij de vraag “Bereiken de gemeenten bepaalde doelen? En kan dit slimmer?”. Op basis van de onderzoeksresultaten brengt de Rekenkamer WVOLV advies uit aan de gemeenteraden. De Rekenkamer WVOLV heeft op basis van de gemeenschappelijke regeling en de Gemeentewet de volgende taken in chronologische volgorde, De Rekenkamer WVOLV: − − − − −

− −

Legt tweejaarlijks een onderzoeksprogramma voor aan de raden. Bericht de raden hoe zij omgaat met onderzoeksonderwerpen die de raad heeft voorgesteld. Bepaalt zelfstandig welke onderzoeken zij verricht. Stelt de colleges van de deelnemende gemeenten tijdig in kennis van een voorgenomen onderzoek. Legt haar bevindingen en haar oordeel vast in rapporten, met dien verstande dat dit geen gegevens en bevindingen betreft die naar hun aard vertrouwelijk zijn. Voordat een rapport wordt vastgesteld vindt er ambtelijk en bestuurlijk wederhoor plaats. Rapporteert en adviseert de gemeenteraden over de vastgestelde rapportages. Legt tenminste eenmaal per jaar verantwoording af over haar begroting en jaarstukken.

2.2. Wat wilden we bereiken? Elke twee jaar maakt de Rekenkamer een onderzoeksplan. In plaats van nauw omschreven onderzoeksonderwerpen presenteren wij leidende thema’s. Die fungeren als leidraad voor het selecteren van nieuwe onderzoeksonderwerpen. Hierdoor is meer ruimte voor flexibiliteit bij het opzetten van onderzoeken en daarmee kan de Rekenkamer beter rekening houden met actuele ontwikkelingen. De Rekenkamer hanteert de volgende vier leidende thema's: −

Het functioneren van de lokale democratie.

−

Beleid en uitvoering in het sociaal domein.

−

Investering, beheer en onderhoud van kapitaalgoederen.

−

Beleid en uitvoering om klimaatverandering en de impact ervan te beperken.

De leidende thema’s zijn opgenomen in het Onderzoeksplan 2023-2024.

5

Voorlopige jaarrekening 2024 2.3. Wat hebben we daarvoor gedaan? In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van gepubliceerde onderzoeken, nieuw gestarte onderzoeken en (nog) niet gestarte onderzoeken. In het jaarverslag is een uitgebreide toelichting te vinden op de uitgevoerde en de lopende onderzoeken in 2024 voor de gemeenten. Onderzoeken Gepubliceerde onderzoeken

Gestarte onderzoeken

−

Effectiviteit woonbeleid

−

Klachtbehandeling

−

Energiebesparingsplicht

−

Rioleringsbeleid (onderzoek is stopgezet)

−

Inburgering en huisvesting van statushouders en gezinsmigranten Sportaccommodaties

−

De categorie Gepubliceerde onderzoeken betreft onderzoeken die in 2024 zijn uitgevoerd en waarvan de publicatie in 2024 heeft plaatsgevonden. De categorie Gestarte onderzoeken betreft onderzoeken die in 2024 zijn gestart waarvan de publicatie niet in 2024 heeft plaatsgevonden.

2.4. Wat heeft het gekost? De totale kosten voor het voorbereiden en uitvoeren van de onderzoeken bedroegen in 2024 € 176.303. De bijdrage vanuit de gemeenten bedroegen € 190.633. Het resultaat over 2024 is € 14.330. Voorgesteld wordt het positieve exploitatieresultaat ultimo 2024 te verwerken in de algemene reserve. Conform de BBV zijn de kosten en opbrengsten hieronder verder uitgewerkt naar de verplichte onderdelen: Onderdeel

Kosten

Opbrengsten

Programma onderzoeken

€

133.089

Overhead

€

43.214

Onvoorzien*

€

0

Algemene dekkingsmiddelen ** Bedrag heffing VPB ***

n.v.t.

