Cultuurnota Voorne aan Zee (vervallen)

Cultuurbeleid Gemeente Voorne aan Zee

2025 - 2028

Voorwoord Geachte inwoners, culturele partners en belangstellenden, Hierbij presenteer ik u de nieuwe cultuurnota, een document dat symbool staat voor een nieuw hoofdstuk in onze nieuwe gemeente. De fusie van de drie voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne heeft ons een rijkdom aan culturele diversiteit gebracht, een schat aan historie en een stevige basis van samenwerkingen die ons culturele landschap vormgeven. Onze gemeente heeft een lange en trotse geschiedenis van culturele uitingen. Van historische monumenten tot lokale tradities, van bruisende verenigingen tot creatieve netwerken, we bezitten een schat aan culturele rijkdommen die onze identiteit vormen en onze gemeenschap verbinden. Het is deze combinatie van oude en nieuwe elementen die onze cultuur zo uniek en waardevol maakt. Bij het opstellen van deze cultuurnota hebben we aandacht besteed aan het belang van vrijwilligers. Zonder hun toewijding, passie en inzet zou onze cultuur niet zo bloeiend en levendig zijn als ze vandaag de dag is. Vrijwilligers zijn de stille krachten achter de schermen die activiteiten mogelijk maken, verenigingen draaiende houden en ons culturele erfgoed bewaren. Hun onmisbare bijdrage verdient niet alleen onze dankbaarheid, maar ook onze voortdurende steun en waardering.

Met deze cultuurnota willen we de verbindingen tussen de diverse culturele spelers in onze gemeente versterken. We willen koesteren wat we hebben, we willen ruimte bieden voor nieuwe initiatieven, samenwerking stimuleren en ervoor zorgen dat iedereen de kans krijgt om deel te nemen aan en te genieten van cultuur. In een tijd waarin veranderingen snel en ingrijpend kunnen zijn, blijft cultuur een krachtige bron van verbinding en gemeenschapszin. Laten we met elkaar bouwen aan een toekomst waarin cultuur blijft floreren, waar historie en innovatie hand in hand gaan én waar iedere inwoner de kans krijgt om te ontdekken, te genieten en bij te dragen.

Met culturele groet, Peter Schop Wethouder cultuur

1. Inleiding Fusiegemeente Voorne aan Zee, die sinds 1 januari 2023 bestaat, heeft een rijk cultureel aanbod. De voorzieningen en activiteiten op het gebied van cultuur maken de gemeente aantrekkelijk voor zowel inwoners als bezoekers. Het uitgebreide culturele verenigingsleven verbindt mensen van diverse achtergronden en interesses. Samen met de rijkdom aan aantrekkelijk cultureel erfgoed vormt het de basis voor het vertellen van de verhalen van de gemeente. Cultuur speelt een cruciale rol in het ontstaan van de nieuwe collectieve identiteit van Voorne aan Zee. Het cultuurbeleid van de drie voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne verschilde in ambities, doelstellingen en financiële kaders. Harmonisatie is daarom noodzakelijk. Met deze cultuurnota wordt richting gegeven aan de vorming van een goede combinatie van verleden en toekomst met respect voor bestaande structuren. Cultuur in Voorne aan Zee is voor en van iedereen, waarbij verbinding een belangrijke rol speelt. Het is essentieel om inzicht te hebben in wat er gebeurt, wie welke rol vervult en hoe we elkaar kunnen versterken. Dit betekent dat we behouden wat goed is, maar ook ruimte bieden voor initiatieven die zorgen voor verbreding en vernieuwing, voor alle denkbare doelgroepen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zegt het volgende over cultuur:

“ Cultuur is onmisbaar voor de samenleving. Cultuur verbindt, verrijkt en is een bron van plezier. Ze is in zichzelf van onschatbare waarde en biedt tegelijk onnoemelijke maatschappelijke meerwaarde: voor gezondheid, welzijn, kansengelijkheid, economie en toerisme, en veel meer.” Hiermee wordt de motivatie om te investeren in cultuur treffend samengevat. Cultuur is een fundamenteel onderdeel van het menselijk bestaan en draagt bij aan zowel individuele ontwikkeling als sociale binding en vooruitgang. Het bevordert begrip, respect, creativiteit en waardering voor diversiteit. Cultuur verrijkt het leven van mensen op talloze manieren!

2. De waarden van cultuur Aan cultuur kunnen verschillende waarden worden toegekend. Voor deze nota onderscheiden we de volgende drie: maatschappelijke waarde, artistieke waarde en economische waarde.

Maatschappelijke waarde

De maatschappelijke waarde van cultuur voor Voorne aan Zee is groot en kan vanuit verschillende invalshoeken worden belicht.

Leefbaarheid

Een rijk cultureel aanbod verhoogt de kwaliteit van leven, maakt de gemeente aantrekkelijker om in te wonen en te bezoeken én draagt bij aan de revitalisering van wijken en het behoud van historisch erfgoed. Daarbij brengen culturele activiteiten inwoners samen, bevorderen ze de interactie tussen mensen en helpen ze bij de integratie van verschillende mensen en bevolkingsgroepen, wat leidt tot een sterker gemeenschapsgevoel.

Educatieve waarde

Musea, theaters en bibliotheken bieden educatieve programma’s die kennis, vaardigheden en kritisch denken ontwikkelen voor alle leeftijden.

Persoonlijke ontwikkeling

Deelname aan culturele activiteiten stimuleert creativiteit, emotionele beleving en zelfexpressie, wat bijdraagt aan het welzijn en de mentale gezondheid van de inwoners.

