Zienswijze Windproject Brielse Brug 3 GEANONIMISEERD

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

Gemeenteraad Voorne aan Zee Postbus 13 3220 AA Hellevoetsluis Betreft: zienswijze Windproject Brielse Brug Brielle, 28-2-2024 Geachte raadsleden van de gemeente Voorne aan Zee, Graag uiten wij middels deze uitgebreide zienswijze onze bezorgdheid over het geplande windproject Brielse Brug. Sinds januari 2021 zijn wij, ***, eigenaar van zorgboerderij Land-Goed BV. De zorgboerderij is in 2009 opgericht door ***, voor haar 2 kinderen met ernstige beperkingen waarvoor zij in omgeving Voorne Putten geen geschikte woonplek konden vinden. Woon- en werkplekken voor kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking in combinatie met psychiatrische problematiek zijn zeer schaars. Wij schrijven deze zienswijze om voor het belang van onze cliënten op te komen. We wensen dat iedereen kan blijven wonen en werken bij Land-Goed en zodoende hun veilige plek (thuishaven) bewaakt blijft. Wij hopen dat onze kwetsbare doelgroep en het belang van het bestaan van Zorgboerderij LandGoed serieus genomen worden, dat deze uitgebreide zienswijze gelezen wordt en onze vragen beantwoord worden. Tijdens de raadsvergadering, 8-1-2024, maakten wij gebruik van ons spreekrecht, deze tekst is reeds aan u beschikbaar gesteld na de raadsvergadering. Wij herhalen hier enkele zorgen over de plaatsing van de windturbines binnen een straal van 780m van onze zorgboerderij.

We zijn bang dat we niet meer aan al onze cliënten de voor hen onmisbare zorg op maat kunnen bieden, omdat sommigen dusdanig hinder kunnen ondervinden van de windturbines, waardoor zij mogelijk niet meer bij ons kunnen wonen of werken. We spraken onze zorg uit over onze speciale kwetsbare groep mensen met een syndroom, verstandelijke beperking, ernstige vorm van epilepsie, een autisme spectrum stoornis, angst en stemmingsstoornissen, ernstige

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

verslavingen, mensen die ernstig getraumatiseerd en/of bekend zijn met schizofrenie of psychoses. We noemden ook dat er helaas niet van alle doelgroepen bekend is wat voor effect het plaatsen van zulke grote windturbines op de problematiek zal zijn, omdat dit nog niet onderzocht is en omdat ze nog nooit zo dichtbij een zorginstelling zijn geplaatst. Wij noemden dat we ons er wel wat bij kunnen voorstellen doordat er wel veel informatie bekend is over de hersenwerking en prikkelverwerking bij de verschillende stoornissen. Wij noemden dat er meer te vinden is over autisme en epilepsie, omdat er veel onderzoek naar de hersenwerking van deze problematiek is gedaan. Te vinden is dat autisme en epilepsie aanzienlijk worden beïnvloed door zowel de slagschaduw als de geluidsoverlast van grote windturbines. Voor mensen met autisme kan slagschaduw een ernstige verstoring van hun visuele waarneming veroorzaken. De visuele prikkels kunnen desoriëntatie, angst en stress veroorzaken. Dit kan bijdragen aan sensorische overbelasting, waardoor overprikkeling, concentratieproblemen en een gevoel van onveiligheid ontstaan. Indien de molens op momenten stilgezet worden en op andere momenten draaien, zoals ons weleens is verteld, ontstaat er onzekerheid en verlies van structuur, waardoor ze ook ernstig ontregelen.

