Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Onderwerp: Portefeuillehouder: Zaaknummer:

Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs 2024-2039 Robert van der Kooi 79163-2024

Gevraagd besluit De raad van de gemeente Voorne aan Zee besluit:

1. Het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2024-2039 vast te stellen. 2. Een krediet van € 1.063.750,- beschikbaar te stellen voor de semipermanente uitbreiding van de basisscholen t.b.v. het Gooteplein in Brielle. 3. Kennis te nemen van het besluit van het college van B&W om de huur van twee noodlokalen voor basisschool Het Overbos in Oostvoorne voor te bereiden. 4. Een voorbereidingskrediet van € 509.832,- beschikbaar te stellen voor de voorbereiding van de realisatie van IKC De Nieuwe Weg in Oostvoorne. Advies van commissie Let op, enkel in te vullen door de Griffie zelf! 1. Inleiding Voor u ligt het huisvestingsplan voor de basisscholen in Voorne aan Zee voor de komende jaren. In onze gemeente volgen dagelijks bijna 6.000 kinderen (speciaal) basisonderwijs en 250 kinderen volgen speciaal onderwijs. Dat onderwijs wordt gegeven in 31 schoolgebouwen, verspreid over de gehele gemeente. Een aantrekkelijk, veilig en gezond gebouw dat voldoende ruimte biedt, is daarbij een belangrijke randvoorwaarde. In Nederland hebben de schoolbesturen en de gemeente een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de aanwezigheid van voldoende en adequate onderwijshuisvesting. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor exploitatie, onderhoud en binnenklimaat van schoolgebouwen.

De gemeente heeft de wettelijke plicht het onderwijs door (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en eerste inrichting te voorzien van passende onderwijshuisvesting. Met een Integraal Huisvestingsplan (IHP) brengen gemeenten en schoolbesturen de gebouwelijke situatie van het huidige scholenbestand in beeld en formuleren ze gezamenlijk de investeringsnoodzaak rond de huisvesting van scholen. Dat gebeurt voor de langere termijn. Daarmee is een IHP een instrument om het huisvestingsbeleid voor de toekomst neer te zetten en de gemeente en de besturen de gelegenheid te geven om de meerjarenbegrotingen daarop af te stemmen. Ook op de (zeer) korte termijn is er sprake van een noodzaak tot investeringen in onderwijshuisvesting. Die hebben te maken met acute ruimtelijke knelpunten. Daarom betreft dit raadsvoorstel niet alleen het vaststellen van het IHP, maar ook het beschikbaar

stellen van middelen voor semi-permanente uitbreidingen bij basisschool Het Overbos in Oostvoorne en bij de scholen op het Gooteplein in Brielle. Deze uitbreidingen hebben een hoge urgentie meegekregen in het voorliggende IHP. 2. Begrotingsprogramma, bestaand beleid, kaders en eerdere besluiten Het vaststellen van het IHP en het beschikbaar stellen van middelen voor semi-permanente uitbreiding valt onder het begrotingsprogramma Onderwijs. Daarbij gelden de kaders zoals gesteld in de Wet op het Primair Onderwijs en in de verordeningen voorzieningen huisvesting onderwijs van de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne. In het najaar wordt de verordening onderwijshuisvesting geharmoniseerd. Het IHP bevat de gezamenlijke visie van de gemeente, de schoolbesturen en kinderopvangpartners op het toekomstperspectief voor de onderwijshuisvesting in onze gemeente. 3. Argumenten Wat is het IHP precies? Het IHP biedt inzicht in de benodigde investeringen in onderwijshuisvesting op korte en op langere termijn. Dit IHP legt de inzet van beleid en middelen voor de eerste vier jaar vast in een programma en bepaalt de agenda voor de vier jaar daarna. Omdat het IHP een doorkijk geeft naar 2039, is het ook een beleidsinstrument voor de langere termijn.

Het IHP wordt elke vier jaar aan de hand van actuele ontwikkelingen, nieuwe prognoses, trends én voortschrijdend inzicht bijgesteld. Op die manier blijft het IHP een dynamisch en actueel document.



