2449 Jaarverslag 2023 Rekenkamercommissie WVOLV

JAARVERSLAG 2023 Rekenkamercommissie WVOLV

22 maart 2024

2

1

Afgeronde onderzoeken

1.1

Ondersteuning van de gemeenteraad Conclusie: • de ondersteuning van de gemeenteraden is vergelijkbaar met die van gemeenten in dezelfde grootteklassen. Het was een verkennend onderzoek in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR), een zogeheten ‘DoeMeeonderzoek’. Aan het onderzoek deden 70 gemeenten, 6 provincies en 6 waterschappen mee. De onderzoeksresultaten zijn door de Rekenkamercommissie aangeboden aan de griffiers. Meer info: zie onze website.

Figuur: uit samenvattende onderzoeksrapportage

3

1.2

Onderhoud aan wegen, bruggen en onderdoorgangen Belangrijkste conclusies: • de gemeenten hebben een goed beeld van de onderhoudstoestand; • het onderhoud aan wegen, bruggen en onderdoorgangen wordt steeds meer afgestemd op het onderhoud aan riolering en groen. Belangrijkste aanbevelingen: • volg een standvastige koers rondom het ambitieniveau voor de technische kwaliteit van de openbare ruimte; • maak inzichtelijk wat op lange termijn de kosten en opbrengsten zijn van onderhoudsmaatregelen op het gebied van leefbaarheid, duurzaamheid en klimaatbestendigheid; • hanteer per gemeente dezelfde uitgangspunten in onderhouds- en beheersplannen. Aanbevelingen overgenomen? • Wassenaar: ja • Voorschoten: ja • Oegstgeest: nog in behandeling • Leidschendam-Voorburg: ja Meer info: zie onze website.

Figuur: uit de onderzoeksrapportage 4

1.3

Minimabeleid Belangrijkste conclusies: • veel minima zijn niet op de hoogte van gemeentelijke ondersteuningsregelingen; • de gebruikers ervan zijn er blij mee, maar hebben moeite met het aanvragen ervan; • de minima in Oegstgeest zijn tevreden over hun consulenten, maar de minima in de andere gemeenten vinden hun consulenten niet klantgericht. Belangrijkste aanbevelingen: • maak de gemeentelijke ondersteuningsregelingen beter bekend en vereenvoudig het aanvragen ervan; • onderzoek regelmatig de bekendheid en doeltreffendheid van de ondersteuningsregelingen en naar de ervaringen van de gebruikers ervan; • werk aan een klantgerichte cultuur bij consulenten die werken voor Wassenaar, Voorschoten en Leidschendam-Voorburg. Aanbevelingen overgenomen? • Wassenaar: ja • Voorschoten: doorgeschoven naar behandeling Beleidsplan minimabeleid • Oegstgeest: gedeeltelijk • Leidschendam-Voorburg: ja Meer info: zie onze website.

Figuur: uit de onderzoeksrapportage

5

2

Onderzoek in uitvoering

2.1

Klachtbehandeling Onderzoeksvraag: • Hoe is klachtbehandeling van de gemeenten georganiseerd en hoe wordt daarover gerapporteerd aan de volksvertegenwoordigers? In februari 2024 worden de resultaten verwacht.

2.2

Woonbeleid Onderzoeksvraag: • Hoe zorgen de gemeenten ervoor dat nieuwe woningen betaalbaar zijn en benutten zij alle mogelijkheden om de realisatie ervan te versnellen? In het tweede kwartaal van 2024 worden de resultaten verwacht.

2.3

Rioleringsbeleid Onderzoeksvraag: • Op welke wijze is opvolging gegeven aan de door de gemeenten overgenomen aanbevelingen over rioleringsbeleid, voortkomend uit het eerdere onderzoek van de Rekenkamercommissie uit september 2017? In het tweede kwartaal van 2024 worden de resultaten verwacht.

