gemeente Voorne aan Zee - jaarrekening incl. controleverklaring 2024
Tekst van het document
0.62 OZB niet-woningen
-200
Voordeel
De tarieven voor de onroerendezaakbelastingen worden al in september van het voorafgaande jaar berekend. Op dat moment is de herwaardering WOZ doorgaans nog niet volledig afgerond. Dit jaar bleek de daadwerkelijke waardeontwikkeling iets hoger te zijn dan oorspronkelijk verwacht, wat resulteert in een financieel voordeel van € 200.000 in de OZB-baten voor niet-woningen.
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
7 juli 2025
Belangrijkste verklaringen
/
Jaarstukken 2024 55
Taakveld
0.64 Belastingen overig
0.7 Alg.uitkering/
Afwijking op
Voordeel
begroting
Nadeel
/
-95
Voordeel
SVHW (Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling) heeft geen recht op aftrek van de omzetbelasting die toerekenbaar is aan btw-vrijgestelde handelingen. De deelnemende gemeenten hebben wel recht op een bijdrage uit het BTW-compensatiefonds die gelijk is aan het kostennadeel in de gemeenschappelijke regeling. Dit levert de gemeente Voorne aan Zee meeropbrengsten op van € 95.000.
-45
Voordeel
De jaarrekening over 2023 van SVHW liet een voordelig resultaat zien. Dit voordelige resultaat is teruggestort naar de deelnemers. Voor Voorne aan Zee betekent dit een voordeel van € 45.000.
-254
Voordeel
Bij de raadsinformatiebrief over de decembercirculaire 2024 (kenmerk 7111-2025) is een extra opbrengst vanuit het gemeentefonds gerapporteerd van circa € 200.000. Omdat de decembercirculaire pas in december 2024 is verschenen, hebben wij hier geen rekening mee kunnen houden in de bijstelling van de begroting. Het resultaat bleek positiever, omdat er verrekeningen hebben plaatsgevonden over eerdere jaren met een positief effect. Het totale voordeel op de baten bedraagt € 254.000.
-94
Voordeel
Vanuit de septembercirculaire 2024 (raadsinformatiebrief met kenmerk 203610-2024) is een stelpost begroot voor taakmutaties. Uiteindelijk is gebleken dat dit budget niet nodig is geweest, door de vrijval ontstaat een voordeel op de lasten.
69
Nadeel
In 2024 zijn er noodzakelijke dotaties gedaan aan de voorziening dubieuze debiteuren. Dit leidt tot een nadeel op de lasten van € 69.000.
-119
Voordeel
De afwikkeling met de belastingdienst inzake suppletie aangiften omzetbelasting van voorgaande jaren (van de voormalige gemeenten) heeft een voordeel opgeleverd. De baten zijn € 119.000 dan begroot.
-2.165
Voordeel
overige uitk.Gem.fonds
0.85 Overige baten en lasten programma
Totaal verklaard Overige verschillen
14
Totaal programma
-2.151
7 juli 2025
Belangrijkste verklaringen
Nadeel
Diverse niet significante afwijkingen, geen verdere toelichting.
Voordeel
Jaarstukken 2024 56
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel laat de beleidsindicatoren zien voor dit programma. Programma P5 P5 P5 P5 P5 P5 P5
Indicator Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde Gemiddelde WOZ-waarde Gemiddelde WOZ-waarde Gemiddelde WOZ-waarde Gemiddelde WOZ-waarde
eenheid
periode
waarde
€
2024
929
€ x €1.000 x €1.000 x €1.000 x €1.000 x €1.000
2024 2020 2021 2022 2023 2024
952 265 284 313 368 389
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 57
Paragrafen Lokale heffingen Inleiding Volgens de regels van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (artikel 9 en 10 BBV), besteden we in de begroting een paragraaf aan de lokale heffingen. In deze paragraaf leest u meer over: •
De geschatte en werkelijke inkomsten;
•
Het beleid voor de lokale heffingen;
•
Een overzicht op hoofdlijnen van de verschillende heffingen, waarbij we duidelijk maken: o hoe we ervoor zorgen dat de tarieven voor heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn, niet hoger zijn dan de geschatte kosten; o wat de regels zijn die de basis vormen voor deze berekening; o hoe deze uitgangspunten worden gebruikt bij het bepalen van de tarieven.
•
Een omschrijving van de lokale lastendruk;
•
Een uitleg van het kwijtscheldingsbeleid.
Bij de lokale lasten gaat het om inkomsten, verkregen volgens de regels van de overheid. We kennen drie typen gemeentelijke belastingen: Algemene belastingen De algemene belastingen komen in de pot ‘algemene middelen’ van de gemeente. Dit betekent dat het geld niet gelabeld is en dus voor allerlei taken van de gemeente gebruikt kan worden. De gemeente mag zelf kiezen waar ze het geld voor gebruiken. Zo komen de inkomsten uit bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting (OZB) in deze pot terecht. Bestemmingsheffingen De opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Voorbeelden zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De gemeente mag niet meer vragen dan de kosten die zij hiervoor maakt. Rechten (retributies) De rechten worden in rekening gebracht voor een specifieke dienst of het gebruik van iets van de gemeente, zoals kosten voor een paspoort of een omgevingsvergunning. Ook hier mag de gemeente niet meer vragen dan de kosten die zij hiervoor maakt. De gemeenteraad besluit welke belastingen een gemeente heft en hoe dit wordt geregeld.
Gelijktrekken gemeentelijke belastingverordeningen Sinds 1 januari 2023 vormen Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne samen de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. Volgens de Wet Arhi (Wet algemene regels herindeling) moeten 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 58
gemeentelijke belastingverordeningen binnen 2 jaar na een herindeling gelijkgetrokken zijn. Daarna vervallen deze automatisch op basis van de wet. Voor Voorne aan Zee was dat na 31 december 2024. Uitzondering op deze regel zijn de onroerendezaakbelastingen. De geharmoniseerde belastingverordening voor deze heffing moet in het jaar van herindeling worden vastgesteld. Deze verordening is door de gemeenteraad vastgesteld in een vergadering in februari 2023. Ook de legesverordening is in 2023 gelijkgetrokken. Voor de overige belastingverordeningen is dat in het afgelopen jaar voor 2025 gebeurd. Hiermee is de belastingheffing in onze gemeente voor de toekomst goed geregeld.
Overzicht belastingopbrengsten 2024 De totale opbrengsten voor 2024 uit de lokale heffingen vindt u in het overzicht hieronder. na wijziging* Bedragen x € 1.000
Geharmoniseerd
1. OZB woningen
ja
11.400
11.904
11.640
-264
2. OZB niet-woningen
ja
3.061
3.123
3.323
200
3. Afvalstoffenheffing
nee
10.886
10.969
11.925
956
4. Reinigingsrecht
n.v.t.
54
-
-
-
5. Rioolheffing
nee
7.801
7.647
8.042
395
6. Hondenbelasting
n.v.t.
526
-
1
1
7. Parkeerbelasting
nee
435
450
492
42
8. Forensenbelasting
nee
1
-
9
9
9. Toeristenbelasting
nee
2.024
2.234
2.064
-170
10. Precariobelasting
nee
12
47
41
-6
11. Begraafplaatsrecht
nee
823
672
600
-72
12. Marktgelden
nee
96
129
117
-12
13. Havengeld
nee
284
268
311
44
14. Retributie
nee
-
4
-
-4
15. Leges
ja
3.272
2.170
3.767
1.597
16. Reclamebelasting
nee
86
73
80
8
17. BIZ (bedr.inv.zone)
nee
52
50
50
-
40.809
39.739
42.461
2.723
Eindtotaal
Werkelijk 2023
*Begroot 2024 Werkelijk 2024
Saldo 2024
De geschatte opbrengsten zijn in de begroting van 2024 verhoogd met het geschatte inflatiepercentage van 3%. Met deze verhoging wordt de algemene prijsontwikkeling gevolgd. Dit is nodig om zo de inkomsten van de gemeente op dit onderdeel op peil te houden. Ook zorgen we zo voor een structureel evenwicht van onze inkomsten vergeleken met de uitgaven.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 59
Overzicht op hoofdlijnen van de verschillende heffingen Belastingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De aanslagen OZB zijn voor het belastingjaar 2024 gebaseerd op de OZB-tarieven voor 2024 en de WOZ-waarden naar waardepeildatum 1 januari 2023. Daarbij is rekening gehouden met de meerjarenraming van de opbrengst zoals gepland door de oude gemeenten en de indexatie van 2024. De uitgangspunten voor de geraamde netto OZB-opbrengst 2024 zagen er als volgt uit: ▪ Indexering van de geschatte opbrengst 2023 met 3%; ▪ Verwachte nieuwbouw (areaaluitbreiding) 2024. Naast deze uitgangspunten hebben we bij de berekening van de OZB-tarieven voor 2024 rekening gehouden met de meest recente informatie over de waardeontwikkeling. De voorlopige waardeontwikkeling ging uit van een waardestijging van 5,6% voor woningen en 0,7% voor niet-woningen. Toeristenbelasting De opbrengsten van de toeristenbelasting (land en water) zijn ongeveer gelijk gebleven. Deze belasting was voor 2024 nog niet gelijkgetrokken. De tarieven van 2023 waren ook voor 2024 van toepassing. Hondenbelasting Met ingang van 2024 is de hondenbelasting afgeschaft. Forensenbelasting (alleen in de voormalige gemeente Brielle) Deze belasting wordt geheven bij personen die niet in de gemeente Voorne aan Zee wonen, maar hier wel een gemeubileerde woning hebben en die meer dan 90 dagen per jaar kunnen gebruiken.
