Integraal Veiligheidsbeleid Voorne aan Zee 2025-2028 DEF v2.0

Integraal Veiligheidsbeleid Voorne aan Zee 2025 – 2028 Veilig in je eigen buurt

Inhoud Voorwoord 1. Inleiding

3 4

1.1

Opzet beleidsontwikkeling en participatie

5

1.2

Reikwijdte beleid

6

2.

Ontwikkelingen en strategische uitgangspunten

8

2.1

Ontwikkelingen

8

2.2 Actueel veiligheidsbeeld

8

2.3 Strategische uitgangspunten

9

3. Prioriteiten

11

3.1 Leefbare, veilige en krachtige wijken en dorpen

11

Doelen

11

Actiepunten

11

3.2 Zorg, Jeugd en Veiligheid

12

Doelen

13

Actiepunten

13

3.3 Digitale Veiligheid

14

Doelen

15

Actiepunten

15

3.4 Ondermijning

16

Doel

17

Actiepunten

17

4. Overige veiligheidsthema’s 5. Borging, monitoring en financiën Gerelateerde documenten

19 23 24

2

Voorwoord Wanneer je mensen vraagt naar die dingen die voor hen het belangrijkst zijn in hun leven, hoor je vaak dingen als liefde, vriendschap, gezondheid en geluk. Gek genoeg komt veiligheid eigenlijk nooit in dat rijtje voor. Want veiligheid is toch een heel belangrijke randvoorwaarde om al die andere mooie onderdelen van het leven mogelijk te maken. Maar misschien is het eigenlijk helemaal niet zo gek dat mensen niet meteen aan veiligheid denken als het gaat over hun eigen levensgeluk. In Nederland is veiligheid namelijk over het algemeen een vanzelfsprekendheid. Maar die veiligheid staat wel onder druk. En onze inwoners voelen dat.

van het team openbare orde en veiligheid en niet in de laatste plaats ik zelf als burgemeester kunnen echt het verschil maken door veel in de wijken te zijn en te luisteren naar wat er leeft. Ik ben een realist en het zou nogal aanmatigend zijn wanneer ik de ambitie zou hebben met dit veiligheidsbeleid alle gevoelens van onveiligheid van onze inwoners weg te willen nemen. Daarvoor hebben we gewoon te weinig invloed op wat er gebeurt in de wereld om ons heen. Maar ik ben er wel van overtuigd dat we op die plek die het allerdichtst bij onze inwoners staat, hun eigen wijk, wel een groot verschil kunnen maken. En daar gaan we, samen met u, onze gemeenteraad, de komende jaren hard mee aan de slag!

Bij het maken van dit veiligheidsplan hebben we heel nadrukkelijk onze eigen inwoners betrokken. We hebben alle dorps- en wijkraden gesproken, input opgehaald bij de adviesraad sociaal domein en veel goede gesprekken gevoerd in buurthuizen. Onze inwoners zijn tenslotte de beste ervaringsdeskundigen als het gaat om veiligheid, nietwaar? Uit veel van die gesprekken kwam een aantal duidelijke zorgen naar voren. In de eerste plaats maken veel inwoners zich zorgen om de wereld om ons heen. Oorlog aan de rand van Europa, terrorisme, een samenleving waar mensen steeds meer tegenover elkaar komen te staan: je veilig voelen wordt steeds minder vanzelfsprekend en dat is precies wat onze inwoners ervaren.

Arno Scheepers Burgemeester Voorne aan Zee

En hoewel we als gemeente Voorne aan Zee geen invloed hebben op de wereld om ons heen, willen we met dit veiligheidsbeleid niet alleen onze gemeente veiliger maken, maar vooral ook ervoor zorgen dat onze inwoners zich ook weer veiliger gaan voelen. En daarvoor moeten we stevig aan de bak. Uiteraard met de politie, onze handhavers en het Openbaar Ministerie, maar ook door te zorgen dat de openbare ruimte er netjes bij ligt en goed verlicht is en door snel te handelen bij signalen van overlast. Bijvoorbeeld door op tijd jeugdzorg of onze buurtbemiddelaars inschakelen. Misschien het allerbelangrijkste is echter wel dat we er simpelweg gewoon zijn. De wijkagent, de handhavers, onze mensen

3

1. Inleiding Gemeenten hebben met veel veiligheidsvraagstukken te maken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Effectieve inzet op het veiligheidsdomein vereist keuzes. Keuzes over prioriteiten, instrumenten en samenwerking met partijen op veiligheidsgebied. Deze keuzes worden verankerd in het Integraal Veiligheidsbeleid.

Veiligheid raakt namelijk veel onderwerpen, zoals o.a. verkeersveiligheid, de specifieke ligging van onze gemeente nabij het haven- in industriegebied De Botlek en onder andere het vervoer en de verwerking van gevaarlijke stoffen dat hierbij komt kijken, veiligheid op en rondom scholen, de crisisbeheersing, de kwaliteit en de mate waarin diensten (bijvoorbeeld ambulances) zorg en hulpverlening kunnen bieden. Daarom is een integrale samenwerking zowel intern als extern onmisbaar. Primair belang is een goede communicatie, dit is de rode draad die benoemd is door partijen waarmee we samenwerken en door onze inwoners. Samen werken we ook de komende jaren verder aan een veilig Voorne aan Zee. We maken hier wel een voorbehoud. De afgelopen jaren met onder andere de coronapandemie en de situatie in Oekraïne heeft laten zien dat niet alles voorspelbaar is. Ook in onze regio hebben we te maken met gevolgen en onrust van wat er op andere plekken in Nederland en ook in de wereld gebeurt.

Dit Integraal Veiligheidsbeleid beschrijft de lokale doelen op het gebied van openbare orde en veiligheid voor de komende vier jaar, vastgesteld door de gemeenteraad. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan artikel 38b van de Politiewet. In deze wet is opgenomen dat gemeenteraden elke vier jaar de beleidsprioriteiten vaststellen op het terrein van veiligheid. Het veiligheidsbeleid is integraal. Dit betekent dat het zich richt op sociale, fysieke én digitale veiligheid. Er worden dwarsverbanden bewaakt tussen veiligheidsthema’s. Tevens worden combinaties van preventie en repressie gezocht bij elk thema; mogelijkheden van interne en externe partners inclusief bewoners. Het Veiligheidsbeleid van Voorne aan Zee is opgesteld aan de hand van het kernbeleid Veiligheid, deze methode is ontwikkeld door de VNG. Interactie en verbinding staan hierbij centraal. Veiligheidsbeleid is het meest effectief wanneer het in samenwerking met partners tot stand komt: dit zorgt voor ‘scherper’ beleid dat aansluit op flankerend beleid én draagvlak heeft. In onze regio werken we samen met het Openbaar Ministerie, de politie en vele andere organisaties aan een veilig Voorne aan Zee.

Nederland is een relatief veilig land. Tegelijkertijd groeit het aantal dreigingen, zoals de jihadistische dreiging die onverminderd hoog blijft, daarnaast bestaat er een reële kans dat personen uit het rechts-terroristische milieu overgaan tot geweld. Ten slotte vormt een kleine groep geweldsbereide anti-institutioneelextremisten een potentiële dreiging. Ook veranderen geopolitieke machtsverhoudingen in hoog tempo, in veel delen van de wereld en Europa is sprake van instabiliteit. We zien een stijging van cyberaanvallen. De grensoverschrijdende ondermijning ondergraaft stabiele verhoudingen in onze samenleving, dit kan leiden tot maatschappelijke schade en verloedering van wijken en bedrijventerreinen. Ook het klimaat verandert steeds sneller waardoor de kans op extreem weer toeneemt. Extreem weer kan tot incidenten of zelfs rampen leiden, zoals natuurbranden en overstromingen. De onzekerheid die met al deze ontwikkelingen gepaard gaat, geeft een voedingsbodem voor polarisatie en maatschappelijke onrust. Ook dat is een veiligheidsvraagstuk.