* De post Onvoorzien is in 2024 niet gebruikt. ** In 2024 heeft de GR geen algemene dekkingsmiddelen ontvangen (zodoende geen apart overzicht) *** De GR voert geen VPB-plichtige activiteiten uit

6

€

190.633

€

0

Voorlopige jaarrekening 2024 Lasten

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Programma onderzoeken

€

102.426

€

169.566

€

133.089

Overhead

€

26.220

€

50.874

€

43.214

Onvoorzien

€

0

€

5.194

€

0

Totaal lasten

€

128.646

€

225.633

€

176.303

Baten

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Bijdragen gemeente

€

171.939

€

190.633

€

190.633

Totaal baten

€

171.939

€

190.633

€

190.633

Resultaat

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Saldo van baten en lasten

€

43.293

€

-35.000

€

14.330

Mutaties reserves

€

0

€

0

€

0

Resultaat

€

43.293

€

-35.000

€

14.330

In vergelijking tot 2023 zijn de kosten voor overhead fors gestegen. De stijging van deze lasten is voor het grootste deel te verklaren door de transitie van Rekenkamercommissie naar Rekenkamer en de instelling van de gemeenschappelijke regeling in 2024. Hiervoor zijn meer uren ingezet. Daarnaast zijn in 2023 minder uren ingezet ter ondersteuning van de rekenkamer dan begroot. Voor verdere details verwijzen we naar de financiële verantwoording in de paragrafen 4.2-4.3.

7

Voorlopige jaarrekening 2024 3. Paragrafen 3.1. Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording zijn zeven verplichte paragrafen opgenomen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen. Deze zijn niet allemaal relevant voor de Rekenkamer WVOLV. Om die reden worden de paragrafen financiering, lokale heffingen, grondbeleid, onderhoud kapitaalgoederen en verbonden partijen niet genoemd.

3.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de Rekenkamer WVOLV middelen beschikbaar heeft om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Weerstandsvermogen De Rekenkamer WVOLV heeft geen afgezonderd weerstandsvermogen. Onverwachte tegenvallers dienen direct gemeld te worden, waarna gezamenlijk en in overleg met de vier gemeenten bekeken wordt hoe deze tegenvallers op te lossen. Financieel technisch zijn de vier gemeenten verantwoordelijk voor eventuele tegenvallers. Beschikbare weerstandscapaciteit (=beschikbare vermogen) De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, op te kunnen vangen. Tot de aanwezige weerstandscapaciteit van de Rekenkamer WVOLV wordt gerekend: de bestemmingsreserve Rekenkamer WVOLV, het resultaat over 2024 en de post onvoorzien. Weerstandscapaciteit Bestemmingsreserve Rekenkamer WVOLV, stand per 1-1

2023

2024

€ 91.634

€ 134.917

Resultaat

€ 43.283

€ 14.330

Post onvoorzien

€

€

Totaal

€ 134.917

0

0

€ 149.247

Na uitnutting van deze capaciteit is de Rekenkamer op de bijdrage van de deelnemende gemeenten aangewezen. De gekwantificeerde risico’s dienen op de weerstandscapaciteit in mindering te worden gebracht.

8

Voorlopige jaarrekening 2024 Risico's (=Benodigde weerstandcapaciteit) Er is structurele dekking voor de reguliere kosten. De deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling hebben zich verbonden aan een bepaalde bijdrage. Het grootste risico is dat een deelnemende gemeente de samenwerking via de gemeenschappelijke regeling opzegt. In 2024 hebben de gemeenteraden van Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en LeidschendamVoorburg besloten om de huidige samenwerking te continueren in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. Daarbij is tevens besloten om de jaarlijkse (geïndexeerde) gemeentelijke bijdragen voort te zetten. Het risico op uittreding van één van de gemeenten is nihil. De gekwantificeerde risico’s zijn derhalve als volgt bepaald: 1.