De uit te voeren projecten in het programma staan vast en hiervoor worden middelen in de meerjarenbegroting van de gemeente opgenomen. Van de projecten die op de agenda geplaatst worden is het aannemelijk vanwege de urgentie die ze meegekregen hebben, dat ze bij de actualisatie van het IHP op het eerstvolgende programma gezet worden. Op deze manier is er sprake van een dakpanconstructie, waarbij de ‘doorkijk naar de lange termijn’ vanzelf doorschuift naar de ‘agenda’ die op zijn beurt weer doorschuift naar het ‘programma’. Met andere woorden, hoe dichterbij in de tijd, hoe meer zekerheid er bestaat over de investeringen. Met het vaststellen van het IHP legt de gemeente zich dus niet onomkeerbaar vast voor alle investeringen tot 2038.

 Met dit IHP lopen we vooruit op een wetswijziging in 2025. Zoals het er nu naar uitziet, wordt de Wet op het Primair Onderwijs eind 2025 gewijzigd. Met het wijzigen van de wet worden gemeente verplicht om een IHP op te stellen. Daarnaast wordt ‘renovatie’ een zogenaamde voorziening in de huisvesting waarvoor schoolbesturen een aanvraag kunnen indienen bij de gemeente. In de wet wordt verankerd dat een gemeente een IHP moet vaststellen met daarin een investeringsprogramma voor 4 jaar (in lijn met de systematiek van de gemeentelijke meerjarenbegroting) en vervolgens een doorkijk voor de 12 jaren daarna.

 In het IHP worden kinderopvang en onderwijs niet los van elkaar gezien. In onze gemeente werken scholen en kinderopvanginstellingen in goede harmonie aan de ontwikkeling van het jonge kind. Dit komt niet alleen tot uiting in afspraken over huur en 2

medegebruik, maar blijkt ook uit het feit dat er in Voorne aan Zee eind 2023 gewerkt is aan een nieuw beleid over Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) in samenwerking met deze partners. Het doel hiervan is om ervoor te zorgen dat peuters zonder spraak- of taalachterstand naar de basisschool kunnen gaan. Dit stuk komt nog naar de raad. Toch zijn er knelpunten, omdat er gemeentebreed een tekort aan capaciteit binnen de kinderopvang bestaat. Zowel de gemeente, het onderwijs en de kinderopvang streven naar de ontwikkeling van Integrale Kindcentra (IKC’s) waarin wordt toegewerkt naar een doorlopende leerlijn van kinderen van 0 t/m 12 jaar en een dagprogramma voor de kinderen. In het huisvestingsprogramma voor de eerstvolgende vier jaar en in de agenda voor de vier jaren die daarop volgen, is voorzien in de ontwikkeling van vier nieuwe IKC’s.  Het IHP is méér dan een overzicht van investeringen in schoolgebouwen. Elk IHP bevat uiteindelijk een duidelijke matrix waarin is te zien wát we aan elk gebouw wannéér gaan doen en tegen welke kosten. De keuzes die hieraan ten grondslag liggen, zijn niet louter gebaseerd op de bouwkundige staat van de schoolgebouwen. Hierboven is al gerefereerd aan het VVE-beleid en het beleid van de gemeente om in te zetten op Integrale Kindcentra.

Daarnaast hebben de gezamenlijke partners in dit IHP de wens uitgesproken om de algemene maatschappelijke opdracht van inclusie en kansengelijkheid onderdeel te laten uitmaken van dit IHP. De visie hierop heeft namelijk directe invloed op onderwijs en onderwijshuisvesting. In onze gemeente werken we samen met de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties aan een Lokale Educatieve Agenda (LEA). De partners bevestigen in dit IHP én in de LEA, opnieuw wat in 2021 als doel werd afgesproken bij het sluiten van het Pact Kinderogen, namelijk de vergroting van de ontwikkelkansen van kinderen. Het IHP bevat bijvoorbeeld voorstellen om bij de uitwerking van de plannen voor de IKC extra ruimte te realiseren in het kader van meer inclusief onderwijs. Ook zien we steeds meer verwevenheid tussen (jeugd)zorgvoorzieningen en onderwijs, waarbij jeugdhulpverleners letterlijk meer op school te vinden zijn. Wij zien dus aan alles dat er steeds meer samenwerking in en om de school wordt georganiseerd. Niet alleen daarom zetten we in op Integrale Kindcentra, maar meer concreet leidt dat ertoe dat bij de uitvoering van het IHP multifunctionaliteit en flexibiliteit van gebouwen een cruciale randvoorwaarde is. Uitbreiding kortere termijn De totale capaciteit van de basisscholen op het Gooteplein in Brielle is nu onvoldoende om het huidige en verwachte aantal leerlingen te huisvesten.

