OMG - Rapportage Verkeersveiligheid Windturbines
Tekst van het document
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug
Opdrachtgever
Pondera
Titel rapport
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug
Kenmerk
018079.20240613.R1.04
Datum publicatie
14 augustus 2024
Projectleider Goudappel
Rico Andriesse
Projectteam Goudappel
Matthijs Dicke-Ogenia, Leon Rook
Projectteam opdrachtgever
Joost Sissingh
Status
Definitief 2 © Copyright Goudappel BV 14-8-24
Inhoudsopgave 1. Inleiding
1
1.1
1
Vraagstelling
2. Aanpak
2
2.1
Aanpak op hoofdlijn
2
2.2
Toetsingskader
2
2.3
Schouw
3
2.4
Verkeersveiligheid bestaande situatie
3
2.5
Verkeersbeeld
4
3. Uitgangspunten
6
3.1
Locatie
6
3.2
Gegevens
7
4. Eerder onderzoek effecten
8
5. Beoordeling
10
5.1
Routes
10
5.2
Algemeen
10
5.3
Route 1: noord – zuid
11
5.4
Route 2: zuid - noord
13
5.5
Route 3: noord – zuid via de aansluiting
15
5.6
Route 4: zuid – noord via de aansluiting
15
5.7
Mitigatie
17
5.8
Conclusie
17
Bijlage 1 3D-weergave
20
1. Inleiding 1.1
Vraagstelling
Bij de voormalige gemeente Brielle (nu Voorne aan Zee) is op 8 juli 2022 een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend voor het plaatsen van twee windturbines nabij de Brielse Brug. Deze windturbines bevinden zich in de nabijheid van Rijksweg N57 bij de aansluiting Brielle. De mogelijke ligging van de windturbines is aanleiding om de verkeersveiligheid van deze situatie te onderzoeken. De aanwezigheid, inclusief gebruik, bouw en onderhoud van de turbines kan ertoe leiden dat een effect ontstaat op de verkeersveiligheid. De rijtaak van passerende bestuurders zou beïnvloed kunnen worden door bijvoorbeeld afleiding, schrik of misleiding. In de Beleidsregel voor het plaatsen van windturbines op, in of over Rijkswaterstaatswerken (mei 2002) is dit in Artikel 3 als volgt geformuleerd: Lid 1: “Langs rijkswegen wordt plaatsing van windturbines toegestaan bij een afstand van ten minste 30 meter uit de rand van de verharding of bij een rotordiameter groter dan 60 meter, ten minste de halve diameter.
(..)” Lid 3: “In afwijking van het bepaalde in lid 1 wordt nabij een knooppunt of aansluiting of op locaties waarbij de rotorbladen zich boven de verharding zullen bevinden plaatsing van windturbines slechts toegestaan indien uit aanvullend onderzoek blijkt dat er geen onaanvaardbaar verhoogd risico is voor de verkeersveiligheid.” Ook als de turbines niet over de rijkswegen draaien, maar wel direct nabij een knooppunt of aansluiting gelegen zijn, is het verstandig om het effect van de windturbines op de verkeersveiligheid te onderzoeken, zodat een afgewogen oordeel kan worden gevormd over het mogelijke effect van de windturbines op de verkeersveiligheid. Bij de windturbines Brielse Brug is geen sprake van overdraaiing van de rijbaan. In hoofdstuk 3 is een kaartje opgenomen, waarop te zien is dat de dichtstbijzijnde turbine zich op circa 100 meter uit de verharding bevinden. Namens de initiatiefnemers heeft Pondera aan Goudappel BV gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar de effecten van de windturbines op de verkeersveiligheid op het Rijkswegennet. In deze versie van de rapportage zijn ook de opmerkingen van Rijkswaterstaat verwerkt en zijn nieuwe visualisaties toegevoegd.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
1
2. Aanpak 2.1
Aanpak op hoofdlijn
De aanpak is als volgt: •
in beeld brengen in hoeverre in de bestaande situatie sprake is van een veiligheidsrisico;
•
in beeld brengen in hoeverre er sprake is van een verhoogd veiligheidsrisico na plaatsing van de windturbine(s);
•
in beeld brengen in hoeverre mitigerende maatregelen het verhoogde veiligheidsrisico beperken.