Geluidsoverlast van windturbines heeft ook nadelige effecten op zowel mensen met autisme als epilepsie. Voor mensen met autisme kunnen geluiden overweldigend en indringend zijn en leiden tot angst, overprikkeling en extreme uitbarstingen naar buiten of naar binnen gericht. Ik bedoel hiermee ook dat ze gaan hoofdbonken of zichzelf op andere manieren pijn zullen doen of de begeleiders kunnen aanvallen vanuit onmacht. Voor mensen met epilepsie kunnen de lage frequenties en pulserende geluiden van windturbines triggers zijn voor epileptische aanvallen. Bovendien kan de verstoring van slaappatronen als gevolg van geluidshinder leiden tot vermoeidheid, wat vervolgens het risico op aanvallen kan vergroten. Na afloop bleek dat veel raadsleden geraakt werden door het emotionele verhaal, veel van hen wisten niet dat zorgboerderij Land-Goed zo dichtbij de geplande windturbines zou liggen en ook wisten zij de complexiteit van de doelgroep niet. Veel van hen hadden bedenkingen, maar gaven tijdens de stemronde toch aan geen bedenkingen te hebben tegen het plan. Waarom niet?

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

Duidelijk is geworden dat een emotioneel verhaal niet voldoende is, we moeten met betere argumenten komen om raadsleden te overtuigen van de ongeschiktheid van deze locatie. Persoonlijk vinden wij het best vervelend dat er nooit goede argumenten zijn geweest waarom de locatie vlakbij de zorgboerderij wél geschikt zou zijn. Waarom wordt het nu ineens onze verantwoordelijkheid om met goede stukken te komen die de raad gaat beoordelen, terwijl al jaren geleden onderzoek ingezet had kunnen worden door de initiatiefnemers en hun onderzoeks-adviesbureau? Zij weten immers, net als de gemeente, dat wij er zitten. Of hebben zij zich dat pas te laat gerealiseerd? Gelukkig bestaat er nog een kans dat er wel voldoende bedenkingen uitgesproken worden voor windenergie op deze locatie. Dan wordt de verantwoordelijkheid teruggepakt en hebben we in ieder geval uitstel. Uitstel is noodzakelijk, omdat dit ruimte geeft voor verder onderzoek naar o.a. de schadelijke gevolgen op de gezondheid en specifiek de risico's voor autisme en epilepsie gezien hun gevoeligheid voor zintuigelijke prikkels. Of weten jullie hier al voldoende over om tot een besluit te komen? Het biedt ook ruimte om beter te kijken naar geschikte alternatieve locaties. Het is te makkelijk gezegd dat we dat station gepasseerd zijn, zoeken naar mogelijkheden i.p.v. denken in problemen is op zijn plaats.

Als suggestie noemen wij een locatie in Brielle, aan het eind van de Krabbeweg. Dan heeft enkel de industrie er ‘last’ van. De Noordzeeboulevard is ook een vaak genoemd alternatief. Zijn deze locaties al goed onderzocht? Hoe wordt afgewogen welke locatie het meest geschikt is? Wie weegt dat af? Of wordt er gekeken waar de beste initiatiefnemer zit? Gezondheidswetenschappers Wij hebben een gesprek gehad met gezondheidswetenschappers (J de Laat, S van Maanen en S Brands). Zij hebben hun bezwaren geuit en noemen het zeer onverantwoord om de windturbines zo dichtbij gevoelige objecten, zoals zorgboerderij Land-Goed te plaatsen. Ze hebben ons van wetenschappelijke informatie voorzien. Voor stichting Tegenwind Brielle hebben wij, samen met andere leden van de ‘kerngroep gezondheid’ van deze stichting een stuk over gezondheid geschreven voor de algemene zienswijze die namens omwonenden en advocaat Peter de Lange ingediend wordt. De vragen die wij in de