Zoals in onze Toekomstvisie 2030 en het collegeprogramma is opgenomen, streven we naar een Voorne aan Zee waar het voor inwoners, ondernemers en bezoekers prettig en veilig wonen, werken en recreëren is. Dit kunnen we niet alleen. Het zorgen voor een veilige gemeente is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeente, de partijen waarmee we samenwerken én ook van onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Daarin zoeken we naar een goede balans tussen preventie (voorkomen) en repressie (aanpakken).

Ook lokaal staan we voor uitdagingen. In Voorne aan Zee hebben we te maken met problemen in specifieke wijken, waar incidenten met bepaalde doelgroepen

4

plaatsvinden. Tevens wordt met regelmaat woonoverlast ervaren door inwoners. We zien een groeiend aantal kwetsbare personen met impact op henzelf en hun omgeving. Traditionele misdrijven, zoals diefstal en geweld, maken steeds vaker plaats voor ongrijpbare criminaliteit zoals ondermijning en cybercriminaliteit. Onze ligging draagt bij aan de uitdagingen rond criminele inmenging. Het uitgestrekte grondgebied met veel buitengebied, gecombineerd met de nabijheid van veel water, een wereldhaven én diverse snelwegen, maakt ons vatbaar voor diverse vormen van criminaliteit. Op het gebied van digitalisering worden we geconfronteerd met online pesten, het stelen van bankgegevens, het hacken van online accounts en een groeiend risico op cyberincidenten met een ontwrichtende werking.

Ook is er grote aandacht voor het contact en de zichtbaarheid voor inwoners van zowel politie als handhaving binnen onze gemeente; we zetten in op een stijging van de tevredenheid onder onze inwoners. Daarom werken wij als gemeente als geheel, maar ook met onze partners elke dag aan de veiligheidsuitdagingen. De partners zijn onder andere de politie, het Openbaar Ministerie, het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertisecentrum), de Veiligheidsregio, het Zorg- en Veiligheidshuis, GGZ en vele andere maatschappelijke organisaties. Tevens werken we samen binnen onze gemeente met ondernemers en verenigingen. En uiteraard zetten we in op samenwerking met onze inwoners. Alleen met elkaar kunnen we zorgen voor een veilig Voorne aan Zee van vandaag en bouwen aan een veilig Voorne aan Zee van morgen.

Het Integraal Veiligheidsbeleid Voorne aan Zee 2025 – 2028 vormt het primaire beleidskader voor het te voeren veiligheidsbeleid in de komende jaren. In dit beleidsplan worden de prioriteiten en doelen vastgesteld die wij nastreven op het gebied van de openbare orde en veiligheid. De onderwerpen die wij uit participatie hebben gehaald, dienen als basis voor onze belangrijkste speerpunten binnen dit beleid. Participatie enerzijds uit data zoals de resultaten uit de Veiligheidsmonitor (bevolkingsonderzoek) en anderzijds uit de vele gesprekken die we gevoerd hebben met professionals en inwoners. Die gesprekken zijn van essentieel belang voor de beleidsontwikkeling. Zo heeft bijvoorbeeld een losse stoeptegel of een kapotte lantarenpaal een effect; de fysieke omgeving en de kwaliteit van de buitenruimte hebben invloed op het veiligheidsgevoel van inwoners. Bij de ontwikkeling van dit beleidsplan is de nadruk gelegd op participatie. Onze insteek is om belanghebbenden te betrekken en te laten participeren, zeker bij onderwerpen die direct van invloed zijn op de leefomgeving.

1.1 Opzet beleidsontwikkeling en participatie

Hieronder volgt de toelichting op de wijze waarop wij de participatie hebben vormgegeven en gekomen zijn tot de ontwikkeling van de hoofdthema’s binnen het beleid.

Participatie

Participatie is gebeurd door gebruik te maken van resultaten van de Veiligheidsmonitor en ten tweede op basis van de gesprekken die gevoerd zijn.

Veiligheidsmonitor

Bij het opstellen van dit beleidsplan zijn inwoners bevraagd over hun veiligheidsgevoelens in de buurt via de Veiligheidsmonitor. Dit is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. Voor het onderzoek is door het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) een steekproef getrokken van 4.534 inwoners uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Voorne aan Zee. In totaal hebben 1.487 van de 4.534 geselecteerde inwoners van Voorne aan Zee een volledige vragenlijst ingevuld.

Uit de resultaten van de Veiligheidsmonitor blijkt dat onze inwoners de leefbaarheid in hun buurt zowel in 2021 als in 2023 gemiddeld het cijfer 7,6 gaven. Onze ambitie is om naar een 8,0 toe te werken. Ook gaan we inzetten op de aanpak van overlast in de buurt, bijna de helft van de inwoners (47%) geeft aan veel overlast in de buurt te ervaren, wij streven er naar om dit te laten dalen tot onder de 33%. De veiligheidsbeleving is gestegen van 2021 naar 2023 van een 7,5 naar een 7,6. Wij zetten in op stijging van deze beleving naar een 8,0.

5

1.2 Reikwijdte beleid

Gesprekken

Op 4 juli 2024 heeft de startbijeenkomst voor de ontwikkeling van het Veiligheidsbeleid plaatsgevonden, waar input is ontvangen van zo’n 50 deelnemers. Hier waren internen en externen bij aanwezig. Na deze bijeenkomst zijn 20 diepte interviews uitgevoerd, zowel met professionals binnen de gemeente als buiten. Het betreft hier bijvoorbeeld ruimtelijke ontwikkeling, verkeer, brandweer, politie, handhaving, sociaal domein, ondernemersverenigingen, jeugdwerk, leerplicht, DCMR, toerisme, welzijn, woningbouwcorporaties, reddingsbrigades etc.

Voor het opstellen van het beleid voor de gemeente Voorne aan Zee, vormen de Integrale Veiligheidsplannen (IVP’s) van de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne de basis. Deze plannen bestaan uit twee hoofdcomponenten, namelijk sociale en fysieke veiligheid.

Sociale veiligheid

Onder sociale veiligheid wordt verstaan: de mate waarin mensen beschermd zijn, of zich beschermd voelen tegen gevaar dat veroorzaakt wordt door of dreigt van de kant van menselijk handelen. Sociale veiligheid gaat kort gezegd over de ondersteuning van ‘veilig samenleven’. Ook wordt ingezet op het bevorderen van de sociale cohesie en de leefbaarheid, hierbij is de samenwerking met onder andere het Sociaal Domein van groot belang. Sociale cohesie en leefbaarheid dragen bij aan een veilige leefomgeving.

Daarnaast heeft op 1 oktober 2024 de raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden waarbij de opzet van het Integraal Veiligheidsbeleid en de belangrijkste veiligheidsthema’s zijn besproken. Tevens zijn gesprekken gevoerd met de Adviesraad Sociaal Domein en een afvaardiging van de dorps- en wijkraden van onze gemeente. Tijdens de raadsinformatieavond van 1 oktober 2024 kwam aan de orde dat niet alle dorpen / wijken in onze gemeente een dorps- of wijkraad hebben. Hierop is besloten om de diverse wijken binnen onze gemeente te bezoeken, waar geen dorps- of wijkraad actief is én waar op basis van de Veiligheidsmonitor een aanleiding was gezien het ervaren veiligheidsgevoel in die wijk. Inwoners kregen via deze bewonersbijeenkomsten de gelegenheid om input te leveren. Uit deze bewonersbijeenkomsten is zeer waardevolle informatie gekomen die gebruikt is bij het opstellen van het Veiligheidsbeleid.

Fysieke veiligheid

Fysieke veiligheid is de mate waarin mensen beschermd zijn of zich beschermd voelen tegen ongevallen of leed, van niet menselijke oorsprong. Dit betreft onder andere brandveiligheid, verkeersveiligheid, evenementenveiligheid, omgevingsveiligheid, milieuveiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Hier wordt ook vanuit de Rijksoverheid op ingezet met de Landelijke Agenda Crisisbeheersing. De agenda vertaalt de voorbereiding en plannen op risico’s en dreigingen naar de praktijk. Een belangrijk onderwerp is versterking van voorbereiding en paraatheid en het versterken van een weerbare samenleving.