Historisch besef

Cultuur bevordert historisch besef. Het helpt mensen om hun eigen plaats in de wereld beter te begrijpen en waardering te ontwikkelen voor het erfgoed en de tradities die hen hebben gevormd. Dit maakt mensen trots op de plek waar ze wonen.

Kortom, de maatschappelijke waarde van cultuur voor Voorne aan Zee is groot. Cultuur draagt bij aan ontmoeting, verbinding en integratie, heeft een belangrijke educatieve werking, verbetert de leefbaarheid, stimuleert persoonlijke ontwikkeling en creativiteit en heeft een sterke link met het sociale domein. Deze aspecten samen zorgen voor een dynamische en veerkrachtige gemeenschap.

Artistieke waarde

Voorne aan Zee is een gemeente die zich kenmerkt door een rijke culturele geschiedenis en een breed scala aan artistieke uitingen. De artistieke waarde van cultuur voor Voorne aan Zee kan op verschillende manieren worden omschreven.

Kwaliteit van aanbod

Een divers en hoogwaardig cultureel aanbod, zoals een professioneel podiumkunstenaanbod in de theaters, diverse musea en culturele evenementen.

Positie in de culturele keten

Een broedplaats voor lokaal talent én een podium voor gevestigde artiesten, bevorderend voor samenwerking en dynamiek.

Artistieke reputatie

Regionaal en nationaal bekend om culturele ondersteuning van initiatieven en behoud van historisch erfgoed, wat het een aantrekkelijke bestemming maakt voor kunstliefhebbers en toeristen.

Kortom, de artistieke waarde van cultuur voor Voorne aan Zee is groot. De gemeente heeft een kwalitatief hoogstaand en divers cultureel aanbod met een positieve impact op het publiek, een bevorderende werking en een goede artistieke reputatie.

Economische waarde

De economische waarde van cultuur voor Voorne aan Zee is aanzienlijk en kan op verschillende manieren worden omschreven.

Werkgelegenheid

Directe en indirect werkgelegenheid ontstaat in zowel culturele instellingen als in gerelateerde sectoren zoals horeca en toerisme. Dit zorgt voor een belangrijke bijdrage aan de lokale economie en biedt kansen voor werknemers.

Aantrekkelijke gemeente

Een rijk cultureel aanbod verhoogt de aantrekkelijkheid voor inwoners, bezoekers, bedrijven en investeerders. Culturele activiteiten zorgen voor een bruisende sfeer in de gemeente. Dit komt lokale bedrijven ten goede.

Kortom, de economische waarde van cultuur voor Voorne aan Zee is groot. Cultuur creëert werkgelegenheid, stimuleert uitgaven en bestedingen, maakt de gemeente aantrekkelijker, bevordert innovatie en zorgt voor levendigheid door publieksstromen. Deze economische voordelen dragen bij aan de duurzame groei en welvaart van de gemeente.

3. Rol van de gemeente De gemeente heeft verschillende rollen in relatie tot cultuur. Voor deze beleidsnota zijn onderstaande rollen als uitgangspunt gehanteerd.

Gemeente als subsidieverstrekker

De gemeente verstrekt subsidies aan culturele instellingen om hun activiteiten te ondersteunen en te bevorderen. Dit vindt plaats volgens een jaarlijks terugkerend proces zoals vastgesteld in de algemene subsidieverordening en de daarbij horende beleidsregels.

Gemeente als aanjager

De gemeente speelt een actieve rol in het initiëren, financieren en ondersteunen van culturele projecten en initiatieven. De gemeente is hierin een actieve partner voor de sector. Dit varieert van het opdracht geven/aanjagen van partijen om projecten/activiteiten op te pakken tot het meedenken met partners die zelf met initiatieven komen. De gemeente zorgt ervoor dat deze projecten aansluiten bij het gemeentelijke cultuurbeleid en de behoeften van de lokale gemeenschap. Daarnaast stimuleert de gemeente het behoud en de promotie van historisch erfgoed.

Gemeente als verhuurder

De gemeente is eigenaar van accommodaties, die zij verhuurt of kan verhuren aan culturele instellingen. De gemeente bemiddelt zodat culturele organisaties een fysieke plek hebben om hun activiteiten te ontplooien. Hier is een link met het gemeentelijk strategisch vastgoedplan waarin kostendekkende huur wordt beschreven. De komende jaren worden keuzes gemaakt voor kernlocaties en niet- kernlocaties.

4. Participatietraject Om te komen tot een gedragen nota heeft een uitgebreid participatietraject plaatsgevonden.

Enquête onder inwoners

De enquête onder inwoners is uitgevoerd in december 2023. Deze was zowel digitaal als schriftelijk in te vullen. In eerste instantie is deze enquête uitgezet onder het burgerpanel van Voorne aan Zee. Daarna is deze verspreid via sociale media, mail en op fysieke locaties.

Resultaten

Inwoners: Enquête

Aantal respondenten 1016 onderzoek: De opvallendste resultaten uit het -

cultuur Zes op de tien inwoners bezoekt n een cijfer 8 of hoger Bijna drie op de tien invullers geve ur in de gemeente uit op een 6,6 Gemiddeld komt de score voor cultu ters en musea thea aan al voor men t Bij cultuur denk lair Historische plekken zijn popu om te ontspannen De meerderheid bezoekt cultuur nieuwe dingen te leren om ur cultu uikt Bijna de helft gebr om niet bezig te zijn met cultuur n Gebrek aan tijd meestal de rede ementen Behoefte aan meer culturele even

Brainstorm en gesprekken met collega’s

De onderlinge verbanden tussen de verschillende beleidsterreinen zijn in kaart gebracht. Met elkaar hebben we gekeken naar oplossingen en antwoorden voor specifieke vraagstukken. Ook in de toekomst werken we integraal samen bij diverse projecten en bij de opstelling van de diverse beleidsstukken. Cultuur is ook een middel om doelen op andere beleidsterreinen te bereiken.