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

zienswijzen van stichting Tegenwind Brielle hebben gesteld zouden wij graag beantwoord zien. Het lijkt ons vanzelfsprekend dat deze vragen ook relevant zijn voor de zorgboerderij. Huisarts S van Manen waarschuwt voor slapeloosheid, hartklachten, hogere kans op beroertes en geheugenverlies. Ze baseert haar uitspraken op Deens en Portugees onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van windmolens. Zijn deze onderzoeken al bekeken? Zijn de onderzoeken uit Denemarken en Portugal generaliseerbaar naar onze omwonenden? Zijn de huisartsen in Voorne aan Zee al eens benaderd? Wat vinden zij van de plannen? Ook gezondheidswetenschappers J Laat en S Brands uiten hun ongenoegen over huidige plannen van de windturbines in zo'n dichtbevolkte omgeving en nabij gevoelige objecten in een gesprek wat wij met hen hadden. Ze geven o.a. aan dat er meer onderzoek naar gezondheidsrisico's bestaat dan verwerkt is door het RIVM, nieuwe inzichten zijn nog niet verwerkt. Windturbines leiden wel degelijk tot gezondheidsschade. Specifiek over de gezondheidsschade van windturbines op onze doelgroep is wellicht nog niet voldoende bekend. Zij noemen wel dat er bij autisme veel bekend is over de overgevoeligheid voor geluiden en prikkels. Wellicht niet specifiek over de gevoeligheid van geluiden bij windturbines, wegens gebrek aan goed onderzoek, maar wel over de overgevoeligheid van andere geluiden.

Zij geven aan dat we dus niet kunnen stellen dat het geen grote gevolgen heeft en pleiten voor goed onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van de specifieke doelgroepen die wonen en werken op de zorgboerderijen. We vragen ons o.a. af waarom er door de initiatiefnemers en/of Pondera geen contact is gezocht met gezondheidswetenschappers? Er zijn in Nederland toch best veel universiteiten met onafhankelijke onderzoekers. Blijkbaar oordelen de initiatiefnemers en hun adviseurs dat de informatie van GGD en RIVM voldoende is, maar uit onderzoek is gebleken dat het wetenschappelijk gezien niet voldoende houdbaar en onbetrouwbaar is. De onderzoeken die verwerkt zijn in de richtlijnen zijn verouderd. Of bekijkt men alleen de stukken die in hun eigen straatje passen, waardoor het plan er doorheen geramd kan worden?

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

In het stuk hieronder zal ik mij wat specifieker richten op de mate van geschiktheid van de gevonden locatie nabij de gevoelige objecten (zorgboerderijen en scholen). Zorgboerderij Land-Goed zit op 780 m afstand van een geplande windturbine, de Catharina Hoeve op ongeveer 900 m van de andere windturbine. Mag een grote windturbine binnen 1000 m van een zorginstelling geplaatst worden? Zo ja, hoe is dit onderzocht? Elders in Nederland blijkt namelijk dat de bouw van windmolens niet door kon gaan, omdat ze nabij een gezinsvervangend tehuis zouden komen. De definitie ‘gezinsvervangend tehuis’ wordt gebruikt voor woningen die bestaan uit eenheden van afzonderlijke huishoudens, die zorg bieden aan kleine groepen van niet-verwante bewoners die toezicht nodig hebben, en waar wordt geprobeerd de omstandigheden van het leven in een familie te creëren. Dit is toch hetzelfde als zorgboerderij Land-Goed en de Catharina Hoeve? Gelden er in Voorne aan Zee andere regels dan in Ambt Delden? Daar moesten de plannen veranderd worden door de nabijheid van Landgoed Twickle. Autisme Volgens de DSM-5 is er sprake van een diagnose autisme als je voldoet aan alle kenmerken van domein A en 2 van de 4 kenmerken in domein B. A.

Blijvende tekorten in de sociale communicatie en interactie, zoals blijkt uit: tekorten in sociaal-emotionele wederkerigheid, tekorten in het voor sociale omgang gebruikelijke non-verbale communicatieve gedrag en tekorten in aangaan, onderhouden en begrijpen van relaties B. Beperkte zich herhalende gedragspatronen, beperkte interesses en activiteiten, zoals blijkt uit: Stereotype of repetitieve motorische bewegingen, gebruik van voorwerpen of spraak. Hardnekkig vasthouden aan hetzelfde, star gehecht aan routines of geritualiseerde gedragspatronen. Zeer beperkte, gefixeerde interesses die abnormaal intens of gefocust zijn. Onder- of overreageren op zintuiglijke prikkels of ongewone belangstelling voor zintuiglijke aspecten van de omgeving.

