HARMONISATIE Definitief versie 2 (4)

Rapportage Harmonisatie Afvalbeleid Voorne aan Zee

2

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

ACHTERGROND HARMONISATIE AFVALBELEID 1.1 HARMONISATIE De voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne vormen sinds 1 januari 2023 de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. De nieuwe gemeente heeft ca 73.000 inwoners. Na een gemeentelijke herindeling heeft de nieuwe gemeente twee jaar de tijd om de verschillende beleidsregels van de oude gemeenten gelijk te trekken. Voor de afvalinzameling betekent dit dat per 1 januari 2025 één beleid in Voorne aan Zee geldt. De drie voormalige gemeenten hebben elk hun eigen inzamelbeleid. In de voormalige gemeenten Brielle en Westvoorne is een duidelijke keuze gemaakt voor bronscheiding, en is deze keuze door middel van VANG beleid verankerd. De voormalige gemeente Hellevoetsluis heeft de keuze voor bron- of nascheiding nog niet zo duidelijk gemaakt, en heeft hierdoor ook het VANG beleid nog niet geïmplementeerd.

1.2 INZAMELAAR In aanvulling op de wettelijk verplichte invulling van de harmonisatie van het beleid heeft de huidige inzamelaar RENEWI de gemeente laten weten dat zij zich terugtrekken uit de gemeentelijke inzamelmarkt, en bij een volgende aanbesteding niet opnieuw zullen inschrijven. Dit zet de huidige keuze van de gemeente om de inzameling te organiseren via een aanbesteding onder druk. Door het wegvallen van RENEWI is er niet of nauwelijks nog concurrentie in deze markt. Gelijktijdig aan dit traject van de harmonisatie is een tweede traject opgestart over de borging van de inzameling in de toekomst. Deze twee trajecten beïnvloeden elkaar. De keuzes die gemaakt worden over het vormgeven van de inzameling bepalen welke inzamelaar aansluit bij deze wensen. Om de meeste beleidsvrijheid te behouden adviseren we de volgende stappen te volgen.

•Harmonisatie •Formuleren wensen voor toekomstig beleid

Wettelijke harmonisatie

Februari 2024

Keuze voor de inzamelaar •Borgen van de inzameling •Afspraken in partnerschap •Kaders aan de keuzes

•Uitwerken nieuw Vangbeleid in coproductie met nieuwe inzameldienst •Implementatie

Nieuw Beleid

definitief

3

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

Hiermee: • • •

•

Voldoet de gemeente aan de regels voor de wettelijke harmonisatie Denkt de gemeente vooraf na over de keuzes voor het grondstoffenbeleid van de toekomst en over de keuzes voor de juiste inzamelaar Is er geen directe implementatie van alle deze keuzes. Op deze wijze voorkomt de gemeente versnelde afschrijvingen op al ingevoerd VANG beleid Is er ruimte om het nieuwe VANG beleid over een periode vast te stellen en door te voeren.

1.3

VOORTRAJECT Voorafgaand aan deze notitie is er een 0-meting uitgevoerd van de huidige situatie en zijn er twee sessies geweest met de raads- en commissieleden. In de eerste sessie op 10 mei 2023 stond de afvaldriehoek als beleidsinstrument centraal en gesproken over de mogelijke toekomstige inrichting. In de tweede sessie op 9 september 2023 stond de vraag centraal op welke wijze de gemeente Voorne aan Zee de inzameling in de toekomst wil borgen en de keuzes die we daarin als gemeente kunnen maken. Dit is een parallel proces welke wel bijna gelijktijdig plaatsvindt.

Februari 2024

definitief

4

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

0-METING Eind 2022 is voor de drie gemeenten een 0-scan uitgevoerd om in kaart te brengen op welke onderdelen harmonisatie nodig is.

2.1 DIENSTVERLENING 2.1.1 Fijn huishoudelijk afval De afvalstromen Groente Fruit en Etensresten en Tuinafval (GFE&T), oud papier en karton (OPK), glas, textiel en luiers worden in alle voormalige gemeenten op dezelfde wijze ingezameld. Hier hoeven geen aanvullende harmonisatie afspraken voor vastgesteld te worden.

Brielle

Hellevoetsluis

Westvoorne

Minicontainer 1x 2 weken

Minicontainer 1x 2 weken

Minicontainer 1x 2 weken

Minicontainer 1x 4 weken

Minicontainer 1x 4 weken

Minicontainer 1x 4 weken

Minicontainers 1x2 weken

Verzamelcontainers in de wijk

Minicontainers of zak 1x 2 weken

Kern: verzamelcontainers Buitengebied: minicontainer 1x4 weken Verzamel containers

Minicontainers 1x 2 weken

Minicontainers (alleen 140liter) 1x 2 weken

Verzamel containers

Verzamel containers

Verzamel containers

Verzamel containers

Verzamel containers

Niet

Niet

Niet

maatwerk

nvt

nvt

Medisch

Luiers

Textiel

Glas

Rest

PBD

OPK

GFE&T

De verschillen zitten in de inzameling van restafval, plastic verpakkingen, blik en drinkpakken (PBD). Ook kent alleen de voormalige gemeente Brielle een regeling voor medisch afval.