Inspiratieavonden voor organisaties

De twee inspiratieavonden vonden plaats in februari 2024 op verschillende locaties binnen de gemeente. De deelnemers gingen met een tafelbegeleider uiteen om de relatie tussen diverse thema’s en cultuur in kaart te brengen.

Resultaten Sociaalmaatschappelijk:

empelig in contact groepen komen door cultuur laagdr Mensen uit verschillende sociale gevoel van welzijn. een positieve invloed heeft op het met elkaar, wat in het algemeen

Netwerken

oud Samenwerking tussen jong en u Sociale cohesie op lokaal nivea

Aandacht voor jeugd

Leven lang leren

Cultuuragenda

Ontmoeten

Aandacht LHBTQIA+, inclusie

Aandacht voor analfabeten

, plezier Cultuur is een doel op zich: hobby

Historisch/promotion eel: Voorne aan Zee heeft een uitgebreid palet aan cultureel erfgoed. Daa verhalen van onze gem rmee kunnen de eente kunnen worden verteld. Bekendheid Voorne aan

Harmoniseren

Aantrekken jonge vrijw illigers

Ondersteuning door

Zee

Mysterytour langs hist

orische locaties

gemeente

Onderwijs op erfgoed Infrastructuur

Cultuuragenda

Lokaal karakter resp ecteren

Netwerken/platform

Elkaar gunnen

In stand houden wat

Verbindend: Een groot deel van de inwoners neemt deel aan cultuur om zich onderdeel te voelen van de gemeenschap in Voorne aan Zee. Hoe kan iedereen leren, ontmoeten en meedoen?

Vernieuwend: We zijn nu één nieuwe gemeente, welke kansen zijn er voor vernieuwing?

Cultuuragenda

Netwerken/platform

Jongeren betrekken

Samenwerken Cultuurloket

Cultuur is doel op zich

Subsidies

Ondersteuning door gemeente Aandacht LHBTQIA+, inclusie

goed loopt

Cultuuronderwijs op school

Netwerken/platform

Huisvesting

Betaalbare huur Vergunningenbeleid: faciliteren, vereenvoudigen

Verbinden, samenwerken

Cultuurloket

Cultuuragenda

Alle scholen vrij op 1 april

Subsidieaanvraag vereenvoudigen

Theaters 1 directie

Vrijwilligers:

groep vrijwilligers samenstelling van de illiger. ngrijk voor cultuur. De n zich minder in als vrijw Vrijwilligers zijn heel bela zette en f actie ers and langer en verandert. Senioren zijn Netwerken/platform Waardering: ling natje, droogje, ontwikke Professionaliseren

Vergunningenbeleid: igen faciliteren, vereenvoud okkenheid Maatschappelijke betr (stage, jongerenwerk) Projectmatige inzet

Algemeen: Cultuuronderwijs op school

Ontwikkelen van talent

Promotie/marketing van ons uniek e gebied

Uitruilen/pool

Meer inspiratiebijeenkomsten als deze, met diverse onderwerpen Oefenruimtes

Cultuuragenda

Cultuurloket Behouden wat goed gaat

Subsidieaanvraag vereenvoud igen 1 groot theater

Verbinden, samenwerken, netwerken

Goed accommodatiebeleid

Lokale culturele identiteit Vergunningenbeleid vereenvoud

igen

Informatieavond gemeenteraad Voorne aan Zee

De gemeenteraad ontving een presentatie over het participatietraject tot dan toe. Vervolgens is aan de raadsleden gevraagd gewicht te geven aan de waarden van cultuur zoals omschreven in hoofdstuk 2: maatschappelijke waarde, artistieke waarde en economische waarde. De raadsleden gaven aan alle waarden belangrijk te vinden, maar voor deze beleidsnota de nadruk te willen leggen op de maatschappelijke waarde van cultuur.

Klankbordgroep concept cultuurnota

Het concept van de cultuurnota is voorgelegd aan een interne en externe representatieve groep van betrokkenen bij cultuur in Voorne aan Zee, te weten theaters, diverse musea, bibliotheek, collega’s van andere beleidsterreinen, Museumcommissie Historisch Museum Den Briel en de Adviesraad Sociaal Domein. De opmerkingen en vragen zijn besproken en verwerkt in deze nota.

5. Doelstellingen cultuurbeleid Naar aanleiding van het participatietraject zijn vier doelstellingen voor cultuur uitgewerkt als basis voor deze cultuurnota: sociaalmaatschappelijk, historisch/ promotioneel, verbindend en vernieuwend.

Sociaalmaatschappelijk “Iedereen in Voorne aan Zee doet mee”

Cultuur fungeert als een ontmoetingsplaats voor inwoners, bezoekers en organisaties, en versterkt het gemeenschapsgevoel. Het bevordert participatie door mensen uit verschillende sociale groepen op een laagdrempelige manier met elkaar in contact te brengen, wat een positief effect heeft op het gevoel van welzijn. Hierdoor kan cultuur preventief werken op het gebied van zorg en zo bijdragen aan verlaging van zorgvragen. Door deelname aan culturele activiteiten ontmoeten mensen elkaar en ontstaat sociale cohesie. We weten dat dat goed werkt bij bestrijding van eenzaamheid. Daarnaast heeft cultuur een educatieve waarde: uit onderzoek blijkt dat deelname aan culturele activiteiten kennis en inzicht bevordert. Cultuuronderwijs op scholen en buitenschoolse cultuureducatie hebben daarmee een positieve invloed op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Inzet op cultuur draagt bij aan de sociale kwaliteit van Voorne aan Zee.