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

Dat mensen met een vorm van autisme op een andere manier reageren op zintuiglijke prikkels, zoals geluiden en visuele effecten, blijkt al uit de DMS 5 criteria. Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar autisme, de hersenwerking, prikkelverwerking, hypersensitiviteit en verminderde geluidstolerantie (hyperacusis). Het blijkt dat de hersenen van mensen met autisme anders werken dan bij mensen zonder autisme. Er is een sterke connectie tussen de thalamus (waar prikkels binnenkomen) en de hersenschors (waar we bewust worden van deze prikkels), waardoor er sprake is van een overgevoeligheid voor prikkels. In een onderzoek dat wij gelezen hebben, wordt beschreven dat gedragsproblemen en repetitieve gedragingen toenemen als geluidniveaus verhoogd worden. Onder deze gedragingen vallen o.a. herhalende bewegingen, herhalende spraak, handen op oren doen, slaan, geluiden maken, knipperen. In ander onderzoek wordt het belang benadrukt van een prikkelarme omgeving voor mensen met autisme, omdat er patronen worden gezien tussen problematische gedragingen en omgevingsgeluiden, waardoor het van belang is om de omgeving geluidsvriendelijk te maken. In een aantal onderzoeken wordt geconcludeerd dat verder onderzoek naar hypersensitiviteit en hyperacusis noodzakelijk is.

Mensen met een vorm van autisme hebben dus zeer veel baat bij een prikkelarme omgeving, daarom wonen en werken zij op zorgboerderijen die in een rustige omgeving liggen. Het wonen en werken is zelfs per individu afgestemd op de hoeveelheid prikkels die iemand kan verdragen op een dag. Dit wetende vragen wij ons af wie er heeft nagedacht over de geschiktheid van de locatie Windproject Brielse Brug. Diegene moet toch hebben geweten dat zorgboerderij Land-Goed vlakbij ligt? Wist diegene welke doelgroep er woont en werkt? Heeft iemand zich verdiept in de wetenschappelijke literatuur die er is te vinden over autisme, de hersenwerking en specifiek hypersensitiviteit en hyperacusis? Marloes heeft 1,5 jaar geleden aangekaart dat zij behoefte had aan wetenschappelijk onderzoek gericht op de gezondheid en specifiek op de doelgroep van de zorgboerderij. Helaas is er niets gedaan met dit verzoek. Hoe kan de raad zonder goed wetenschappelijk onderzoek een beslissing nemen die voor minimaal 25 jaar impact heeft? Het lijkt ons op dit moment van belang dat er op zijn minst een wetenschappelijk literatuuronderzoek verricht wordt naar het effect van windturbines of vergelijkbare geluidsobjecten bij autisme. Artikelen uit binnen-

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

en buitenland dienen bestudeerd te worden. De universiteiten hebben een onafhankelijke positie en kunnen benaderd worden. Epilepsie Wat betreft epilepsie beperken wij ons in deze zienswijze tot slaapproblemen en vermoeidheidsklachten die het gevolg kunnen zijn van het geluid (laagfrequent geluid) van de windturbines, omdat onze cliënten van dat effect het meest last zullen krijgen naar verwachting. De prevalentie van slaapstoornissen is relatief hoog (30%) bij kinderen met epilepsie. Een verstoorde slaap blijkt uit onderzoeken effect te hebben op het verloop van epilepsie en op de frequentie van de aanvallen, zowel bij kinderen als volwassenen. Er is geschreven dat epilepsiesymptomen verminderd kunnen worden en onder controle te krijgen zijn door de comorbide slaapproblemen te behandelen i.p.v. door behandeling met anti-epileptica. Wat betekent deze informatie? Is het verantwoord om in de nacht geluiden van windturbines toe te voegen aan de beperkte omgevingsgeluiden die er nu in de nacht zijn, waardoor de slaap van deze cliënten verstoord kan raken? Het is duidelijk geworden dat Pondera niet bereid is de molens stil te zetten als onze cliënten niet kunnen slapen door de geluiden van de windturbines. Ze geven zelfs aan dat wij mogelijk een groepsapp gaan organiseren waarbij we een schema afspreken wie er welke avond gaat bellen om hem stil te zetten.