2.2
Toetsingskader
Beoordeling Rijkswaterstaat heeft een toetsingskader ontwikkeld voor de beoordeling van objecten langs auto(snel)wegen met specifieke aandachtspunten voor de beoordeling van de verkeersveiligheid: Beoordeling Objecten langs Autowegen. In het informatiedocument Verkeersveiligheid en Windturbines is dit voor windturbines nader uitgewerkt en toepasbaar gemaakt. Kader Om de beoordeling van de verkeersveiligheid concreet te maken gebruiken we het toetsingskader, zoals we dat hebben ontwikkeld voor de opleiding voor verkeersveiligheidsauditoren voor het Rijkswegennet voor Kwaliteitsorgaan Verkeersveiligheidsaudits (Kova, 2015). Dit kader is samengesteld op basis van de human factors uit de Gouden Regels, de zeven aspecten van de verkeerstechniek uit de verkeersveiligheidsaudit en de verkeersaspecten uit VOA. Dit levert het hiernavolgende toetsingskader op, weergegeven in figuur 2.1. Voorbehoud (on)aanvaardbaar risico voor de verkeersveiligheid In de Beleidsregel voor het plaatsen van windturbines wordt gerefereerd aan (het voorkomen van) een onaanvaardbaar risico voor de verkeersveiligheid. De vraag in hoeverre een veiligheidsrisico aanvaardbaar of onaanvaardbaar is, is eigenlijk niet te beantwoorden door het gebrek aan een meetbaar toetsingskader.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
2
Weg Omgeving Gedrag
Human Factors
Verkeerstechniek
Verkeer
Verwachtingspatroon
Alignement
Invloedsgebied
Waarnemen
Dwarsprofiel
Uitgangspunten
Begrijpen
Aansluitingen
Complexiteit
Kunnen
Kruispunten
Verkeersstromen
Willen
Inrichting/
Bestaande onveiligheid
uitrusting
Kritische situaties Dynamische aspecten
Optelsom Mitigatie Figuur 2.1: Toetsingskader
2.3
Schouw
De bestaande situatie is in beeld gebracht met een schouw. Het beïnvloedingsgebied van de te plaatsen windturbines is daarbij als uitgangspunt genomen. De schouw is uitgevoerd op de N57 in beide richtingen inclusief de Brielse Brug, de aansluitingen met de N218 en de Visserijweg. De schouw is uitgevoerd op vrijdag 7 juni 2024. De schouw is uitgevoerd door Rico Andriesse, senior-adviseur verkeersveiligheid en verkeersveiligheidsauditor en Matthijs Dicke-Ogenia, senior human factors expert.
2.4
Verkeersveiligheid bestaande situatie
De geregistreerde ongevallen geven een indruk van de verkeersveiligheid van de bestaande situatie. De ongevallen zijn afkomstig uit het BRON-bestand (Bestand geRegistreerde Ongevallen in Nederland) en geanalyseerd met behulp van ViaSTAT. In figuur 2.2 zijn de geregistreerde ongevallen opgenomen in de periode 2014–2023 (10 jaar). Aandachtspunt bij de interpretatie van de ongevalsgegevens is, dat de vastlegging van de ongevalslocatie niet erg nauwkeurig gebeurt; de werkelijke ongevalslocatie kan afwijken.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
3
Figuur 2.2: Ongevallenbeeld 2014 – 2023 op N57 en in de omgeving Te zien is dat de N57 gespreid over het wegvak diverse ongevallenlocaties kent, met een aantal meer geconcentreerde plekken ten noorden van de aansluiting. De geregistreerde ongevallen zijn kop-staartongevallen, flankongevallen bij de invoegers en enkele ongevallen met fietsers en bromfietsers op de parallelweg. Uitgezoomd naar de ruimere omgeving is te zien dat de N57 ter hoogte van de N218 en zeker ten zuiden daarvan relatief weinig ongevallen kent en dat richting de A15 juist relatief veel ongevallen plaatsvinden.
