Concept Jaarverslag 2024
Tekst van het document
De doelgroep ervaart meetbaar (enquête/klantonderzoek) de meerwaarde van de producten van het VIK.
Q2
Q4
De voorbereidingen voor het openen van de backofficefunctie op doordeweekse dagen zijn gestart.
Q2
Een eerste meting van het effect van het VIK voor de operationele functionarissen wordt in het najaar 2024 uitgezet (betreft de frontoffice). Voor de backoffice taken zal pas in 2025 een effectmeting worden uitgevoerd. Vanuit de betrokken piketgroepen is positief gereageerd op de 24/7 beschikbaarheid van de calamiteiten coördinator in de frontoffice VIK. Ook de sterkere verbinding met en laagdrempeliger benaderbaarheid van de calamiteiten coördinator in beide regio’s is als positief teruggekoppeld. Er is gestart met de werving voor twee analistenfuncties waarmee de samenwerking met het domein risicobeheersing geïntensiveerd. Daarnaast wordt met het domein risicobeheersing in het najaar de risico monitoring opgestart. De analistenfuncties zijn ingevuld. In samenwerking met het domein risicobeheersing is het VIK goed aangehaakt bij de werkgroep Inzicht In Risico’s. Met de daar opgedane kennis zal de risicomonitoring verder vormgeven in 2025. Dit is gerealiseerd.
Q4
Doorontwikkeling van de aansluiting van het domein risicobeheersing in het VIK
Q2
Q4
Een beveiligde digitale cloudomgeving voor de VIKinformatievoorziening up and running en schaalbaar.
Q2
Een jaarlijkse inzet van studenten die o.a. hun stageperiode gebruiken om nieuwe mogelijkheden voor de informatievoorziening voor de hulpdiensten te realiseren en een verbeterslag door te voeren.
Q2
Jaarverslag 2024
De informatieorganisatie van het VIK wordt in afstemming met de beide aansturende veiligheidsregio’s vormgegeven volgens de wensen van beide organisaties. De informatieorganisatie en -producten zijn in ontwikkeling passend bij deze wensen. Eind 2025 wordt de definitieve inrichting verwacht van deze informatieorganisatie. Er is een inrichtingsplan gemaakt voor de definitieve startsituatie en in 2025 vindt de besluitvorming plaats. Ook zijn er diverse informatieproducten, zoals een regionaal veiligheidsbeeld die is gekoppeld aan een landelijk veiligheidsbeeld in de praktijk getest en wordt in 2025 overgegaan tot implementatie daarvan. Het VIK is 24 uur per dag en zeven dagen per week operationeel met een frontoffice (CaCo) en ontwikkelt zich verder naar het operationeel gaan van een informatie backoffice in 2025.
Q4
Q4
Het besluit is genomen om de ICT-omgeving van de VRR als uitgangspunt te nemen. Hiervoor wordt de omgeving gemigreerd naar de VRR in 2025. Het VIK zet Leer arbeidsplaatsen, stagiaires en trainees die hun kwaliteiten inzetten op verbeteringen en nieuwe inzichten. Dit is een continu proces. Afgelopen periode waren er twee studenten en één trainee aan het VIK verbonden.
22
Wat gingen we hiervoor doen in 2024? Beheersomgeving in backoffice VIK is werkend. Naast functioneel beheer, worden ook de processen voor beleid, advisering en kwaliteit ingevuld.
Jaarlijks worden extra bronnen gekoppeld om incidenten verder te ondersteunen. Tevens vinden er periodiek gebruikerssessies plaats met nieuwe gebruikers of na wijzigingen met eerdere groepen gebruikers Verder inrichting en structurele borging van de functie calamiteiten coördinator
Pe rio de Q2
Q4
Q2
Q4
Q2
Q4
Wat hebben wij bereikt in 2024
De backoffice van het VIK is in ontwikkeling, maar het functionele beheer voor de bestaande producten is ingericht. De processen Beleid en Advisering volgen in het najaar in de backoffice. Naar verwachting zal het proces kwaliteit pas in 2025 vorm worden gegeven en dus iets vertraagd vorm krijgen Er is verder gewerkt aan de processen in de backoffice. Begin 2025 zal dit gerealiseerd zijn. Dit is een ongoing proces en is geborgd in het reguliere proces. Er lopen verschillende trajecten die kunnen leiden tot nieuwe diensten/ koppelingen van bronnen. Dit is een continu proces. Er is een gebruikersgroep (innovatiepanel) ingericht die wordt gebruikt voor feedback. De trajecten lopen nog en het proces is geborgd in het reguliere proces.
De vacatures voor calamiteiten coördinator zijn ingevuld en de medewerkers die de functie vervullen zijn opgeleid. De verdere inrichting en borging wordt in het tweede halfjaar vorm gegeven. Er is door een ontstane vacature een nieuwe wervingsactie gestart.
Wat heeft het gekost?
3e BW 2024 Realisatie 791 780
Veiligheidsinformatieknooppunt (*€1.000)
1.4.3 Door ontwikkelen netwerkfunctie Veiligheidsregio Naast de klassieke flitsrampen krijgen we door het complexer worden van de maatschappij steeds meer te maken met ongekende en nieuwe crisistypes (digitaal, klimaat, ziektes). Waar de klassieke risico’s vooral een lokale impact hebben met een duidelijk bron en effectgebied, houden nieuwe crisistypes zoals cyberdreigingen en ziektes zich niet aan regio-grenzen of werkgebieden van organisaties. Om dergelijke crises het hoofd te kunnen bieden, hebben veiligheidsregio’s een netwerk aan crisispartners nodig en zullen hierin moeten investeren en ontwikkelen. Veiligheidsregio’s zullen telkens wisselende crisispartners en verschillende expertises nodig hebben en zullen zich hierop moeten voorbereiden. Om deze functie goed op te kunnen bouwen, zal de VRR haar capaciteit op dit gebied verder uitbreiden.