Wat een volstrekt belachelijk antwoord was dat op mijn vraag of het mogelijk was om hiermee te voorkomen dat onze bewoners in het ziekenhuis komen door een epileptische aanval (wat gebaseerd is op eerdere ervaringen toen de slaap verstoord werd door ziek zijn). Wie neemt deze verantwoordelijkheid op zich? Wat wordt er gedaan als we zien dat de slaap daadwerkelijk verstoord wordt als deze omgevingsgeluiden en het laagfrequente geluid toegevoegd worden? ‘s Nachts is er namelijk bijna geen geluid te horen van het verkeer i.v.m. beperkte verkeersdrukte op de N57 en N218. Wij pleiten ook voor een wetenschappelijk onderzoek gericht op het effect van geluiden van windturbines of vergelijkbare geluiden op epilepsie, waarbij de verstoring van de slaap meegenomen wordt. Over andere syndromen, verstandelijke beperking en psychiatrische stoornissen is ook te weinig bekend. Dit dient ook nader onderzocht te worden.

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

Participatie Wij lezen overal dat het belangrijk is om draagvlak te creëren in de omgeving door middel van participatie. Het lijkt mij dan juist belangrijk om de gevoelige objecten, zoals Pondera ons noemt, tijdig te betrekken bij de ontwikkelingen. Wij zijn pas 1,5 jaar geleden op uitnodiging van onze buurman bij een informatiebijeenkomst geweest. Pondera leek ons over het hoofd te hebben gezien en bood ons een gesprek aan. Ter voorbereiding wilde ik lezen welke wetenschappelijke informatie zij hadden bestudeerd, om tot de (beperkte) conclusies over gezondheid te komen die op de sheets stonden. Beantwoord werd dat zij niet over wetenschappelijke artikelen beschikten, we kregen de sheets van de informatieavond met de beperkte informatie. We hebben een tijd later één gesprek gevoerd. Na dit gesprek wilden ze een geluidsmeting komen doen en inzicht in onze financiële schade als een aantal cliënten niet meer kon komen. Er werd zelfs gevraagd of wij dan verwachten dat we snel weer andere cliënten konden krijgen. Wij waren op zoek naar andere antwoorden.. Financiële schade In mijn spreekrecht heb ik genoemd dat het ons niet om de financiën gaat, maar toch heb ik daarover wat vragen die ik graag beantwoord zie. Stel dat blijkt dat onze zorgboerderij op deze locatie geen zorg meer kan bieden voor de bewoners en/of cliënten in de dagbesteding.

Wie gaat er dan op zoek naar een nieuwe locatie binnen Voorne aan Zee? Wie is er verantwoordelijk voor de financiële kosten die dan gemaakt moeten worden om een eventueel gevonden locatie geheel om te bouwen om te realiseren wat we nu hebben? We hebben een grote plek nodig met 15-16 kamers met badkamer, daarnaast een grote gemeenschappelijke woonkamer, keuken, werkruimte, kantoren en winkel. Daarnaast nog het land met ruimte voor de dieren, de land- en tuinbouw en houtbewerking. Naast dat het voor cliënten zeer ongewenst is om te verhuizen, vragen wij ons af hoe dit ooit te realiseren zal zijn, wie ons daar bij zal ondersteunen en op welke manier. We horen geruchten dat de gemeente nu bang lijkt voor de overeenkomst die eerder is getekend, wellicht ook voor de kosten die het met zich meebrengt als er een andere locatie gezocht moet worden. Maar wie betaalt de kosten die er gemaakt worden om voor 2 zorgboerderijen een andere locatie in te richten. Wie draait er op voor alle waardedalingen van alle omliggende bedrijven,