Kort gezegd wordt met deze belasting de tweede woningbezitter belast. De heffing is een vast bedrag per waardeklasse, afhankelijk van de WOZ-waarde van de woning. Omdat de totale opbrengst zeer beperkt is, is er geen schatting voor deze belasting opgenomen. Precariobelasting De drie voormalige gemeenten kenden een verordening precariobelasting voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond. De belastingen waren heel verschillend. Brielle kende een uitgebreide tarieventabel. Westvoorne een bescheiden tarieventabel voornamelijk bedoeld voor bouwwerkzaamheden, steigers en dergelijke maar niet op terrassen. Hellevoetsluis berekende alleen precario op terrassen. Deze belasting was voor 2024 nog niet gelijkgetrokken. De tarieven van 2023 van de voormalige gemeenten waren ook voor 2024 van toepassing. Parkeerbelasting (alleen in de voormalige gemeente Westvoorne)
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 60
Parkeerbelasting is alleen in voormalig Westvoorne in rekening gebracht. Dit is voor plekken waar je moet betalen om te parkeren en voor parkeervergunningen. De prijzen van 2023 zijn hetzelfde gebleven in 2024. In november 2024 heeft de gemeenteraad gepraat over een plan om de parkeerbelasting vanaf 2025 af te schaffen. Hiertegen is een amendement ingediend om parkeerbelasting niet af te schaffen. Dit amendement is aangenomen. De parkeerbelasting blijft dus bestaan. Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geheven voor reclames die te zien zijn vanaf de straat. Deze belasting geldt alleen in de binnenstad van Brielle. Het geld van de belasting gaat niet in de pot algemene middelen, maar direct naar de promotie van het centrum van Brielle. BIZ Seggelant Vierpolders In Voorne aan Zee kennen we een Bedrijven Investeringszone (BIZ) voor het ondernemersgebied Seggelant in Vierpolders. Een BIZ is een gebied waar ondernemers samen geld investeren in het verbeteren van hun bedrijfsomgeving. Alle ondernemers in de BIZ betalen mee. De gemeente helpt door het geld te innen en het vervolgens over te maken aan ondernemersvereniging Seggelant. Zij beheren het geld. Dit gaat om € 80.000. Heffingen / retributies In deze paragraaf geven we een overzicht van kosten en opbrengsten voor heffingen die niet meer dan kostendekkend mogen zijn.
We benoemen kort welke heffingen dit zijn en leggen de nadruk op de afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges. Voor elke heffing laten we een vast format zien met de kosten die erbij horen, hoe de tarieven worden bepaald en wat de verwachte opbrengsten zijn. Met uitzondering van de legesverordening geldt dat de verordeningen van de drie voormalige gemeenten nog niet gelijkgetrokken waren. Hierdoor waren hun oude regels nog van kracht. Ongeacht wat de overhead precies was, kon deze worden toegevoegd aan de directe kosten van de taken. Deze verdeling gebeurde handmatig. Afvalstoffenheffing Elke gemeente moet volgens de wet zorgen voor het ophalen en verwerken van afval. Een afvalbeleidsplan van de gemeente laat zien wat er nu en later gaat gebeuren. De kosten van afvalverwerking mogen maximaal gedekt worden door de afvalstoffenheffing. In 2024 was deze heffing nog niet gelijkgemaakt, dus volgden we de regels van de oude gemeenten. De tarieven van 2023 van de oude gemeenten bleven ook in 2024 hetzelfde. In de administratie is het niet mogelijk om bij te houden hoeveel kosten er zijn per oude gemeente. We kunnen alleen achteraf voor geheel Voorne aan Zee laten zien in welke mate de kosten gedekt zijn.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 61
Afvalstoffenheffing (bedragen x € 1.000) Totaal directe lasten Voorziening egalisatie afval Voorziening dubieuze debiteuren Toerekening overhead Totaal lasten Totaal baten Kostendekkendheid in %
10.165 2.222 19 145 12.551 11.925 95%
Rioolheffing Elke gemeente moet volgens de wet zorgen voor het afvalwater, regenwater en grondwater. In plannen van de gemeente staat wat ze nu en later gaan doen. Het idee is dat de kosten voor deze zorg zoveel mogelijk betaald wordt met geld uit de rioolheffing. In 2024 was deze heffing nog niet gelijkgemaakt, dus volgen we de regels van de oude gemeenten. De tarieven van 2023 van de oude gemeenten bleven ook in 2024 hetzelfde. In de administratie is het niet mogelijk om bij te houden hoeveel kosten er zijn per oude gemeente. We kunnen alleen achteraf voor geheel Voorne aan Zee laten zien in welke mate de kosten gedekt zijn. Rioolheffing (bedragen x € 1.000) Totaal directe lasten Voorziening egalisatie riool
4.248 3.691
Voorziening dubieuze debiteuren Toerekening overhead
5 230 Totaal lasten Totaal baten
Kostendekkendheid in %
8.174 8.042 98%
Leges Inwoners of ondernemers betalen leges voor het gebruik van producten en diensten van de gemeente. De leges mogen maximaal 100% van de kosten dekken. Voor 2024 zijn de tarieven verhoogd met het inflatiepercentage van 3%.
Burgerzaken Directe lasten burgerzaken
816.214
Toegerekende overhead
931.810
Kostendekkendheid in %
7 juli 2025
Totale lasten
1.748.024
Totale baten
1.722.037 98.5%
Jaarstukken 2024 62
Omgevingsvergunningen (bedragen x € 1.000) Directe lasten omgevingsvergunningen
2.775
Toegerekende overhead
2.555
Kostendekkendheid in %
Totale lasten
5.330
Totale baten
2.000 38%
Lijkbezorgingsrechten Dit onderdeel gaat over kosten die je moet betalen voor het gebruik van de begraafplaatsen van de gemeente. De oude regels van de voormalige gemeenten golden in 2024 nog voor deze kosten. Marktgelden Om een plek op de markt te hebben betalen mensen marktgeld. De verordeningen van de oude gemeenten waren nog van toepassing op dit recht. Havengeld Havengeld is een belasting die betaald wordt voor het gebruik door schepen van gemeentelijk vaarwater en gemeentelijke diensten. Bijvoorbeeld de haven en overige faciliteiten die beschikbaar zijn bij het aanmeren op specifieke locaties. De voormalige gemeenten Brielle en Hellevoetsluis kenden een verordening die gaat over de heffing van havengeld. Retributies Retributie wordt geheven als de gemeente iets voor je doet of als je een gemeentelijk bezit gebruikt. Behalve als dit bedrijfsmatig is of als het gaat om het tijdelijk beschikbaar stellen van gemeentepersoneel. Alleen de oude gemeente Brielle had regels over dit onderwerp. Deze regels worden niet meer gebruikt of zijn nu onderdeel van andere regels. Vanaf 1 januari 2025 zijn de retributies vervallen. Reinigingsrechten In de voormalige gemeente Westvoorne moesten bedrijven betalen voor het ophalen van hun afval. Ophalen van bedrijfsafval is geen wettelijke plicht van de gemeente.