Samenvattend kan gesteld worden dat een uitgebreid participatietraject heeft plaatsgevonden, met enerzijds het kwantitatieve bevolkingsonderzoek en anderzijds het kwalitatieve onderzoek met diverse inwoners / partijen. Hieronder volgt de top 3 van bevindingen die uit dit participatietraject zijn gekomen, waar grote raakvlakken zijn met dienstverlening. In onze gemeente dient ingezet te worden op:

Missie, doel en uitgangspunten met betrekking tot de fysieke veiligheid zijn onder andere vastgelegd in de omgevingswet, het omgevingsveiligheidsbeleid (dit betreft o.a. de risico’s voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen) en het (in juni 2025 nog vast te stellen) horecabeleid en zijn daarom geen prioritaire thema’s in de beleidsplan. Uiteraard komen ze wel aan bod.

1. Zichtbaarheid van partijen zoals onder andere politie en handhaving 2. Kwaliteit van de buitenruimte, vanwege het effect op het veiligheidsgevoel 3. Communicatie, inwoners moeten weten waar ze terecht kunnen

De beleidsmatige taken ten aanzien van crisisbeheersing en rampenbestrijding zijn op grond van de Wet Veiligheidsregio’s belegd bij de Veiligheidsregio’s. Voor onze regio heeft de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond in dat kader diverse

Verdere prioritaire inhoudelijke specifieke veiligheidsthema’s komen aan de orde in de hoofdstukken 3 en 4.

6

planfiguren opgesteld, zoals het regionaal risicoprofiel, het regionaal crisisplan VRT en het beleidsplan VRR 2023 - 2027. Er zijn veranderingen binnen de samenleving, er zijn nieuwe veiligheidsvraagstukken bijgekomen. Belangrijkste toevoeging ten opzichte van de beleidsplannen van de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne, is de digitale veiligheid. Dit vraagt dus om een uitbreiding van onze aanpak. Op basis van de analyse en vele gesprekken zijn vier hoofdthema’s bepaald. De thema’s waar we de komende periode met name op inzetten zijn: 1. Leefbare, veilige en krachtige wijken en dorpen 2. De aanpak op het gebied van zorg, jeugd en veiligheid 3. De inzet op digitale veiligheid 4. De aanpak van ondermijnende criminaliteit

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 worden de data, de randvoorwaarden, uitgangspunten en de stappen beschreven die zijn genomen om tot het Integraal Veiligheidsbeleid te komen. Vervolgens komen in hoofdstuk 3 de belangrijkste prioritaire thema’s aan bod. In hoofdstuk 4 komen de elementen die niet terugkomen in de prioriteitsstelling van dit Integraal Veiligheidsbeleid maar waar onze inzet onverminderd op blijft, aan bod. Tot slot komt in hoofdstuk 5 de borging, monitoring en financiering aan de orde.

7

2. Ontwikkelingen en strategische uitgangspunten Landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen zijn van invloed op de samenleving. In dit hoofdstuk schetsen we de belangrijkste ontwikkelingen en veranderingen die de context vormen voor onze prioriteiten. Tevens worden de strategische uitgangspunten genoemd.

handhavers (-3,2%) als over de aanpak van de gemeente op de thema’s leefbaarheid en veiligheid (-8,4%) gedaald in vergelijking met twee jaar geleden. Ook in de eenheid Rotterdam is er op deze indicatoren sprake van een duidelijke afname.

2.1 Ontwikkelingen

■

Veiligheid ontwikkelt zich niet in een vacuüm. Veiligheid en de beleving van veiligheid hebben baat bij een zekere mate van sociale samenhang in een gemeenschap. Die sociale samenhang staat onder druk en dat zal de komende jaren daarmee ook consequenties hebben voor het lokale veiligheidsbeleid.

Landelijke en regionale kaders

Daarnaast wordt de problematiek complexer, digitaler en internationaler. We constateren dat de druk op de politiecapaciteit groot is. Er is meer inzet van de politie nodig voor het stelsel Bewaken en Beveiligen door de toename van bedreigde personen. Daarnaast is er meer inzet van politie nodig bij demonstraties waarbij vaak een weerslag zichtbaar is van maatschappelijke onrust en polarisatie. Op de landelijke veiligheidsagenda van de politie staan de aanpak van ondermijnende criminaliteit, digitale criminaliteit / cybercrime, maatschappelijke onrust en mensenhandel geprioriteerd. De politie eenheid Rotterdam heeft als prioriteiten Zorg & Veiligheid en maatschappelijk ongenoegen.

2.2 Actueel veiligheidsbeeld

Hieronder zijn de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor Voorne aan Zee beschreven. Dit doen we door de ontwikkelingen tussen 2021 en 2023 in de gemeente af te zetten tegen die in de eenheid Rotterdam als geheel. ■

Leefbaarheid woonbuurt: het algehele oordeel van de inwoners van Voorne aan Zee over de leefbaarheid van de woonbuurt is gelijk gebleven ten opzichte van 2021 (rapportcijfer 7,6), net zoals in de eenheid Rotterdam. Wel is in de gemeente de tevredenheid over zowel het functioneren van gemeentelijke

8

Overlast in de buurt: de overlast in de buurt is in Voorne aan Zee voor alle vier de vormen van buurtproblemen (fysieke verloedering, verkeersproblemen, sociale problemen en milieuproblemen) ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Dit komt overeen met het beeld in de eenheid Rotterdam. De inwoners van de gemeente ervaren het vaakst veel overlast door verkeersproblemen (32,6%), daarna door fysieke verloedering (21,0%).

■

■

■

■

Veiligheidsbeleving: de veiligheidsbeleving van de bewoners van Voorne aan Zee is niet significant veranderd ten opzichte van 2021. In de eenheid is wel sprake van een substantiële daling in de veiligheidsbeleving. Gemiddeld zijn inwoners in de eenheid zich vaker onveilig gaan voelen en is de persoonlijke weerbaarheid van inwoners afgenomen (bijv. anderen aanspreken op onwenselijk gedrag).

/ of buurt meer aandacht krijgt omdat het ervaren veiligheidsniveau en / of veerkrachtsniveau daar lager is dan in andere wijken / buurten. Door een goede informatieanalyse per wijk / buurt te maken wordt de veiligheidsaanpak gericht ingezet, zoals bijvoorbeeld de wijkaanpak van Oostvoorne. De analyse maakt deel uit van een bredere scan van de wijk waarbij bekeken wordt vanuit welke domeinen focus wordt gelegd om ervoor te zorgen dat door de inzet van interventies een verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in een wijk plaatsvindt. Dat maakt maatwerk mogelijk zodat een aanpak aansluit bij specifieke problemen in de buurt. Problemen worden zoveel mogelijk, samen met collega’s, partners, ondernemers en inwoners opgepakt. Bij de uitvoering gaan we in de haarvaten van de wijk werken. Zo is er reeds een onderverdeling bij team Handhaving, waar handhavers betrokken zijn bij een specifiek gebied (wijk of dorp) binnen onze gemeente. Hierin wordt nauw samengewerkt met de wijkagenten en bijvoorbeeld woningbouwcorporaties die actief zijn in dat gebied.

Slachtofferschap: in Voorne aan Zee zijn de inwoners in 2023 vaker slachtoffer geworden van een geweldsdelict dan in 2021 (+2,7%). Dit komt overeen met de eenheid, waar er ook sprake is van een toename (+1,9%). Het slachtofferschap van vermogensdelicten en vandalismedelicten is in zowel de gemeente als in de eenheid ongeveer gelijk gebleven. Burgers en politie: in vergelijking met 2021 zijn de inwoners van Voorne aan Zee minder tevreden over het functioneren van de politie. Dit geldt voor het functioneren van de politie in de buurt en in het algemeen (beide afgerond -4%). In de eenheid is er een vergelijkbare ontwikkeling zichtbaar.