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

scholen en woningen? Waarschijnlijk zijn dat bij elkaar opgeteld veel meer kosten, dan de kosten die nu eventueel gemaakt moeten worden om uit te wijken naar een andere locatie. Tevens is het vreemd dat je zou moeten betalen aan ondernemers die een initiatief nemen en onderzoek laten doen door een gespecialiseerd bureau, wat vervolgens niet voldoende is, waardoor het niet door kan gaan. Als je een ondernemingsplan schrijft wat niet niet goed genoeg is, waardoor je onderneming niet opgestart kan worden, krijg je toch ook geen geld voor de tijd die je er al aan besteed hebt? Als ondernemer (en dus als initiatiefnemer) heb je altijd een risico, vaak ook financieel bij grote ondernemingen als deze. Pondera is een bedrijf wat klanten helpt met het identificeren en realiseren van hernieuwbare energieprojecten zoals windenergie. Er zullen toch vaker plannen zijn die niet volbracht kunnen worden, omdat de locatie niet geschikt blijkt of omdat er andere problemen voordoen? Wij pleiten er voor dat de gemeente een andere locatie gaat onderzoeken, omdat er te veel bedenkingen zijn betreffende de gezondheidsrisico's en de gevoelige objecten in de nabije omgeving. Wij pleiten er voor dat er door de raad geoordeeld wordt dat er nog te veel bedenkingen zijn op het gebied van gezondheid.

We vragen ons af wie de verantwoordelijkheid neemt wat betreft de gezondheidsrisico’s, of die voldoende onderzocht zijn en onze cliënten geen ernstige belemmeringen zullen krijgen door de windturbines. Wie zorgt er voor de burgers van Voorne aan Zee? Bedenkingen Tot slot willen wij nog wat bedenkingen delen over de omgevingsvergunning, verklaring van geen bedenkingen, ruimtelijke onderbouwing en maatwerkbesluit. Bij dit gedeelte van onze zienswijzen hebben wij juridisch advies gevraagd. Verklaring van geen bedenkingen/raadsbesluit d.d. 8 januari 2024: In het besluit staat dat de aanvraag is voorzien van een ruimtelijke onderbouwing en dat daarin wordt ingegaan op alle relevante omgevingsaspecten. Tevens is vermeld dat het project niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en er geen weigeringsgrond, zoals bedoeld in

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

artikel 2.27 lid 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht juncto artikel 6.5 lid 2 van het Besluit omgevingsrecht, van toepassing is. Op een aantal nader te benoemen punten is echter géén sprake van een goede ruimtelijke onderbouwing, omdat niet wordt ingegaan op álle relevante aspecten, zodat geen sprake is van een goede ruimtelijke ordening en er dus wel weigeringsgronden zijn. Concept omgevingsvergunning · Voor het verlenen van een omgevingsvergunning waarbij wordt afgeweken van het bestemmingsplan is een goede Ruimtelijke Onderbouwing nodig. Het rapport van Pondera, dat deze Ruimtelijke Onderbouwing weergeeft is niet volledig. Op verschillende plaatsen in het Pondera-rapport is bij tussenconclusies vermeld dat wordt voldaan aan de wet- en regelgeving. De jurisprudentie (Zie o.a. ECLI:NL:RVS:2018:2137, r.o. 9.3) (ECLI:NL:RVS:2018:2137, Raad van State, 201706342/1/R6(rechtspraak.nl)) luidt dat het in een geval als dit niet zonder meer voldoende is dat aan wet- en regelgeving wordt voldaan, maar dat een oordeel moet worden gegeven over eventuele verslechtering, waarbij meerdere aspecten (ook cumulatief) moeten worden betrokken. · In de vergunning is opgenomen dat het gaat om windturbines met een tiphoogte van 230 m, terwijl de Ruimtelijke Onderbouwing nog uitgaat van een tiphoogte tussen 230 en 249 m.

· In de concept-omgevingsvergunning is onder “Later in te dienen gegevens en bescheiden” op blz. 4 van 12 opgenomen: “Geluid, slagschaduw en externe veiligheid: Een totaal-rapportage dan wel één of meer separate rapportages met de resultaten van het uitgevoerde onderzoek naar de effecten vanwege het definitieve windturbinetype op de omgeving voor de aspecten geluid, slagschaduw en externe veiligheid.” Als deze gegevens en bescheiden later (3 weken voor aanvang van de werkzaamheden) dienen te worden ingeleverd, hoe kunnen belanghebbenden daarvan dan kennis nemen en daartegen indien nodig rechtsbeschermingsmiddelen inzetten? · Op blz. 9 van 12 is opgenomen: “dat het plan op 21 augustus 2023 onder voorwaarden akkoord is bevonden door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en wij het advies overnemen; dat het plan voldoet aan de redelijke eisen van welstand; dat het plan wordt uitgevoerd met inachtneming van het advies van de commissie ruimtelijke kwaliteit.” Volgens de vergunning behoort daartoe en