Jaarverslag 2024
23
Wat willen we bereiken? De VRR ontwikkelt zich tot een crisisorganisatie die voorbereid is op traditionele rampen en crises en hedendaagse ‘creeping crises’. Wat gingen we hiervoor doen in Per Wat hebben wij bereikt in 2024 2024? iod e Deelnemen aan de landelijke Q2 De VRR participeert in de landelijke Vakraad Risico- en werkgroepen gericht op Crisisbeheersing en volgt de landelijke agenda. Er is actief doorontwikkeling crisisbeheersing. bijgedragen aan het opstellen van het landelijke meerjarenplan 2024 – 2028. Q4 Naast participatie in de landelijke vakraad Risico- en Crisisbeheersing neemt de VRR deel aan de werkgroepen die ingericht zijn ter versterking van de doorontwikkeling crisisbeheersing zoals het landelijk Platform Netwerkmanagement en Programma versterken maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. De GHOR participeert in het Cluster Crisisbeheersing en Vakbekwaamheid van de Hoofden GHOR. GHOR-deelname aan overleg met Q2 We nemen structureel deel aan overleggen met het ROAZ en acute (ROAZ) en niet-acute zorg RONAZ op zowel tactisch als strategisch niveau. (RONAZ). Q4 Het RONAZ is in de waakvlamstand gezet. Dit overleg wordt geactiveerd als de continuïteit van de zorgketen langdurig wordt bedreigd of aangetast.
Voorbereidingen treffen met Q2 Het zorgrisicoprofiel is in concept gereed en is voor een zorginstellingen op basis van het zienswijze voorgelegd aan de deelnemende zorgpartijen. zorgrisicoprofiel en planvorming, Q4 De bestuurlijke vaststelling van het zorgrisicoprofiel staat gepland zodat beoordeeld kan worden in voor het tweede kwartaal van 2025. welke mate zij voorbereid (zouden moeten) zijn op crises. Opstellen van een plan van Q2 Plan van aanpak is opgesteld aanpak, start implementatie van het zorgrisicoprofiel en de Q4 Vooruitlopend op de bestuurlijke vaststelling is al een aantal planvorming activiteiten in gang gezet. Actualiseren inzicht in risico's.
Q2
Q4
Voorbereiden op nieuwe typen crises en maatschappelijke ontwikkelingen.
Q2
Q4
Er is een kerngroep “inzicht in risico’s” gestart die als continu proces de actuele ontwikkelingen in de maatschappij volgt en hieruit trends en ontwikkelingen distilleert die relevant zijn voor de werkzaamheden van de VRR. Vanuit de kerngroep “inzicht in risico’s” wordt naast overige producten gewerkt aan herijking en actualisatie van het regionaal risicoprofiel Er is een model gemaakt om de (nieuwe) typen crises te definiëren en te onderscheiden. Dit model wordt momenteel getoetst. Op het gebied van maatschappelijke ontwikkelingen worden ramp- en incidentbestrijdingsplannen geactualiseerd en/of opgesteld. Het model van de (nieuwe) typen crises is in een aantal gremia getoetst. De vertaling van de crisistypen wordt verwerkt in de actualisatieslag van het Regionaal Crisisplan evenals de GRIPregeling die in 2025 van start gaat.
Wat heeft het gekost?
3e BW 2024 Realisatie 198 200
Netwerkfunctie (*€1.000)
Jaarverslag 2024
24
1.4.4 Beperken maatschappelijke impact digitale verstoring Eén van de nieuwe vormen van crisis is de maatschappelijke impact van digitale verstoringen. Door een steeds verdere digitalisering van de maatschappij zal het aantal digitaal gerelateerde maatschappelijke knelpunten toenemen. Hier zal de VRR zich nadrukkelijk op moeten voorbereiden. Het gaat hierbij niet alleen om expertise voor het beheersen en bestrijden van de gevolgen van cyberincidenten, maar ook om als gesprekpartner aan te kunnen sluiten bij andere betrokken partijen in het kader van pro-actie en preventie. Hiervoor zal de VRR de komende jaren investeren in personeel en opleidingen. Wat willen we bereiken? De VRR zet zich in om de weerbaarheid tegen digitale dreigingen en verstoringen te verhogen en de gevolgen te bestrijden. Wat gaan we Pe Wat hebben wij bereikt in 2024 hiervoor doen in rio 2024? de Werven van een Q2 De werving wordt voorbereid. In de tweede helft van 2024 zal een profiel opgesteld regiehouder. worden voor de regiehouder. Q4 De rol van regiehouder is binnen crisisbeheersing belegd en er is een 0,5 fte beleidsmedewerker ter versterking beschikbaar gesteld. Aanpak bepalen Q2 In overeenstemming met de strategische agenda van het Veiligheidsberaad en de van cybercrises. aanbevelingen uit (landelijke) cyberoefeningen wordt o.a.