Ondernemers uit de overige voormalige gemeenten maakten al gebruik van alternatieven. In 2024 kregen bedrijven in Westvoorne de tijd om een andere manier te vinden voor hun afval. Vanaf 2025 haalt de gemeente Voorne aan Zee geen bedrijfsafval meer op en is de verordening reinigingsrechten vervallen. Woonlasten (geschatte woonlastendruk) Onder de gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden betaalt aan OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing waren in 2024 nog de afzonderlijke belastingverordeningen van de oude gemeenten van kracht. Voor inwoners van de voormalige 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 63
gemeente Westvoorne golden nog de tarieven van 2022. De gemeenteraad van voormalig Westvoorne besloot om geen verordeningen vast te stellen voor 2023. Uitgangspunt bij het in beeld brengen van de ontwikkeling van de woonlasten, is een meerpersoonshuishouden met een eigen woning. Gerekend is met een gemiddelde WOZwaarde. De woning is aangesloten op de gemeentelijke riolering. Woonlasten Voorne aan Zee Gemiddelde woningwaarde 2023
€ 369.000
Gemiddelde woningwaarde 2024
€ 389.000
OZB-tarief 2023
0,0912%
OZB-tarief 2024
0,0883%
Vergelijking
Voormalig Brielle
Voormalig Hellevoetsluis
Voormalig Westvoorne
Woonlasten 2023 OZB
€
336,00
€
336,00
€
336,00
Rioolheffing
€
242,00
€
168,00
€
288,00
Afvalstoffenheffing
€
307,00
€
350,00
€
366,00
Totaal woonlasten 2023
€
885,00
€
854,00
€
990,00
OZB
€
343,00
€
343,00
€
343,00
Rioolheffing
€
242,00
€
168,00
€
288,00
Afvalstoffenheffing
€
307,00
€
350,00
€
366,00
Totaal woonlasten 2024
€
892,00
€
861,00
€
997,00
Woonlasten 2024
Stijgingspercentage woonlasten
0,79%
0,81%
0,70%
Kwijtschelding Kwijtschelding van een gemeentelijke belasting kan worden verleend als iemand niet is staat is om deze te betalen. Dit kan alleen als er sprake is van buitengewoon bezwaar. Bijvoorbeeld als iemand weinig geld heeft en dit ook op korte termijn niet verwacht te hebben. Om ervoor te zorgen dat alle inwoners eerlijk worden behandeld, is er een landelijke regel voor kwijtschelding vastgelegd in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Artikel 255 van de Gemeentewet zegt dat gemeenten deze landelijke regels moeten volgen voor kwijtschelding. De kwijtscheldingsmogelijkheden voor Voorne aan Zee in 2024 waren vastgelegd in de Verordeningen kwijtschelding 2023.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 64
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om onverwachte financiële tegenvallers op te vangen, zodat ze haar taken en verantwoordelijkheden kan blijven uitvoeren. Het bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (de middelen waarover de gemeente kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken) en risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het gaat dus om het beschikbare geld en andere middelen die kunnen worden ingezet om onverwachte kosten op te vangen. Het weerstandsvermogen is onder anderen van belang voor het bepalen van de financiële stabiliteit en -positie van de gemeente. Benodigd weerstandsvermogen De bepaling van het maximaal benodigde weerstandsvermogen is gebaseerd op het model van Van Unen en Teerlink. Voordeel van deze benadering is dat: •
het gebruik van zware ingewikkelde rekenmodellen wordt voorkomen;
•
maatwerk mogelijk is; gewerkt wordt met algemeen aanvaardbare en overzichtelijke criteria;
• •
er sprake is van een hoge mate van gebruiksvriendelijkheid en transparantie voor het bestuur (raad en college) ten aanzien van de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen voor een gemeente van onze omvang.
Bovendien is het model gecheckt op realiteitsgehalte en is het flexibel. Het kan zonder veel moeite aangepast worden aan gewijzigde omstandigheden in bestuur, organisatie en lokale samenleving. Bepaling van het risico Uitgegaan wordt van vier categorieën risico’s die zich in de praktijk kunnen voordoen. Alle risico’s die zich in de praktijk voor kunnen doen, vallen in één van de categorieën. Het gaat dan om: 1. 2. 3. 4.
lasten van de exploitatie (risico van onverwachte niet beïnvloedbare uitgaven; baten van de exploitatie (risico van onverwachte niet beïnvloedbare daling van baten); Grondexploitatie (risico van verslechterende marktomstandigheden); Balans (objectieve inschatting van risico op borgstelling en financiële deelnemingen).
Voor elke categorie wordt een genormeerd benodigd weerstandsvermogen bepaald. Samen vormen die het totaal berekende benodigde maximale weerstandsvermogen.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 65
Ad 1. Lasten van de exploitatie Hier doen zich de meeste risico’s voor. Daarom wordt er een buffer vastgesteld aan de hand van regels en criteria die gelden voor de gemeente. Dit is het risicoprofiel van de gemeente. Gescoord wordt op schaal van vier punten, 1 is een laag risico, 4 een hoog risico. Voor de eenvoud en inzichtelijkheid is gekozen voor slechts vier gradaties. Voor de weging worden de volgende criteria gehanteerd: a. b. c. d. e. f. g.
beheer- of groeigemeente; sociale structuur; centrumfunctie; bedrijfsvoering; verbonden partijen; kwaliteit ambtelijk en bestuurlijk management; beheer kapitaalgoederen.
In onderstaand overzicht zijn de scores van de gemeente Voorne aan Zee weergegeven. Uiteraard is bij de toekenning van de scores sprake van een zekere subjectiviteit. Het voorzichtigheidsprincipe is in acht genomen en er is zoveel mogelijk uitgegaan van het gematigd risicoprofiel van de gemeente Voorne aan Zee. Risicoprofiel gemeente Voorne aan Zee. Score
1
2
3
Beheer- of groeigemeente
X
Sociale structuur
X
Centrumfunctie
4
X
Demografische structuur
X
Bedrijfsvoering
X
Verbonden partijen
X
Kwaliteit ambtelijk en bestuurlijk management
X
Beheer kapitaalgoederen
X Totaal
Gewicht Eindtotaal
0
4
4
0
1x
2x
3x
4x
0
8
12
0
De totaalscore bedraagt 20 punten. De volgende stap is de scores te koppelen aan een bijbehorend percentage van de lasten van de gewone dienst, waardoor in feite de risico’s uitgedrukt worden in een percentage van deze lasten. Uitgegaan wordt van de volgende indeling: a. 8 t/m 13 punten 8% b. 14 t/m 20 punten 10% c. 21 t/m 26 punten 12% d. 27 t/m 32 punten 14% 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 66
Bij de uitkomst van 20 punten komt dit neer op een te vormen deelbuffer van 10% van de lasten van de gewone dienst. Gekoppeld aan de cijfers van de jaarrekening 2024 betekent dit voor de gemeente Voorne aan Zee een bedrag van € 26,5 miljoen. Ad 2. Baten van de exploitatie Voor dit onderdeel wordt een deelbuffer aangehouden van 10% van de omvang van de Algemene Uitkering. Daarbij wordt verondersteld dat daarmee ook alle overige inkomsten en mutaties zijn ondervangen. De ervaring leert in ieder geval dat de meeste en meest omvangrijke mutaties plaatsvinden binnen de Algemene Uitkering. De geraamde opbrengsten bedragen ruim 50% van de totale gemeentelijke dekkingsmiddelen (exclusief reservemutaties) en zijn gevoelig voor conjuncturele ontwikkelingen. Gekoppeld aan de cijfers van de jaarrekening 2024 betekent dit voor de gemeente Voorne aan Zee een bedrag van € 13,7 miljoen. Ad 3. Grondexploitatie Bij dit onderdeel wordt afgeweken van de objectieve methode. Voor dit onderdeel wordt per project een risicoanalyse opgesteld. Het totaal van de geprognosticeerde risico’s van alle projecten is bepalend voor de noodzakelijke omvang van het weerstandsvermogen op dit punt. Voor de gemeente Voorne aan Zee is voor dit onderdeel het benodigd berekend weerstandsvermogen € 4,1 miljoen.