2.5
Verkeersbeeld
Ter hoogte van de aansluiting Brielle en de Brielse Brug is in de bestaande situatie sprake van verstoorde verkeersafwikkeling in de ochtend- en avondspits. Op basis van het verkeersbeeld uit Google Verkeer (typisch verkeer geraadpleegd op 10 juni 2024) is er in de ochtendspits sprake van congestie in noordelijke richting en in de avondspits in zuidelijke richting.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
4
Figuur 2.3: Verkeersbeeld dinsdag 8 uur
Figuur 2.4: Verkeersbeeld dinsdag 16 uur
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
5
3. Uitgangspunten 3.1
Locatie
In het onderzoek zijn we uitgegaan van de volgende locaties van de windturbines. De windturbines zijn gepland aan weerszijden van de N57 ten noorden van de aansluiting Brielle/N218.
Figuur 3.1: Onderzochte locaties voor de windturbines
De turbines zijn gepland op de volgende coördinaten:
Windturbine
X-coördinaat
Y-coördinaat
Windturbine 1
73.026
434.800
Windturbine 2
73.379
434.586
Tabel 3.1: Gehanteerde locaties
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
6
3.2
Gegevens
Voor de omvang van de windturbines is uitgegaan van de volgende gegevens. In de visualisaties is uitgegaan van de maximale tiphoogte en minimale tiplaagte uit de tabel. Eigenschap
in meters
Ashoogte
Maximaal 160
Rotordiameter
Maximaal 164
Tiphoogte
Maximaal 230
Tiplaagte
Minimaal 51, maximaal 91
Tabel 3.2: Gegevens windturbines
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
7
4. Eerder onderzoek effecten Onderzoek naar de effecten van windturbines op de verkeersveiligheid heeft eerder plaatsgevonden voor plaatsing van windturbines langs de: Kwelderweg (Eemshaven), A6 (nabij Almere), A30 (Ede-West), A15 afslag 38 (Betuws bedrijvenpark), A27 (Windpark Nieuwegein), A2-A15 (knooppunt Deil), Haven Amsterdam (A5) en de Windturbine Zelzate (Vlaanderen). Daarnaast heeft Nederlandse Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) onderzoek gedaan naar de invloed van windturbine(parken) op de verkeersveiligheid. Rijkswaterstaat heeft een toetsingskader ontwikkeld voor de beoordeling van objecten langs auto(snel)wegen met specifieke aandachtspunten voor de beoordeling van de verkeersveiligheid. Ook heeft TNO (Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek) een simulatorstudie uitgevoerd naar de effecten van windturbines op het rijgedrag (TNO, 2012). In 2016 heeft de universiteit van Hasselt (UHasselt) een onderzoek gepubliceerd over het effect van windturbines op het rijgedrag van automobilisten waarbij de gedragseffecten onderzocht zijn voor en na plaatsing van windturbines naast autosnelwegen. Rijkswaterstaat heeft in 2019 in aanvulling op het toetsingskader het Informatiedocument Verkeersveiligheid en Windturbines opgesteld (RWS 2019a). Relevante uitkomsten van deze onderzoeken zijn: •
Het geluid van windturbines is voor inzittenden van auto’s en bestuurders van motoren nauwelijks te horen.
•
Verkeer kan hinder ondervinden of zelfs gevaar lopen als gevolg van (ruk)winden. Het is echter niet te verwachten dat windturbines een extra risico voor verstoring of versterking van windhinder met zich meebrengen, dit geldt wel in geval van ijsvorming.
•
Bij frequenties die normaal zijn voor windturbines, zijn periodieke lichteffecten geen gevaar voor het wegverkeer. Hetzelfde geldt voor bewegende schaduwen.
•
Ongevallencijfers over situaties met windturbines ten opzichte van situaties zonder turbines zijn nauwelijks bekend. Er zijn wel ongevallencijfers over de betreffende wegvakken beschikbaar, maar daaruit is niet goed af te leiden in hoeverre eventuele extra ongevallen aan de aanwezigheid van turbines zijn toe te schrijven.
•
TNO voerde in 2012 een rijsimulatiestudie uit naar turbines die dichter op de weg staan dan wettelijk is toegelaten. Uit de studie bleek dat bestuurders hun blik minder op de weg houden waardoor het voertuig iets meer gaat slingeren. Deze effecten waren in absolute omvang klein. De conclusie was dat er geen onaanvaardbaar risico voor de verkeersveiligheid ontstond.