Op het Gooteplein staan drie basisscholen: de Leonardus, de Branding en het Anker. Deze drie scholen maken deel uit van schoolbestuur EduMare. De Leonardus, de Branding en het Anker zijn gehuisvest op eigen locaties aan het Gooteplein. Vlak bij het Gooteplein is nog een wissellocatie beschikbaar voor het basisonderwijs. 

Op basis van de huidige capaciteit, de huidige leerlingenaantallen en de geprognosticeerde leerlingenaantallen heeft het schoolbestuur in de loop van het schooljaar 2024-2025 in totaal een aanvullende ruimtebehoefte van 5 klaslokalen. Deze opgave is beduidend kleiner dan in

3

2023 toen er nog sprake was van een veel grotere omvang ten behoeve van De Verwondering. Omdat op het Gooteplein hiervoor geen ruimte beschikbaar is, dient hiervoor een andere bestemming gevonden te worden. De beoogde locatie is het stuk grond naast het Maerlantcollege. Dit wordt nog nader onderzocht. Dit bouwvlak heeft echter al de bestemming ‘onderwijs’, wat het realiseren van een tijdelijke oplossing eenvoudiger maakt. Gedacht wordt aan een oplossing voor ongeveer 10 jaar. In de tussentijd kan er, mogelijk in combinatie met De Verwondering, onderzocht worden welke mogelijkheden er zijn om te komen tot een definitieve oplossing. Bij een gebruiksperiode van 10 jaar is aankoop van tijdelijke huisvesting voordeliger dan huren. Door nu middelen beschikbaar te stellen, kan de uitbreiding van de scholen op het Gooteplein worden gerealiseerd in de loop van het schooljaar 2024-2025. De gemeente treedt op als bouwheer van de semi-permanente uitbreiding. Voor de scholen op het Gooteplein zal een Europese aanbestedingsprocedure moeten worden gevolgd. De verwachting is dat de semi-permanente uitbreiding op het Gooteplein in het eerste kwartaal van 2025 kan worden geplaatst. Een krediet van € 1.063.750,- wordt hiervoor gevraagd.



De capaciteit van basisschool Het Overbos in Oostvoorne is nu onvoldoende om het huidige en verwachte aantal leerlingen te huisvesten. Bij basisschool Het Overbos is sprake van een acuut ruimtelijk knelpunt. Het schoolbestuur heeft aangegeven dat het niet verantwoord is het schooljaar 2024-2025 te beginnen zónder uitbreiding van de huisvesting. Er is sprake van een noodzaak voor twee lokalen.



Voor Het Overbos is naar verwachting slechts enkele jaren tijdelijke huisvesting nodig. Het IHP bevat namelijk ook de nieuwbouw van een IKC voor CNS De Nieuwe Weg. Op het moment dat de nieuwbouw gereed is, kan Het Overbos zijn intrek nemen in het bestaande gebouw van CNS De Nieuwe Weg. Ook dat is weer tijdelijk van aard, omdat de renovatie of nieuwbouw van Het Overbos staat gepland voor de periode 2028-2031. Gezien de relatief korte periode heeft het college besloten om twee noodlokalen voor Het Overbos te huren met ingang van 1 augustus 2024. Dit is reeds in gang gezet. Voorbereidingskrediet IKC Oostvoorne Met het voorbereidingskrediet van € 509.832,- is schoolbestuur EduMare in staat om de planvorming voor IKC De Nieuwe Weg in gang te zetten. De realisatie van IKC De Nieuwe Weg maakt in het IHP onderdeel uit van het investeringsprogramma voor de eerstkomende vier jaar. De oplevering is voorzien in 2027. Om het schoolbestuur in de gelegenheid te stellen de planvorming voor te bereiden, wordt voorgesteld een voorbereidingskrediet ter hoogte van 8% van de totale investering te verstrekken. Op het moment dat de plannen van het schoolbestuur zodanig zijn gevorderd dat de bouw kan worden aanbesteed, wordt de resterende 92% verstrekt.



