Memo De Baan Verkeersveiligheid verschoven fietsoversteek RSW - AI-laan

Memo Onderwerp: Datum: Aan: Van: Kopie: Ons kenmerk:

1.

Verkeersveiligheid verschoven fietsoversteek rotonde Rijksstraatweg – Amnesty Internationallaan Wethouder P. Schop Ing. D.L. de Baan E. Cevaal / R. Bouwman P2320M01

Vraagstelling

De gemeenteraad moet besluiten over krediet om bij de rotonde Rijksstraatweg – Amnesty Internationallaan de noordelijke oversteek voor langzaam verkeer te verschuiven in noordelijke richting. Daarbij zijn vanuit de raadsfracties gesteld: over de verkeersveiligheid en over de (on)mogelijkheid om de fietsers op een grotere afstand van de rotonde toch in de voorrang te laten rijden. Het wordt dan mogelijk een solitaire fietsoversteek die niet meer uniform is aan de andere fietsoversteken op de Rijksstraatweg. Verder vraagt de raad zich af of de andere oversteken voor langzaam verkeer dan ook niet op grotere afstand van de rotonde gelegd moeten worden.

2.

Probleem van de huidige oversteek langzaam verkeer

Belangrijk probleem bij de huidige noordelijke oversteek is dat fietsers vanuit oost naar west feitelijk niet hoeven opletten op het andere verkeer. Zij kunnen zonder snelheidsremming, omdat zij rechtdoor kunnen rijden en zelfs zonder naar anderen te kijken, hun weg vervolgen omdat aan hen voorrang verleend moet worden. Daarbij speelt dat gemotoriseerd verkeer op de rotonde niet vroegtijdig kan zien of inschatten of de fietser(s) rechtdoor rijden of afslaan naar de Rijksstraatweg. Verder geeft het twee richtingen fietsverkeer een veiligheidsrisico omdat fietsers voor gemotoriseerd verkeer uit de ‘onverwachte’ rijrichting komen. Dit geldt min of meer ook voor de andere fietsoversteken doch daar liggen de intensiteiten vele malen lager dan op de noordelijke oversteek. Gemotoriseerde weggebruikers moeten bij het oprijden van de rotonde naar ‘alle kanten’ kijken. Figuur 1 – Rotonde Rijksstraatweg in huidige situatie [beeld: Cyclomedia] De rotonde is vanwege de drukke momenten een complex kruispunt en daarmee ook een zeker verkeersonveilig punt.

27 september 2023

1

3.

Maatregel voor korte termijn

In de studie naar de fietsstructuur rondom de Amnesty Internationallaan is nagegaan welke mogelijke oplossingen er voor de korte en lange termijn zijn. Voor de korte termijn is daarbij de verschuiving van de noordelijke fietsoversteek over ± 15 meter naar het noorden als oplossing onderzocht. Later is deze meer gedetailleerd uitgewerkt. De voordelen van deze oplossing zijn:  De potentiële conflictpunten worden in afstand en dus in tijd uit elkaar gehaald. Daardoor heeft men bij het verlaten van de rotonde meer tijd om de volgende handeling te verrichten: links en rechts kijken of aan voetgangers en fietser voorrang verleend moet worden.  De 15 meter afstand komt voort uit de ‘twee seconden regel’. Uit onderzoek is gebleken dat voor een veilig verkeersproces weggebruikers twee seconden nodig hebben voordat de volgende ‘activiteit’ van waarnemen‒beslissen‒handelen kan worden gestart. Als binnen die twee seconden iets moet worden waargenomen én daarop actie moet worden genomen, dit leidt tot een grotere foutkans. Bij het verlaten van de rotonde rijdt met ongeveer 25 á 30 km/uur. Met deze rijsnelheid wordt in twee seconden een afstand van 13,9 tot 16,6 meter afgelegd. Afrijdend verkeer heeft daarmee voldoende tijd voor de volgende ‘actie’ van waarnemen, beslissen en handelen.

 Gemotoriseerd verkeer vanuit het noorden geeft eerst aan de voetgangers en fietsers voorrang en heeft daarna tijd om zich te concentreren op het oprijden van de rotonde. Ook zij hebben meer tijd en hoeven telkens op slechts één vervoerwijze te letten.  De afstand tussen fietspad aan de oostzijde van de Rijksstraatweg en de oversteek is ± 9 meter. Hierdoor wordt het eenvoudiger te zien óf een fietser de Rijksstraatweg oversteekt (rotonde vervolgt) of dat deze de Rijksstraatweg in fietst. Fietsers van west naar oost moeten altijd via deze oversteek rijden omdat zij anders aldaar tegen de richting in gaan rijden.

27 september 2023

2

± 9 m.

± 15 m.

Figuur 2 – Rotonde Rijksstraatweg met verschoven oversteek voor langzaam verkeer

Een nadeel van vergroting van de afstand tussen het fietspad en de Amnesty Internationallaan is dat het fietspad niet meer tot de hoofdrijbaan (Amnesty Internationallaan) kan worden gerekend. Dit (juridische aspect) geldt feitelijk alleen bij voorrangswegen met voorrangskruispunten waar een fietspad langs ligt. In die situatie moet men bij het afslaan aan de kruisende fietsers op het fietspad voorrang verlenen. Bij een rotonde ligt dit echter anders: CROW geeft in hun richtlijnen aan dat bij een rotonde binnen de bebouwde kom de fietsers in de voorrang meerijden. De afstand tussen rotondebaan en fietspad is dan 5 á 6 meter. Indien men fietsers uit de voorrang wil houden (fietsers geven voorrang) dan is de afstand tussen rotondebaan en fietsoversteek 10 meter; vergelijkbaar met voorrangskruispunten buiten de bebouwde kom waar (brom)fietsers uit de voorrang worden gelaten. Er wordt dan een uitbuiging gemaakt tot 10 meter van de hoofdrijbaan. Deze afstand van 10 meter geeft kruisende fietsers voldoende zichtlengte en tijd om in te schatten of zij veilig de oversteek kunnen gaan maken. Met de nu voorgestelde oplossing in Figuur 2 wordt afgeweken van de CROW-richtlijnen ten aanzien van de afstand tussen fietsoversteek en rotondebaan. Dit wordt gemotiveerd gedaan en is legitiem.

Voor de beleving van de weggebruikers is het echter wel zo dat deze fietsoversteek nog tot de rotonde wordt gerekend. Een voorbeeld van zo’n situatie is het Nieuwlandplein binnen de bebouwde kom van Schiedam (Figuur 3). Hier is bij de turborotonde de fietsoversteek verschoven tot buiten de rijstrookvermeerdering. Deze situatie is in 2015/ 2016 gerealiseerd.

27 september 2023

3

Figuur 3 - Nieuwlandplein, Schiedam [beeld: Cyclomedia/ StreetSmart]

27 september 2023

4