2.

3. (=1*2)

Maximale Financiële Impact

Kans

Gewogen risico

1. Onvoorziene overschrijding van het onderzoeksbudget

€ 50.000

20%

€ 10.000

2. Onvoorziene overschrijding personeelskosten

€ 35.000

10%

€

Risico

Totaal gewogen risico's

3.500

€ 13.500

Ratio weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio weerstandsvermogen en afgezet tegen de algemeen geldende weerstandsnorm. Die ratio geeft de verhouding weer tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij horende benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten is onderstaand weergegeven.

Ratio Weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit = Benodigde weerstandscapaciteit

=

€ 149.297 € 13.500

=

11,1

Het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement in samenwerking met de universiteit Twente hanteert de volgende waarderingstabel ratio weerstandsvermogen: Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

2,0 < x

Uitstekend

1,4 < x < 2,0

Ruim voldoende

1,0 < x< 1,4

Voldoende

0,8 < x < 1,0

Matig

0,6 < x < 0,8

Onvoldoende

X < 0,6

Ruim onvoldoende

Het weerstandsvermogen van de Rekenkamer WVOLV is met een ratio van 11,1 meer dan uitstekend.

9

Voorlopige jaarrekening 2024 3.3. Paragraaf Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en realisatie van beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Personeel en Organisatie De Rekenkamer WVOLV bestaat uit zes leden en een secretaris. De formatie bedraagt 0.56 fte (20 uur secretaris). De GR Rekenkamer WVOLV is een gemeenschappelijk orgaan, de gemeente Voorschoten is belast met de uitbetaling van vergoedingen aan de leden en het salaris van de secretaris. Ureninzet

Begroting 2024

Realisatie 2024

Secretaris (0,56 fte)

1.040 uur

992 uur

Extra ambtelijke ondersteuning

75 uur

60 uur

Totaal

1.115 uur

1.052 uur

Financieel beheer en Administratieve Organisatie Voor wat betreft het financieel beheer en het betalingsverkeer, dit is allemaal ondergebracht bij gemeente Voorschoten. Dit betekent dat de Rekenkamer WVOLV niet beschikt over haar eigen financiële verordeningen, of Treasurystatuut, maar dat die van gemeente Voorschoten van toepassing zijn. In 2024 hebben zich geen ontwikkelingen voorgedaan. Oprichting GR Rekenkamer WVOLV Nieuw is dat met ingang van 1-1-2024 de Rekenkamercommissie WVOLV is omgevormd naar een gemeenschappelijke regeling Rekenkamer WVOLV. De reden voor deze omzetting was noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de Wet versterking decentrale overheden. In 2024 is de huidige verordening op de Rekenkamercommissie WVOLV ingetrokken en de GR Rekenkamer WVOLV ingesteld. Planning en Control Een gemeenschappelijke regeling is gebonden aan landelijke verantwoordingsvereisten, zoals deze zijn gesteld aan de BBV. De P&C producten, begroting en jaarrekening, moeten voldoen aan de inhoudelijke eisen die de BBV daaraan stelt. Er zijn in 2024 enkele rapportages opgesteld, waaronder de Begroting 2025 en het Jaarverslag 2023. Informatisering en automatisering De Rekenkamer WVOLV beschikt over eigen applicaties (ondersteund door externe leveranciers) voor de uitvoering van de taken waaronder het berichtenverkeer.

De website van de Rekenkamer WVOLV is het afgelopen jaar verder aangepast aan de nieuwe situatie vanwege de omzetting naar een gemeenschappelijke regeling. In 2024 heeft de Rekenkamer WVOLV een aantal voorbereidingen getroffen om te voldoen de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Woo-verplichting. In 2025 zal dit verder worden vormgegeven.