In vitale wijken en dorpen ondersteunen inwoners elkaar en zijn ze in staat om dit te doen. Draagkracht en draaglast zijn in evenwicht. De omgeving is veilig, gezond en groen. Inwoners weten waar en hoe ze elkaar kunnen ontmoeten. Toegang tot informatie en ondersteuning is eenvoudig. We besteden ook specifieke aandacht aan de ouderen in onze gemeente. Voorzieningen zoals de supermarkt, apotheek en huisarts bevinden zich in de buurt, of er is geschikt vervoer beschikbaar om deze te bereiken. Sport en cultuur zijn divers en voor iedereen toegankelijk. Vitale wijken en dorpen kunnen alleen ontstaan als gewerkt wordt vanuit integraliteit binnen het gemeentelijk beleid.

Preventie: men heeft in Voorne aan Zee in 2023 gemiddeld substantieel minder maatregelen genomen ter bescherming van digitale gegevens (bijv. wachtwoorden regelmatig veranderen) dan in 2021 (-0,2). Dit komt overeen met de afname die de eenheid Rotterdam laat zien (-0,1).

2.3 Strategische uitgangspunten

De strategische uitgangspunten die we voorstellen voor 2025 - 2028 vormen het kader voor de invulling en uitvoering van het veiligheidsbeleid. Deze uitgangspunten geven richting aan de aanpak van de (maatschappelijke) veiligheidsopgaven. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid vanuit veiligheid, onderwijs, zorg en welzijn, (buiten)ruimte, wonen en economie. Op deze manier kan nog beter ingezet worden op preventie en ontstaat ook inhoudelijke verbinding met repressie.

Effectief samenwerken

Met de partijen met wie we samenwerken hebben we afstemming. Hierbij is het belangrijk dat we elkaars rollen en verantwoordelijkheden kennen, dat deze afgestemd zijn en ingezet worden waar nodig. Zorg, politie en handhaving zijn in die zin elkaars verlengstuk. Het is daarbij wel essentieel dat duidelijk is wie wanneer primaire verantwoordelijkheid draagt of juist ondersteunend is. Dit houdt in dat afgesproken is waar de verantwoordelijkheid van de casus belegd is. Een belangrijke randvoorwaarde is dat er breed draagvlak is voor samen-

Wijkgericht

We werken wijk- en buurtgericht en geven onze partners mee hoe zij moeten werken aan gelijke kansen voor iedereen. Dit betekent dat soms de ene wijk

9

werking en (ook intern) tussen de domeinen. Het Bibob-beleid is hier een mooi voorbeeld van (hierbij betreft het diverse onderwerpen die samenkomen zoals bijvoorbeeld vergunningen, evenementen en subsidies). Ook zoeken we andere gemeenten actief op voor samenwerking. Tevens moet voorkomen worden dat niet alleen standaard interventies worden ingezet, maar maatwerk wordt toegepast indien nodig.

aangeleverd worden door private partijen als energieleveranciers. Zachte informatie is informatie dat wel aanwezig is, maar niet in een informatiesysteem staat. Het wordt ook wel ‘straatkennis’ genoemd. Zachte informatie is zeer relevant in relatie tot veiligheidsthema’s als ondermijning of radicalisering. Het biedt een belangrijke schakel in het richting geven of duiden van harde informatie. Voor de gemeente spelen handhavers daar een belangrijke rol in spelen, zij kunnen voorzien in de basis puzzelstukken met betrekking tot die eerdergenoemde veiligheidsthema’s. Dit kan onder andere door regelmatig het contact te leggen met bedrijven, partners en inwoners tijdens de uitvoering van hun taak. Bij die aanpak zijn onze inwoners ontzetten belangrijk. Een inwoner kan belangrijke informatie hebben en dit willen melden. Ook kan er anoniem gemeld worden, via Meld Misdaad Anoniem, waar Voorne aan Zee op aangesloten is. Bij Meld Misdaad Anoniem kan iedereen anoniem meldingen doen over bijvoorbeeld hennepteelt, drugslabs, illegale prostitutie en fraude. De politie en gemeente zetten stevig in op de aanpak hiervan, maar kunnen de signalering hiervan niet alleen. Onze inwoners zijn hele belangrijke oren en ogen, die we hard nodig hebben.

Mix van perspectief bieden, preventie en repressie

“Voorkomen is beter dan genezen” is het motto als het gaat om perspectief bieden en preventie. Uitgangspunt daarbij is investeren in het voorkomen van, zodat direct overgaan tot bestraffen (repressie) niet nodig is. We willen een goede verhouding tussen preventieve en repressieve maatregelen. De overheid heeft als taak om de rechtstaat te bewaken en op te komen voor degenen die dat niet voor zichzelf kunnen. Dat doen we in dit beleid in de volle breedte; of het nu gaat om zichtbare criminaliteit zoals woninginbraken of de minder zichtbare vormen zoals huiselijk geweld en kindermishandeling. Door op tijd in te grijpen voorkomen we zwaardere problematiek en hogere kosten in de toekomst. We helpen waar nodig en pakken aan waar dat moet. We zijn streng voor degene die zich niet aan de regels houdt, maar bieden hulp aan degene die op het juiste spoor wil komen en blijven. Belangrijk is een evenwicht te vinden tussen preventie, zorg en repressie.

Communicatie

Communicatie is van essentieel belang bij de veiligheidsaanpak. We gaan na wat in een wijk/buurt nodig is en zetten in op bewustwording en/of voorlichting. Om onze inwoners en ondernemers te ondersteunen in het vergroten van de veiligheid in de wijk/buurt, is ook het geven van voorlichting belangrijk. We hebben specifieke aandacht voor de wijze van informatievoorziening voor onze ouderen in onze gemeente. Inwoners en ondernemers ontvangen informatie over hoe zij hun veiligheidssituatie kunnen verbeteren. We betrekken daarbij veiligheids- en maatschappelijke partners in Voorne aan Zee, zoals ondernemersverenigingen, sportverenigingen, scholen, en woningcorporaties. Tot slot blijven we onze keuzes goed uitleggen, vooral als daar een maatschappelijke impact bij komt kijken. In de gesprekken met inwoners is vaak aangegeven dat de gemeente niet altijd zichtbaar was, daarom zetten we als gemeente in op onze zichtbaarheid en zorgen we dat we aanwezig en benaderbaar zijn voor onze inwoners en andere betrokkenen. Zo hebben inwoners aangegeven dat zij het als prettig ervaren dat ze op de website van de gemeente zien wie hun wijkagent en wijkhandhaver zijn.

Informatiegestuurd werken

Voor het voeren van regie op het lokaal veiligheidsbeleid en het handhaven van de openbare orde en veiligheid, is een goede informatiepositie belangrijk. Zowel kwantitatief vanuit cijfers als kwalitatief vanuit signalen van partners en uit wijken en dorpen. We werken grotendeels informatiegestuurd en benutten in- en externe data om minder reactief en op basis van incidenten te acteren en meer te werken vanuit overzicht, trends en ontwikkelingen. Zo willen we aan de voorkant van de problematiek komen. In de komende jaren willen we nog efficiënter en effectiever werken door informatie nog verder te benutten, te analyseren en te combineren. Informatie valt te verdelen in twee categorieën: zacht en hard. Harde informatie is doorgaans afkomstig uit informatiesystemen van de politie, de belastingdienst en/of gemeentelijke diensten, maar kan ook

10

3. Prioriteiten Actiepunten

In dit beleidsplan wordt beschreven wat de ambities en prioriteiten zijn voor de aankomende jaren. Dit wordt samengevat in de volgende vier veiligheidsthema’s:

1. Om burenruzies zo veel mogelijk te voorkomen en tegen te gaan, blijven we inzetten op buurtbemiddeling in Voorne aan Zee. Buurtbemiddeling is een laagdrempelige manier als buren er samen niet uitkomen, om problemen vroegtijdig aan te pakken en escalatie tot strafbare feiten of ernstige vormen van woonoverlast te voorkomen. Tevens maken in onze aanpak gebruik van de in december 2024 vastgestelde ‘beleidsregels Wet aanpak woonoverlast’. Bij ernstige vormen van woonoverlast kan er, indien lichtere interventies niet hebben gewerkt, op grond van deze beleidsregels als ultimum remedium, een specifieke gedragswijziging worden opgelegd aan de huurder en/of de verhuurder van de woning. Tot slot hebben we oog voor het belang van integraal werken bij de aanpak van overlast door bijvoorbeeld jeugd en leveren maatwerk als dit nodig is voor de wijk/buurt.