via Stichting FERM gewerkt aan een meer proactieve rol qua informatiepositie en netwerk op het gebied van cybergevolgbestrijding. Er zijn vier regionale workshops georganiseerd waarbij ingegaan is op de kwetsbaarheid van de zorg, de wereld van cybercriminelen en statelijke actoren, de rol van de politie, het haven- en industriegebied en hoe om te gaan met een cyberincident in Regionaal Operationeel Team-verband. Aan de workshops hebben 160 multidisciplinaire piketfunctionarissen deelgenomen. Daarnaast is meegewerkt aan de organisatie van een landelijke workshop rond dit thema waaraan zestig deelnemers uit alle veiligheidsregio’s in februari hebben deelgenomen. In juni heeft er een regionale oefening voor cybergevolgbestrijding plaatsgevonden. Tot slot worden in de regio de vitale kwetsbare objecten in kaart gebracht. Q4 In het kader van een meer proactieve rol van de veiligheidsregio qua informatiepositie en netwerk op het gebied van cybergevolgbestrijding is o.a. een handreiking voor cybergevolgbestrijding o de meldkamer, het Commando Plaats Incident. Stimuleren van Q2 Sinds begin 2024 is bekend dat de landelijke toezichthouder op voorbereiding van deelname grote Cybercrisis door bedrijven de Inspectie Leefomgeving en Transport wordt. De VRR bedrijven aan en andere industriële regio's hebben contact met de Inspectie Leefomgeving en Stichting FERM.
Transport en zullen nog dit jaar aangeven waar de cyberrisico's zitten bij industriële bedrijven daar waar het gaat om incidentbestrijding. Grote bedrijven worden gestimuleerd in dit kader deel te nemen aan stichting FERM Q4 De implementatie van de Europese NIS-2 richtlijn in de Nederlandse wetgeving is vertraagd naar het derde kwartaal van 2025. Hierdoor blijft er nog veel onduidelijk over de invulling van de nieuwe rol van de Inspectie Leefomgeving en Transport als landelijke toezichthouder op de voorbereiding van Cybercrisis door bedrijven. De gevolgen voor de industriële bedrijven en de VRR zullen daarom pas later duidelijk worden. Eind 2024 is bekend geworden dat in 2025 het Havenbedrijf Rotterdam een prominentere rol gaat innemen in de Stichting FERM en de financiering hiervan. Gezien de huidige geopolitieke dreiging zal het concept van FERM worden uitgebreid naar alle Nederlandse zeehavens en zal er nadrukkelijker worden gekeken om cruciale bedrijven lid te laten zijn van FERM. Dit past in de inspanningen van de VRR voor het verhogen van de maatschappelijke weerbaarheid. Wat heeft het gekost?
3e BW 2024 Realisatie 79 75
Digitale verstoringen(*€1.000)
Jaarverslag 2024
25
1.4.5 Aanpassen op de Omgevingswet In aanvulling op de veranderingen binnen de brandweer (zie § 1.3.3.) komt er ook voor de GHOR een nieuwe wettelijke adviestaak bij. In het Besluit Kwaliteit Leefomgeving staat opgenomen dat in een omgevingsplan en bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten rekening gehouden moet worden met geneeskundige hulpverlening aan personen. Hiervoor is ontwikkeling van deskundigheid nodig. Wat willen we bereiken? De VRR denkt vooraf mee en geeft integrale, uniforme en voorspelbare adviezen om de gemeenten te helpen een veilige leefomgeving te creëren. Wat gaan we hiervoor doen Pe Wat hebben wij bereikt in 2024 in 2024? rio de Aanvragen omgevingsplannen Q2 De gevolgen van nieuwe omgevingsvergunningen op de en -vergunningen beoordelen grootschalige hulpverlening aan personen is sinds 1 januari op consequenties voor onderdeel van de wettelijke adviestaak van het bestuur van de VRR. geneeskundige hulpverlening Dit is een werkgebied dat zowel landelijk als regionaal in ontwikkeling is. Het doel is om te komen tot een uniform advieskader net als bij het advies op brandveiligheid. Q4 Er is verder gewerkt aan een uniform advieskader.
Wat mag het kosten? De kostentabel vindt u bij §1.3.3. Wat heeft het programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR gekost? Hieronder vindt u de totale kosten voor het programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR. Een uitgebreide toelichting vindt u in hoofdstuk 3.
Risico & Crisisbeheeersing ( x € 1.000) Totaal lasten Totaal baten Saldo van de baten en lasten
Jaarverslag 2024
Begroting 2024 (3e BW)
Realisatie 2024
Begrotingsaf wijking
16.858 20.771 3.913
17.501 19.462 1.961
643 -1.309 -1.952
26
2 Paragrafen 2.1 Weerstandsvermogen en risicomanagement Het doel van risicomanagement is structureel bij te dragen aan het in control zijn van de VRR. De doelstellingen en de kaders van risicomanagement zijn beschreven in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement. Het Algemeen bestuur heeft in de vergadering van december 2024 deze nota vastgesteld met een aantal wijzigingen ten opzichte van de vorige nota. De belangrijkste wijziging betreft een uitspraak over de mate waarin de VRR in staat is om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Hiervoor wordt de weerstandsratio gehanteerd en besloten is om de norm hiervoor te verlagen van 1.0 naar een bandbreedte van 0.5-0.8. Dit betekent dat de VRR ervoor kiest om niet meer middelen aan te houden dan strikt noodzakelijk is. Deze nota gaat in vanaf 2025. Bij de berekening van de weerstandsratio wordt uitgegaan van netto-risico’s. Verder is besloten om de inventarisatie van de risico’s op te splitsen naar de 3 grootste stakeholders van de VRR, namelijk de gemeenten, zorgverzekeraars en het Rijk. In de primaire begroting 2024 en de 1e en 2e begrotingswijziging 2024 is een aantal ontwikkelingen genoemd waarvan destijds de verwachting was dat ze mogelijk een risico voor de VRR-organisatie konden vormen.