Februari 2024

definitief

5

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

In de voormalige gemeente Brielle brengen inwoners hun restafval weg naar ondergrondse verzamelcontainers. Hier is het huishoudelijk restafval in de afgelopen jaren met ruim 25% gedaald naar 194 kilo per inwoner per jaar in 2021. PBD stijgt juist naar bijna 30 kilo per inwoner per jaar. Ook oud papier en GFT nemen toe. In de voormalige gemeente Westvoorne bieden inwoners het huishoudelijke restafval aan in 140 liter minicontainers aan huis. Ook hier neemt het restafval af met 25% naar 172 kilo per inwoner per jaar. De hoeveelheid gescheiden ingezameld PBD stijgt naar ca 30 kilo per inwoner per jaar, alsmede een stijging van GFT, oud papier en Glas. In de voormalige gemeente Hellevoetsluis is de uitrol van het VANG beleid uitgesteld. De hoeveelheid huishoudelijk restafval blijft hierdoor nagenoeg constant op 245 kilo per inwoner per jaar. Ook is er nauwelijks een toename van de gescheiden ingezamelde grondstoffen waarneembaar. Er wordt in deze voormalige gemeente ca 7 kilo PBD gescheiden ingezameld in de verzamelcontainers.

Oud ijzer

Elektrische apparaten

Grof tuinafval

Grof afval

2.1.2 Grof afval aan huis Ook de inzameling van grof afval zijn er een aantal verschillen te zien. Een deel van deze verschillen zien we voornamelijk bij de inzameling aan huis. Brielle

Hellevoetsluis

Westvoorne

gratis 1x 2weken

betaald via bigbag op afroep1

gratis 1x 4 weken

nvt

betaald via bigbag op afroep1

Gratis 1x 4 weken

Gratis 1x 2weken

betaald via bigbag op afroep1

Gratis 1x 4 weken

Gratis 1x 2weken

betaald via bigbag op afroep1

Gratis 1x 4 weken

2.1.3 Grof afval op de milieustraat Op de milieustraten zien we ook verschillen in de openstellingsuren en de acceptatiecriteria (welke afvalstromen mag je inleveren). In de voormalige gemeente Brielle is het vooraf maken van een afspraak sinds december 2023 vervallen. In de andere twee voormalige gemeenten was het nooit nodig om voorheen een afspraak te maken. Brielle

1

Hellevoetsluis

Westvoorne

De inzameling op afroep komt in de praktijk neer op een wekelijkse inzameling

Februari 2024

definitief

6

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

locatie

Stadswerf Brielle - ‘t Woud 53 - 3232 LN Brielle

Rijksstraatweg 252A, 3223 KE Hellevoetsluis

Langeweg 26 in Oostvoorne

ma

08:30-12:00 12:30-16:00 08:30-12:00 12:30-16:00 08:30-12:00 12:30-16:00 08:30-12:00 12:30-16:00 08:30-12:00 12:30-16:00 08:30-12:00 Ja, donderdagavond 17:00-19:00 in de even weken Milieupas & legitimatie Nee

08:00-16:00

08:30-12:00 13:00-15:00 08:30-12:00 13:00-15:00 08:30-12:00 13:00-15:00 08:30-12:00 13:00-15:00 08:30-12:00 13:00-15:00 08:30-12:00 Ja, donderdagavond 18:00-19:30

openingstijden

di wo do vrij za avondopenstelling

toegang Betaalde stromen Op afspraak Acceptatiecriteria

Ja

Brielle Gevaarlijk afval/ Afval met extra regels Asbest (max 35m2) Alleen zaterdag in de even weken Klein chemisch afval Woe/zat Brandblussers Ja Gasflessen/drukhouJa ders Cartridges/ Batterijen Ja Medicijnen Woe/zat Afgewerkte motorolie Woe/zat Kadavers Ja Producentenverantwoordelijkheid Banden van voertuigen Ja Elektrische apparaten Ja Piepschuim (Airpops en Ja EPS) Matrassen Ja Grove Grondstoffen Dakafval/ Bitumen Ja Puin Nee Gips Ja Grond Nee AB Hout Ja C Hout Ja Vlakglas (tuindersglas) Ja Harde kunststoffen Ja Metalen Ja Grof tuinafval Ja Huishoudelijke grondstoffen Frituurolie/-vet Ja GFT Nee Verpakkingsglas Ja Textiel Ja OPK Ja PMD Ja Brandbaar Grof restafval Ja huishoudelijk restafval Nee

Februari 2024

08:00-16:00 08:00-16:00 08:00-16:00 08:00-16:00 09:00-12:30 Nee

Milieupas

Legitimatie

Ja, Bouw en Sloopafval per 1/4m3 Nee

Nee

Hellevoetsluis

Westvoorne

Ja

Ja

Ja Ja Ja

Ja Ja Ja

Ja Ja Ja Ja

Ja Ja Ja Ja

Ja Ja Ja

Ja Ja Ja

Ja

Ja

Ja (betaald) Ja Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Ja Ja Ja Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Ja Nee Ja Ja Ja Ja