1) Leefbare, veilige en krachtige wijken en dorpen: streven naar wijken en dorpen die niet alleen veilig zijn maar ook leefbaar en veerkrachtig, waarin de kracht van de gemeenschap centraal staat. 2) Zorg, jeugd en veiligheid: aandacht voor complexe situaties waarin zorg en veiligheid elkaar raken, met focus op preventie en adequate aanpak. 3) Digitale veiligheid: omgaan met de groeiende uitdagingen van digitale criminaliteit en het weerbaar maken van inwoners en ondernemers. 4) Ondermijning: dwarsbomen van het criminele verdienmodel en onze inwoners, bedrijven en eigen organisatie weerbaar maken. Deze prioriteiten vloeien voort uit onze veiligheidssituatie waarbij we kijken naar de problematiek, de aanpak, ontwikkelingen en de toekomst. Daarnaast zijn ze tot stand gekomen door de samenwerking met interne en externe partners en onze inwoners. Deze thema’s krijgen extra aandacht qua inzet en capaciteit. Dit wil echter niet zeggen dat er geen oog is voor overige veiligheidsthema’s, die onze blijvende aandacht hebben zoals bijvoorbeeld het onderwerp Verkeer.

2. Onze handhavers treden waar nodig handhavend op. Hierbij is zichtbaarheid en benaderbaarheid van groot belang. Dit betekent dat er niet alleen vanuit de auto wordt gehandhaafd, maar ook op de fiets of lopend. Er wordt aandacht besteed aan zaken die klein lijken, maar van groot belang zijn zoals de aanpak van parkeeroverlast, overlast van hondenpoep en overhangend groen. De leefbaarheid in de wijken wordt verder versterkt door intensivering van de samenwerking tussen politie en handhavers. Dit is vastgelegd in ons handhavingsarrangement 2024 - 2026.

3.1 Leefbare, veilige en krachtige wijken en dorpen

Veiligheid, een veilige woon- en leefomgeving, is een kerntaak van de overheid. Mensen willen en moeten zich veilig voelen in hun eigen leefomgeving. Het waarborgen van een veilige leefomgeving is daarom essentieel.

3. Door wijkgericht te werken en dicht bij onze inwoners te staan, kunnen we snel reageren op veiligheids- en leefbaarheidsopgaven. Ten aanzien van het ruimtelijk domein ligt er een link met de Woon-, Welzijns- en Zorguitvoeringsagenda. Bijvoorbeeld bij nieuwe bouwplannen wordt dat wat bijdraagt aan het veiligheidsgevoel van wijkbewoners betrokken. Hierbij kan worden gedacht aan goede verlichting, het onderhoud van de buitenruime en achterpaden. Ook blijven we goed communiceren met onze inwoners. De participatie heeft ons geleerd dat het actief aanwezig zijn in wijken en buurten niet alleen

Doelen ■ ■ ■

verminderen van (woon)overlast en voorkoming van escalatie criminaliteit (o.a. woninginbraak, mishandeling, vernieling) aanpakken inzet op aanpak van polarisatie en maatschappelijke onrust

11

gewaardeerd wordt, maar dat het ons ook erg voedt wat er speelt in wijken en buurten. We blijven samen met onder andere politie, handhaving, woningcorporaties en welzijnswerk invulling geven aan het aanwezig zijn in de wijk om te weten wat er speelt. Ook samenwerking met het Sociaal Domein en ons Sociaal Gebiedsteam is essentieel (het Sociaal Gebiedsteam Voorne aan Zee is een team van experts op het gebied van zorg en ondersteuning).

maatschappelijke partners gericht op preventie, delen van signalen en korte lijnen. Tevens zetten we in op deskundigheidsbevordering professionals/ eerstelijnswerkers en de voortzetting van de aanpak/respons-keten bij radicaliseringszaken.

3.2 Zorg, Jeugd en Veiligheid

In Voorne aan Zee willen we dat iedereen mee kan doen aan onze samenleving. Zoals in de visie op het Sociaal Domein 2023 – 2026 is aangegeven, gaan we uit van de eigen kracht van inwoners. Er is echter ook een groep inwoners die het niet alleen redt en daarvoor bieden wij als gemeente ondersteuning. Ook vanuit het perspectief van veiligheid is dat van groot belang. Deze groep betreft vaak kwetsbare mensen, die mogelijk een risico kunnen vormen voor zichzelf, de omgeving en de openbare orde en veiligheid. Het blijkt dat kwetsbaren eerder slachtoffer kunnen worden van misbruik of vervallen in criminaliteit, deze voorbeelden zien we ook binnen onze gemeente. Om de zorg voor kwetsbare

4. We werken aan sociale cohesie / sociale basis voor weerbare wijken en dorpen, via verbindingen van de kracht van de wijk en zichtbaarheid in de wijk. Vitale wijken en dorpen kunnen alleen ontstaan als gewerkt wordt vanuit integraliteit binnen het gemeentelijk beleid. Het gaat niet alleen om wat er vanuit het sociaal domein gebeurt, maar ook op welke wijze de fysieke leefomgeving ingericht en onderhouden wordt. We kijken dus niet alleen naar de inzet van politie en handhaving, maar hoe kunnen we met alle andere afdelingen binnen de gemeente de sociale samenhang vergroten. We steken hier in op de informele netwerken / sociale basis die er al zijn binnen een wijk of buurt. Vanuit Veiligheid wordt ook ingezet op het aanhaken naar het Sociaal Domein en de wijks- en dorpsraden. Door diverse gesprekspartners is aangegeven dat een wijkregisseur gewenst is; een aanspreekpunt voor de wijk of buurt. 5. Bij het thema polarisatie en radicalisering gaat het om ideologische groepen en stromingen personen in de samenleving die dermate zijn geradicaliseerd, dat zij door hun wijze van handelen of door hun uitingen zorgen voor maatschappelijke spanningen. Deze spanningen kunnen invloed hebben op de algemene veiligheid (bij toepassen van geweld) of het veiligheidsgevoel van inwoners wanneer zij een bedreiging vormen of kunnen gaan vormen voor de veiligheid. Sprake kan zijn van dreigend geweld.

Het is in zekere zin een ongrijpbaar iets, wij zullen alert zijn op signalen en in samenwerking met politie, netwerken in de wijk enz. delen wij deze signalen en adresseren. Hoewel het ingewikkeld is, is het van groot belang om zo veel mogelijk mensen binnen boord te houden en we zullen hier alle inzet op plegen mochten mensen toch dreigen af te haken. We zetten in op algemene preventie via participatie-, onderwijs- en arbeidsmarktbeleid. Inclusief samenwerking met instellingen en

12

mensen en hun omgeving blijvend te verbeteren en de in sommige gevallen bijbehorende veiligheidsproblematiek aan te pakken is daarom intensieve samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartijen nodig. Nog meer dan nu zal in de toekomst het veiligheidsbeleid dus ook sociaal beleid zijn. Met repressie alleen bereiken we geen 100% veilige samenleving; effectief veiligheidsbeleid veronderstelt een bepaalde mate van sociale samenhang in een samenleving. We zetten daarom in op het dichter bij elkaar brengen van sociaal beleid en veiligheid.

vraag is of dit een primaire taak is van de politie. Het gaat namelijk vaak om mensen met psychische problemen. De oorzaken en gevolgen van complexe problemen op zorg- en veiligheidsgebied lopen vaak door elkaar heen. Zo hebben we te maken met de Wet verplichte GGZ (WvGGZ). In tegenstelling tot de voorganger van de WvGGZ (wet BOPZ) staat bij de WvGGZ de zorg voor psychiatrische patiënten centraal in plaats van verplichte opvang. De zorg hoeft binnen de WvGGZ niet plaats te vinden in een GGZ-instelling, maar kan ook ambulant plaatsvinden. Een integrale aanpak (straf, bestuur en zorg) van de problematiek waarbij duidelijk is waar de regie ligt, is daarom noodzakelijk.