Voor een uitgebreide toelichting op de risico’s van de bovengenoemde projecten wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid. Ad 4. Balans Dit onderdeel vereist een iets andere benadering. Het totaal van de afgegeven borgstellingen en financiële deelnemingen moeten hierbij worden meegewogen. Deze maken niet volledig onderdeel uit van het balanstotaal. Deze zaken worden door de accountant wel betrokken bij het oordeel over de jaarrekening. Voor dit onderdeel wordt gewerkt met deelbuffer 1% van het balanstotaal. Deze berekeningen leiden voor dit onderdeel tot een theoretisch berekend maximaal noodzakelijk weerstandsvermogen van € 5,4 miljoen. Beoordeling borgstellingen De gemeente Voorne aan Zee heeft garantstellingen verleend voor (hypothecaire) geldleningen particulier woningbezit en aan verenigingen/stichtingen binnen de gemeente met gemeentegarantie. Het risico dat we hiermee lopen is beperkt. Daarnaast zijn gewaarborgde geldleningen WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw) verstrekt voor de financiering van huisvesting. Als het WSW in de financiële problemen geraakt, zullen alle woningcorporaties borg staan. Pas daarna wordt een beroep op individuele gemeenten gedaan. Het risico wordt dan ook als zeer laag gekwalificeerd en is als zodanig opgenomen in het risicoprofiel.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 67
Berekend weerstandsvermogen. Begroting
Benodigd weerstandsvermogen (in miljoen €)
Werkelijk
Lasten
27,7
26,5
Baten
13,4
13,7
Grondexploitatie
6,8
4,1
Balans
5,3
5,4
53,2
49,7
Totaal
De praktijk wijst uit dat risico’s niet allemaal tegelijk zichtbaar worden. Volstaan kan worden met een lagere risicobuffer dan het theoretisch berekende. In het verleden is altijd 60% gehanteerd, wat neerkomt op een risicobuffer van € 29,9 miljoen. Benodigd weerstandsvermogen. Begroting
Weerstandsvermogen (in miljoen €)
Werkelijk
Nieuw berekend weerstandsvermogen
53,2
49,7
Risicobuffer
31,9
29,9
Benodigd weerstandsvermogen/weerstandscapaciteit
31,9
29,9
Op basis van het risicoprofiel van de gemeente Voorne aan Zee kan de benodigde weerstandscapaciteit worden berekend. Hiermee is berekend dat een reserve van € 29,9 miljoen nodig is om de risico’s financieel af te dekken. Dit bedrag wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om het weerstandsvermogen te kunnen bepalen. Vermogenspositie van de gemeente Voor het bepalen van de beschikbare weerstandscapaciteit wordt gerekend met: a. omvang van de vrij aanwendbare reserves, deze bestaan uit de algemene reserves; b. omvang van de post onvoorziene uitgaven. Deze post kan in principe worden ingezet om de kleine risico’s financieel op te vangen. In 2024 bedraagt de post onvoorzien €2,50 per inwoner, ofwel ruim € 180.000.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 68
De beschikbare weerstandscapaciteit 2024. Beschikbare weerstandscapaciteit (in miljoen €)
Begroot
Werkelijk
Algemene reserves
58,24
68,47
Post onvoorzien
0,18
0,18
58,42
68,65
Totaal
Beoordeling weerstandsvermogen In het voorgaande is zowel de benodigde als de beschikbare weerstandscapaciteit bepaald. Om het weerstandsvermogen van de gemeente Voorne aan Zee te bepalen en daarover een oordeel te vellen zal een relatie worden gelegd tussen deze twee. De ratio van het weerstandsvermogen wordt bepaald met de formule: Beschikbare weerstandscapaciteit ______________________________________
Benodigde weerstandscapaciteit Begroot
Werkelijk
1,8
2,3
Ratio weerstandsvermogen
De gemeente streeft ernaar om zo min mogelijk risico te lopen en, mits financieel verantwoord, zoveel mogelijk risico’s af te dekken. Onderstaande tabel laat een classificatie zien van de verschillende ratio’s. Waarderingscijfer
Ratio weerstandsvermogen
Betekenis
A
> 2,0
Uitstekend
B
1,4 < x < 2,0
Ruim voldoende
C
1,0 < x < 1,4
Voldoende
C
0,8 < x < 1,0
Matig
E
0,6 < x < 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
Zoals de tabel laat zien, kan de gerealiseerde ratio voor 2024 met een A worden gewaardeerd. Dit houdt in dat de gemeente Voorne aan Zee op dit moment over een uitstekende vermogenspositie beschikt om risico’s financieel af te dekken. Financiële kengetallen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat gemeenten in hun jaarstukken (paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing) een uniforme basisset van vijf financiële kengetallen moeten opnemen. Voor onze gemeente is het beeld voor wat betreft deze kengetallen als volgt:
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 69
Begroting 2024
Kengetallen gemeente Voorne aan Zee in %
Werkelijk 2024
Netto schuldquote
101,8
94,9
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
96,5
89,8
Grondexploitatie
5,2
5,9
Solvabiliteitsratio
32,2
31,8
Structurele exploitatieruimte
0,5
-3,3
Belastingcapaciteit voormalige gemeente Brielle
93,3
93,3
Belastingcapaciteit voormalige gemeente Hellevoetsluis
90,0
90,0
Belastingcapaciteit voormalige gemeente Westvoorne
104,4
104,4
Sturing met financiële kengetallen De financiële kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente. De afzonderlijke kengetallen zeggen echter weinig over onze financiële positie. Om een goed beeld te krijgen, moeten we de kengetallen altijd in samenhang met elkaar bekijken. In het algemeen geldt dat bijsturing noodzakelijk is als sprake is van een hoge schuld, een situatie waarin de structurele lasten hoger zijn dan de structurele baten en wanneer sprake is van relatief hoge woonlasten (weinig ruimte om belastingen te kunnen verhogen). Heeft een gemeente geen of weinig schulden, relatief veel eigen vermogen, veel structurele inkomsten in relatie tot structurele lasten en veel ruimte om eventueel de belastingen te verhogen, dan staat een gemeente er over het algemeen goed voor. Met behulp van de vijf financiële kengetallen die betrekking hebben op de balans en de begroting kunnen we een goed globaal beeld schetsen van de financiële gezondheid van onze gemeente. Tabel normen en signaleringswaarden Voor de financiële kengetallen heeft de VNG normen opgesteld, de provincie Zuid-Holland geeft signaleringswaarden. Onderstaande tabellen geven de financiële kengetallen van onze gemeente ten opzichte van deze normen en signaleringswaarden weer: Normen VNG voldoende
matig
Netto schuldquote
<100%
100-130%
onvoldoende >130%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
<100%
100-130%
Solvabiliteitsratio
>50%
Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Gemeentelijke belastingcapaciteit voormalig Hellevoetsluis Gemeentelijke belastingcapaciteit voormalig Brielle
Kengetallen
7 juli 2025
Begroting
Rekening
2024
2024
101,8%
94,9%
>130%
96,5%
89,8%
30-50%
<30%
32,2%
31,8%
<50%
50-100%
>100%
5,2%
5,9%
>0,6%
0-0,6%
<0%
0,5%
-3,3%
<100%
100-120%
>120%
90,0%
90,0%
<100%
100-120%
>120%
93,3%
93,3%
Jaarstukken 2024 70
Normen VNG Kengetallen Gemeentelijke belastingcapaciteit voormalig Westvoorne
Begroting
Rekening
voldoende
matig
onvoldoende
2024
2024
<100%
100-120%
>120%
104,4%
104,4%
Begroting
Rekening
2024
2024
Signaleringswaarden Provincie Kengetallen
minst risico
neutraal
meest risico
Netto schuldquote
< 90%
90-130%
>130%
101,8%
94,9%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
<90%
90-130%
>130%
96,5%
89,8%
Solvabiliteitsratio
>50%
20-50%
< 20%
32,2%
31,8%
Grondexploitatie
<20%
20-35%
>35%
5,2%
5,9%
Structurele exploitatieruimte
>0%
0%
<0%
0,5%
-3,3%
Gemeentelijke belastingcapaciteit voormalig Hellevoetsluis
<95%
95-105%
>105%
90,0%
90,0%
Gemeentelijke belastingcapaciteit voormalig Brielle
<95%
95-105%
>105%
93,3%
93,3%
Gemeentelijke belastingcapaciteit voormalig Westvoorne
<95%
95-105%
>105%
104,4%
104,4%
Financiële positie gemeente Voorne aan Zee Op basis van de uitkomsten van de financiële kengetallen en de weerstandsratio, zoals eerder genoemd in deze paragraaf (weerstandsratio van 2,3) kunnen we concluderen dat onze financiële positie momenteel krap aan voldoende is en dat dus waakzaamheid geboden is: • Er is sprake van relatief geringe schulden (lage schuldquote). • We zijn net voldoende in staat om aan onze financiële verplichtingen te voldoen (solvabiliteit). • Het aandeel van (eventueel risicovolle) grondexploitaties is relatief beperkt (weinig risico). • Er is sprake van enige ruimte voor eventuele verhogingen van eigen belastingen. • Er is geen sprake van structurele ruimte in onze exploitatie. Hierbij merken wij op dat het Rijk vanaf 2026 substantieel minder middelen beschikbaar stelt. Dit is (het zogenoemde ravijnjaar). Dit heeft uiteraard forse invloed op de structurele begrotingsruimte en daarmee op het kengetal structurele begrotingsruimte vanaf 2026. Inmiddels heeft een extern bureau de beïnvloedbare kosten van de organisatie doorgelicht en zijn maatregelen voorgesteld om de kosten te beperken en inkomsten te verhogen. In de kadernota 2026 wordt dit verder uitgewerkt. Concluderend kunnen we stellen dat het algemene beeld dat volgt uit de basisset van kengetallen op de korte termijn geen bijzondere aandachtspunten laat zien. 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 71
Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Volgens artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moet de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen minimaal de kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen bevatten. Van deze kapitaalgoederen worden het beleid, de daaruit voortvloeiende financiële gevolgen en de vertaling van deze financiele gevolgen in de begroting genoemd. Voor een goed onderhoud aan de kapitaalgoederen zijn nodig: ▪
een actueel beheersysteem;
•
uitvoeringskaders;
•
voldoende budget voor klein en uitgebreid onderhoud;
•
voldoende kennis van wet- en regelgeving.