Ja Ja

Ja Ja

Nee

definitief

7

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

Gemengd Bouw en sloopafval

Nee

Ja (betaald)

Nee

2.2 KOSTEN In 2023 betalen de inwoners van Voorne aan Zee een bedrag aan afvalstoffenheffing dat gebaseerd is op de voormalige gemeente waarin ze wonen. Alle voormalige gemeenten hebben een vast tarief per huishouden. De voormalige gemeente Westvoorne maakt verschil tussen één en meerpersoonshuishoudens. De kosten voor de vervanging van een milieupas zijn sinds 2023 in alle gemeenten gelijk. Brielle

Hellevoetsluis

Huishouden Eenpersoons Meerpersoons Extra container

€ 307,15

€ 350,26

Milieupas Containerwissel

€ 11,50 Gratis

Februari 2024

Rest: € 210,11 GFT: € 71,33 € 11,50 Gratis

Westvoorne € 256,33 € 366,31 Rest € 174,05 € 11,50 Gratis

definitief

8

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

VERSCHILLEN IN DE INZAMELING Er is in de wet milieubeheer wettelijk vastgelegd dat gemeenten moeten afvalscheiden. Er is echter niet wettelijk vastgelegd op welke wijze gemeenten een afvalstroom moeten inzamelen. Er zijn in het Landelijk Afvalbeheer Plan2 (LAPIII, straks het Materialenplan) minimale voorwaarden vastgelegd waar de verwerking aan moet voldoen en de inzameling moet hierop aansluiten. Dit betekent dat gemeenten een redelijke beleidsvrijheid hebben in hoe ze de afvalinzameling inrichten zodat deze het best aansluit bij de infrastructuur, bebouwing, de achtergronden en de cultuur van haar gemeente. Hier maken de gemeenten in Nederland ook gebruik van. Er zijn weinig gemeenten die een exact vergelijkbaar inzamelsysteem hebben ingevoerd. Dit is ook terug te zien in de voormalige gemeenten. Binnen een gemeente is het ook geoorloofd om verschillen te maken in een inzamelsysteem. In de meeste gemeenten zien we verschillen in inzamelmethoden tussen inwoners in flats en appartementen (verzamelcontainers), wijken met veel laagbouw(minicontainers), centrum (vaak vergelijkbaar met hoogbouw, al dan niet aangevuld met maatregelen voor middenstand en bezoekers) en buitengebied (laagfrequent). Deze verschillen moeten te allen tijde uitlegbaar zijn.

Het maken van verschillen tussen voormalige gemeenten is niet uitlegbaar, leidt tot rechtsongelijkheid en wordt in Nederland niet toegepast. Dit geldt ook voor de afvalstoffenheffing. Het is mogelijk om verschil te maken tussen tarieven van een inzamelmiddel.3 Ook is het mogelijk om - zoals in de voormalige gemeente Westvoorne- een eenpersoonshuishouden een ander vast tarief te berekenen dan een twee- of een meerpersoons huishouden. Het is echter niet wenselijk om verschil in tarieven te maken voor vergelijkbare situaties, omdat deze in een andere voormalige gemeente liggen. Indien de gemeente kiest voor vaste (niet door de inwoners beïnvloedbare) tarieven, dan moeten deze voor alle inwoners gelijk zijn.

2

Het landelijk afvalbeheerplan. Het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) is het wettelijk kader voor het Nederlandse afvalbeleid. Het bestaat uit een algemeen beleidskader en sectorplannen voor de afvalstromen 3 Het is bijvoorbeeld bij tariefdifferentiatie toegestaan om aan het aanbieden van zakken een ander

tarief te hangen dan aan het aanbieden van bakken, en om de bakken te beprijzen naar inhoudsmaat. De voorwaarde voor deze laatste keuze is dat inwoners hier zelf in kunnen wijzigen.

Februari 2024

definitief

9

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

HARMONISATIE In hoofdstuk 1.2 zagen we al dat de gemeente het afvalbeheer van de toekomst opgesplitst heeft in drie fasen: 1. 01-01-2025 2. Q1-2024 3. 1-1-2026