Participatie

Een sterke sociale basis bereik je door interactie tussen mensen op het gebied van onder andere inclusie, bestaanszekerheid, cohesie en empowerment. Cultuur speelt daar een grote rol in. De definitie die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten gebruikt voor cultuur is de volgende:

“ Cultuur wordt gedefinieerd als het gehele complex bestaande uit kennis, overtuigingen, kunst, recht, ethiek, gewoonten en alle andere eigenschappen die door de mens zijn aangeleerd als onderdeel van een samenleving. Ofwel, cultuur is alles wat een groep mensen zich heeft aangeleerd.” Wat willen we

We willen dat Voorne aan Zee voor iedereen een mooie en fijne plek is om te leven, te leren en te organiseren. Cultuur is goed voor de saamhorigheid, voor het gevoel van welzijn en draagt bij aan de uitvoering van sociale opgaven. Meedoen is de rode draad voor het sociaal domein. Voor organisaties en inwoners moeten de mogelijkheden daartoe laagdrempelig en eenvoudig bereikbaar zijn. Dat kan worden bereikt via cultuur.

Wat gaan we doen

Om onze doelen te bereiken draagt Voorne aan Zee bij aan een breed scala aan culturele activiteiten en voorzieningen. We zoeken kansen om deelname aan en beleven van cultuur beschikbaar te maken en te houden voor iedereen. Een mooi voorbeeld hiervan is de Cultuurweek, waar inwoners en bezoekers op een laagdrempelige manier in contact komen met cultuur. De cultuurcoördinator (combinatiefunctionaris) ondersteunt de culturele infrastructuur daarbij door het delen van kennis en het creëren van verbindingen. Om een breed publiek te betrekken, zal bij de aankondiging van culturele activiteiten gebruik worden gemaakt van communicatie via sociale en lokale media.

Cultuureducatie en cultuurparticipatie

Cultuur heeft een grote onderwijzende waarde. Door deelname aan cultuur wordt kennis en inzicht ontwikkeld. Cultuureducatie (op scholen) en cultuurparticipatie (buitenschools) hebben een belangrijke invloed op gelijke ontwikkelkansen voor kinderen en jongeren. Het vroegtijdig kennismaken met cultuur maakt het een vanzelfsprekend onderdeel van het leven, wat bijdraagt aan een leven lang leren, verbreding van kennis en begrip voor anderen.

Wat willen we

We willen samen met het onderwijs en Stichting Kunst en Cultuur een uitgebreid programma-aanbod voor cultuuronderwijs mogelijk maken. Daarnaast willen we in de vrije tijd cultuurparticipatie voor alle leeftijden stimuleren. Aanbod en activiteiten waarbij kinderen en volwassenen hun kennis, vaardigheden en creativiteit kunnen ontwikkelen. Hierbij wordt extra aandacht besteed aan de infrastructuur. We willen de kwaliteit daarvan verhogen. We streven naar een betere coördinatie van het aanbod en toename van professionalisering van aanbieders. Daarbij willen we dat het programma op school aangevuld wordt met een groeiend buitenschools aanbod voor jeugd in Voorne aan Zee. Dit zal de toegang tot cultuurparticipatie voor jeugd aanzienlijk verbeteren.

Wat gaan we doen

We stimuleren het creëren van educatieve functies en het aanbod van educatieve programma’s binnen de subsidies van musea. We ondersteunen partners binnen de culturele infrastructuur, zoals muziekverenigingen en de Muziekschool Voorne. We reserveren ruimte binnen het budget voor de programma’s Cultuur op School via Stichting Kunst en Cultuur en Muziek op School via Bibliotheek Zuid-Hollandse Delta. Samen met deze culturele partners én het onderwijs werken we aan kwaliteitseisen voor het onderschoolse en buitenschoolse aanbod. Het erfgoedaanbod wordt uitgebreid naar één gezamenlijk programma en er wordt gestart met een pilot Cultuur op School voor het voortgezet onderwijs.

Bibliotheekwerk

Voor Voorne aan Zee voert Bibliotheek Zuid-Hollandse Delta de wettelijke taken uit door middel van de inrichting van de Bibliotheek op School om de gemeenschap en basisschoolleerlingen toegang te bieden tot een breed scala aan informatie en leesmateriaal. Daarnaast coördineert zij het Digitaalhuis en de uitvoering van het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) om burgers met een (digi)taalachterstand en mensen die hulp nodig hebben bij digitale overheidsdiensten te ondersteunen. Ook biedt de bibliotheek het activiteitenprogramma Leer & Beleef aan om diverse educatieve en culturele activiteiten toegankelijk te maken voor de gemeenschap. Per 1 januari 2025 wordt de Wsob herzien en krijgen gemeenten ook een wettelijke taak -ook wel zorgplichtvoor voldoende, volwaardige bibliotheekvoorzieningen die kunnen bijdragen aan lokale maatschappelijke opgaven. Vanuit het Rijk komt budget beschikbaar om aan deze nieuwe taak te voldoen.

Wat willen we

We willen een extra bibliotheekvoorziening realiseren, waarbij specifiek wordt ingezet op het bereiken van mensen met een taalachterstand of laaggeletterdheid. Deze extra locatie zal letterlijk dichtbij deze doelgroep gerealiseerd moeten worden en ervoor zorgen dat de bibliotheek meer fysieke ruimte krijgt voor haar maatschappelijke dienstverlening.