Risico’s In 2024 zijn de beleids- en beheerplannen geharmoniseerd in het Integraal Beheerkader. In dit plan is aangegeven dat het gehele beheerareaal van de gemeente Voorne aan Zee gevalideerd wordt op de staat van onderhoud en toereikendheid van de beheerbudgetten. In verband met de wet arhi en de verplichte harmonisatie van het beheerkader voor 1 januari 2025 was het tijdstechnisch niet mogelijk om dit gelijktijdig te doen. Derhalve heeft de harmonisatie eerst plaatsgevonden en de validatie van het areaal en de benodigde budgetten daarna pas. Uit de validatiegegevens blijkt dat voor de assets groen, bomen, civieltechnische kunstwerken en wegen de beheerbudgetten niet toereikend zijn. Er is sprake van een onderhoudsachterstand op voornoemde assets. In 2025 wordt de raad scenario's aangeboden om dit te herstellen. Daarnaast zijn de prijzen voor onderhoud en leveranties gestegen en zullen misschien nog verder stijgen. Het risico kan zijn dat stijging van de prijzen niet gelijkloopt met de jaarlijkse indexering van de gemeentebegroting. Bij het maken van de nieuwe beheerplannen houden we hier zoveel mogelijk rekening mee. Naast deze risico’s zijn er opgaven, die het gevolg zijn van klimaatverandering en de energietransitie. Door Europese regelgeving moeten wij deze opgaven voor 2050 uitvoeren. Deze opgaven stemmen we af met de beheer- en vervangingsopgave van kapitaalgoederen.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 72
Beheerplannen Voorne aan Zee Kapitaalgoed
Beheerplannen
Vastgesteld
Wegen
Integraal Beheer Kader
2024
Riolering
Integraal Beheer Kader
2024
Groen
Integraal Beheer Kader
2024
A. WEGEN Kerncijfers De totale oppervlakte aan wegen (wegareaal) per onderdeel. Onderdeel
Eenheid
Aantal
Gesloten verharding (asfalt en beton)
m2
808.527
Elementenverharding (klinkers en tegels)
m2
2.940.715
Halfverharding
m2
30.173
Beleid We onderhouden wegen volgens de geldende richtlijnen en de uitgangspunten die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Beheer In 2024 is het onderhoudsniveau wegen geharmoniseerd voor de gehele gemeente Voorne aan Zee in het integraal beheerkader. Daarnaast is het wegenareaal gevalideerd op kwaliteit en afgezet tegen de beschikbare beheerbudgetten. De beheerbudgetten zijn niet voldoende om het wegenareaal op het vastgestelde ambitieniveau te onderhouden. Kwaliteit Het doel is om de wegen in 2024 te onderhouden volgens het integraal beheerplan. Het kwaliteitsniveau komt neer op een verharding in redelijke staat (niveau B), die voldoet aan de beoordeling ‘heel en veilig’, terwijl comfort en uitstraling minder van belang zijn. Daarnaast beheren we verschillende gebieden op een hoger kwaliteitsniveau, zoals de (winkel)centra binnen de dorpen en wijken. Bij dit niveau zijn comfort en uitstraling meestal van groot belang (niveau A). Om inzicht te houden in de kwaliteit van onze wegen, laten we om het jaar een weginspectie uitvoeren volgens landelijk erkende richtlijnen. De resultaten van deze weginspectie vormen mede de basis voor de nieuwe beleids- en beheerplannen. Uit de recente validatie van de areaalgegevens blijkt een onderhoudsachterstand. In 2025 wordt aan de raad een scenario voorgelegd op kwaliteit en budget om dit te repareren. 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 73
Financiële consequenties Financiële consequenties van het kapitaalgoed wegen. Werkelijk
Begroting
Omschrijving (x € 1.000)
2024
2024
2025
2026
2027
Exploitatiekosten
2.192
2.539
2.384
2.384
2.384
Mutatie voorziening/reserve
-470
-470
-470
-470
-470
Kapitaalslasten
1.986
1.975
2.501
2.479
2.454
B. RIOLERING Kerncijfers De totale oppervlakte aan riolering (rioleringsareaal) per onderdeel. Onderdeel
Eenheid
Aantal
Gemalen groot
st
53
Gemalen klein
st
1.327
Bergbezinkbassins
st
12
Mechanische rioolleiding
m1
223.000
Vrijvervalleiding
m1
362.000
Beleid De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor riolering, hemelwater en grondwater. In het integraal beheerkader staat hoe we door onderhoud aan deze zorgplicht voldoen. Beheer In het integraal beheerkader staan maatregelen die ervoor zorgen dat we aan de wettelijke zorgplicht voldoen. De maatregelen bestaan uit onderzoek, preventief en correctief onderhoud en vervanging. Het onderzoek, het preventieve onderhoud en de vervanging worden gepland en uitgevoerd op basis van risicobeoordeling en data-analyse. Kwaliteit Om zicht te houden op de kwaliteit en het functioneren van het rioolstelsel en de gemalen, voeren we regelmatig inspecties uit. Daarnaast doen we preventief en correctief onderhoud. De resultaten van de inspecties vormen, naast de vaste gegevens, mede de basis voor nieuwe beleids- en beheerplannen.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 74
Financiële consequenties Financiële consequenties van het kapitaalgoed riolering. Werkelijk
Begroting
Omschrijving (x € 1.000)
2024
2024
2025
2026
2027
Exploitatiekosten
1.356
1.435
1.359
1.359
1.359
Kapitaalslasten
1.352
1.219
1.317
1.350
1.408
C. WATER Beleid Voor water, beschoeiingen en baggeren is de Keur van het waterschap, om watergangen te baggeren en te onderhouden, van toepassing. In de praktijk wordt alleen gebaggerd als het noodzakelijk is. Vooralsnog is het (financiële) uitgangspunt dat alle watergangen één keer per acht jaar worden gebaggerd. Beheer Voor baggerwerken werken we samen met het waterschap. Waterschap Hollandse Delta heeft in haar Keur eisen vastgelegd voor het beheer en onderhoud van watergangen en sloten, die de gemeente in beheer heeft. In 2023 hebben de gemeenten op Voorne-Putten en het waterschap afgesproken om de baggerwerkzaamheden gezamenlijk uit te voeren. Kwaliteit Het doel is om het beheer van het water en de waterbodems te laten voldoen aan de eisen die zijn vastgelegd in de Keur van het waterschap. Financiële consequenties Financiële consequenties van het kapitaalgoed water. Werkelijk
Begroting
Omschrijving (x € 1.000)
2024
2024
2025
2026
2027
Exploitatiekosten
219
451
665
665
665
Mutatie voorziening/reserve
0
0
43
43
43