Afronden Harmonisatie Keuze nieuwe inzamelaar Opstellen nieuw grondstoffenbeleid

Voorne aan Zee moet haar afvalbeleid wettelijk harmoniseren. Dit voorkomt rechtsongelijkheid en willekeur in de gemeente. Omdat de inzamelaar en het grondstoffenbeleid nog niet zijn vastgesteld worden bij deze harmonisatie steeds keuzes gemaakt. Deze keuzes zijn opgesteld binnen het volgende afwegingskader Afwegingskader Harmonisatie • We harmoniseren; dat wil zeggen dat we zoveel als mogelijk mensen die in een gelijke situatie zitten op een gelijke wijze behandelen. Hiervoor maken we gebruik van de volgende gebiedstypen o Laagbouw o Centrum o Hoogbouw o Buitengebied • Wettelijke noodzakelijke veranderingen worden doorgevoerd. (het is bijvoorbeeld wettelijk verplicht om vanaf 2024 bij de hoogbouw gescheiden GFT te gaan inzamelen • We sluiten waar mogelijk aan bij keuzes die minimaal door een van de voormalige gemeenten al gemaakt zijn. We adopteren vooruitlopend op het nieuwe circulaire grondstoffenplan wel al als insteek voor de inzameling dat we zo veel als mogelijk grondstoffen opnieuw willen gebruiken en de hoeveelheid restafval willen beperken. • We maken waar mogelijk keuzes die flexibel en niet onomkeerbaar zijn. Dit zorgt voor de meest flexibele basis voor het nieuwe grondstoffenbeleid.

Dit leidt tot de volgende wijze van inzameling. Afvalstroom

Was

Wordt

GFE&T

Minicon- Minicon- Minicontainer tainer tainer Hoogbouw en centrum: Semi-ondergrondse verzamel1x 2 we- 1x 2 we- 1x 2 we- containers met een toegangspas in verband met wetteken ken ken lijke verplichting

OPK

Minicon- Minicon- Minicontainer tainer tainer 1x 4 we- 1x 4 we- 1x 4 we- Laagbouw blijft minicontainers 1x 4 weken ken ken ken Hoogbouw en centrum: Verzamelcontainers HoogHoogHoogbouw ver- bouw bouw verzamel verzamel zamel

PBD

MiniconLaagbouw: minicontainers of zak 1x2 weken Minicon- Verzatainers tainers melconHoogbouw: verzamelcontainers + proef nascheiding op of zak 1x2 we- tainers in 1x 2 we- nader aan te wijzen locaties ken de wijk ken

Rest

HelleWestBrielle Voorne aan Zee voetsluis voorne Laagbouw blijft minicontainers 1x 2 weken

Kern: verzamelconMinicon- Hoogbouw en kernen: verzamelcontainers tainers Minicon- tainers Laagbouw en Buitengebied: laagfrequent minicontainers Buitengetainers (alleen bied: 1x 4weken 1x 2 we- 140liter) miniconken 1x 2 we- Mogelijkheid extra container tegen betaling tainer Keuze 140 of 240 liter ken 1x4 weken

Centrum Hellevoetsluis: ondergronds

Februari 2024

definitief

10

Glas

Verzamel containers

Verzamel Verzamelcontainers containers

Verzamel containers

Verzamel containers

Verzamel Verzamelcontainers containers

Luiers

Verzamel containers

Textiel

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

Medisch

Niet

maatwerk

Niet

nvt

Niet

Voor de luiers is er nog steeds te weinig verwerkingscapaciteit in Nederland om ze te kunnen recyclen. Tot het moment dat we ze apart kunnen verwerken mogen ze in het restafval

nvt

Maatwerk: inwoners die door een medische reden onvermijdbaar restafval krijgen een keuze. Ze ontvangen voor het medisch afval gratis een extra restafval container, of ze ontvangen een afvalpas waarmee ze het extra afval kunnen aanbieden op een bestaande verzamelcontainer voor restafval.

4.1 CONTAINERMANAGEMENT MINICONTAINERS AAN HUIS In de gemeente Voorne aan Zee komen er nieuwe spelregels voor het aanvragen van nieuwe of extra containers. De regels zijn als volgt: 1. Het is mogelijk om een extra minicontainer aan te vragen voor grondstoffen (GFT, OPK en PBD) of restafval a. De containers voor grondstoffen zijn gratis in het gebruik. b. Voor het in gebruik hebben van een extra container voor restafval betaalt de inwoner jaarlijks een bedrag4. Wij stellen voor om de kosten voor een extra container vast te stellen op € 150,-. Hierbij wordt rekening gehouden dat er geen andere tariefprikkels op het restafval zijn ingevoerd. 2. De minicontainers voor grondstoffen en voor restafval hebben twee maatvoeringen. De inwoners mogen zelf kiezen welke maat ze gebruiken. De verschillende inhoudsmaten hebben in deze fase geen invloed op het tarief voor de heffing. a. 240 liter container b. 140 liter container 3. Het omruilen van een minicontainer en het aanvragen van een extra minicontainer kost per keer € 25,-. Dit tarief is een tegemoetkoming voor de kosten van het uitzetten van de containers en dient daarnaast als prikkel om te voorkomen dat inwoners hun minicontainers gaan ruilen zodat ze hun bak niet zelf hoeven schoonmaken. 4.

Indien de minicontainer defect of vermist is, dan wordt er gratis een nieuwe verstrekt, tenzij het defect aanwijsbaar het gevolg is van oneigenlijk gebruik.

4 Het staat gemeenten vrij om de hoogte van het bedrag zelf vast te stellen als een prikkel voor het

gedrag. In de omliggende gemeenten liggen de bedragen voor een extra container tussen de 75 en 150,- euro. In de meeste van deze gemeenten is een tariefprikkel ingevoerd, waarbij inwoners naast het vastrecht ook een tarief betalen voor elke keer dat ze de container aanbieden. Hierdoor neemt het afval af, en is de behoefte aan een extra container laag.