6

3

Opvolging van aanbevelingen De Rekenkamercommissie biedt inzicht met haar onderzoeksresultaten. Nemen gemeenteraden er aanbevelingen uit over, dan zijn de colleges van burgemeester en wethouders aan zet. Zij zorgen voor de opvolging van aanbevelingen en rapporteren hierover aan de gemeenteraden. In 2019 is afgesproken dat de colleges halfjaarlijks aan de Rekenkamercommissie rapporteren over de opvolging van de overgenomen aanbevelingen. Dit is een vast bespreekpunt tijdens het reguliere kwartaaloverleg tussen Rekenkamercommissie en de (plaatsvervangende) griffiers. Per 1 januari 2023 is de Wet versterking decentrale rekenkamers van kracht geworden. De wet verplicht het college van burgemeester en wethouders om jaarlijks te rapporteren over de overgenomen aanbevelingen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Oegstgeest rapporteerde in 2022 over de periode 2018 tot 2022 (zie onze website) en separaat over 2023. In Voorschoten is in december 2023 gerapporteerd (zie onze website). In Leidschendam-Voorburg en in Oegstgeest zijn de opvolging van aanbevelingen opgenomen in het raadsinformatiesysteem. In Wassenaar is nog niet gerapporteerd. De gemeenten doen steeds meer moeite de opvolging van aanbevelingen inzichtelijk te maken. Het is niet eenvoudig om per aanbeveling dit specifiek te volgen.

Het algemene beeld is dat de meeste aanbevelingen na verloop van tijd geïntegreerd zijn in het beleid.

7

4

Overig activiteiten

4.1

Gesprekken met directie- en managementteams Delegaties van de Rekenkamercommissie spraken in 2023 met directie- en managementteams van de gemeenten. Dit gebeurde op initiatief van de Rekenkamercommissie. Het doel van de gesprekken was inzicht te krijgen in de mogelijkheden om de effectiviteit en efficiency van de Rekenkamercommissie te verbeteren. De conclusies/aandachtspunten uit de vier gesprekken lagen in lijn met de conclusies/aandachtspunten uit de gesprekken met zeven oud-wethouders in september en oktober 2022. Voor de Rekenkamercommissie is het belangrijk om: 1) de ambtelijke organisaties te consulteren bij de selectie van onderzoeksonderwerpen en bij het bepalen van de focus ervan (centrale onderzoeksvraag, deelvragen); 2) het halfjaarlijkse overleg tussen contactpersonen en secretaris van de Rekenkamercommissie voor te bereiden in de algemene vergadering van de Rekenkamercommissie; 3) de directie-en managementteams tweejaarlijks te consulteren ten behoeve van het onderzoeksplan van de Rekenkamercommissie.

4.2

Nieuwe modellen voor verordening, gemeenschappelijke regeling, onderzoeksprotocol en reglement van orde voor rekenkamers Vanwege de Wet versterking decentrale rekenkamers stellen alle gemeenteraden in Nederland voor hun rekenkamer een nieuwe verordening vast, of gaan een gemeenschappelijke regeling aan. Ook dienen de rekenkamers het onderzoeksprotocol en reglement van orde te actualiseren. Voor al deze documenten zijn modellen opgesteld, grotendeels door een transitieteam van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR). De secretaris van de Rekenkamercommissie maakte deel uit van dit transitieteam.

8

4.3

Toekomstige juridische vorm rekenkamer Als gevolg van de Wet versterking decentrale rekenkamers wordt de Rekenkamercommissie een rekenkamer. Daartoe moet een nieuwe verordening/samenwerkingsovereenkomst worden vastgesteld of een gemeenschappelijke regeling aangegaan worden. Over de keuze voor een nieuwe verordening/samenwerkingsovereenkomst of een gemeenschappelijke regeling hielden de griffiers en een delegatie van de Rekenkamercommissie in oktober 2023 een werksessie. De griffiers en Rekenkamercommissie spraken tijdens de werksessie hun voorkeur uit voor het aangaan van een gemeenschappelijke regeling als juridische vorm. In het voorjaar van 2024 is de gemeenschappelijke regeling vastgesteld door de vier gemeenteraden.

4.4

Inzet voor Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies De Rekenkamercommissie heeft zich in 2023 – net als voorgaande jaren – ingezet voor de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamers (NVRR). Zo leverde de secretaris een bijdrage aan de ontwikkeling van een landelijk onderzoek naar de energiebesparingsplicht; een onderwerp waar de Rekenkamercommissie in 2020 al onderzoek naar had gedaan (zie onze website). Ten behoeve van de werving voor dit landelijke onderzoek heeft de Rekenkamercommissie in 2023 presentaties verzorgd. Dit gebeurde tijdens twee congressen van de NVRR. Inmiddels hebben vele tientallen gemeentelijke en provinciale rekenkamers zich aangemeld voor het landelijke onderzoek. Het wordt in 2024 uitgevoerd. Lies van Aelst, directeur van de NVRR, bezocht in mei 2023 de vergadering van de Rekenkamercommissie. Tot slot heeft de voorzitter van de Rekenkamercommissie inbreng geleverd tijdens de algemene ledenvergaderingen van de NVRR.