Kapitaalslasten
55
55
46
45
45
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 75
D. GROEN Kerncijfers De totale oppervlakte aan groen (groenareaal) per onderdeel. Onderdeel
Eenheid
Aantal
Bomen
st
32.698
Plantvakken
m2
447.503
Bosplantsoen
m2
503.432
Grasvegetaties
m2
2.794.785
Beleid Openbaar groen onderhouden we zoals vastgelegd in het integraal beheerkader. Dit moet bijdragen aan de doelstellingen van het collegeprogramma. Beheer Het beheer bestaat uit dagelijks onderhoud, groot onderhoud, vervanging en herinrichting. In het integraal beheerkader staat hoe het groen eruit moet zien (beeldwaarde) en hoe de beleving van het groen kan worden verbeterd. Ook wordt gekeken naar het bevorderen van de biodiversiteit, oftewel het aantal verschillende soorten planten en dieren. Daarnaast besteden we aandacht aan het vasthouden van water, inclusief regenwater, en het bieden van verkoeling. Kwaliteit Om inzicht te houden in de ontwikkeling van de kwaliteit van het openbaar groen laten we inspecties uitvoeren. Voor de bomen laten we minimaal iedere drie jaar een zogenaamde BVC-inspectie (boomveiligheidscontrole of VTA) uitvoeren. De resultaten van de inspecties vormen mede de basis voor nieuwe beleids- en beheerplannen. Uit de recente validatie van de areaalgegevens groen blijkt een onderhoudsachterstand. In 2025 wordt aan de raad een scenario voorgelegd op kwaliteit en budget om dit te repareren. Financiële consequenties Financiële consequenties van het kapitaalgoed groen. Werkelijk
Begroting
Omschrijving (x € 1.000)
2024
2024
2025
2026
2027
Exploitatiekosten
4.778
3.887
3.840
4.006
4.173
Mutatie voorziening/reserve
-375
-375
-375
-133
-133
40
26
90
49
49
Kapitaalslasten
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 76
E. GEBOUWEN Kerncijfers De gemeente bezit een groot aantal gebouwen, die voor een deel bedrijfsmatig en voor een deel functioneel worden beheerd. Gebouw
Aantal
Gemeentehuizen
3
Eigen gebruik/toiletgebouwen
9
Gebouwen eigen beheer begraafplaatsen
10
Gemalen, bouwkundig
5
Sporthallen
5
Gymzalen
8
Monumentale panden/vestingwerken
38
(Monumentale) huurwoningen (in 2024 voor een groot deel overgedragen aan het Woonbedrijf)
2
(Kerk)torens
9
Poorten
6
Scholen: schadebeheer/totaalbeheer
26
Diverse gebouwen, onder andere leegstandsbeheer
17
Buurthuizen/MFA’s
14
Sportaccommodaties (ook velden)
11
Lichtschip
1
Beleid We onderhouden de gebouwen volgens de geldende wettelijke verplichtingen. Ook moet onderhoud bijdragen aan de doelstellingen van het collegeprogramma. Beheer De voormalige drie gemeenten hadden allemaal hun eigen beleids- en beheerplannen. In de 2024 is het Strategisch Vastgoedplan vastgesteld in de Raad, dit schept een uniform kader om te komen tot goede keuzes met betrekking tot de omvang en kwaliteit van de vastgoedportefeuille. Ook zijn de Meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) samengevoegd tot één nieuw en geactualiseerd Duurzaam Beheerplan Vastgoed 2025 – 2028. In het vastgoedbeheerplan worden de eerste contouren uitgezet voor het stapsgewijs verduurzamen van de gemeentelijke vastgoedportefeuille en vormt de basis voor het beheer van onze eigendommen. Kwaliteit De gemeente bezit veel gebouwen met verschillende bestemmingen. Die gebouwen beheren en onderhouden we volgens de geldende wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 77
arbowetgeving of het Bouwbesluit. In principe is de kwaliteitsnorm sober en doelmatig. Daarnaast is het beleid om de gebouwen zo efficiënt mogelijk te gebruiken. We laten met regelmaat inspecties uitvoeren volgens NEN-normeringen (NEN 2767). De gemeente gebruikt onder andere de resultaten van de inspecties als basis voor het nieuwe beleids- en beheerplan. Als zich bij de uitvoering van onderhouds- en/of vervangingswerkzaamheden extra kansen voordoen om vastgoed te verduurzamen, zullen wij dat niet nalaten. In 2025 wordt de routekaart verduurzaming opgesteld. Hierin worden de grote verduurzamingsopgaven verder uitgewerkt en meegenomen in de meerjarenbegroting vanaf 2026. In het huidige MJOP zijn de kleinere verduurzamingsmaatregelen met een terugverdientijd van minder dan 5 jaar al meegenomen. Financiële consequenties Financiële consequenties van het kapitaalgoed gebouwen. Werkelijk
Begroting
Omschrijving (x € 1.000)
2024
2024
2025
2026
2027
Exploitatiekosten
4.433
3.401
2.639
2.588
2.588
Mutatie voorziening/reserve
-280
0
-126
0
0
Kapitaalslasten
3.079
3.079
735
718
709
SAMENVATTING De totale netto kosten per kapitaalgoed zijn als volgt. Werkelijk
Begroting
Omschrijving (x € 1.000)
2024
2024
2025
2026
2027
Wegen
3.708
4.045
4.415
4.393
4.368
Riolering
2.708
2.654
2.676
2.709
2.767
Water
274
506
754
753
753
Groen
4.443
3.538
3.555
3.922
4.089
Gebouwen
7.232
6.480
3.248
3.306
3.297
18.365
17.223
14.648
15.083
15.274
Totaal
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 78
Financiering Algemeen De paragraaf financiering is een belangrijk instrument voor het sturen, beheersen, verantwoorden en toezicht houden op de financieringsfunctie. De paragraaf is een uitwerking van de regelgeving in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Volgens deze wet mag de financieringsfunctie uitsluitend de publieke taak dienen. De verdere lokale regels liggen vast in het Treasurystatuut. Enkele belangrijke punten zijn in het kort:
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Het uitzetten van geld moet altijd weloverwogen gebeuren. Liquide middelen in de vorm van leningen worden slechts uitgezet bij de schatkist of eventueel andere openbare lichamen. Het beleid voor de financiering is gericht op spreiding van toekomstige renterisico’s. Het gebruik van derivaten is uitsluitend toegestaan na goedkeuring door de gemeenteraad. Het uitzetten van geldmiddelen in de vorm van deelnemingen in rechtspersonen, maatschappen en verenigingen uit hoofde van de publieke taak, zoals opgenomen in artikel 160 van de Gemeentewet, is alleen toegestaan op basis van een besluit van de gemeenteraad, dat de vereiste goedkeuring heeft van de provincie.