•
UHasselt (met IMOB) vergeleek in een praktijksituatie de situatie vooraf en na het plaatsen van windturbines die zeer dicht langs de autosnelweg geplaatst zijn en waarbij de wieken bij bepaalde windrichtingen dwars over de weg staan. Uit het onderzoek blijkt dat er effecten zijn op het rijgedrag na het plaatsen van de windturbines. UHasselt neemt een afname waar van de snelheid (positief voor verkeersveiligheid), een toename in de variatie in snelheid (ongunstig maar in de waargenomen mate verwaarloosbaar) en kleine effecten op de laterale positie en variatie in de laterale positie (dusdanig klein dat
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
8
de rijtaak niet gevaarlijk wordt). Zij concluderen dat de effecten dusdanig klein zijn dat ze niet wijzen op verkeersveiligheidsproblemen. •
Nadat de windturbines bij windpark Hartel 2 à 3 jaar in bedrijf waren is een onderzoek uitgevoerd naar het aantal ongevallen op de rijksweg in het invloedsgebied van de turbines. Uit het onderzoek blijkt dat er in het gebied in vergelijking met andere rijkswegen geen toename is in het aantal ongevallen. Het aantal ongevallen is echter te klein om over een periode van 3 jaar een harde conclusie te trekken.
Daarnaast resteert een aantal aandachtspunten voor de verkeersveiligheid bij de plaatsing van windturbines. Deze vormen ook de basis voor de toetsingscriteria van RWS. Deze aandachtspunten zijn: 1.
Afleiden van aandacht – hoe meer aandacht de weggebruiker moet besteden aan de rijtaak, hoe eerder afleiding door een windturbine onacceptabel is. Onderzoeken hiernaar wijzen niet op onaanvaardbare verzwaring van de rijtaak.
2.
Schrikreacties – ontstaan van schrikreacties door windturbines wordt ingeschat als onwaarschijnlijk.
3.
Misleiding – kan ontstaan als meerdere windturbines in lijn een ander verloop van de weg suggereren dan de belijning op de weg. Hier is een eenvoudige compensatiemaatregel mogelijk.
4.
Beheer en onderhoud – dit zijn bijzondere situaties die de aandacht trekken van de weggebruikers. Moet zoveel mogelijk aan het zicht onttrokken worden of op rustige momenten uitgevoerd worden.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
9
5. Beoordeling 5.1
Routes
Op basis van de weg, het invloedsgebied, de op- en afritten en de beoogde locaties van de windturbines zijn de mogelijke routes door het invloedsgebied uitgewerkt. Deze routes zijn beoordeeld in twee stappen: •
Alle routes zijn beoordeeld tijdens de schouw.
•
Er is op een aantal maatgevende punten een 3D-visualisatie gemaakt. De visualisaties zijn opgenomen in de bijlage.
Alle bevindingen zijn weergegeven in dit hoofdstuk. Per route is aangegeven of er sprake is van een aandachtsroute en wat daarvoor de bevindingen zijn: Route 1: noord – zuid over de hoofdrijbaan Route 2: zuid- noord over de hoofrijbaan Route 3: noord – zuid via de aansluitingen Route 4: zuid – noord via de aansluitingen
5.2
Algemeen
De N57 bij Brielle bevindt zich op de overgang tussen het grootschalige havengebied ten noorden van de Brielse Brug en het meer agrarische gebied ten zuiden daarvan. Langs de N57 en zeker in het gebied ten noorden van Brielle zijn in de bestaande situatie al volop windturbines aanwezig. De N57 is een regionale stroomweg met een maximumsnelheid van 100 km/h. De aansluiting Brielle is een zogenaamde ongelijkvloerse Haarlemmermeeraansluiting. Ten noorden van de aansluiting bevindt zich de Brielse Brug met een (zeer krappe) halfklaverbladaansluiting. Bij de A15 bevindt zich een complexe aansluiting met verschillende gelijkvloerse kruispunten. De afstand tot de A15 is dusdanig dat de windturbines hierop geen invloed kunnen hebben. De beoordeling heeft uitsluitend bij daglicht plaatsgevonden. Gezien de aanwezige verlichting, het eenvoudige verloop van de weg en de plaatsing van de windturbines ten opzichte van de weg is geen noemenswaardig effect van de windturbines bij duisternis te verwachten.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
10
5.3
Route 1: noord – zuid
Bij de aansluiting Visserijweg en de Brielse Brug is de N57 een 2x2-strooks stroomweg. De invoeging vanaf de Visserijweg is zeer krap. De invloed van de windturbines is op deze locatie nog niet aanwezig door de relatief grote afstand en de bosschages die het zich in zuidelijke richting grotendeels afschermen.