9

4.5

Nieuwe secretaris Eind 2023 nam Gerard Lappee afscheid als secretaris van de Rekenkamercommissie. Hij heeft die functie ruim 4,5 jaar met plezier vervuld. Per 1 december 2023 is Bart Simon begonnen als secretaris.

4.6

Geschiedenis van de Rekenkamercommissie In 2023 is de geschiedenis van de Rekenkamercommissie toegevoegd op de website. Er zijn sinds 2006 in totaal 26 verschillende leden en drie verschillende secretarissen geweest. Meer info: zie onze website.

Figuur: van onze website

10

5

Informatie en communicatie De Rekenkamercommissie informeert de lokale en regionale media over de start van onderzoeken, de resultaten en de opvolging ervan. Gestreefd wordt om maatschappelijke organisaties rechtstreeks te informeren over onderzoeksresultaten die voor hen van belang kunnen zijn. Het informeren gebeurt per e-mail en door bijdragen te plaatsen op de LinkedInpagina van de Rekenkamercommissie (aantal connecties in 2023 van 334 naar 347). Leden van de Rekenkamercommissie wonen beeldvormende raadscommissievergaderingen bij als onderzoeken van de Rekenkamercommissie op de agenda staan. Zij geven dan toelichting en beantwoorden vragen. Al naar gelang het onderwerp is er individueel of gezamenlijk contact met raadsleden, burgercommissieleden, griffiers, burgemeesters, wethouders, controllers of beleidsambtenaren. Waar mogelijk zijn leden aanwezig bij informele ontmoetingsmomenten, zoals de oudjaars-/nieuwjaarsbijeenkomsten. Twee keer per jaar overlegt de Rekenkamercommissie met de klankbordgroep. Deze bestaat uit raadsleden uit de vier gemeenten. De voorzitter en secretaris overleggen vier keer per jaar met de (plaatsvervangend) griffiers. Alle informatie over de Rekenkamercommissie is te vinden op haar website https://www.rekenkamerwvolv.nl/. Hier is ook een animatie te vinden over het werk van rekenkamers, beschikbaar gesteld door de NVRR.

11

6

Samenstelling • • • • • • •

Dolf Kamermans, voorzitter (vanaf 2017) Enno Gerdes, plaatsvervangend voorzitter (vanaf 2019, aandachtsgemeente: Leidschendam-Voorburg) Michiel Teeuwen (vanaf 2020, aandachtsgemeente: Oegstgeest) Martijn Spaan (vanaf 2021, aandachtsgemeente: Voorschoten) Anita Pronk (vanaf 2022, aandachtsgemeente: Wassenaar) Ann-Marie Kühler (vanaf 2023, aandachtsgemeente: Leidschendam-Voorburg) Secretaris: Gerard Lappee (tot 1 december 2023), Bart Simon (vanaf 1 december 2023)

De nevenfuncties van de leden en de secretaris staan op de website van de Rekenkamercommissie.

Van links naar rechts: Michiel Teeuwen, Martijn Spaan, Ann-Marie Kühler, Enno Gerdes, Anita Pronk, Dolf Kamermans, Bart Simon

12

7

Inkomsten en uitgaven De Rekenkamercommissie ontving in 2023 €1,11 per inwoner.

Inkomsten in 2023 Wassenaar Voorschoten Oegstgeest Leidschendam-Voorburg

€ 30.098 € 28.446

€ 85.091

€ 28.304

Uitgaven in 2023 Onderzoekskosten

€ 4.213 € 28.408

Secretariële kosten Vergoeding leden

Overige uitgaven

€ 22.235

€ 75.042

Toelichting: de kosten van de secretaris zijn gelijkelijk verdeeld over onderzoekskosten en secretariële kosten. Het positieve saldo over 2023 is € 42.000. Dit is veroorzaakt door minder ureninzet van de secretaris en het niet doorzetten van een voorgenomen onderzoek naar subsidiebeleid. Leidschendam-Voorburg bleek reeds een onderzoek naar de subsidies uit te voeren. En gemeente Voorschoten was voornemens dit te gaan doen.

13

Door het positieve saldo over 2023 bedraagt het reservefonds per 31 december 2023 € 136.000. € 200.000 € 150.000 € 100.000 € 50.000 €0

2015

2016

Inkomsten

2017

2018

Uitgaven

2019

2020

2021

2022

2023

Stand reservefonds per 31-12

Het streven is om evenwicht te bereiken in de inkomsten en uitgaven; onder andere door te anticiperen op uitloop van onderzoeken.

14