4. Communicatie en participatie Reeds in 2019 is in de voormalige gemeente Hellevoetsluis een begin gemaakt het huisvestingsplan voor het basisonderwijs in Hellevoetsluis. Toen in 2020 bekend werd dat er een bestuurlijke fusie van de drie gemeenten zou plaatsvinden is er pas op de plaats 4

gemaakt. De drie gemeenten zijn vanaf dat moment samen opgetrokken en hebben in de zomer van 2022 een conceptplan voorgelegd aan de onderwijs- en kinderopvangpartijen op Voorne. In september 2022 vond er een eerste informatieavond plaats voor de raadsleden van de drie gemeenten en in de zomer van 2023 vond er een tweede informatieavond plaats voor de raadsleden van de inmiddels nieuwe gemeente. Het concept huisvestingsplan is in de afgelopen twee jaar vele malen bijgewerkt en aangescherpt onder begeleiding van Vastgoed Dialoog om opmerkingen van onderwijs- en kinderopvangpartners te verwerken. Gemeente, schoolbesturen en instanties voor kinderopvang hebben vanaf het begin constructief geparticipeerd in de totstandkoming van dit IHP. Leerlingenprognoses en gebouwgegevens zijn aangeleverd door de gemeente en getoetst bij de schoolbesturen. De leerlingenprognoses dateren uit 2022 en zijn gebaseerd op diverse criteria, zoals de harde als zachte woningbouwplannen, de bevolkingsopbouw, het aantal vrouwen in de vruchtbare leeftijd, e.d. Aan de hand van interviews en overlegmomenten met de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs is het IHP-traject besproken, zijn beleidsontwikkelingen en beleidswensen doorgenomen en zijn de visies en ambities van de individuele besturen in beeld gebracht.

De visie in dit IHP is in 2023 gezamenlijk geformuleerd met de onderwijspartners. De behoeften en mogelijkheden zijn ook per school geïnventariseerd. Mede op basis van het veelvuldig overleg is het IHP stap voor stap tot stand gekomen. Daardoor is gaandeweg draagvlak gecreëerd voor de inhoud van dit IHP. 5. Duurzaamheid Er komen steeds meer wettelijke duurzaamheidseisen voor scholen bij nieuwbouw: gasloos bouwen (sinds 2018), bijna-energieneutraal bouwen (BENG; sinds 2020) en zonnepanelen (vanaf 2025). Daarnaast is er toenemende aandacht voor luchtkwaliteit, milieubelasting van bouwen, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde van gebouwen. Gebouwen moeten klimaat-adaptief worden. Hoewel er nu vooral scholen ‘volgens BENG’ worden gebouwd, is de verwachting dat binnenkort de verplichting aan de orde is om nieuwe scholen aan de ENG-normen te laten voldoen. De gemeente en schoolbesturen onderschrijven de noodzaak van het zo duurzaam mogelijk realiseren van nieuwbouw. De te nemen maatregelen zullen per project worden bepaald. 6. Kosten, baten en dekking Als kengetal voor de aankoop van vijf lokalen semi-permanente huisvesting is uitgegaan van € 212.750,- (incl. btw) per lokaal. Dit is inclusief de plaatsingskosten (transport, bestrating, riolering en weer afvoeren). Op basis van de totale omvang van 5 lokalen komt de investering dan uit op € 1.063.750,-.

De kapitaallasten als gevolg van deze investering worden gedekt uit de Algemene Reserve. Voor de huur van twee noodlokalen wordt uitgegaan van een huurbedrag van € 76.000,- incl. btw per jaar. Deze kosten worden gedekt uit de Algemene Reserve en meegenomen in de 2e bestuursrapportage van 2024.

5

De investering voor IKC De Nieuwe Weg is in het IHP opgenomen voor € 6.372.900,- incl. btw. Het voorbereidingskrediet betreft 8% van dit bedrag, oftewel € 509.832,- incl. btw. Het voorbereidingskrediet maakt onderdeel uit van het genoemde totale investeringskrediet. Na het verstrekken van het voorbereidingskrediet resteert er dus nog 92% van het totale investeringskrediet voor de uitvoering. De kapitaallasten van het voorbereidingskrediet worden gedekt uit de Reserve dekking Kapitaallasten VaZ. Samenvattend zien de financiële consequenties van bovenstaande er als volgt uit:

7. Regionale afstemming Gezien de lokale aard van de wettelijke verplichtingen op het gebied van onderwijshuisvesting heeft er geen regionale afstemming plaatsgevonden over het IHP. 8. Bijlage(n): 1

6