Na de Brielse Brug zorgt de nadering van de windturbines en het alignement van de N57 ervoor dat de windturbines in beeld komen. Het wegbeeld is nog tweede overzichtelijke met twee rijstroken en de aankondiging van de uitvoegstrook naar Brielle.
Van deze locatie is een 3D-visualisatie gemaakt. De beelden zijn opgenomen in de bijlage.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
11
Ter hoogte van de aansluiting vindt de overgang van twee naar één rijstrook plaats. De afstreping bevindt zich ter hoogte van de uitvoeger. Hierdoor is sprake van een overlappend invloedsgebied van de uitvoeger en de afstreping.
Van deze locatie is een 3D-visualisatie gemaakt. De beelden zijn opgenomen in de bijlage. In de avondspits is hier structureel file. Op deze locatie zijn de turbines goed zichtbaar aan beide kanten. De turbine aan de linkerkant is vol in beeld, die aan de rechter kant wordt deels afgeschermd door een rij hoge bomen. Het is niet afwijkend of complex, maar de verkeerssituatie vraagt aandacht van de weggebruiker. De kans op kop-staart botsing wordt iets vergroot doordat een enkeling te lang aandacht geeft aan de windturbine. Gegeven het hoge aantal windturbines in de omgeving schatten we deze kans in als erg klein. Op de plek waar de enkele rijstrook daadwerkelijk geeffectueerd is, zijn de turbines niet meer zichtbaar.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
12
5.4
Route 2: zuid - noord
Bij nadering vanuit het zuiden ten zuiden van de N218 blokkeert een bomenrij grotendeels het zicht op de windturbine. In de zomer als de bomen vol met bladeren staan is dit effect het grootst. Ook zonder bomen is er weinig risico. De weg is eenvoudig, kent één uitvoegstrook waarbij de geleiding door de bomenrij bijdraagt aan de juiste positie op de weg. De turbine heeft er geen negatieve invloed op.
Op het viaduct over de Groene Kruisweg N218 ontstaat een volledig zicht op de windturbines. De afstand is op dat punt ook beperkter. De rijtaak is op dit punt nog zeer eenvoudig met een enkelbaansweg.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
13
Van deze locatie is een 3D-visualisatie gemaakt. De beelden zijn opgenomen in de bijlage. Daarna (vanuit zuid de weg vervolgend) is voorbij het viaduct over de N218 sprake van een enkelstrooksrijbaan met zicht op de turbine. Deze lijkt probleemloos. Verderop gaat de snelheidslimiet van 100 km/h naar 80 km/h. Dat zou eventueel terugslag kunnen opleveren ter hoogte waar de windturbine in het zicht is.
Van deze locatie is een 3D-visualisatie gemaakt. De beelden zijn opgenomen in de bijlage. Ten noorden van de aansluiting, ongeveer ter hoogte van de windturbines, gaat de toerit over in de rechterrijstrook, waardoor geen invoeg- maar een samenvoegbeweging ontstaat. Er is bij een samenvoeging geen sprake van gedwongen rijstrookwisselingen maar bestuurders zullen op dit punt wel rijstrookwisselingen gaan uitvoeren, waarbij bestuurders van langzamere voertuigen naar rechts opschuiven en snellere naar links, met turbulentie tot gevolg. De oostelijke windturbine is op dat punt zeer nabij. Het effect van de rotorbladen is
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
14
dan al (vrijwel) verdwenen maar is er wel zicht op de mast van de turbine. Hiervan is geen groot effect op de verkeersveiligheid vanwege schrik of afleiding te verwachten.