Zowel huiselijk geweld als de omgang met mensen met verward / onbegrepen gedrag vraagt veel van betrokken organisaties. We zullen ons, in samenwerking met andere partijen, meer op preventie gaan richten. Afstemming en slimmere arrangementen zijn noodzakelijk, maar dit is niet eenvoudig te realiseren. Inzet op afstemming en een preventieve benadering kan de druk op de politie verminderen. Als gemeente ondersteunen we het veilig samenleven in Voorne aan Zee door onder andere in te zetten op de verbinding tussen veiligheid en zorg, maar ook op het voorkomen en aanpakken van overlast, criminaliteit, ondermijning en huiselijk geweld.

Verdere thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid: preventie alcohol- en drugsgebruik, gewelds- en zedendelicten, huiselijk geweld en kindermishandeling.

Doelen ■

■

Sinds een aantal jaar werken we met een specifiek opschalingsmodel: Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE). Met dit AVE-model sluiten we de domeinen zorg en veiligheid op elkaar aan. In dit model is duidelijk wie, bestuurlijk en ambtelijk, op welk moment, de regie heeft en is erop gericht om op het juiste moment te schakelen om een dreigende situatie te voorkomen of te beëindigen. Bij dit escalatiemodel is er nauwe samenwerking tussen de teams Veiligheid en het Sociaal Gebiedsteam van de gemeente Voorne aan Zee. Ook zorg- en welzijnspartijen en politie zijn belangrijke partners. Aangegeven is door ons basisteam van de politie dat veel meldingen in onze gemeente een zorgcomponent in zich hebben. Dit aantal is niet alleen in onze gemeente zichtbaar, het is een landelijke trend. Ook het langer zelfstandig thuis wonen van mensen heeft maatschappelijke gevolgen. Door diverse maatschappelijke ontwikkelingen zoals scheiding van wonen & zorg en afbouw van de GGZ-bedden, ligt er een grote belasting bij de politie door personen met verward / onbegrepen gedrag. Zeer geregeld is de politie als eerste ter plekke bij een persoon met onbegrepen gedrag, maar de

■

■

Het intensiveren van de informatie-uitwisseling tussen samenwerkingspartijen binnen en buiten de gemeente. Meer zicht op de lokale jeugd, met name kwetsbare jongeren en jongeren waarbij het risico bestaat dat ze van overlast afglijden naar criminaliteit. We willen voorkomen dat deze jongeren problemen krijgen en ervoor zorgen dat ze op het rechte pad blijven. Inzet op samenwerking van partners bij de aanpak van personen met verward / onbegrepen gedrag en de gevolgen van dit gedrag en veiligheidsissues. Inzet op preventie en handhavingsaanpak van genotsmiddelengebruik door inwoners, met specifieke aandacht voor de jeugd.

Actiepunten

1. Inzetten op vroegsignalering. Door in te zetten op vroegsignalering en preventie proberen we te voorkomen dat casuïstiek escaleert in overlast voor de omgeving en openbare orde en veiligheid. Dit vereist nauwe samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de zorg-, maatschappelijke en veiligheidspartners. Zo mogen bijvoorbeeld bepaalde bedrijven en instanties

13

gemeenten waarschuwen, als zij zien dat hun klanten hun rekeningen niet betalen, Het gaat hierbij om verhuurders van woningen, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars. Ze hebben hiervoor niet eerst toestemming nodig van de klant. De bedrijven en instanties geven een signaal als hun eigen inspanningen betalingsachterstanden niet oplossen. Gemeenten kunnen mensen helpen die door schulden in de problemen dreigen te komen. Op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening kan de gemeente ingrijpen. Niet alleen instanties kunnen signalen afgeven, ook buurtbewoners kunnen een belangrijke rol spelen bij het (vroeg)signaleren van problematiek.

van persoonlijke problemen met een zorg- en veiligheidscomponent. De oorzaken en gevolgen lopen dwars door elkaar heen en zijn even divers als hardnekkig: psychische klachten, verslavingen, falende maatschappelijke integratie, hoog gevaarsrisico of een combinatie hiervan, soms gepaard met een verstandelijke beperking. Wij als gemeente merken dat er een grote relatie is tussen mensen met verward / onbegrepen gedrag en veiligheidsissues. Aangegeven is dat verward / onbegrepen gedrag niet alleen leidt tot onveiligheidsgevoelens onder inwoners, maar ook een groot beslag legt op politie en brandweer en mensen die zorg nodig hebben van brandweer / politie krijgen later zorg doordat de tijd besteed wordt aan mensen met verward / onbegrepen gedrag. We gaan lokaal stevig inzetten op de aanpak van deze problematiek door het organiseren van werkvormen, structuren en voorzieningen rond dit specifieke zorg- en veiligheidsthema, waarbij we ook regionale en landelijke ontwikkelingen goed in de gaten houden aangezien dit niet specifiek problematiek is voor Voorne aan Zee, maar elke gemeente er momenteel mee te maken heeft.

2. We willen de aanpak van kwetsbare jongeren nóg beter organiseren in de lokale zorg- en veiligheidsstructuur, zoals bij de doelen vermeld is, om te voorkomen dat jongeren afglijden. We zetten in op zorg, drang en dwang. Hierbij maken we gebruik van partners zoals het Zorg- en Veiligheidshuis Rotterdam Rijnmond zodat we nog effectiever en nog eerder kunnen interveniëren als het nodig is.

5. Doorontwikkeling samenwerking met het voortgezet en basisonderwijs rond veiligheids- en preventiethema’s, zoals bijvoorbeeld gastlessen van HALT op scholen, of preventielessen over verslavingen op scholen. Samen met onderwijsinstellingen werken we aan een duidelijke norm binnen het onderwijs om het gebruik van o.a. alcohol en/of drugs terug te dringen. Uitgangspunten hierbij zijn preventie, signalering en handhaving, zoals vastgelegd is het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs Voorne aan Zee. Tevens is een groot aandachtspunt de fysieke (onder andere: brandveiligheid, verkeersveiligheid) én sociale veiligheid (onder andere: voorkomen / optreden tegen pesten, discriminatie en geweld) op scholen.

3. Aanpak van aanpak van complexe problematiek in gezinnen/huishoudens. Over complexe problematiek wordt gesproken als er meerdere problemen samen komen en elkaar versterken. Denk bijvoorbeeld aan psychiatrische problematiek, armoede, opvoedproblematiek, of daar waar sprake is van geweld (binnen en buiten het gezin). Veelal komt Veiligheid later in beeld, pas als het uit de hand loopt. Onze aanpak is vanuit Veiligheid om aan de voorkant al betrokken te zijn dit soort complexe problematiek. Er is een relatie met diverse organisaties zoals het onderwijs, Veilig Thuis, het Sociaal Domein; specifiek het uitvoeringsplan huiselijk geweld en kindermishandeling. Het gaat om één gezin, één plan, één aanpak, met hierin een duidelijke regie.

3.3 Digitale Veiligheid

4. Inzet op de samenwerking in de aanpak van mensen met verward / onbegrepen gedrag. Primair ligt de aanpak niet bij gemeenten, wij zullen dit in samenwerking met diverse domeinen gaan organiseren, zoals onder andere de politie, brandweer en GGZ / VG (zorg voor mensen met een verstandelijke beperking). Er is een aanzienlijke groep inwoners met een opeenstapeling

De samenleving digitaliseert. Inwoners, ondernemers en publieke instellingen (waaronder ook de gemeente) zijn steeds meer online actief. De digitale samenleving kent veel kansen en mogelijkheden, maar ook veiligheidsrisico’s, zoals digitale criminaliteit.