Risico’s zijn dynamisch, dat betekent dat sommige risico’s inmiddels zijn vervallen of dat er nieuwe risico’s in de risicoparagraaf zijn opgenomen. Hierna worden de risico’s zoals deze in de begroting(swijzigingen) 2024 waren opgenomen nader toegelicht en hoe zich deze hebben ontwikkeld. Ook wordt aangegeven of de risico’s voor de komende jaren nog van toepassing zijn. In de laatste kolom is het risico opgenomen zoals dat voor 2025 wordt verwacht. Risico
Structurele risco's (=s) Risico's stakeholder gemeenten Duurzame piketorganisatie Vakbekwaamheid Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico's. Personele capaciteit brandweer. Bouwsteen verplichtend karakter * Niet of beperkt verzekerbare schade Fiscale risico's Ontwikkeling GHOR Datalek GGD Totaal Risico's stakeholder gemeenten Risico's stakeholder zorgverzekeraar Niet leveren van afgesproken diensten ambulancezorg ** Niet of beperkt verzekerbare schade Fiscale risico's Totaal Risico's stakeholder zorgverzekeraar Risico's stakeholder Rijk Fiscale risico's Alarmering bevolking *** Totaal Risico's stakeholder Rijk Totaalbedrag risico's (bedrag x €1.000)
Begroting 2024
s s
3e BW 2024 1e BW 2024 2e BW 2024 (halfjaarrap portage)
343 73 PM
s s s s s s i
PM 370 3.000
PM 100 750 4.636
s s s
208 PM 100 308
s s
288 1.280
300 1.335 PM
2025
300 1.335 PM
115 511 PM
500 333 100 750 750 4.001
521 333 100 750 3.339
261 467 100 375 2.838
532 467 100 750 2.475
400 167 100 667
400 167 100 667
233 100 333
233 100 333
50
50
50
50
50
-
-
-
-
-
50 4.994
50 4.718
50 4.056
50 3.221
50 2.858
*Vanaf 2026 betreft dit risico een bruto bedrag van € 3.400k. Er wordt verwacht dat hier compensatie tegenover staat. **Voor 2025 is met de zorgverzekeraars afgesproken dat er wordt afgerekend op werkelijke lasten. ***Vanaf 2026 betreft dit risico een bruto bedrag van € 140k. Er wordt verwacht dat hier compensatie tegenover staat.
Duurzame piketorganisatie en vakbekwaamheid De afgelopen jaren was door het oppakken van nieuwe ontwikkelingen en maatschappelijke veranderingen de kwaliteit van een aantal basistaken weggezakt. Dit is vooral naar voren gekomen bij de piketorganisatie en vakbekwaamheid. Met het aannemen van de Ontwikkelagenda is besloten om te investeren in o.a. de piketorganisatie en vakbekwaamheid. De investeringen in het kader van de Ontwikkelagenda zijn in 2023 gestart en dit loopt door tot en met 2026. Eind 2026 zal de kwaliteit dan op het vereiste niveau zijn. In 2024 was in de begrotingswijzigingen nog een risico opgenomen omdat de investering nog niet volledig uitgevoerd. Jaarverslag 2024
27
Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico’s Bij dit risico gaat het om juridische gevolgrisico’s zoals claims. Omdat het bedrag hiervan moeilijk is in te schatten is advies van de Bestuurlijke Auditcommissie dit risico als PM-post opgenomen in de risico-inventarisatie. Personele capaciteit brandweervrijwilligers De personele capaciteit van de brandweervrijwilligers staat onder druk. Zeker in kleinere dorpskernen is het lastig om de paraatheid 24 uur per dag, 7 dagen in de week te garanderen. Om het probleem van de capaciteit op de kazernes op te lossen zal mogelijk extra beroepspersoneel ingezet moeten worden. Het inzetten van een beroepsmedewerker in dagdienst op een kazerne kost inclusief bijkomende kosten uit op ongeveer € 100k per jaar. Dit bedrag is bij de 1e begrotingswijziging geactualiseerd. In de loop van 2024 zijn er geen locaties bijgekomen waar dit probleem zich voordeed en er is dan ook geen extra personeel ingezet. Voor de komende jaren blijft dit risico wel bestaan. Bouwsteen verplichtend karakter (voorheen Deeltijdregeling brandweervrijwilligers) De positie van de brandweervrijwilligers op grond van de deeltijdrichtlijn is op grond van Europese regelgeving juridisch niet meer houdbaar. Om hiervoor een oplossing te vinden is landelijk onderzocht hoe brandweervrijwilligers te onderscheiden zijn van de beroepskrachten.