In de ochtendspits is er op het navolgende wegvak van zuid naar noord kans op file, als gevolg van terugslag vanaf de A15-aansluiting. Die file duurt niet lang. Voorbij de samenvoeging zijn de winturbines al uit het zicht, maar als de file verder terugslaat kan de staart van de file samenvallen met het zicht op de windturbines. Als te lang aandacht aan de windturbine wordt gegeven is er een kleine kans dat iemand te laat remt voor de staart van de file. Dit geldt zowel voor de linker(doorgaande) rijstrook als voor de rechter(bijkomende) rijstrook. Gegeven het hoge aantal windturbines in de omgeving schatten we deze kans in als erg klein.
5.5
Route 3: noord – zuid via de aansluiting
Bestuurders die de afrit nemen, rijden langs de beide windturbines, die direct uit zicht verdwijnen. Deze route levert geen extra aandachtspunten op.
5.6
Route 4: zuid – noord via de aansluiting
Op de afrit vanuit het zuiden is de manoeuvre standaard. De rijbaan gaat over in twee rijstroken voor het verkeerslicht. De turbine is op dat punt nog relatief ver weg (450 meter). Het kruispunt oogt door de extra parallel structuur (boven op de standaard kruising) en dubbele linksaffer complex. In de praktijk zijn fouten en vergissingen waarschijnlijk nauwelijks aan de orde omdat de vormgeving sterk ondersteunend is aan het volgen van de juiste rijstroken.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
15
Bij de toerit komt de turbine in het zicht tijdens het oprijden van de toerit vanaf de westkant en oostkant. Vanuit het westen naar het noorden is dit het meest complex omdat de turbine in de bocht in het zicht komt terwijl verkeer op twee rijstroken door de bocht rijdt. Ook hier is de afstand nog relatief groot (450 meter). Op de toerit naar het noorden is een afstreping van de linkerrijstrook. Er is (meer dan) genoeg lengte en de afstreping komt niet onverwacht. De turbine is op de locatie waar de afstreping daadwerkelijk plaatsvindt, al uit het directe zichtveld.
In de ochtendspits is van zuid naar noord kans op file. Die file duurt niet lang. Als te lang aandacht wordt gegeven aan de windturbine is er kans dat iemand te laat remt voor de staart van de file. Gegeven het aantal windturbines in de omgeving schatten we de kans hierop in als zeer klein. Dit geldt zowel voor de linker(doorgaande) rijstrook als voor de rechter(bijkomende) rijstrook.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
16
Door de combinatie van een enkelstrooksrijbaan en een verticale topboog en een horizontale boog en zicht op de windturbine met kans op terugslag van de volgende aansluiting is er een iets verhoogde kans op kop-staart aanrijdingen. Gegeven het hoge aantal windturbines in de omgeving schatten we deze kans in als erg klein.
5.7
Mitigatie
De knelpunten voor de verkeersveiligheid op dit wegvak hangen samen met de overbelasting van het wegvak en de aansluiting met de A15 in de spitsuren, waardoor tijdens de spitsuren op werkdagen filevorming ontstaat. Er bestaan plannen om de rijbaan van de N57 te verbreden naar 2x2 rijstroken tot aan Hellevoetsluis en de aansluiting op de A15 aan te passen. Met deze aanpassingen worden de bestaande knelpunten naar verwachting weggenomen, waardoor geen sprake meer van een verhoogde kans op kopstraatongevallen, waardoor dit effect van de windturbines ook niet meer optreedt. Daarbij moet worden aangetekend dat de opening van de Blankenburgverbinding uiteindelijk weer leidt tot een toename van de verkeersintensiteiten, zodat ook de verbrede N57 druk belast zal blijven. Tot die tijd kan met aanvullende maatregelen de kans op kop-straat-ongevallen worden verkleind, bijvoorbeeld een waarschuwing voor files langs de rijbaan. Omdat er op een aantal punten direct zicht is op de voet van de windturbine zou te overwegen zijn dit zicht te camoufleren door bijvoorbeeld het plaatsen van beplanting rondom. We raden echter af om dit te doen, omdat het nooit lukt de mast geheel te camoufleren. In dat geval kan het camoufleren van een deel van de mast juist verwarrend werken en is een direct en duidelijk zicht om de mast te verkiezen.