Wat gaan we doen

De locaties van de bibliotheek worden uitgebreid met een vestiging in winkelcentrum De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de ‘Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen’. Deze plek zal goed aansluiten bij de beoogde doelgroep en biedt veel mogelijkheden om zichtbaar en toegankelijk te zijn. Na de definitieve locatieontwikkeling worden samenwerkingen gezocht met partners uit het sociaal domein.

Infrastructuur

Voorne aan Zee stelt zich tot doel te zorgen voor een goed welzijnsaanbod (zoals ontmoeting en activiteiten) op plekken waar de inwoner woont, werkt, naar school gaat of met andere inwoners samenkomt. Iedere inwoner van Voorne aan Zee moet toegang hebben tot cultureel aanbod, zowel passief als actief. Dit vraagt een breed en laagdrempelig aanbod en een actieve motivatie van (kwetsbare) mensen. Een sterke en duurzame culturele infrastructuur is hiervoor essentieel en biedt culturele organisaties de mogelijkheid een rol te spelen binnen het sociaal domein.

Wat willen we

Voorwaarde voor het inzetten van cultuur als middel is dat de infrastructuur ervan sterk is en ruimte heeft om andere doelen na te streven dan alleen het artistieke. We willen daarom de bestaanszekerheid van de sector borgen: voldoende en betaalbare ruimte voor beoefening, educatie en uitvoering, financieel gezonde culturele ondernemers, toegang tot doelgroepen en samenwerking. De gemeente heeft hier een faciliterende en adviserende rol. Daarnaast is ook het subsidieprogramma dat wij hebben voor onze cultuurpartners een instrument om invloed uit te oefenen.

Wat gaan we doen

Harmonisatie van subsidiering is een bestuursopdracht. Naast harmonisatie wordt ook gekeken naar effecten en impact, zoals de bijdrage van cultuur aan sociaal maatschappelijke doelen en historisch/promotionele doelen. We gaan meer sturen op prestatiegerichte subsidiering om subsidies effectiever in te kunnen zetten en beter aan te laten sluiten bij behoeften en beleidsdoelstellingen. We stellen daarbij eisen op het gebied van bereik (en de monitoring daarvan), lokale culturele identiteit en participatie maar ook op educatie, presentatie en kwaliteit. We investeren in ons accounthouderschap om dit in gezamenlijkheid op te pakken.

Historisch / promotioneel “Wij zijn trots op Voorne aan Zee” Voorne aan Zee beschikt over een uitgebreid palet aan cultureel erfgoed op basis waarvan de verhalen van onze gemeente kunnen worden verteld. We willen onze inwoners en bezoekers actief kennis laten maken met onze geschiedenis. Onze cultuur maakt Voorne aan Zee een aantrekkelijke gemeente om te bezoeken en te verblijven.

Erfgoed

Cultuur heeft in Voorne aan Zee nauw verwantschap met het historisch erfgoed vanwege de rijke culturele geschiedenis. Onze monumenten zoals de verdedigingswerken in Brielle en Hellevoetsluis en de Biberbunker in de duinen van Westvoorne worden actief gebruikt, zijn levendig en trekken veel bezoekers. De gemeentelijke erfgoedcollectie bestaat uit 448 rijksmonumenten, 188 gemeentelijke monumenten, drie beschermde stads- of dorpsgezichten, een rijk archeologisch bodemarchief en een gevarieerd en waardevol cultuurlandschap.

Wat willen we

De Omgevingswet gaat over de fysieke leefomgeving en de activiteiten die hierop van invloed zijn, waaronder erfgoed. In de Omgevingsvisie Voorne aan Zee zijn binnen het thema ‘Cultureel en beleefbaar Voorne aan Zee’ ambities geformuleerd zoals het beleefbaar maken van de geschiedenis van Voorne aan Zee, het instandhouden van beschermde cultuurhistorische waarden en het gebruik van historisch erfgoed.

Wat gaan we doen

Onze erfgoedcollectie vertelt het verhaal van Voorne aan Zee. We zetten ons in voor het behoud en toegankelijk maken van monumenten, cultuurlandschappen en archeologische waarden. We bevorderen het gebruik van erfgoed en nemen actief deel aan de Erfgoedlijnen. We willen erfgoed beter beleefbaar maken voor inwoners en bezoekers door culturele evenementen en deelname aan de nationale Open Monumentendag. Dit draagt bij aan de recreatieve en toeristische versterking van Voorne aan Zee. Erfgoed moet een integraal onderdeel blijven van de maatschappij, daarom ondersteunen we functieveranderingen en verduurzaming, zolang de monumentale waarden behouden blijven. Bij grote huisvestingsvraagstukken trekken we integraal op om tot toekomstbestendige oplossingen te komen.

Kunst in de buitenruimte

Een kunstwerk kan een positieve invloed hebben op een straat of gebied door bij te dragen aan de identiteit en de beleving van de openbare ruimte. Kunstwerken in de openbare ruimte kunnen daarom ook dienen als visitekaartje van de gemeente. Bovendien kunnen ze fungeren als herkenningspunt of ontmoetingsplek en bijdragen aan toeristische aantrekkingskracht. Vanwege de diverse functies en effecten van kunstwerken, is het belangrijk om zorgvuldig na te denken over de locatie ervan. De gekozen locatie moet in elk geval veilig zijn, het uitzicht niet belemmeren en passen in de omgeving.

Wat willen we

We willen de positieve effecten van kunstwerken versterken en de betrokkenheid van inwoners en ondernemers bij initiatieven vergroten. We willen dat kunst en cultuur vanzelfsprekend een plek hebben bij de ontwikkeling van nieuwe plannen binnen de gemeente.