10

Voorlopige jaarrekening 2024 4. Exploitatierekening en balans per 31 december 2024 4.1. Waarderingsgrondslagen De jaarrekening 2023 is opgesteld in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Algemeen •

Waardering van passiva en activa alsmede de bepaling van het resultaat vinden plaats op historische kosten.

•

Activa en passiva zijn opgenomen tegen nominale waarde, tenzij anders is vermeld.

•

Baten en lasten zijn toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid.

•

Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

4.2. Exploitatierekening Op de volgende pagina's vindt u het overzicht van baten en lasten. In dit overzicht kunt u informatie vinden over de financiën van de Rekenkamer WVOLV over 2024. De tabel bevat zowel de nominale begroting 2024 als de realisatie 2024. Op 13 maart 2024 heeft Rekenkamer WVOLV de begroting 2024 vastgesteld. De realisatie 2024 geeft aan welke baten en lasten gerealiseerd zijn in 2024. Ten behoeve van vergelijkend cijfermateriaal is de realisatie 2023 opgenomen. De Rekenkamer WVOLV heeft één programma; onderzoeken binnen het taakveld rekenkamerfunctie.

Lasten

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil t.o.v. .de begroting

Programma onderzoeken

€

102.426

€

169.566

€

133.089

€

-36.477

Overhead

€

26.220

€

50.874

€

43.214

€

-7.660

Onvoorzien

€

0

€

5.194

€

0

€

-5.194

Totaal lasten

€

128.646

€

225.633

€

176.303

€

-49.330

Baten

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil t.o.v. .de begroting

Bijdragen gemeente

€

171.939

€

190.633

€

190.633

€

190.633

Totaal baten

€

171.939

€

190.633

€

190.633

€

0

Resultaat

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil t.o.v. .de begroting

Saldo van baten en lasten

€

43.293

€

-35.000

€

14.330

€

49.330

Mutaties reserves

€

0

€

0

€

0

€

0

Resultaat

€

43.293

€

-35.000

€

14.330

€

49.330

11

Voorlopige jaarrekening 2024 De Rekenkamer WVOLV wordt gefinancierd door de 4 deelnemende gemeenten. De verdeling van de kosten vindt plaats op basis van het bewonersaantal per 1 januari van het jaar voorafgaande (2023) aan de begroting. De bijdragen over 2024 bedragen € 190.633. De Rekenkamer WVOLV is vrijgesteld van vpb (vennootschapsbelasting) De Algemene Dekkingsmiddelen zijn niet van toepassing. De Rekenkamer WVOLV heeft geen algemene dekkingsmiddelen. De dekking komt voort uit bijdragen van de deelnemende gemeenten.

Bijdrage per gemeente

Aantal inwoners per 1-1-2023

Tarief per inwoner

Bijdrage 2024 e.v.

Wassenaar

27.093

€ 1,22

€ 33.053

Voorschoten

25.665

€ 1,22

€ 31.311

Oegstgeest

25.746

€ 1,22

€ 31.410

Leidschendam-Voorburg

77.753

€ 1,22

€ 94.859

Totaal

156.257

€ 190.633

In het verslagjaar 2024 hebben zich beperkt incidentele lasten voorgedaan. Deze hadden betrekking op de extra ambtelijke ondersteuning en de aanpassingen vanwege de instelling van de gemeenschappelijke regeling en de daaruit voorkomende activiteiten. Specificatie Overhead Overhead

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil t.o.v. .de begroting

Personele formatie t.b.v. overhead

€

21.210

€

40.758

€

38.075

€

-2.683

Opleiding en ontwikkeling

€

0

€

2.200

€

0

€

-2.200

ICT en communicatie

€

2.589

€

4.706

€

2.899

€

-1.807

Representatie

€

1.080

€

1.815

€

845

€

-970

Lidmaatschappen

€

1.340

€

1.395

€

1.395

€

0

Totaal

€

26.220

€

50.874

€

43.214

€

-7.760

4.3. Toelichting op het overzicht van baten en lasten Exploitatieresultaat Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 14.330 positief en is afzonderlijk op de balans – saldo van de rekening van baten en lasten – opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen.