14

In onze digitale samenleving heeft uitval of verstoring direct impact op ons welzijn, onze welvaart en vertrouwen in instanties. De digitale dreiging voor Nederland is onverminderd groot. Bepaalde landen voeren cyberaanvallen uit en zetten economische middelen in om politieke, economische en militaire doelen te bereiken. Wereldwijd opererende criminelen verdienen grof geld aan cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit met grote schade voor organisaties, inwoners en de samenleving als gevolg.

Waar ‘ouderwetse’ criminaliteit afneemt, neemt digitale criminaliteit toe. Met name jongeren, senioren en ondernemers zijn kwetsbaar voor deze vorm van criminaliteit. Hierbij kent elke groep zijn eigen kwetsbaarheid. Denk bijvoorbeeld aan de risico’s van sexting bij jongeren, drugsdealen via tik tok, helpdeskfraude bij ouderen en phishing bij ondernemers. Als gemeente zetten wij in op het voorkomen van deze digitale criminaliteit, waarbij wij gebruik maken van de beschikbare expertise bij samenwerkingspartners. Verschillende vormen van criminaliteit vinden online plaats: van bankfraude tot kindermisbruik. Ook komen inwoners sneller in contact met radicale groepen en vinden er ‘hate crimes’ plaats in de digitale wereld. Desinformatie wordt actief verspreid, met als doel mensen tegen elkaar op te zetten, de informatie van de overheid in twijfel te trekken en zo de democratische waarden onder druk te zetten. Dit vraagt aandacht voor de veiligheid en handhaving zodat inwoners zich online veilig kunnen voelen.

Digitale criminaliteit bestaat uit twee vormen: cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Bij cybercrime wordt er criminaliteit gepleegd met een ICT-middel tegen een ICT-middel, zoals hacken. In het geval van gedigitaliseerde criminaliteit vindt ‘reguliere’ criminaliteit plaats, maar dan via een ICT-middel. Voorbeelden hiervan zijn online fraude of bedreiging.

Doelen ■

■

■

Het verminderen van slachtofferschap van digitale criminaliteit, door inwoners weerbaarder te maken en barrières op te werpen voor daders en dadergroepen. Inzicht krijgen in de aard en omvang, onder andere door meldingsbereidheid te stimuleren. Onze eigen organisatie weerbaar maken.

Actiepunten

1. Opstellen van lokaal plan van aanpak digitale veiligheid. Hierbij hebben we oog voor: ■ ■ ■

slachtofferschap gedigitaliseerde criminaliteit zoals hacking, phishing naast vermogenscriminaliteit ook geweld zoals cyberpesten, sexting online aangejaagde ordeverstoring bijvoorbeeld haatdragende boodschappen

Zowel intern als extern gaan we werken aan het verhogen van de bewustwording rondom digitale veiligheid en cybercrime, bijvoorbeeld brieven die naar senioren gestuurd zijn waarin gewaarschuwd wordt voor digitale

15

criminaliteit of de organisatie van voorlichtingsbijeenkomsten. Tevens wordt de digitale veiligheid ingebed binnen de crisisorganisatie.

maatschappelijke onrust en verslechtert de leefbaarheid. Het snelle verdienmodel van de drugshandel heeft bovendien een sterke aantrekkingskracht op kwetsbare groepen, waaronder jongeren.

2. De Cyberbeveiligingswet (Cbw) lokaal implementeren. Deze treedt naar verwachting in het derde kwartaal van 2025 in werking. Daarmee worden ruim 8000 organisaties in Nederland verplicht tot het nemen van maatregelen die hun digitale weerbaarheid verhogen. Het Rijk investeert structureel in de aanpak van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. In 2025 bepaalt het kabinet voor welke cybercrime feiten hogere straffen mogelijk worden. Ook wordt ingezet op het versterken van de digitale rechtshandhaving, onder meer door gerichte investeringen in de politie en strafrechtketen en het verbeteren van de toegang tot digitale gegevens voor de opsporing.

Daarnaast vormen mensenhandel en -smokkel een groeiend probleem, met ernstige mensonterende gevolgen en geweld. Deze problematiek wordt verder bemoeilijkt door factoren zoals afhankelijkheidsrelaties, schaamte en angst, waardoor het zicht op de omvang beperkt blijft. Ook de beïnvloeding van overheden door ondermijnende criminaliteit is zorgwekkend, aangezien dit het functioneren van het ambtelijk apparaat en de besluitvorming van lokale besturen kan aantasten, en de veiligheid van bestuurders en ambtenaren in gevaar kan brengen. Een volhardende en gezamenlijke aanpak, waarbij publieke en private partners samenwerken, is noodzakelijk om deze dreigingen effectief te bestrijden en de democratische rechtsstaat te beschermen.

3.4 Ondermijning

Ondermijnende criminaliteit benut legitieme structuren op heimelijke wijze, waardoor de grens tussen de onderwereld en de bovenwereld vervaagt. Dit versterkt andere vormen van criminaliteit zoals geweld, witwassen en mensenhandel, met directe gevolgen voor de leefomgeving van inwoners. Economisch gezien leidt ondermijning tot oneerlijke concurrentie, verstoorde vastgoedtransacties en ontwrichting van legale economische processen. Hoewel de effecten van ondermijning niet altijd direct zichtbaar zijn, hebben ze aanzienlijke negatieve gevolgen voor de samenleving, waaronder geweldsincidenten door drugshandel en verloedering van panden. Dit probleem bedreigt de ambities voor een veilige leefomgeving en een gunstig ondernemingsklimaat, zoals opgenomen in het collegeprogramma Voorne aan Zee 2023 - 2026. Daarom zet de gemeente zich in voor een gestructureerde en langdurige aanpak, zoals vermeld in het ‘plan van aanpak ondermijning’. Waargenomen wordt dat, met name in de handel in drugs, mensenhandel en -smokkel, en de beïnvloeding van overheden, een grote invloed heeft op ondermijnende criminaliteit. De handel in drugs blijft een grote financiële motor achter diverse ondermijnende activiteiten, wat leidt tot conflicten in het drugsmilieu die met excessief geweld worden uitgevochten in woonwijken. Dit veroorzaakt

16

Op nationaal niveau wordt de urgentie van ondermijning erkend en heeft het kabinet versterkingsgelden aan het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Rotterdam (RIEC) beschikbaar gesteld om de lokale aanpak te ondersteunen. In samenwerking met het RIEC is reeds onderzocht hoe de aanpak voor Voorne aan Zee vorm kan krijgen. Het openbaar bestuur speelt op lokaal niveau een cruciale rol in het tegengaan van ondermijnende criminaliteit, waarbij de samenwerking tussen preventie, handhaving en opsporing essentieel is. De politie en het Openbaar Ministerie zijn hierbij belangrijke partners. De gemeente Voorne aan Zee streeft naar een integrale aanpak die gericht is op het verminderen van criminele invloeden en het vergroten van de weerbaarheid van inwoners en ondernemers tegen deze invloeden.

gegevens te verzamelen, te organiseren en te analyseren. Dit stelt de gemeente in staat om veiligheidsproblemen tijdig te signaleren en gerichte acties te ondernemen. Door data uit diverse bronnen toegankelijk en bruikbaar te maken, kunnen patronen worden herkend en kan de gemeente effectief inspelen op lokale problemen. Intelligence omvat de analyse van deze gegevens om praktische kennis te genereren voor besluitvorming op verschillende niveaus. Het RIEC adviseert om een data-analist aan te trekken, maar vanwege het ontbreken van ruimte in de begroting wordt hier nog niet voor gekozen. De komende jaren wordt gefaseerd gewerkt aan het versterken van de informatiepositie en eerst andere stappen genomen. Eerst wordt de focus gelegd op het versterken van de informatiepositie door middel van het inrichten van meldpunten, bronnenonderzoek en werkprocessen voor informatiedeling. Parallel daaraan wordt gewerkt aan de verbetering van de manier waarop met deze data wordt omgegaan. Deze aanpak moet resulteren in een meer solide informatiepositie en een effectieve intelligenceorganisatie die bijdraagt aan een veilige en weerbare gemeenschap.