Februari 2024

definitief

11

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

4.2 INZAMELING GROENTE FRUIT EN ETENSRESTEN EN TUINAFVAL (GFE&T) De inzameling van gft blijft bij de laagbouw in alle voormalige gemeenten gelijk, nl 1x per twee weken. Dit hoeft niet geharmoniseerd te worden. Voor de hoogbouw verandert er wel wat. Gemeenten zijn per 2024 verplicht om ook in de hoogbouw het bio-afval (waaronder GFE&T valt) gescheiden in te zamelen. Dit is een nieuwe verplichting en valt niet onder de harmonisatie van bestaande systemen. We kiezen binnen de harmonisatie wel voor één eenduidige wijze van inzameling bij de hoogbouw door middel van semi-ondergrondse containers met een toegangspas. De toegangspas voorkomt dat inwoners uit de laagbouw en bedrijven oneigenlijk gebruik maken van de ondergrondse containers en de afvalstroom vervuilen. Advies: Geen aanpassing nodig voor de laagbouw. In de hoogbouw verzamelcontainers met een toegangspas als gevolg van wettelijke verplichting

4.3 INZAMELING OPK De inzameling van opk in minicontainers blijft bij de laagbouw in alle voormalige gemeenten gelijk, nl 1x per vier weken. Dit hoeft niet geharmoniseerd te worden. In de voormalige gemeenten Hellevoetsluis en Westvoorne wordt er ook oud papier ingezameld door verenigingen. De verenigingen en de voormalige gemeenten hebben afspraken gemaakt over de voorwaarden en de vergoedingen. De inzet van verenigingen wordt tot de vaststelling van het nieuwe grondstoffenbeleid bevroren. Dit betekent dat de bestaande verenigingen hun activiteiten kunnen continueren, en dat er tot de vaststelling van het nieuwe grondstoffenbeleid geen nieuwe verenigingen bij kunnen komen. Advies: Geen aanpassing nodig

4.4 INZAMELING PBD De inzameling van PBD kent grote verschillen tussen de voormalige gemeenten. Om deze te harmoniseren zijn er aanvullende maatregelen nodig. Het voorstel is: 1. Bij de laagbouw gaan we 1x per 2 weken aan huis inzamelen met bakken. Inwoners kiezen om het PBD in de bak of in losse doorzichtige zakken aan te bieden 2. Bij de hoogbouw wordt ingezameld door middel van verzamelcontainers 3. In Hellevoetsluis start een pilot met nascheiding. 4.4.1 Inzameling laagbouw 1x2 weken. De basis voor de harmonisatie wordt het model van Westvoorne. Brongescheiden inzameling aan huis waarbij de inwoner zelf mag kiezen of hij het PBD in zakken of in bakken aanbiedt. Dit betekent dat er een aantal acties moeten plaatsvinden. In Westvoorne hoeft het minst te gebeuren. Hier loopt de inzameling al als gepland. In Brielle krijgen de inwoners de mogelijkheid om hun bak in te leveren en Februari 2024

definitief

12

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

voortaan hun PBD in zakken aan te leveren. In Hellevoetsluis maken inwoners de keus nog tussen een minicontainer of zak. 4.4.2 Inzameling in de hoogbouw In alle gemeenten blijven de inwoners van de hoogbouw hun PBD zakken aanbieden in de verzamelcontainers, met uitzondering van het pilotgebied van de nascheiding. Deze containers zijn al in alle gemeenten, en hier komen geen extra werkzaamheden uit voort. 4.4.3

Pilot in Hellevoetsluis sterk verstedelijkt gebied met nascheiding Nascheiding kan met name verlichting bieden voor sterk stedelijke gebieden met veel hoogbouw voor een pilot gekozen

Voor een succesvolle pilot moeten de resultaten goed vergelijkbaar zijn tussen het pilotgebied en de referentiegebieden. Daarom is het belangrijk om ook een referentiegebied op te zetten dat gekozen is uit deze wijken. Op deze wijze kunnen de resultaten van de inzameling, de kosten, de vervuiling van de grondstofstromen, de effecten op de andere grondstoffen en het aanzicht van de openbare ruimte het beste worden vergeleken. De pilot zal ongeveer 1,5 jaar duren waarna een evaluatie plaatsvindt. Deze periode is voldoende lang om de effecten van ingroei, wennen, communicatie, en seizoensinvloeden goed te kunnen meten in zowel de pilotwijk als de referentiewijk. In het gebied van de pilot nascheiding worden de verzamelcontainers voor PBD tijdelijk gebruikt voor de proef, en kunnen hier ongescheiden restafvalzakken in worden aangeboden. Door deze keuze vermijden we hoge investeringskosten voor de proefperiode. Advies: Introductie inzameling aan huis voor de laagbouw. Inwoners kiezen zelf of ze inzamelen met bak of zak. In de hoogbouw blijven we inzamelen met verzamelcontainers. We houden een pilot met nascheiding op een nader vast te stellen locatie in de hoogbouw.