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

maakt daarvan deel uit het advies van DCMR dat ter zake is uitgebracht op 21 augustus 2023. Het stuk van DCMR is echter niet op ruimtelijkeplannen.nl terug te vinden, zodat daarvan geen kennis kan worden genomen en ook niet van het standpunt van de CRK en ertegen dus eveneens geen zienswijzen kunnen worden ingediend. Dat klopt niet. Ruimtelijke Onderbouwing · In de Ruimtelijke Onderbouwing door Pondera zijn woningen in het plangebied meegenomen in het geluidsonderzoek etc., echter zijn wij als zorgboerderij niet meegenomen terwijl hier 15 mensen wonen, 40 externe clienten werken en 15 begeleiders werken. Had de zorgboerderij niet meegenomen moeten worden in de tabellen in het Pondera rapport ‘maatgevende woningen'? De zorgboerderij ligt op niet veel meer afstand dan sommige andere woningen. Juist door de doelgroep is het belangrijk om ons mee te nemen. Waarom is dit niet gebeurd? Is de grens van het plangebied misschien niet willekeurig op de Maasdijk gelegd, zodat ze de specifieke gevoelige doelgroep kunnen omzijlen? · In de Ruimtelijke Onderbouwing door Pondera is op blz. 42 en 43 sprake van landelijke onderzoeken naar de mogelijke effecten, bijvoorbeeld van laagfrequent geluid, op de gezondheid van omwonenden. Over deze effecten zijn experts het niet eens. De gezondheid van de specifieke doelgroepen bij de gevoelige opbjecten behoeft nader onderzoek.

· De zorgboerderij is wat betreft de cliënten en het gebruik een uniek object te noemen in of in de nabijheid van het plangebied. · Naast geluid is ook uitzicht van belang, los van slagschaduw. Het aspect uitzicht op zich heeft veel te weinig aandacht gekregen. Weliswaar zijn er veel woorden vuil gemaakt aan “landschappelijke inpassing” en “landschappelijke aspecten”, maar de inhoud van met name 4.7 Landschappelijk beeld is op zijn zachtst gezegd nogal geschreven naar een conclusie dat het allemaal wel meevalt. Dat sprake zou zijn van een “relatief beperkte impact op het landschap”, zoals op blz. 30 vermeld, is natuurlijk onzin als je twee immense windturbines plaatst in de polder bij het pittoreske stadje Brielle en dorpje Zwartewaal. · Blz. 20: Onder 3.3. Woningen en 3.4 Bedrijvigheid zijn relevante objecten aangegeven en deze zijn meegenomen in de berekeningen en overwegingen met betrekking tot onder andere geluid. Ten onrechte is echter de zorgboerderij Land-Goed, Smalleweg 5 niet vermeld in tabellen en niet

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

meegenomen in berekeningen. Niet alleen is de afstand van Smalleweg 5 tot de windturbines alleszins vergelijkbaar met de afstand van de andere wél genoemde objecten, maar het is juist van belang, gelet op het gebruik van dit object. Het is immers niet ondenkbaar dat de cliënten gelet op hun geestelijke gezondheid méér gehinderd worden dan bewoners en/of gebruikers van andere objecten, die wél zijn meegenomen in berekeningen. · Blz. 38: Geluid: In kader 5.2 wordt melding gemaakt van de criteria 47 dB Lden en 41 Lnight en de effecten, waarbij is aangegeven dat sprake kan zijn van hinder, maar dat er geen rechtstreekse gezondheidseffecten zijn. Ook elders in het hoofdstuk geluid worden onderzoeken genoemd over geluid en laagfrequent geluid en over het feit dat daarover tussen deskundigen geen consensus bestaat. Over de cliënten van zorgboerderij Land-Goed is niets bekend, omdat het niet onderzocht is. Zolang daarover geen goed beeld bestaat kan niet worden gesteld dat wordt voldaan aan wet- en regelgeving en kan van een goede ruimtelijke ordening geen sprake zijn. Op blz. 39 e.v. en in de tabellen etc. is Smalleweg 5 dus ten onrechte niet meegenomen. · Blz. 50: Conclusie: Het bovenstaande betekent dat de conclusie op blz. 50 dat voor het aspect geluid sprake zou zijn van een goede ruimtelijke ordening niet juist is.