Hieruit is een denkrichting ontstaan die bestaat uit 4 met elkaar samenhangende bouwstenen waarvan de eerste “Verplichtend karakter” is. Dit betekent o.a. dat een vrijwilliger te allen tijde werkt op basis van vrijwilligheid en niet kan worden verplicht om taken uit te voeren of aanwezig te zijn op een bepaald moment. Verder zijn vormen van kazernering en consignatie van vrijwilligers niet meer aan de orde. Het veiligheidsberaad heeft voor deze eerste bouwsteen een implementatieplan opgesteld dat eind 2022 is gepresenteerd. De meerkosten worden op landelijk niveau ingeschat op € 31 mln. per jaar, en voor de VRR komt het uit op een bedrag van € 3 mln. In het implementatieplan was opgenomen dat de nieuwe werkwijze vanaf 2023 zou worden ingevoerd als er dekking komt voor de extra kosten vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het veiligheidsberaad heeft ook in 2024 nog niet besloten om tot implementatie over te gaan. Dit wordt op z’n vroegst in 2026 verwacht. Voor de komende jaren blijft het risico dat er extra kosten gemaakt moeten worden die niet worden gedekt door extra middelen wel bestaan. Niet leveren van afgesproken diensten ambulancezorg Jaarlijks wordt onderhandeld met zorgverzekeraars over het budget over spreiding en beschikbaarheid van de ambulancezorg.
Het risico bestaat dat de VRR de gemaakte afspraken met de zorgverzekeraars over het te leveren aantal diensten niet kan nakomen, bijvoorbeeld door schaarste aan personeel. Het leveren van minder diensten dan overeengekomen kan leiden tot een lager budget. In 2023 heeft dit risico zich voorgedaan. De afgesproken aantallen diensten zijn niet volledig gerealiseerd en dit heeft geleid tot een korting op het budget van de zorgverzekeraars van ongeveer € 670k. . Dit is verwerkt in de inkomsten vanuit de zorgverzekeraars in de jaarrekening. Voor 2025 is met de zorgverzekeraars afgesproken dat er wordt afgerekend op werkelijke lasten. Voor de jaren daarna blijft dit risico wel bestaan. Niet of beperkt verzekerbare schade De VRR krijgt steeds meer te maken met extreme premiestijging van verzekeringen. Daarnaast bestaat de kans dat een aantal risico’s niet meer verzekerbaar blijven. Deze ontwikkeling geldt voor alle veiligheidsregio’s. Sinds 2024 is de stichting Waarborgfonds in werking die is bedoeld voor niet-verzekerbare risico’s in relatie tot personele verzekeringen waaraan alle veiligheidsregio’s een financiële bijdrage zullen leveren. Dit betekent dat vanaf 2024 er een nieuwe aanbieder is van de ongevallenverzekering voor alle Veiligheidsregio's in Nederland. Voor de verzekering van voertuigen blijft dit risico nog wel bestaan omdat er veel schades zijn.
Dit risico zal dan ook op de lijst van risico’s blijven staan voor € 233k. Fiscale risico’s Er is regelmatig overleg met de rijksbelastingdienst over diverse fiscale onderwerpen. Voorbeelden hiervan zijn de toepassing van de BTW voor verschillende wettelijke en niet-wettelijke activiteiten en de vennootschapsbelasting. De VRR beschikt niet over fiscaal specialisten om de juiste toepassing van de regelgeving te waarborgen. Landelijk wordt gekeken of deze functie in gezamenlijkheid met alle regio’s kan worden geleverd. De VRR huurt hier nu expertise voor in of vraagt collegiaal advies bij andere veiligheidsregio’s. Desalniettemin kunnen er verschillen van inzicht blijven bestaan waarin beroep en bezwaarprocedures van toepassing zijn. De uitkomst van dergelijke trajecten zijn ongewis. Jaarverslag 2024
28
Daarnaast vinden er regelmatig controles plaats. Zo hebben we de afgelopen jaren controle gehad op de loonheffing en het gebruik van dienstvoertuigen. Hier zijn naheffingen uit voortgekomen. Ondanks afspraken en goede controles is dit niet altijd te voorkomen. Het risico wordt ingeschat op €250k per jaar. Alarmering bevolking Het waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS) in Nederland is een netwerk van ongeveer 3.800 sirenes die draadloos en onafhankelijk van elkaar aangezet kunnen worden vanuit de meldkamer. Het wordt gebruikt om te waarschuwen voor (dreigend) gevaar, met name als er gevaarlijke stoffen in de lucht aanwezig (kunnen) zijn. Plannen om het WAS op te heffen en te vervangen door NL-Alert, calamiteitenzenders en sociale media zijn meermaals uitgesteld maar het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft dit jaar aangegeven het WAS per 2025 uit te faseren. Mede op aandringen van de VRR is onderzocht om het WAS in stand te houden op risicolocaties. Het gaat dan om risicolocaties waar sprake is van grote industriële complexen en/of het vervoer van gevaarlijke stoffen. Daarbij zal het lokaal bestuur verantwoordelijk zijn voor het aanwijzen van deze locaties en voor het beheer van de sirenes op die locaties.
Uit een onderzoek in opdracht van Justitie en Veiligheid is nu aangegeven dat het eerst en vooral een verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio’s zelf is als ze ervoor kiezen het systeem nog in de lucht te willen houden. De lijn die hiermee landelijk lijkt te worden bekrachtigd wijkt af van de lijn die in onze eigen regio tot op heden is aangehouden. Voor de regio Rotterdam-Rijnmond, en met name het effect gebied van het havenindustrieel complex, heeft het systeem tot heden een duidelijke toegevoegde waarde gehad als het gaat om bijvoorbeeld het waarschuwen bij het vrijkomen van gevaarlijke stoffen. Het Dagelijks Bestuur houdt dan ook vast aan het aanhouden van het WAS-systeem. Een extra risico dat naar voren is gekomen betreft het feit dat de huidige leverancier van WAS-palen de productie heeft stopgezet. Dit betekent dat gemeenten geen nieuwe WAS-palen meer kunnen plaatsen. Het risico bij instandhouding van het WAS op risicolocaties is dat de kosten door de VRR zelf gedragen zullen moeten worden. Gezien het grote aantal locaties in de regio wordt het risico voor de VRR ingeschat op € 140k per jaar. Dit is gebaseerd op een onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het najaar 2021. Omdat de uitfasering nu gepland staat vanaf 2026 is voor 2025 geen risico meer ingeschat.