4.5 RESTAFVAL Ook de inzameling van restafval kent grote verschillen tussen de voormalige gemeenten. Om deze te harmoniseren zijn er aanvullende maatregelen nodig. Uit de resultaten van de 0-meting weten we dat de beste resultaten bereikt zijn door Brielle en Westvoorne. In Brielle zijn de resultaten bereikt door omgekeerd inzamelen in de kern, en minder vaak inzamelen in het buitengebied. In Westvoorne zijn de resultaten bereikt door minder volume van de container. In Hellevoetsluis zijn geen maatregelen op restafval doorgevoerd. Hier zijn de resultaten van de gescheiden inzameling het laagst In principe lijken het buitengebied van Brielle en de kleinere containers van Westvoorne op elkaar. In beide systemen wordt het volume dat in een periode kan worden aangeboden beperkt. Dit zien we terug in de scheidingsresultaten. De consequenties van de keuzes kunnen we met elkaar vergelijken.

Februari 2024

definitief

13

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

OMGEKEERD INZAMELEN

1X4 WEKEN

IX2 WEKEN

INZAMELEN

INZAMELEN

ALLE INWONERS KIEZEN ZELF FORMAAT BAK

ALLE INWONERS NAAR EEN 140 LITER CONTAINER

ALLE INWONERS KIEZEN ZELF FORMAAT BAK

Ontwikkeling afvalscheiding

Afname restafval gemiddeld 10%

Afname restafval gemiddeld 20%

Afname restafval gemiddeld 17%

Toename restafval gemiddeld 5%

Investering ondergrondse inzamelmiddelen

Extra restafval bakken in Hellevoetsluis en Westvoorne: Inschatting ca 300 ondergrondse containers extra nodig

Geen aanvullende investeringen nodig voor ondergrondse restafval containers

en aanvullende investeringen nodig voor ondergrondse restafval containers

en aanvullende investeringen nodig voor ondergrondse restafval containers

Investering minicontainers

Geen aanvullende investeringen nodig voor minicontainers restafval

60% Westvoorne kiest 100% Hellevoetsluis een grotere bak en buitengebied Brielle omruilen naar Inschatting 3500 mini- kleine container containers Inschatting 14.500 minicontainers

30% Westvoorne kiest een grotere bak

Afname 25% inzamelkosten Hellevoetsluis en Westvoorne door andere wijze inzamelen

Afname 35% inzamelkosten Hellevoetsluis en Westvoorne door halvering routes

Toename 100% inzamelkosten buitengebied Brielle met door verdubbeling routes. De kosten voor Hellevoetsluis en Westvoorne blijven gelijk

Ontwikkeling inzamelkosten

Toename 100% inzamelkosten buitengebied Brielle met door verdubbeling routes. De kosten voor Hellevoetsluis en Westvoorne blijven gelijk

Inschatting 1750 minicontainers

Deze vergelijking is geen businesscase maar een raming5. De inschattingen zijn gemaakt op basis van de volgende gegevens: 1. De inschatting van het effect op de afname van het restafval is gemaakt op basis van de resultaten in de eigen gemeente, en de resultaten die andere gemeenten in Nederland hebben geboekt met een vergelijkbare stap. 2. De inschatting van de hoeveelheid ondergrondse containers die extra nodig is, is gebaseerd op ca 45 aansluitingen per ondergrondse container 3. De inschatting van de benodigde hoeveelheden minicontainers is gebaseerd op het aantal aansluitingen dat door de keuze wordt beïnvloed 4. De inschatting van de inzamelkosten is gebaseerd op de verschillen tussen de voormalige gemeenten voor wat betreft de verschillen tussen omgekeerd en aan huis inzamelen. De afname van de inzamelkosten door het wegvallen van de helft van de routes bij het scenario 1x4 weken, zal deels worden gebruikt om de toename van de grondstoffen op te vangen. Uit de tabel komt de keuze om voortaan 1x4 weken te gaan inzamelen aan huis naar voren als de meest gunstige optie. Toelichting: De keuze om 1x4 weken in te zamelen kan worden genomen zonder hoge investeringslasten, levert de beste resultaten voor de gescheiden