De weggebruiker concludeert dan onbewust dat er geen aandacht aan de turbine gegeven hoeft te worden.
5.8
Conclusie
De windturbines zijn in het zicht voor de weggebruikers op de N57 en op de oostelijke afrit en toerit. De infrastructuur en wegomgeving leiden niet tot speciale aandachtspunten voor de verkeersveiligheid; de rijtaak op dit weggedeelte is relatief eenvoudig, waardoor van de windturbines geen noemenswaardig effect op de verkeersveiligheid te verwachten is. Wel is op het wegvak van de N57 sprake van kans op file in de spitsuren. De aanwezigheid van de windturbines kan leiden tot een kleine toename van het risico op kopstaartbotsingen in beide richtingen in de staart van de file. De kans op afleiding als gevolg van windturbines is in de gebruiksfase relatief klein, waardoor slechts een klein effect op de verkeersveiligheid te verwachten is. De kans op afleiding in de bouwfase is groter; het is daarom zaak dat de meest aandacht-vragende activiteiten buiten de drukste uren plaatsvinden.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
17
De weg gaat in de toekomst naar 2x2 en daarmee is de oorzaak van het toegenomen risico gemitigeerd, al blijft de N57 een drukke verbinding. Tot die tijd is het verstandig extra te waarschuwen voor de kans op file.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
18
6. Literatuur • • • •
•
• • • • • • • • •
Handboek Risicozonering Windturbines, januari 2005, SenterNovem, Braam, Mulekom en Smit. De invloed van windturbineparken op de verkeersveiligheid, 1992, Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, Dr. Ir. D.A. Schreuder. Hinder voor weggebruikers door windmolens langs Kwelderweg, januari 1992, TNO Zintuigfysiologie, A.R.A. van der Horst. Windturbines A6 (tussen Almere-Buiten en Lelystad) - concept, september 2005, Ministerie van Verkeer en Waterstaat Adviesdienst Verkeer en Vervoer, Robert in ’t Veld. Windturbines en verkeersveiligheid. Literatuurstudie en expertjudgement ten behoeve van twee plaatsingsvarianten in Ede – West, maart 2006, Goudappel Coffeng. Wegbeeld: Probleemherkenning en –analyse (2006), Rijkswaterstaat AVV. Windturbines in het landschap, mei 2007, Alterra, M.B. Schone. Beoordeling van objecten langs auto (snel)wegen, oktober 2011, Rijkswaterstaat DVS. Verkeersveiligheid windpark Nieuwegein, augustus 2012, Goudappel Coffeng. Afleiding door windturbines - een rijsimulatorexperiment. TNO Soesterberg, 2012. J.W.A.M Alferdinck, J.H. Hogema, & M. Hoedemaeker. Onderzoek naar het effect van windturbines op verkeersgedrag en –conflicten, maart 2016, Universiteit Hasselt, T. De Ceunynck, E. De Pauw, E. Polders, D. Stijn.
Beoordeling van objecten langs autowegen en autosnelwegen, Rijkswaterstaat 2019 Informatiedocument Verkeersveiligheid en Windturbines, Rijkwaterstaat, 2019a Handreiking Risicozonering Windturbines, Rijkswaterstaat 2020
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
19
Bijlage 1 3D-weergave De beoordeling van het effect van de windturbine is uitgevoerd op basis van een schouw ter plekke, inclusief de daaruit volgende rijfilms en een 3D-visualisatie van de omvang en positie van de windturbines. De uitgewerkte 3D-beelden zijn weergegeven in de bijlage. De basisbeelden zijn afkomstig uit Cyclomedia-Streetsmart
1
2
4
3
1
*Inmiddels de in de zijberm een barrier geplaatst. Deze ontbreekt in de streetsmartbeelden.
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
20
2
3
4
Verkeersveiligheid Windturbines Brielse Brug - 14 augustus 2024
21
Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4
Postbus 161
7417 BJ Deventer
7400 AD Deventer
Nederland
Nederland
+31(0) 570 666 222 BTW NL 0072 11 Brug 879 B01 Verkeersveiligheid Windturbines Brielse - 14 augustus 2024 info@goudappel.nl
KVK
3801 7479
www.goudappel.nl
IBAN NL09 INGB 0001 2746 32
22