Ontwikkeling GHOR Op basis van onderzoek is vastgesteld, dat de GHOR voor uitdagingen staat die niet binnen de huidige formatie kunnen worden opgevangen. Uitdagingen die van belang zijn om het openbaar bestuur, gemeenten, provincie en Rijk, goed in positie te kunnen brengen en houden in geval van een crisis. Deze uitdagingen zijn ontstaan door een veranderend landschap van wet- en regelgeving en verantwoordelijkheden binnen het veiligheidsdomein en binnen het gezondheidszorgdomein. Er zal versterkt ingezet worden op het thema zorgcontinuïteit en op het ontwikkelen van zorgrisicoprofielen. Daarnaast heeft de Covid-crisis aangetoond, dat het in het belang is van het openbaar bestuur om goed zicht te hebben op de effecten van ernstige verstoringen in de continuïteit van de zorgketen. Dit moet bestendigd worden in de reguliere organisatie van de GHOR. Op dit moment vindt een nadere uitwerking hiervoor plaats. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat extra financiële lasten die hiermee gepaard gaan, gedekt zullen worden door het Rijk. Op basis van een verwachte uitbreiding van formatie wordt dit risico nu ingeschat op € 365k per jaar. De uitbreiding van de formatie heeft in 2024 niet plaatsgevonden. Voor de komende jaren blijft het risico van uitbreiding van formatie die niet wordt gefinancierd door extra bijdragen van externe partijen bestaan.
Jaarverslag 2024
29
Datalek GGD Op 28 maart 2023 heeft Stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (ICAM) GGD ’en, GGD GHOR, het LCCB en de Staat gedagvaard. Ook de VRR is in deze zaak gedagvaard. De zaak dient bij de rechtbank Amsterdam. Via een collectieve actie vordert Stichting ICAM schadevergoeding wegens een landelijke datadiefstal eind januari 2021. Het betreft gegevens die zijn opgenomen in CoronIT, het landelijke IT-systeem voor COVID-19testen en vaccinaties. In 2024 heeft de rechter aangegeven dat de VRR niet ontvankelijk was voor de claim en inmiddels heeft de ICAM aangegeven daar niet tegen in beroep te gaan. Daarom is in de loop van 2024 het risico op 0 gezet. Ontwikkeling vermogenspositie en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de financiële robuustheid aan van de begroting, de jaarrekening en de financiële positie. De ratio weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (gekwantificeerde risico’s). beschikbare weerstandscapaciteit Ratio = --------------------------------------------------benodigde weerstandscapaciteit VRR hanteert voor een gezond weerstandsvermogen een ratio met een bandbreedte van 0,5 – 0,8 waarbij voor de benodigde weerstandscapaciteit wordt uitgegaan van de netto-risico’s. Deze bandbreedte komt voort uit de nieuwe nota meerjarig inzicht die ingaat per 2025.
In het volgende overzicht is de stand van de algemene reserve van de VRR weergegeven per ultimo 2022, 2023 en 2024:
Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve deel vanuit bijdrage gemeenten Nog te bestemmen resultaat vanuit bijdrage gemeenten Totaal reserve deel bijdrage gemeenten Algemene reserve deel zorgverzekeraars Nog te bestemmen resultaat deel zorgverzekeraars Totaal reserve deel zorgverzekeraars Totaal beschikbare weerstandscapaciteit
Realisatie Realisatie Realisatie ultimo 2022 ultimo 2023 ultimo 2024 -142 691 1.182 833 491 361 691 1.182 1.543 330 473 1.768 143 1.295 986 473 1.768 2.754 1.164 2.950 4.297
Met het positieve resultaat van 2024 is de beschikbare weerstandscapaciteit toegenomen naar € 4.297k. In de volgende tabellen is per stakeholder aangegeven wat de weerstandsratio is op basis van de beschikbare reserve en de benodigde weerstandscapaciteit voor de risico’s in de begroting 2025. Weerstandsratio stakeholder gemeenten Beschikbaar (x € 1.000) Benodigd, netto-risico's (x € 1.000) Weerstandsratio netto-risico's
Begroting 2025 1.543 2.475 0,6
Weerstandsratio zorgverzekeraar Beschikbaar (x € 1.000) Benodigd, netto-risico's (x € 1.000) Weerstandsratio netto-risico's
Begroting 2025 2.754 333 8,3
Weerstandsratio Rijk Beschikbaar (x € 1.000) Benodigd, netto-risico's (x € 1.000) Weerstandsratio netto-risico's
Begroting 2025 50 -
Jaarverslag 2024
30
Kengetallen en beleidsindicatoren Financiële kengetallen Jaarverslag jaar 2024 Kengetallen:
Jaarverslag 2023
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Verloop van de kengetallen Begroting 2024 Jaarverslag 2024
23,7% 23,7% 8,9% 1,1%
22,2% 22,2% 10,1% 0,7%
18,6% 18,6% 11,7% 2,8%
De netto schuldquote daalt omdat er in 2024 geen nieuwe leningen zijn afgesloten. Er waren wel nieuwe leningen begroot maar door het verschuiven van investeringen waren deze niet nodig. Door het positieve resultaat van 2024 is de reserve gestegen, naast verhoging van bestemmingsreserves is daardoor ook de solvabiliteitsratio gestegen. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren taakveld Bestuur & Ondersteuning
2023 Totaal
2024
per inwoner % van Totaal
Totaal
per inwoner
% van Totaal
Apparaatkosten
€ 2.047.697
Externe Inhuur
€ 17.864.189 -
13,1%
€ 12.412.351 -
8,8%
Overhead
€ 28.811.000 -
13,2%
€ 31.276.033 -
14,5%
€ 2.414.547
1,51
1,77
Als gevolg van inflatie en meer onderhoud zijn de apparaatskosten gestegen. De externe inhuur betreft o.a. de inzet van medewerkers in het kader van de ontheemden uit Oekraïne. Doordat de noodopvang asielzoekers is overgenomen door het COA in de loop van 2023 zijn de kosten van externe inhuur gedaald. De kosten van overhead zijn gestegen door inflatie van kosten en gestegen loonkosten als gevolg van de nieuwe Cao.