5

De daadwerkelijke hoeveelheden en kosten zijn afhankelijk van de gemaakte keuzes, het implementatieplan en de keuze voor de inzamelaar. Februari 2024

definitief

14

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

inzameling, en leidt tot een lastenverlichting voor de inwoners. Het is bovendien de meest flexibele keuze, in dat het alle beleidskeuzes voor toekomstig beleid openlaat zonder dat hier grote desinvesteringskosten mee gemoeid zijn. In deze keuze verandert er voor de inwoners die al goed bezig zijn met afvalscheiden weinig tot niets. De bewoners van Hellevoetsluis zullen als gevolg van deze keuze ook beter gaan scheiden. De keuze voor grootschalige vervanging van minicontainers (al dan niet met een chip om afrekenen mogelijk te maken) of voor omgekeerd inzamelen kan dan in het nieuwe beleid worden genomen. Uitzonderingssituatie: De kern van Brielle blijft tot de implementatie van het nieuwe grondstoffenbeleid omgekeerd inzamelen. Indien inwoners bezwaar maken omdat ze slecht ter been zijn en hierom een containers aan huis willen, wordt hier een uitzondering voor gemaakt, en wordt in dit verzoek op aanvraag voorzien6. In principe betekent dit dat alle inwoners gebruik kunnen blijven maken van hun huidige inzamelmiddelen voor restafval, waarbij we de minicontainers voortaan 1x 4 weken inzamelen. Inwoners kunnen kiezen voor een ander formaat container. 4.5.1 Inzameling hoogbouw en centrum door middel van verzamelcontainers In de voormalige gemeentegebieden waar de gemiddelde tuinen niet zo groot zijn is er niet overal plek voor vier containers.

Daarom bieden we inwoners in deze gebieden de mogelijkheid om hun PBD aan te bieden in zakken, en bieden we daarnaast de mogelijkheid om hun restafval aan te bieden in ondergrondse containers. De wijken die hiervoor in aanmerking komen overlappen ten dele met de wijken die in aanmerking komen voor nascheiding. Omdat we werken met stedelijkheidsklasse 1-3 voor omgekeerd inzamelen (restafval op afstand) is de groep echter uitgebreid met de voormalige gemeente Brielle. Advies: In de laagbouw 1x 4 weken restafval inzamelen. De inwoners kiezen zelf welk formaat restafval container ze willen. In de hoogbouw blijven we inzamelen met verzamelcontainers.

4.6 MAATWERK LUIER- EN INCONTINENTIEMATERIAAL EN MEDISCH AFVAL In de gemeente wordt geen gescheiden inzameling uitgevoerd voor luier- en incontinentiemateriaal. Dit is al geharmoniseerd, en hoeft niet te worden aangepast. Deze keuze past bij de huidige stand van de techniek die nog onvoldoende verwerkerscapaciteit voor deze stroom biedt in Nederland. Er moet echter wel gekeken worden naar de effecten van het terugbrengen van de inzamelfrequentie van 1x2 weken naar 1x4 weken in de laagbouw voor de inwoners die luiers of incontinentiemateriaal hebben. Zij kunnen door de aanpassing in het beleid te maken krijgen met volumeproblemen of stankoverlast.

6

Dit zijn uitzonderingssituaties voor inwoners met een medische noodzaak; we gaan geen dubbele inzameling inrichten in de kern van Brielle.

Februari 2024

definitief

15

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

Het voorstel is om deze inwoners met een pas toegang te geven op de ondergrondse restafvalcontainers, zodat ze hun afval altijd kwijt kunnen. Voor inwoners die om medische redenen onvermijdbaar restafval hebben, kan eenzelfde overweging worden gemaakt. Ook zij kunnen hun restafval aanbieden op een ondergrondse container. Voor inwoners die medische afval hebben en slecht ter been zijn, kan de gemeente overwegen om een extra restafvalcontainer aan huis aan te bieden. Voor deze medische container hoeven geen extra kosten te worden betaald. Advies: Maatwerk inregelen voor mensen die door ziekte onvermijdbaar extra restafval hebben

4.7 INZAMELING MILIEUSTRATEN Alle drie de voormalige gemeenten hebben een eigen milieustraat. De volgende zaken worden op de milieustraten geharmoniseerd; 1. In deze fase blijven alle drie de milieustraten open. 2. De milieustraten zijn alleen toegankelijk voor inwoners van de gemeente Voorne aan Zee. 3. De milieustraten kunnen worden gespecialiseerd voor afvalstromen. 4. De openingstijden worden geharmoniseerd. a. Alle milieustraten gaan dicht tijdens de lunchpauzes. b. De avondopenstelling vervalt c. Er wordt onderzocht of de zaterdagopenstelling kan worden verruimd. 4.7.1 Toegangscontrole De toegangscontrole op de milieustraten wordt geregeld door middel van een milieupas Dit is dezelfde pas als die inwoners van de hoogbouw ook al gebruiken voor de ondergrondse containers. Inwoners die nog geen afvalpas hebben, ontvangen er zo spoedig mogelijk één om op de milieustraten terecht te kunnen. Tot nu toe vond de toegangscontrole op Westvoorne plaats door middel van een legitimatiebewijs. De spelregels voor het vragen naar identiteitsbewijzen zijn echter aangescherpt. De overheid mag dit in een aantal vast omschreven situaties. Toegang tot de milieustraat is niet één van deze situaties. Om zo goed mogelijk te voorkomen dat inwoners van buurgemeenten en bedrijven gebruik maken van de milieustraten, is er wel een vorm van toegangscontrole noodzakelijk.