Treasury Korte- en lange financiering De transacties op de geld- en kapitaalmarkt zijn in 2024 overeenkomstig de richtlijnen van het Treasurystatuut uitgevoerd. De transacties voor zowel korte als lange financieringsmiddelen zijn afgehandeld via de met de Bank Nederlandse Gemeenten afgesloten Financieringsovereenkomst voor Krediet- en Depotarrangement en Elektronisch betalingsverkeer (FKDE). Binnen de grenzen van het FKDE is op een zo economisch mogelijke wijze omgegaan met het liquiditeitenbeheer. Bij de eerste bestuursrapportage 2024 heeft de gemeenteraad het college van B&W gemandateerd tot het aantrekken van een maximum van € 100 miljoen aan vaste geldleningen. In 2024 zijn, met inachtneming van de bepalingen in het Treasurystatuut, de volgende vaste geldleningen afgesloten: Bank
Hoofdsom
Opnamedatum
Looptijd
Rente
Provincie Noord-Brabant
€
20.000.000
08-02-24
25 jaar
2,900%
Provincie Noord-Brabant
€
20.000.000
30-04-24
20 jaar
3,190%
BNG
€
40.000.000
07-06-24
40 jaar
3,305%
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 79
Overzicht lange lening-portefeuille: Omschrijving
Bedrag in €
Stand per 1 januari 2024
222.676.112
Nieuwe leningen
80.000.000
Reguliere aflossingen
24.122.732
Vervroegde aflossingen Stand per 31 december 2024
278.553.380
Rentekostenverdeling In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is vanaf 2017 de renteberekeningsmethodiek voorgeschreven. In het onderstaand schema is de berekening weergegeven. Schema rentetoerekening (bedragen x € 1.000)
%
Begroot 2024
Realisatie 2024
A
Externe rentelasten, geldlening o/g
4.166
5.752
B
Externe rentebaten, geldlening u/g -/-
151
1.338
Totaal door te rekenen externe rente
4.015
4.414
130
703
De rente van de projectfinanciering die aan het betreffende taakC2 veld moet worden doorberekend -/-
-
8
De rentebaat van de doorverstrekte leningen die aan het betrefC3 fende taakveld moeten worden doorberekend +/+
-
-
130
711
3.885
3.703
D1 Rente over eigen vermogen
-
-
D2 Rente over voorziening (gewaardeerd op contante waarde)
-
-
De aan taakvelden (programma's inclusief overzicht overhead) toe te rekenen rente
3.885
3.703
E
De werkelijk aan taakvelden (programma's inclusief overzicht overhead) toegerekende rente (renteomslag) -/-
4.389
3.880
F
Renteresultaat op het taakveld treasury
504
177
C1 De rente die aan de GREX dient te worden doorberekend -/-
div
totaal door berekenen rentes -/Saldo door te rekenen externe rente
Het geraamde rente c.q. financieringsresultaat voor 2024 bedroeg afgerond € 177.000 positief. Rente-omslag en doorberekening grondexploitaties De toegestane toe te rekenen rente aan bouwgrond in exploitatie wordt gebaseerd op de daadwerkelijk te betalen rente over het vreemd vermogen. De berekende rente is als volgt bepaald: het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente, naar verhouding vreemd vermogen/ totaal vermogen. De toe te rekenen rente aan de grondexploitaties in 2024 bedraagt 1,64%.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 80
Toe te rekenen rentepercentage aan vaste activa
Jaarrekening 2024
Vaste activa integraal gefinancieerd
€
387.521.000
Totaal werkelijk aan taakvelden toe te rekenen rente
€
3.702.671
Rente % aan taakvelden toe te rekenen (break-evenpoint)
0,96%
Rente % aan taakvelden toegerekend (conform begroting)
1,00%
Renteomslag
Jaarrekening 2024
Renteomslag aan taakvelden toegerekende rente
€
3.879.510
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
€
3.702.671
Verschil (= afwijking = renteresultaat)
€
176.839
Afwijking van de werkelijke ('toe te rekenen') rentelasten
4,78%
Maximale toegestane afwijking
-25% of +25%
Kredietrisico’s Voor de uitoefening van de publieke taak kunnen gemeenten leningen verstrekken. Op deze verstrekte leningen loopt de gemeente kredietrisico. De gemeente Voorne aan Zee heeft in totaal € 14,2 miljoen aan leningen verstrekt. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet Fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2024 (ongeveer € 277 miljoen), betekende dit dat de gemeente haar financiële huishouding voor maximaal ongeveer € 23,6 miljoen met kort geld mocht financieren. Volgens de Wet Fido is in onderstaande tabel de spiegeling weergegeven van de gemeentelijke kortlopende middelen ten opzichte van de kasgeldlimiet gedurende 2024. Kasgeldlimiet 2024 (bedragen x € 1.000) Gemiddelde netto vlottende schuld (+), danwel gemiddelde overschot vlottende middelen (-)
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
376
-34.209
-38.010
-40.599
Kasgeldlimiet
23.582
23.582
23.582
23.582
Ruimte onder kasgeldlimiet
23.206
57.791
61.592
64.181
Overschrijding kasgeldlimiet
€-
€-
-
-
Begrotingstotaal (*) Percentage vastgesteld per min. regeling
277.435
277.435
277.435
277.435
Kasgeldlimiet 7 juli 2025
8,5%
8,5% 23.582
8,5% 23.582
8,5% 23.582
23.582
Jaarstukken 2024 81
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de kasgeldlimiet niet is overschreden. Renterisiconorm De Wet Financiering decentrale overheden (Fido) stelt eisen aan de renterisico’s die de gemeente loopt, en toetsing vindt plaats aan de hand van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. In 2024 is in alle kwartalen voldaan aan de kasgeldlimiet. Indien Als bij drie achtereenvolgende kwartalen niet wordt voldaan aan de kasgeldlimiet, dan dient een herstelplan te worden ingestuurd. In 2023 is zijn we binnen de wettelijke normen gebleven. Renterisiconorm (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2. Aflossingen
24.123
27.561
26.842
25.630
3. (1+2) Renterisico
24.123
27.561
26.842
25.630
4a. Begrotingstotaal
277.435
250.393
20%
20%
4. (4a x 4b/100) Renterisiconorm
55.487
50.079
50.079
50.079
5a. (4>3) Ruimte onder renterisiconorm
31.364
22.518
23.237
24.449
5b. (3>4) Overschrijding renterisiconorm
-
-
-
-
1. Renteherzieningen
4b. Percentage regeling
Uit bovenstaande weergave van de renterisiconorm blijkt dat in 2024 de norm niet overschreden is. Het bedrag aan aflossingen is lager dan de renterisiconorm. Hierdoor wordt voldaan aan de eisen van de Wet Fido. Schatkistbankieren Schatkistbankieren verplicht decentrale overheden alle overtollige beschikbare middelen op hun bankrekeningen te beleggen bij het Rijk. Onder overtollige middelen verstaat het Rijk bedragen groter dan 2% van het begrotingstotaal (met een minimum van € 1.000.000). Voor het jaar 2024 is dit bedrag voor gemeente Voorne aan Zee berekend op € 5,5 miljoen. Er is daarmee geen vrijheid om overtollige liquide middelen onder te brengen bij andere marktpartijen. Die overtollige middelen mogen alleen in rekening courant en via deposito’s bij de schatkist worden aangehouden. Decentrale overheden nemen deel aan schatkistbankieren, zodat de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden gezamenlijk) een lagere EMU-schuld heeft. Iedere euro die decentrale overheden aanhouden in de schatkist, vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Dit leidt automatisch tot een lagere staatsschuld. Door het schatkistbankieren kunnen decentrale overheden ook hun beleggingsrisico’s verder verminderen.
7 juli 2025
Jaarstukken 2024 82
EMU-saldo Het EMU-of vorderingensaldo is het financieringssaldo minus deelname aan bedrijven en inkomsten uit kredietverstrekking van een overheid die lid is van de Europese Economische en Monetaire Unie (EMU). Met het EMU-saldo wil het Rijk de begroting en de jaarrekening van de gemeenten monitoren om te kunnen voldoen aan afspraken die gemaakt zijn binnen de Economische en Monetaire Unie (EMU). Het EMU-saldo is gebaseerd op het kasstelsel en bestaat uit het saldo van inkomsten en uitgaven op kasbasis, ongeacht of dit ten behoeve van bedrijfsvoering of investering is. Het belangrijkste verschil tussen het door de gemeente gehanteerde stelsel van lasten en baten met het door de Rijk gehanteerde kasstelsel is dat de gemeente door middel van afschrijvingen de investeringen over meerdere jaren ten laste van de exploitatie brengt, daar waar het Rijk deze investeringen in één keer ten laste van het investeringsjaar. In de volgende tabel wordt de berekening van het EMU-saldo van de gemeente Voorne aan Zee weergegeven. Bedragen x € 1.000 Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit 1 reserves (zie BBV, artikel 17c) negatief expl.saldo is negatief bedrag) 2 Mutatie (im)materiële vaste activa 3 Mutatie voorzieningen 4 Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) 5
Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa Berekend EMU-saldo (+1-2+3-4-5)
7 juli 2025
W2024
B2025
B2026
B2027
B2028
- 9.398
- 7.038 - 10.620 - 11.086
- 9.632
54.043
-15.752 - 16.558 - 13.899 - 15.855
8.028
4.088
4.007
4.063
3.987
- 25.803
- 11.901
- 5.729
1.844
1.594
-
-
-
-
-
-29.610
24.703
15.674
5.032
8.616
Jaarstukken 2024 83
Bedrijfsvoering Inleiding Bedrijfsvoering omvat de wijze waarop processen binnen de organisatie worden ingericht en uitgevoerd. Het vormt de basis voor het behalen van beleidsdoelstellingen en het uitvoeren van maatschappelijke opgaven. Onze focus ligt op interne professionalisering met een duidelijke blik naar buiten. Dit sluit aan bij de fusiedoelen: het versterken van de bestuurskracht, verbeteren van regionale samenwerking, optimaliseren van dienstverlening en waarborgen van financiële gezondheid. Personeel en organisatie Met de samenvoeging van drie voormalige gemeenten is één organisatie gevormd. Deze schaalvergroting vraagt om aanpassingen in onze manier van werken en samenwerken, zowel intern als in de regio. Om dit te ondersteunen, richten wij ons op goed werkgeverschap, wat resulteert in gemotiveerde medewerkers en betere dienstverlening voor onze inwoners. In 2024 hebben we gewerkt aan de volgende ontwikkelpunten. Mobiliteit en werkgeversmerk In 2024 hebben we extra aandacht besteed aan de in-, door- en uitstroom van medewerkers. Een sterke positionering van gemeente Voorne aan Zee als werkgever op de arbeidsmarkt is daarbij essentieel. De volgende initiatieven zijn opgezet en worden in 2025 verder uitgerold binnen Werving & Selectie: • • • • •
• •
•
Een arbeidsmarktcampagne die aansluit bij onze kernwaarden. Implementatie van datagedreven werving, waarmee analyses leiden tot het vinden van geschikte kanalen en kandidaten. Investeringen in inclusief en divers werven, met methodieken en systemen om werving en selectie objectief en eerlijk toe te passen. Een onboardingprogramma voor nieuwe medewerkers dat aansluit bij onze kernwaarden en de waarden van onze gemeente. Innovatie in leren en ontwikkelen, met een focus op kennisdeling door eigen medewerkers. Trainingen worden ontwikkeld met onze kernwaarden en pijlers als basis en vaak gegeven door interne trainers. Ontwikkeling van trainingen en opleidingen die gericht zijn op dienstverlening, integrale samenwerking en strategisch denken en werken. Vaststelling van kerncompetenties (samenwerken, initiatief, klantgerichtheid, flexibiliteit), die worden geïntroduceerd in ‘het goede gesprek’ en via een campagne verder worden uitgerold. Bevordering van interne doorstroming, met loopbaangesprekken om medewerkers te ondersteunen bij nieuwe interne kansen.