Doel

De gemeente Voorne aan Zee heeft als doel een integrale aanpak te realiseren die gericht is op het verminderen van criminele invloeden en het versterken van de weerbaarheid van zowel inwoners als ondernemers tegen de invloeden van ondermijnende criminaliteit.

2. Bewustwording en Weerbaarheid De aanpak van ondermijnende criminaliteit vereist een brede, gecoördineerde aanpak die zich richt op het verhogen van bewustwording en weerbaarheid. Het is cruciaal dat inwoners en ondernemers, maar ook onze ambtenaren de schadelijke gevolgen van ondermijning begrijpen en bereid zijn signalen te melden. Dit wordt gerealiseerd door bewustwordingssessies, communicatie en een integrale benadering binnen gemeentelijke processen, waarbij maatschappelijke organisaties en interne afdelingen een sleutelrol spelen.

Dit streven wij na door het volgende doel te behalen:

“Het succesvol verminderen van criminele ondermijnende invloeden in onze lokale samenleving en het verminderen van de kwetsbaarheid van inwoners en ondernemers voor deze criminele ondermijnende invloeden.” Dit doel wordt nagestreefd door een integrale aanpak langs drie sporen: ■ de inrichting van de aanpak van ondermijning; ■ het versterken van bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid; ■ de bestuurlijke aanpak van criminele objecten, branches en locaties.

Daarnaast is het essentieel om integriteit binnen het gemeentelijke apparaat te waarborgen. Dit omvat protocollen en gedragscodes, maar vooral de praktische toepassing ervan. Medewerkers, bestuurders en politieke ambtsdragers moeten weerbaar zijn tegen criminele invloeden. Het RIEC biedt hierbij ondersteuning door bijeenkomsten en advies. Het hebben nieuw Bibob-beleid een Bibob-coördinator wordt aangesteld om de bestuurlijke weerbaarheid te versterken, het gaat specifiek om het oppakken van signalen en de bewustwording.

Actiepunten

1. Versterking van de Informatiepositie en Intelligence Een effectieve aanpak van ondermijning vereist dat de gemeente een sterke informatie- en intelligencepositie ontwikkelt door systematisch relevante

17

3. Bestuurlijke en Juridische instrumentarium Een adequaat bestuurlijk en juridisch instrumentarium is een wezenlijk onderdeel voor een effectieve aanpak van ondermijning, inclusief toezicht- en handhavingstaken. Investeren in de verdere ontwikkeling van onderwerpen zoals de aanpak van prostitutie, mensenhandel, risicovolle branches en gebieden (zoals het buitengebied) en bestuurlijke instrumenten in de toolkit is daarom een prioriteit. 4. Toezicht en Handhaving We gaan investeren in een goed gepositioneerd en geprepareerd team toezicht en handhaving voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Boa’s en toezichthouders worden getraind in het herkennen van signalen van ondermijning en het correct verwerken hiervan, wat bijdraagt aan de informatiepositie van de gemeente. Investeringen in kennisuitbreiding zijn noodzakelijk. De toezichthouders zullen werken vanuit een flexibele en lokale benadering in de aandachtsgebieden. Het uitvoeren van Integrale controles, waarbij meerdere toezichthouders samenwerken vanuit hun eigen specialisme, zorgen voor een brede naleving van wet- en regelgeving. Het uitvoeren van bedrijfscontroles en controles op het bijhouden van registers zoals nachtregisters en op-/verkoopregisters zijn belangrijke instrumenten die door de toezichthouders zullen worden ingezet.

Deze inzet omvat regelmatige controles, voorlichting aan ondernemers en handhaving bij overtredingen, met als doel een effectieve en efficiënte aanpak van ondermijnende criminaliteit te waarborgen.

18

4. Overige veiligheidsthema’s Acties:

Voor onderstaande onderwerpen blijven we grote aandacht hebben en onverminderd inzet op plegen:

■

A. Verkeersveiligheid

Uit de Veiligheidsmonitor 2023 en de gesprekken met inwoners, zijn veel opmerkingen gekomen over verkeersveiligheid in onze gemeente. Verkeersveiligheid heeft betrekking op de veiligheid van verkeersdeelnemers in het algemeen, voor specifieke doelgroepen en in bepaalde gebieden (woongebied, scholen, winkelgebied e.d.). Deze veiligheid wordt beïnvloed door fysieke factoren (infrastructuur) en het rijgedrag van verkeersdeelnemers. Onderscheiden kunnen worden objectieve verkeersveiligheid, subjectieve verkeersveiligheid en verkeers- en parkeeroverlast.

■ ■ ■

Gedragsbeïnvloeding via voorlichting, interventies (bijvoorbeeld fietsverlichtingsacties) en educatie. Focus op risicogroepen en –factoren en in samenwerking met onder meer onderwijs, politie, regionale partners, Veilig Verkeer Nederland en lokale afdeling Fietsersbond. Handhaving, met name op meest risicovolle plekken. Infrastructurele maatregelen gericht op snelheidsbeperking. Risicogestuurde aanpak om ongevallen te voorkomen door de belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem aan te pakken.

B. Veilig winkelgebied en veilige bedrijventerreinen

Onder bedrijvigheid wordt zowel de winkelgebieden als bedrijventerreinen verstaan. In de winkelgebieden kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat daar bijvoorbeeld om winkeldiefstal en zakkenrollerij maar ook om jongerenoverlast, vernielingen en de mate van brandveiligheid van de gebouwen (voldoet het gebouw aan het bouwbesluit). Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid (onveiligheidsgevoelens) leiden. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent eveneens zowel sociale (gericht op de maatschappij) als fysieke (gericht op de tastbare omgeving) aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid (‘omgevingsveiligheid’ ofwel veiligheid rond inrichtingen en vervoer gevaarlijke stoffen wordt apart behandeld onder punt E).

Acties: ■

■

19

Publiek-private samenwerking met ondernemers op bedrijventerreinen en in winkelgebied. Verdere doorvoering Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Integraal werken: verbindingen met aanpak ondermijning, vermogenscriminaliteit, verkeersveiligheid, inrichting en beheer openbare ruimte.

plassen en op en rond toeristische verblijfslocaties zoals campings, bungalowparken en jachthavens. De risico’s betreffen bijvoorbeeld beroving, diefstal uit/van vaartuigen, inbraak, geweld, overlast, vernieling. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn. Bepaalde locaties kunnen een knooppunt van verschillende vormen van ondermijning (drugsgerelateerd, heling, mensenhandel) vormen.

Acties: ■

■

Beleid, regelgeving, toezicht en handhaving op orde. Focuspunten zijn uitvoering van het Evenementenbeleid en handhaving Alcoholwet, Handhavingsprotocol horeca en beleidsregels evenementen 2024. Horecabeleid en beleidsregels worden naar verwachting in 2025 vastgesteld. Consequente afstemming en samenwerking met horeca-, evenementen- en recreatieondernemers.

D. Brandveiligheid

Dit thema heeft enerzijds betrekking op de ontwerptechnische en gebruikstechnische brandveiligheid van bepaalde soorten gebouwen (zoals woongebouwen en gebouwen met horecabestemming) en anderzijds op de voorwaarden voor effectieve repressie. Om de brandveiligheid te borgen houden gemeente en brandweer toezicht op proactie en preventie en geven zij voorlichting aan doelgroepen (maatschappelijke awareness en betrokkenheid). Daarnaast prepareren gemeente en brandweer zich op de bestrijding (repressie) van branden; Het college is verantwoordelijk voor de brandweerzorg (artikelen 2 en 3 van de Wet op de Veiligheidsregio’s). De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) voert deze zorg uit als verlengd lokaal bestuur, in samenwerking met de afdelingen Ruimtelijke Ontwikkeling (RO) en Ruimtelijk Beheer en Uitvoering (RBU) van de gemeente.

C. Veilig uitgaan, horeca & evenementen en toerisme Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Ook zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen. De horeca in Voorne aan Zee wordt, zeker in de zomermaanden goed bezocht.