Op deze wijze houden we de kosten die de inwoners van Voorne aan Zee moeten betalen voor de gehele afvalstoffenheffing zo laag mogelijk. Dit betekent de volgende nieuwe situatie: locatie

Brielle Stadswerf Brielle - ‘t Woud 53 - 3232 LN Brielle

Hellevoetsluis Rijksstraatweg 252A, 3223 KE Hellevoetsluis

Westvoorne Langeweg 26 in Oostvoorne

openingstijden ma di

Februari 2024

08:30-12:00 13:00-15:30 08:30-12:00 13:00-15:30

definitief

16

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

wo do vrij za toegang Betaalde stromen Op afspraak

08:30-12:00 13:00-15:30 08:30-12:00 13:00-15:30 08:30-12:00 13:00-16:00 08:30-12:00 Milieupas Nee Nee

Milieupas Nee Nee

Milieupas Nee Nee

Advies: Alle drie de milieustraten blijven voorlopig open voor de inwoners van de gemeente. Toegang op basis van afvalpassen. De openingstijden worden geharmoniseerd

4.8 INZAMELING GROF AFVAL Bij de inzameling van grof afval aan huis worden stromen ongescheiden aan huis aangeboden. De stromen worden aan huis opgehaald en verwerkt als restafval. Dit zorgt voor hoge kosten en een lage milieuwaarde. Op de milieustraat worden de grove afvalstromen gescheiden in grondstoffen en kunnen ze opnieuw worden gebruikt. Daarom beschouwen de milieustraat als de voorkeursmethode voor het aanbieden van grof vuil. Grofvuil aan huis handhaven we, maar voortaan op basis van de methode Hellevoetsluis als een betaalde service: 4.8.1 Inzameling grof huisvuil en grof tuinvuil in bigbags De bigbags kunnen inwoners aanschaffen bij de milieustraat en vullen voor hun huis, waarna de inzamelaar deze komt afhalen. De keuze voor bigbags heeft als voordeel dat betaling vooraf plaatsvindt tegen vastgesteld tarief. Voor beide stromen betalen de inwoners een tarief voor de service van het ophalen aan huis. Bij de inzameling van grof restafval komt hier bovenop een bedrag voor de verwerkingskosten van het ongescheiden grofvuil. 4.8.2 Inzameling elektrische apparaten aan huis Inwoners kunnen deze leeg en schoon aanbieden, waarna deze gratis worden ingezameld. Deze inzameling vindt niet plaats met bigbags, naar met een voertuig met laadruimte. Op deze wijze gaan er geen kostbare grondstoffen verloren.

Advies: Grofvuil aan huis voortaan in de hele gemeente als een betaalde service

4.9 INZAMELING BEDRIJFSAFVAL De gemeente Voorne aan Zee zamelt alleen huishoudelijk afval in. Een uitzondering hierop is de apothekersregeling. Om de (doorgaans kwetsbare) groep verbruikers van medicijnen te ondersteunen en te verminderen dat medicijnen via het riool in de drinkwatervoorziening terecht komen, vragen de meeste gemeenten apothekers om oude medicijnresten in te nemen. Deze apothekers zijn dit niet verplicht, maar geven in de meeste gevallen gehoor aan dit verzoek op basis van een financiële ondersteuning van de gemeenten om deze stroom verantwoord te verwerken. De gemeente Voorne aan Zee heeft de apothekers ook aangewezen als inzamelpunt voor (on)gebruikte Februari 2024

definitief

17

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

medicijnen en (on)gebruikte naalden. De apothekers zorgen voor een zorgvuldige verpakking van deze materialen. De aflevering van deze afvalstroom is echter officieel bedrijfsafval. Deze mag vergunning technisch niet op de milieustraat worden ingenomen, en de apotheker mag hem niet vervoeren zonder een geldig afvalstroomnummer. Wij stellen voor om voor deze route een contract af te sluiten met een erkende inzamelaar. De kosten voor deze inzameling worden opgenomen in de afvalstoffenheffing. Advies: De apothekers te ondersteunen met een bedrijfsafvalroute voor het ophalen van medicijnenresten en gebruikte naalden.

Februari 2024

definitief

18

Harmonisatie Afvalbeleid Voorne Aan Zee

HARMONISATIE KOSTEN Wij stellen voor om tot de invoering van het nieuwe grondstoffenplan te werken met één geharmoniseerd tarief. In Brielle en Hellevoetsluis is er binnen de afvalstoffenheffing voor alle huishoudens al eenzelfde tarief. Met de methode van de gemeente Westvoorne betalen meerpersoonshuishoudens die doorgaans meer afval hebben ook meer heffing dan een eenpersoonshuishouden waar doorgaans minder restafval aangeboden wordt7. In een vervolgstap op dit thema van kan er op termijn een tariefprikkel worden ingevoerd. In gemeenten met een tariefprikkel betalen inwoners die weinig restafval aanbieden minder afvalstoffenheffing dan inwoners die veel restafval aanbieden. Deze keuze zal worden behandeld bij het opstellen van het nieuwe grondstoffenbeleid en leidt bij deze harmonisatie in deze fase te ver.

7 Uiteraard zijn hier uitzonderingen op.

Februari 2024

definitief