Beleidsindicatoren taakveld Bestuur & Ondersteuning Formatie Bezetting
Formatie 2023 Fte per Totaal Fte 1.000 inw. 2.157 1,62 2.209
1,66
Formatie 2024 Fte per 1.000 Totaal Fte inw. 2.282 1,69 2.233
1,65
De formatie van de VRR is gestegen o.a. door de uitvoering van de ontwikkelagenda. De bezetting is gestegen ten opzichte van voorgaand jaar. Echter door de krapte op de arbeidsmarkt staan er nog aardig wat vacatures open.
Jaarverslag 2024
31
2.2 Financiering Algemeen De centrale doelstelling van het treasurybeleid is het beheren van de financiële geldstromen en het beperken van de financiële risico’s voor de organisatie. Dit beleid is vastgelegd in het treasurystatuut van de veiligheidsregio. De uitvoering van treasury wordt wettelijk geregeld in de Wet Financiering Decentrale Overheden. Deze wet regelt dat de uitvoering van de treasuryfunctie uitsluitend de publieke taak dient en geschiedt binnen de financiële kaders van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Risicobeheersing Risicobeheersing op het gebied van financiering vormt één van de pijlers van de Wet Financiering Decentrale Overheden. Renterisico’s kunnen vanuit Wet Financiering Decentrale overheden-optiek worden bezien op de korte en op de langere termijn. De veiligheidsregio heeft in het treasurystatuut bepaald dat de normen vanuit de wet Fido zullen worden gehanteerd bij het beheersen van de renterisico’s. Renterisico op korte schuld: de kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet is in de Wet Financiering Decentrale Overheden een norm gesteld voor het maximum bedrag waarop de VRR haar financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd < 1 jaar) mag financieren.
De kasgeldlimiet stelt derhalve dat de gemiddelde netto-vlottende schuld van een decentrale overheid (ofwel openbaar lichaam) niet hoger mag zijn dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is dus een voorgeschreven sturing- en verantwoordingsinstrument ter beperking van het renterisico op de korte schuld. Als grondslag van de wettelijk toegestane omvang van de kasgeldlimiet wordt de omvang van de jaarbegroting voor het hele verslagjaar aangehouden. Voor de gemeenschappelijke regelingen bedraagt het percentage voor de berekening van de kasgeldlimiet voor het jaar 2024 8,2% van de begroting.
Kasgeldlimiet 2024 (bedragen x € 1.000)
1e kw
2e kw
3e kw
4e kw
2024
Grondslag: Lasten Begroting in procenten van de grondslag Toegestane netto vlottende schuld :
203.616 8,2% -16.697
203.616 8,2% -16.697
203.616 8,2% -16.697
203.616 203.616 8,2% 8,2% -16.697 -16.697
Toetsing : Omvang vlottende schuld (a.) Af: Vlottende vorderingen (b.) Saldo netto vlottende middelen (a+b)
26.428 26.428
31.945 31.945
39.963 39.963
30.508 30.508
30.508 30.508
Ruimte
43.125
48.642
56.660
47.205
47.205
Jaarverslag 2024
32
Renterisico op langlopende schuld: de renterisiconorm De VRR loopt renterisico op het moment dat nieuwe leningen moeten worden aangetrokken (herfinanciering) of als een renteherziening van toepassing is. Om het renterisico te beheersen is in de Wet Financiering decentrale overheden de renterisiconorm geformuleerd. De renterisiconorm bepaalt dat het bedrag van de langlopende schuld dat binnen een gegeven jaar verplicht moet worden afgelost, of waarvan de rente moet worden herzien, maximaal 20% van begrotingstotaal mag bedragen. Het doel van deze norm is dat de lange leningenportefeuille zodanig over de jaren verdeeld is dat het renterisico dat voortkomt bij herfinanciering en renteherzieningen gelijkmatig over de jaren wordt gespreid.