Wat gaan we doen

We werken integraal samen om kunst en cultuur een plek te geven bij nieuwe ontwikkelgebieden. We stimuleren de betrokkenheid van onze inwoners door de diverse kunstwerken van Voorne aan Zee onder de aandacht te brengen via lokale en sociale media.

Musea

Musea spelen een cruciale rol in het behoud, de educatie en de promotie van de rijke geschiedenis en cultuur van Voorne aan Zee. Het huidige aanbod is divers. Van thematisch, zoals het Brandweermuseum, tot openluchtmusea zoals De Duinhuisjes en Fortresse Holland, dat zich richt zich op de marinehaven Hellevoetsluis in de 19e eeuw. Met de ontwikkeling van Fortresse Holland is een belangrijke stap gezet in samenwerking om het culturele erfgoed te koesteren, waarbij historie is ingezet om zowel inwoners als bezoekers te boeien. Historisch Museum Den Briel is een belangrijke publiekstrekker met als centraal thema de Tachtigjarige Oorlog. Verschillende tijdperken van het huidige Voorne aan Zee worden zo door de diverse musea belicht.

Wat willen we

We bevorderen de samenwerking tussen de verschillende musea onderling en mét andere kunst- en cultuurinstellingen in Voorne aan Zee. Op deze manier kan een basis worden gelegd voor de nieuwe collectieve identiteit van Voorne aan Zee.

Wat gaan we doen

We treden in overleg met de musea over cultureel ondernemerschap, toekomstvisie en publieksbereik dat past bij de gemeente Voorne aan Zee.

Historisch Museum Den Briel Historisch Museum Den Briel is als enige museum van Voorne aan Zee direct onderdeel van de gemeentelijke organisatie. Om een solide samenwerking tussen de musea van Voorne aan Zee te creëren, waarbij alle partijen hun unieke bijdrage leveren en profiteren van gedeelde expertise en middelen, is verzelfstandiging wenselijk. Historisch Museum Den Briel wordt zo een gelijkwaardige partner voor een evenwichtige samenwerking met de overige kunst- en cultuurinstellingen van Voorne aan Zee. De gemeente is zich daarbij bewust van haar rol als eigenaar van de museumcollectie én van de impact op en de gevolgen voor de medewerkers van het museum. In samenspraak met de Museumcommissie van Historisch Museum Den Briel wordt daarom een extern onderzoek ingesteld door een professionele partij om deze ontvlechting op de juiste wijze vorm te geven.

Toerisme, recreatie en marketing

Door de unieke culturele aspecten van Voorne aan Zee te benadrukken, kan de gemeente zich positioneren als een aantrekkelijke toeristische bestemming. Cultuur draagt bij aan de identiteit en het karakter van de omgeving, met historische bezienswaardigheden, kunst, tradities en lokale gebruiken die toeristen aantrekken. Een bloeiende culturele sector verbetert de leefkwaliteit voor inwoners en verblijfkwaliteit voor toeristen en bevordert bekendheid en trots.

Wat willen we

Het gezamenlijke verhaal van Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne wordt versterkt en uitgedragen, zowel naar de eigen inwoners als naar bezoekers van buiten. We willen dat informatie over culturele activiteiten binnen Voorne aan Zee zichtbaar en eenvoudig te vinden is.

Wat gaan we doen

We werken integraal samen met onze collega’s en hun externe partners om cultuur een plek te geven in de presentatie van Voorne aan Zee als aantrekkelijke gemeente. Door gebruik van sociale media, websites, brochures en andere marketingmaterialen worden de unieke culturele kenmerken en activiteiten van Voorne aan Zee onder de aandacht gebracht. We geven vorm aan een “UIT-agenda” waarmee we het aanbod van culturele activiteiten in Voorne aan Zee zichtbaar maken.

Verbindend “We werken met elkaar aan één gemeente Voorne aan Zee” Cultuur verbindt. De gemeente speelt een actieve rol in de organisatie van culturele activiteiten en evenementen. Doelstelling is altijd om aan te sluiten bij maatschappelijke behoeften en om integrale beleidsdoelstellingen (beter) te realiseren. Het nieuwe beleid vraagt van organisaties samenwerking en geeft kansen om te leren, te ontmoeten en mee te doen.

Vrijwilligers

Een groot deel van de cultuursector van Voorne aan Zee is afhankelijk van vrijwilligers. Zelfs de grootste cultuurpartners kunnen niet blijven bestaan zonder hun inzet. Vrijwilligers zijn het kloppend hart van de sector. De samenstelling van de groep vrijwilligers is in de loop der jaren veranderd. Senioren die zich voorheen veelvuldig inzetten, blijven nu langer actief in betaalde banen of hebben andere activiteiten en zijn daardoor minder vaak inzetbaar als vrijwilliger. Het vraagt een creatieve aanpak om te zorgen dat we voldoende en passende ondersteuning kunnen bieden aan onze activiteiten.

Wat willen we

Niet alleen cultuurpartners werken met vrijwilligers. Ook binnen welzijn, sport en onze eigen organisatie werken we samen met vrijwilligers. We willen aansluiten bij het nieuwe Vrijwilligersbeleid van Voorne aan Zee om de inzet van vrijwilligers voor onze gemeente te bestendigen en te stimuleren.

Wat gaan we doen

We willen vrijwilligers meer binden, zowel aan de instellingen als aan de gemeente. We nemen daarvoor een actieve en ondersteunende rol aan. We brengen onze partners bij elkaar om gezamenlijke vraagstukken met elkaar te kunnen oplossen. Hierbij is er aandacht voor het betrekken van jongeren en de mogelijkheden voor opleiding en waardering. We sluiten daarvoor aan bij het Vrijwilligersbeleid van Voorne aan Zee.