Weliswaar wordt nog vermeld dat er met geluidmitigatie voor Windproject Brielse Brug op woningen van derden kan worden voldaan aan de (tevens ruimtelijk aanvaardbare) geluidnormen Lden 47 dB en Lnight 41 dB en dat om de geluidbelasting verder te beperken vanwege de cumulatieve geluidsbelasting met bestaande windparken gebruik wordt gemaakt van een maatwerkvoorschrift met maximale immissiewaarden per gevel(oriëntatie) voor de referentiewoningen als gevolg van Windproject Brielse Brug, zodat ook voor cumulatief geluid dan sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, maar Smalleweg 5 is ook in dat Maatwerkbesluit (zie hieronder) niet meegenomen. Het belang van het realiseren van het windproject in het licht van de doelstellingen weegt hier blijkbaar ten onrechte zwaarder dan het belang van omwonenden.

Concept--Maatwerkbesluit: In het concept-Maatwerkbesluit is ten onrechte een Bezwarenclausule opgenomen.

Land-Goed Zorgboerderij Smalleweg 5 3238 LV Zwartewaal 0181 416556

· In de tabel op blz. 3 van 12 is ten onrechte Smalleweg 3 buiten beschouwing gelaten. Ook in de verdere geluidsberekeningen en overwegingen is het object Smalleweg 3 (zorgboerderij Land-Goed) niet meegenomen. Hierboven is reeds uiteengezet waarom het geluid voor dit object van belang is. · Blz. 5 en 6: geluid: aangegeven is dat een en ander is bepaald op basis van de “Ruimtelijke onderbouwing Brielse Brug”. Hierboven is reeds aangegeven waarom die ruimtelijke onderbouwing gebrekkig is. Op blz. 6 is aangegeven: “Geluidhinder die te verwachten is zal beperkt zijn tot de woningen op kortere afstand van de windturbines. Dit zijn verspreid liggende (bedrijfs-)woningen. Bij een geluidbelasting die gelijk is aan de maximale norm van 47 dB Lden mag verwacht worden dat ongeveer één op de vier bewoners in meer of mindere mate geluidhinder zal ondervinden (circa 9% ‘ernstige geluidhinder’ en circa 18% ‘geluidhinder’). Gezien het beperkte aantal woningen achten wij dit toelaatbaar.” Ook hier geldt dat ten onrechte het object zorgboerderij/Smalleweg 3 hierbij niet is meegenomen, zodat de conclusie dat één op de vier bewoners hinder zal ondervinden niet klopt. Dit behoeft nader onderzoek. · Blz.

8 van 12: Er staat: “Conclusie: Op grond van voorgaande besluiten wij een maatwerkvoorschrift met betrekking tot slagschaduw vast te stellen, zoals opgenomen onder 1.6 van dit besluit.” In de eerste plaats gaat het niet om 1.6, maar 1.3 van het besluit. In 1.3 staat: “De slagschaduwduur als gevolg van de windturbine mag niet meer te bedragen dan 1 uur per jaar op nabijgelegen gevoelige objecten. Deze slagschaduwduur is inclusief de tijd die nodig is om de windturbines af te schakelen.” Er is echter is het Maatwerkbesluit niet opgenomen welke gevoelige objecten bedoeld worden. In de hoop dat onze uitgebreide zienswijze door elk raadslid zeer grondig gelezen gaat worden en dat wij uitgebreid en gedegen antwoord zullen krijgen, tekenen wij, met vriendelijke groet, ****