12

Voorlopige jaarrekening 2024 Toelichting verschillen tussen de begroting en de rekening van de baten en lasten Lasten

Begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil t.o.v. .de begroting

Personele formatie t.b.v. onderzoeken

€

35.620

€

33.993

€

-1.627

Vergoeding leden

€

31.446

€

31.645

€

199

Onderzoekskosten

€

102.500

€

67.452

€

-34.958

Subtotaal

€

169.566

€

133.089

€

-36.477

Overhead

€

50.874

€

43.214

€

-7.660

Onvoorzien

€

5.194

€

0

€

- 5.194

Totaal lasten

€

225.633

€

176.303

€

-49.330

Baten

Begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil t.o.v. .de begroting

Bijdragen gemeente

€

190.633

€

190.633

€

0

Totaal baten

€

190.633

€

190.633

€

0

Saldo van baten en lasten

Begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil t.o.v. .de begroting

Saldo van baten en lasten

€

€

€

Programma Onderzoek

-35.000

14.330

49.330

Over 2024 is een batig saldo gerealiseerd van € 14.330. De verschillen t.o.v. de begroting zijn als volgt te verklaren: Lasten: Personele Formatie (- € 1.627) De kosten van de personele formatie van de secretaris zijn lager. Er zijn minder uren ingezet. Vergoedingen leden Rekenkamer (+ € 199) De vergoeding van de leden van de rekenkamer is gekoppeld aan de gemiddelde vergoeding van raadsleden van de deelnemende gemeenten. Deze pakt in 2024 hoger uit door een aantal kleine declaraties, waaronder de verrekening van de reiskosten en consumpties. Onderzoekskosten (- € 34.958) De onderzoekskosten liggen lager vanwege vertraging bij een onderzoek en het stopzetten van een ander onderzoek. Overheadkosten (- € 7.660)

13

Voorlopige jaarrekening 2024 De overheadkosten vallen lager uit door minder inzet van uren voor administratie. Er zijn daarnaast minder uitgaven geweest voor de omzetting van de Rekenkamercommissie naar Rekenkamer. Onvoorzien: (- € 5.194) Er zijn geen onvoorziene zaken voorgevallen in 2024. Baten: Bijdragen gemeenten (+ € 0) De bijdrage van de gemeenten was conform de begroting.

4.4. Balans per 31 december 2024 Het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2024 is afzonderlijk – saldo van de rekening van baten en lasten – in de balans vermeld als onderdeel van het eigen vermogen (algemene reserve). Het eigen vermogen komt hiermee op € 149.247.

Activa

2023

2024

Rekeningcourant gemeente Voorschoten

€ 134.917

€ 149.247

Totaal

€ 134.917

€ 149.247

Passiva

2023

2024

Algemene reserve

€ 91.634

€ 134.917

Resultaatbestemming

€ 43.283

€ 14.330

Totaal

€ 134.917

€ 149.247

4.5. Vaststelling jaarrekening Op grond van artikel 34 lid 3 van de Wet Gemeenschappelijke regeling dient de Rekenkamer WVOLV de jaarrekening vast te stellen. De vastgestelde jaarrekening wordt aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten ter kennisname gezonden. Tevens ontvangt de provincie deze vastgestelde jaarrekening.

14

Voorlopige jaarrekening 2024 5. Besluit bestuur Het bestuur van de Rekenkamer; Gelet op de Wet gemeenschappelijke regelingen;

BESLUIT: 1. De jaarrekening voor het jaar 2024 vast te stellen; 2. Het positieve resultaat van € 14.330 over 2024 toe te voegen aan de algemene reserve;

Aldus besloten in de vergadering van het bestuur op 9 juli 2025.

De voorzitter,

De secretaris,

Dolf Kamermans

Bart Simon

15