Raadsvoorstel Kerkenvisie

RAADSVOORSTEL Onderwerp: Portefeuille: Zaaknummer:

Kerkenvisie 2026 - 2031 Els Priester 206861-2025

Gevraagd besluit De raad van de gemeente Voorne aan Zee besluit de kerkenvisie 2026 – 2031 vast te stellen. Advies van commissie De commissie heeft geadviseerd dit voorstel als bespreekpunt te agenderen voor de raad. 1. Inleiding Voorne aan Zee kent 28 kerkgebouwen waarvan 17 monumentaal. De maatschappelijke ontwikkelingen rondom geloofsgemeenschappen, vergrijzing en financieel beheer maken dat toekomstgericht handelen noodzakelijk is. Kerkgebouwen spelen een belangrijke rol als cultuurhistorisch herkenningspunt, als architectonisch erfgoed en als plek van ontmoeting en samenkomst. De raad wordt voorgesteld de Kerkenvisie 2026–2031 vast te stellen als richtinggevend instrument voor zorgvuldig beheer, behoud door gebruik en het begeleiden van mogelijke herbestemmingen. De visie volgt landelijke en provinciale ontwikkelingen, sluit aan op gemeentelijke ambities en biedt uitgangspunten voor initiatieven, besluitvorming en samenwerking. 2. Begrotingsprogramma, bestaand beleid, kaders en eerdere besluiten De visie sluit aan op bestaande kaders zoals de Omgevingsvisie, de wonen welzijn zorgvisie, de cultuurnota en erfgoedbeleid, de monumentenzorg en het strategisch vastgoedbeleid. Hiermee wordt kerkelijk erfgoed in samenhang beoordeeld. Op termijn zal de kerkenvisie geborgd worden binnen de Omgevingsvisie. De kerkenvisie is een toezegging vanuit het overdrachtsdocument.

Met het vaststellen van de Kerkenvisie 2026 2031 is de toezegging afgedaan. 3. Argumenten De kerkgebouwen in Voorne aan Zee vertegenwoordigen bijzondere cultuurhistorische en maatschappelijke waarden en dragen sterk bij aan de herkenbaarheid, identiteit en leefbaarheid van onze kernen. Door maatschappelijke ontwikkelingen zoals ontkerkelijking, dalende draagkracht van geloofsgemeenschappen en hoge instandhoudingskosten neemt de druk op kerkgebouwen toe. Hierdoor ontstaan steeds vaker vraagstukken over exploitatie, herbestemming of zelfs afstoting. De Kerkenvisie 2026–2031 biedt de gemeente een richtinggevend instrument dat zorgvuldig, transparant en bestuurlijk uitlegbaar handelen mogelijk maakt, passend bij de ambities uit het collegeprogramma 2023–2026. In de visie wordt beschreven dat toekomstbestendig behoud steeds vaker afhankelijk is van nieuwe functies en gebruik. Het principe “behoud door gebruik” staat centraal: het behoud van cultuurhistorische kwaliteit en monumentale waarde is op langere termijn alleen haalbaar wanneer kerkgebouwen een relevante rol blijven vervullen in de samenleving. Dit sluit aan bij doelstellingen op het gebied van leefbaarheid, sociale samenhang, cultureel aanbod en maatschappelijke voorzieningen.

Door ruimte te bieden aan multifunctioneel gebruik en herbestemming, waarvan de meerwaarde voldoende wordt aangetoond, kan een kerkgebouw ook in de toekomst betekenisvol blijven.

Deze doelen in de visie richten zich op het beschermen en zichtbaar houden van cultuurhistorische waarden, het stimuleren van toekomstgericht en duurzaam beheer, het creëren van helderheid voor eigenaren en initiatiefnemers en het ondersteunen van initiatieven die bijdragen aan brede leefbaarheid en vitaliteit binnen de kernen. De visie is daarmee niet alleen een erfgoedinstrument, maar ook een middel om de bredere ambitie waar te maken: sterke kernen, vitale gemeenschappen en behoud van identiteit. Een belangrijke bestuurlijke pijler in de visie is de rol van de gemeente. Deze wordt nadrukkelijk beperkt tot een toetsende rol op basis van wettelijke kaders en instrumenten zoals de Erfgoedwet, Omgevingswet en monumentenzorg. De gemeente streeft niet naar uitbreiding van de eigen vastgoedportefeuille en neemt slechts een positie in eigendom wanneer dit aantoonbaar noodzakelijk is voor het publieke belang en geen alternatieven beschikbaar zijn. Met de Kerkenvisie 2026–2031 kiest de gemeente Voorne aan Zee dus voor een strategische balans tussen behoud en realisme. De visie borgt cultuurhistorische waarden, stimuleert maatschappelijke betekenis, voorkomt ad-hocbeleid en legt verantwoordelijkheden daar waar zij horen: primair bij de eigenaar en toetsend bij de gemeente.

Daarmee is de visie passend bij de brede ambities voor leefbare kernen en herkenbare identiteit binnen Voorne aan Zee. 4. Communicatie en participatie N.v.t. 5. Duurzaamheid De visie stimuleert toekomstbestendig gebruik, energiebesparing en zorgvuldig onderhoud, met behoud van cultuurhistorische en monumentale kwaliteiten. 6. Kosten, baten en dekking N.v.t. 7. Regionale afstemming N.v.t. Bijlage(n): 1. Kerkenvisie 2026 – 2031 2. Bijlage bij kerkenvisie: kerkencollectie 3. Raadsbesluit

2