Medewerkerstevredenheid In 2024 hebben we extra aandacht besteed aan de fysieke en sociale veiligheid van onze medewerkers. Een belangrijk onderdeel hiervan is het medewerkersonderzoek, dat waardevolle inzichten biedt in betrokkenheid en de werkomgeving. Dit helpt ons verbeterpunten te identificeren en actie te ondernemen. Het onderzoek is in september uitgezet en door 70% van de medewerkers ingevuld. Teamresultaten worden besproken door teammanagers, eventueel samen met adviseurs. 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 84
Organisatiebrede resultaten zijn gedeeld tijdens een interne bijeenkomst (‘zeekist sessie’). Hieruit zijn drie werkgroepen gevormd, gericht op de speerpunten: ontwikkeling, informatievoorziening en werkdruk. Deze werkgroepen zijn in januari 2025 gestart. Daarnaast hebben we meetpunten toegevoegd over betrokkenheid en inclusiviteit, die aansluiten op onze bredere investeringen in inclusief werven. Integriteit In 2024 is de klachtenregeling ‘ongewenst gedrag Voorne aan Zee’ vastgesteld. Ook is het procedurereglement ‘melden vermoeden misstand Voorne aan Zee’ vastgesteld. Verder is de gedragscode voor medewerkers opgesteld. We verwachten dat deze in het eerste kwartaal van 2025 wordt vastgesteld. Op bestuurlijk niveau hebben er in de eerste helft van 2024 drie bijeenkomsten plaatsgevonden over bestuurlijke integriteit met de gemeenteraad en het college. Tijdens deze bijeenkomsten is gesproken over de op te stellen gedragscodes en het protocol over het omgaan met integriteitsschendingen. In het eerste kwartaal van 2025 organiseren we nog een bijeenkomst voor de gemeenteraad en het college over bestuurlijke integriteit. Daarna worden de gedragscodes aangeboden aan de gemeenteraad om deze vast te stellen. Inhuur In 2024 was de verhouding van inhuurkosten ten opzichte van de loonsom 22%. Dit is een forse daling ten opzichte van 2023 (31%).
Daarmee is het percentage gelijk aan die van het landelijke gemiddelde in de categorie 50.000-100.000 inwoners (bron: personeelsmonitor 2023). De verwachting is dat de inhuur in 2025 nog verder daalt doordat vacatures worden ingevuld, het verzuimpercentage daalt en fusie gerelateerde opdrachten eindigen. In 2025 loopt ook de raamovereenkomst af met de huidige contractpartij. Met de nieuwe aanbesteding proberen we om ook hierin te besparen. Loonkosten- en inhuurbudget Bij de programma’s Bestuur, Wonen en Leven zijn afwijkingen te zien op de lasten voor salarissen en inhuur. Omdat inhuur vaak plaatsvindt vanwege formatieve ruimte, wordt het budget voor salarissen op het programma waarvoor wordt ingehuurd niet volledig benut en dient de verantwoording over de inhuur- en salarisbudgetten gezamenlijk geanalyseerd te worden. Over het totaal van alle programma’s heen is een voordelig saldo zichtbaar op de lasten van salarissen en inhuur van € 1,4 miljoen. In 2023 was het resultaat op inhuur en salarislasten € 2,9 miljoen voordelig. In 2024 is dit dus meer dan gehalveerd. In 2025 wordt gebruik gemaakt van een tool waarmee tussentijds deze analyse wordt uitgevoerd zodat de sturing daarop verbetert.
Dienstverlening, burgerzaken en klantcontactcentrum (KCC) Voor 2024 zijn drie aandachtsgebieden geïdentificeerd waarop actie ondernomen moest worden om de continuïteit van onze dienstverlening te garanderen. Dit gaat over de verwachte toename in paspoortaanvragen (paspoortpiek), de stijging van het aantal inschrijvingen in de Basisregistratie Personen (BRP) vanuit het buitenland en de personeelsbezetting over drie locaties. De genomen maatregelen hebben succesvol bijgedragen aan het garanderen van de kwaliteit en continuïteit van onze dienstverlening. Huisvesting In 2022 is de visie huisvesting voor Voorne aan Zee vastgesteld. Daarin staat onder andere dat het voormalige gemeentehuis van Hellevoetsluis geschikt moet worden gemaakt als het ‘Huis van de gemeente’, voor de korte en middellange termijn (2 - 5 jaar). De 7 juli 2025
Jaarstukken 2024 85
herinrichting van het gemeentehuis is in augustus 2023 afgerond. De raadzaal heeft een metamorfose ondergaan en is een uitnodigende multifunctionele ruimte geworden waar volledig digitaal vergaderen inclusief stemmen mogelijk is. Ook de rest van het gemeentehuis is grondig aangepakt en heeft een uitnodigend karakter met vergaderruimten, ontmoetingsruimtes, flexibele werkplekken, videobelplekken en een opnieuw ingericht en multifunctioneel bedrijfsrestaurant. Momenteel zijn er loketten van het klantcontactcentrum en burgerzaken in het voormalige stadskantoor van Brielle en het voormalige gemeentehuis van Westvoorne. Voor deze locaties wordt een nieuwe bestemming onderzocht, waarbij voor Brielle al is besloten dat het een woonbestemming krijgt. De dienstverlening vanuit deze locaties wordt gecentraliseerd in Hellevoetsluis. Dit vraagt om aanpassingen, omdat de huidige ontvangst- en loketcapaciteit in het gemeentehuis van Hellevoetsluis nog onvoldoende is. Om deze transitie soepel te laten verlopen is eind 2024 een evaluatie van de huisvesting gestart. Er worden plannen gemaakt voor de herinrichting van de begane grond en de raadszaal. Een klankbordgroep met leden van de griffie en de raad denkt mee over deze plannen. Deze worden medio 2025 openbaar gemaakt en verder besproken.
Financiën In 2024 lag de focus op het tijdig opleveren van kwalitatief goede planning-en-controlcyclus (P&C) documenten. Aan de hand van een duidelijke jaarplanning heeft uw raad de kadernota, begroting en de bestuur rapportages op tijd ontvangen. En hebben wij de informatiewaarde van de P&C documenten steeds verbeterd. Helaas heeft een moeizame controle van de jaarrekening 2023 ervoor gezorgd dat deze pas in september 2024 door uw raad is vastgesteld. Voor de jaarrekening 2024 zijn er in het laatste kwartaal van 2024 dan ook verbeteracties ingezet om het jaarrekeningproces 2024 beter te laten verlopen. De informatiewaarde van de P&C documenten, met name die van de jaarrekening en de begroting, is en wordt periodiek besproken in de auditcommissie. Fiscale aangelegenheden De fiscale functie heeft in 2024 verder inhoud en vorm gekregen in termen van sturing, gemeentebrede vakinhoudelijke kennis en beheersing. Binnen de gemeente krijgt de fiscaliteit een steeds centralere plek en vindt verankering van het specialisme plaats in de primaire processen. De verstandhouding met de Belastingdienst is goed en transparant, waarbij er begrip is voor de ontwikkelingen binnen de gemeente. Voor de btwzijn onderdelen van het rekeningschema doorlopen om deze te voorzien van de juiste btw-labels.