Netwerken

In de huidige culturele sector vinden culturele partners elkaar al regelmatig en wordt samengewerkt aan diverse projecten en initiatieven. Stichting Kunst en Cultuur organiseert daarvoor al spreekuren, Cultuurlabs en cursussen. Er zijn echter altijd nog vraagstukken die zelfstandig worden uitgezocht of opgepakt, terwijl die kennis of ervaring ergens anders al aanwezig is. Vanuit de sector is er behoefte aan coördinatie en afstemming op diverse onderwerpen.

Wat willen we

Om uitdagingen aan te pakken en de samenwerking te versterken, is het essentieel om de inspanningen te bundelen en ondersteuning door de gemeente aan te bieden. We willen de samenwerking binnen de culturele sector bevorderen, maar ook bijdragen aan een efficiënter en effectiever gebruik van middelen en kennis.

Wat gaan we doen

We gaan bijeenkomsten (laten) organiseren met wisselende thema’s. Deze bijeenkomsten bieden de gelegenheid voor culturele partners om elkaar beter te leren kennen, kennis en ervaring uit te wisselen en gezamenlijk oplossingen te vinden voor gedeelde vraagstukken. Waar relevant, kan een externe partij worden uitgenodigd om toelichting en expertise te bieden. We maken een inventarisatie van vraag en aanbod en onderzoeken op welke manier daar het beste in bemiddeld kan worden, waarbij de cultuurcoördinator (combinatiefunctionaris) een rol zal hebben.

Museumplatform

Met de harmonisatie van cultuur binnen de drie gemeenten van Voorne aan Zee ontstaat het streven om samenwerking tussen de musea te versterken en te professionaliseren. Er is behoefte aan coördinatie van gezamenlijke activiteiten, bevordering van kennisdeling en versterking van de culturele identiteit en concurrentiepositie van de gemeente.

Wat willen we

Specifiek voor musea streven we naar de oprichting van een museumplatform, dat zal functioneren als een zelfstandig orgaan met een deskundig bestuur. We wensen een heldere en zakelijke relatie tussen enerzijds de gemeente als beleidsmaker, opdrachtgever en financier en anderzijds de culturele instelling als opdrachtnemer en uitvoerder van het cultuurbeleid. Naast een gezamenlijke visie van de musea in Voorne aan Zee, willen we een nog betere samenwerking rondom bijvoorbeeld de programmering en zien we schaalvoordelen op diverse bedrijfsvoeringsthema’s zoals bijvoorbeeld inkoop of locatiegebruik.

Wat gaan we doen

We treden in overleg met potentiële samenwerkingspartners van een museumplatform om de kansen, behoeften en interesses te analyseren. We halen informatie op bij bestaande museumplatforms zodat we gebruik kunnen maken van reeds aanwezige kennis en ervaring. Naar aanleiding van dit onderzoek wordt besloten op welke manier het museumplatform van Voorne aan Zee vorm kan krijgen.

Theaters

Voorne aan Zee heeft twee locaties met een theaterfunctie. Brestheater en theater Twee Hondjes werken samen in programmering en communicatie om gezamenlijk en in afstemming een aansprekend theater- en muziekaanbod aan te bieden.

Wat willen we

We streven naar een verdere bundeling van de krachten van de theaters op het gebied van programmering, ondersteuning van amateurkunst en een maatschappelijk programma.

Wat gaan we doen

We gaan met de theaters in gesprek over hun bijdrage aan de verbondenheid binnen Voorne aan Zee.

Vernieuwend “Voorne aan Zee inspireert” Er zijn veel mogelijkheden om samenwerkingen op cultuurgebied te innoveren. Het gaat hierbij zowel om de samenwerking met de gemeente als om de samenwerking onderling. Met nieuw cultuurbeleid kan de rol van de verschillende culturele partners en de manier waarop zij samenwerken opnieuw worden bekeken.

Financiering

De cultuursector heeft vier grote inkomstenbronnen: publiek (kaartjes), privaat (donateurs, leden, sponsoring, private fondsen, loterijen), overheid (subsidies) en neveninkomsten (horeca, merchandise, diensten). Inkomsten en uitgaven worden tegen elkaar weggestreept, maar het is nog te vaak onduidelijk waaraan de specifiek voor cultuur beschikbaar gestelde middelen van de overheid en gemeente worden besteed.

Wat willen we

We willen beter inzicht in de financiële stromen binnen de culturele infrastructuur. Door dit samen met de culturele partners in kaart te brengen, stellen we hen in staat hun rol en verantwoording te pakken in de financiële sturing van de culturele instelling. Ook willen wij onze culturele partners toekomstperspectief bieden door als subsidieverstrekker mee te denken over de lange termijn. We willen daarbij creatief denken stimuleren.

Wat gaan we doen

We passen prestatiegerichte subsidiering toe waarbij we inzichtelijk maken welke middelen specifiek ten goede komen aan de uitvoering van culturele activiteiten. Er wordt kritisch gekeken naar huisvesting en exploitatie, zodat de beschikbaar gestelde middelen voor cultuur ook daadwerkelijk aan cultuur besteed kunnen worden. We brengen daarvoor in kaart hoe aan de onderliggende randvoorwaarden wordt of kan worden voldaan. Wij gaan onze cultuurpartners ondersteunen bij het maken van deze professionaliseringsslag. Daarbij is aandacht voor onze eigen interne processen en toegankelijkheid. Wij zoeken de verbinding op integrale onderwerpen, zoals huisvesting en accommodatiebeleid en leveren onze input aan de gemeentelijke subsidieharmonisatie. Onderwerpen uit dit proces kunnen ook thema zijn voor de voorgenomen netwerkbijeenkomsten.

Beloning

De inzet van de culturele partners en die van hun vrijwilligers wordt zeer op prijs gesteld en verdient ondersteuning bij het in stand houden daarvan.

Wat willen we

De gemeente Voorne aan Zee wil laten zien dat zij haar culturele partners waardeert.

Wat gaan we doen

We onderzoeken een gepaste wijze voor de uitreiking van een waardering ter stimulering en beloning van onze culturele partners.

6. Financiën Voor de uitvoering van dit cultuurbeleid zijn geen extra middelen nodig. We investeren vooral in het verstevigen van samenwerking tussen de organisaties. Om onze doelen te realiseren zullen we een resultaatgerichte financieringsaanpak hanteren. Deze aanpak is tevens opgenomen in de bestuursopdracht voor de herijking van subsidies. Huidige inzet wordt omgezet in nieuwe of alternatieve werkwijzen om dezelfde doelen te bereiken. Hiervoor maken we duidelijke afspraken over de te behalen resultaten.

7. Vervolg Om de ambities en doelstellingen te realiseren, hebben we uitgangspunten geformuleerd waarbij we aangeven wat we gaan doen. Deze acties worden concreet gemaakt in het Uitvoeringsplan Cultuur dat wordt vormgegeven in het eerste kwartaal van 2025. Aan het einde van de beleidstermijn van deze nota en het uitvoeringsplan vindt een evaluatie plaats. De opbrengst daarvan wordt gebruikt voor een nieuwe cultuurnota.

8. Communicatie De communicatie voor het verspreiden van de cultuurnota zal zorgvuldig en breed worden aangepakt om ervoor te zorgen dat alle relevante belanghebbenden en inwoners van Voorne aan Zee op de hoogte zijn van de inhoud en de doelstellingen. We zullen daarvoor gebruik maken van diverse kanalen. De cultuurnota wordt aangekondigd op de officiële gemeentelijke website met een nieuwsbericht waarin de belangrijkste punten worden samengevat. Een digitale of gedrukte versie is bij de gemeente op te vragen. Via de officiële sociale mediakanalen van de gemeente (zoals LinkedIn, Facebook, X en Instagram) delen we berichten over de nota. We versturen een persbericht naar lokale kranten om de publicatie van de cultuurnota aan te kondigen en belangrijke aspecten ervan onder de aandacht te brengen. We sturen digitale en gedrukte versies van de cultuurnota naar belangrijke culturele partners en organisaties binnen de gemeente. Tijdens de eerste voorgenomen netwerkbijeenkomst wordt aandacht besteed aan de cultuurnota en kunnen vragen worden gesteld. Door gebruik te maken van deze verschillende communicatiekanalen, zorgen we ervoor dat de cultuurnota breed wordt verspreid en dat zoveel mogelijk mensen betrokken en geïnformeerd zijn.

9. Beleidsinstrumenten Dit nieuwe cultuurbeleid zorgt voor eenduidigheid en duidelijkheid in de uitgangspunten en ambities voor culturele activiteiten die worden georganiseerd in Voorne aan Zee. Het is een integraal beleid, waarin wordt verwezen naar andere beleidsinstrumenten.

Subsidiebeleid

Het subsidiebeleid is een instrument om actief het maatschappelijk leven te stimuleren. Het doel is om culturele instellingen (met hun vrijwilligers) op een passende manier te faciliteren in hun (financiële) behoeften.

Nota Sociale Basis

De brede sociale basis vormt het fundament van sociale voorzieningen en ondersteuning. Deze basis zorgt ervoor dat alle burgers, ongeacht hun achtergrond of omstandigheden, toegang hebben tot essentiële voorzieningen en de kans krijgen om volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Dit omvat samenhangend beleid op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid, sport en cultuur. Dit beleid is verankerd in de visie op het sociaal domein en vormt het fundament waarop veerkrachtige wijken kunnen ontstaan.

Verordening fysieke leefomgeving

De verordening fysieke leefomgeving beoogt een betere afstemming en integratie van beleid en regelgeving met betrekking tot de fysieke leefomgeving (de ruimte waarin we wonen, werken, recreëren en ons verplaatsen). Doel is een duurzame, gezonde, veilige en prettige leefomgeving.

Evenementenbeleid

Het evenementenbeleid is gericht op het versterken en verbinden van de evenementenorganisatoren. Daarnaast is het doel het aanbod van evenementen te verbreden en beter aan te sluiten op de identiteit van Voorne aan Zee en het recreatieve seizoen te verlengen.

Strategisch vastgoedplan

Het strategisch vastgoedplan beschrijft het gemeentelijk vastgoed. Het maatschappelijke vastgoed in Voorne aan Zee biedt onderdak aan een tal van organisaties die mensen stimuleren tot sport, cultuur en spel, ondersteunen, perspectief geven en voor verbinding in wijken en buurten zorgen.

Vrijwilligersbeleid

Het vrijwilligersbeleid heeft als doelstelling een gestructureerde en effectieve aanpak te bieden voor het betrekken, ondersteunen en beheren van vrijwilligers binnen organisaties en initiatieven. Vrijwilligers spelen een cruciale rol in de culturele sector en een goed vrijwilligersbeleid helpt om hun bijdrage te optimaliseren en te waarderen.

Toeristisch marketingbeleid

Het toeristisch marketingbeleid biedt kaders en geeft richting bij het positioneren van ons gebied als een aantrekkelijke bestemming.