Renterisiconorm (bedragen x € 1.000)
2024
Netto renteherziening op vaste schuld (o/g./.u/g) Aflossingen Renterisico
7.489 7.489
Lasten begroting Percentage cf. regeling Renterisiconorm
203.616 20% 40.723
Renterisiconorm Renterisico Ruimte onder renterisiconorm:
40.723 7.489 33.234
Ontwikkelingen Schatkistbankieren Vanaf 2013 houden alle provincies, gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen hun tegoeden aan bij de Nederlandse schatkist. Het doel van schatkistbankieren is de risico’s van beleggen door decentrale overheden tot nul te reduceren en het begrotingstekort van de overheid terug te dringen. De wettelijke term voor schatkistbankieren is “geïntegreerd middelenbeheer”. Ultimo 2023 was een bedrag van € 30.244k gedeponeerd bij de schatkist. Dit was eind 2024 gedaald naar € 25.929k Langlopende Leningen Om de geplande investeringen te financieren was er in de ervanuit gegaan dat er € 5 miljoen aan nieuwe leningen nodig waren om de geplande uitgaven en investeringen te kunnen uitvoeren. Door het doorschuiven van een aantal investeringen naar latere jaren zijn er in 2024 geen nieuwe leningen aangetrokken. In deel 4 is bij de toelichting op de balans een overzicht opgenomen van de langlopende leningen. Rente Enerzijds ontvangt de veiligheidsregio rente op de uitstaande tegoeden in het kader van schatkistbankieren. Totaal is in dat kader in 2024 € 1.531k rente ontvangen. In de begroting was met € 1.000k rekening gehouden. Op de langlopende leningen wordt rente betaald in overeenstemming met de afspraken die zijn gemaakt bij het aangaan van de lening.
De veiligheidsregio heeft op alle leningen een vaste rente afgesproken voor een langere looptijd. In 2024 zijn er geen renteherzieningen geweest. De rentelast op deze leningen in 2024 bedraagt € 639k. Kredietfaciliteiten Naast de langlopende doorlopende leningen zijn er geen kredietfaciliteiten afgesloten.
Jaarverslag 2024
33
2.3 Onderhoud kapitaalgoederen Panden Van de vijf in het Besluit Begroting en Verantwoording genoemde categorieën kapitaalgoederen (Wegen, Riolering, Water, Groen en Gebouwen) is de post Gebouwen van toepassing op de VRR. De VRR heeft 68 panden in gebruik. Hiervan zijn er 19 in eigendom en 49 worden er gehuurd van derden (w.o. gemeenten). De conditiemeting van de panden is verwerkt in een meerjaren onderhoudsplan dat voorziet in een overzicht van de benodigde onderhoudsactiviteiten voor de periode 2022-2030. Het uitvoeren van de activiteiten in dit plan zullen er voor zorgen dat de panden op het vereiste onderhoudsniveau blijven. Het meerjaren onderhoudsplan zal in 2025 herijkt worden. De aanbesteding heeft in 2024 plaats gevonden. Installaties Ook het onderhoud aan installaties is onderdeel van dit meerjaren onderhoudsplan. Uitgangspunten hierbij zijn o.a. duurzaamheid en energiebesparing. De fluctuatie in de uitgaven voor dit onderhoud aan eigen panden wordt opgevangen door een bestemmingsreserve. Overige kapitaalgoederen De VRR heeft ook een voertuigenbestand bestaande uit o.a. 190 1e lijn voertuigen zoals tankautospuiten en ambulances met daarnaast 35 piketvoertuigen en 175 overige voertuigen. Het onderhoud hiervan is merendeels uitbesteed aan derden via onderhoudscontracten.
Jaarverslag 2024
34
2.4 Bedrijfsvoering 2.4.1. Wendbare organisatie Voor deze beleidsperiode heeft de VRR samen met het bestuur afspraken gemaakt om de ontwikkelingen rond ons werk verder te ontwikkelen en te verankeren. Om de doelen uit het beleidsplan de komende jaren te behalen, zal op het gebied van bedrijfsvoering voor een goede ondersteuning gezorgd moeten worden. De wendbaarheid die we van de organisatie vragen, heeft zijn weerslag op het type personeel dat hiervoor nodig is. De vraagstukken op het gebied van o.a. piket, vakbekwaamheid, het Multi Intelligence Center, het aantrekken van medewerkers voor de Brandweer en van verpleegkundigen voor de ARR vragen om een meer strategische personeelsplanning. Het personeel dat de VRR hiervoor nodig heeft, is deskundig, benaderbaar, verbindend en onderscheidend. Continue deskundigheidsbevordering moedigt medewerkers hierbij aan om hun prestatie continu aan te passen en te verbeteren. Daarnaast is het belangrijk om als organisatie midden in de maatschappij te staan. De regio Rotterdam-Rijnmond kenmerkt zich door een hoge diversiteit aan culturen, kennis en ervaringen, maar ook zienswijzen. Deze diversiteit willen wij als VRR omarmen, omdat deze verschillen juist bijdragen aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Om de wendbare organisatie te bereiken, wordt ingezet op de volgende drie pijlers: 1. 2. 3.
Aantrekkelijk en goed werkgeverschap Leren en ontwikkelen Diversiteit
Wat willen we bereiken? De VRR is een wendbare organisatie: zij kan gemakkelijk schakelen tussen het dagelijks werk en de vraagstukken van de toekomst. De VRR geeft talent de ruimte en stimuleert ontwikkeling in een steeds veranderende omgeving. Wat gingen we hiervoor doen Pe Wat hebben wij bereikt in 2024 in 2024? rio de Q2 Door in te zetten op de implementatie van Strategische Personeelsplanning binnen de VRR een stap gezet richting een wendbare organisatie. De strategische personeelsplanning is bij diverse afdelingen geïmplementeerd, waarbij de focus ligt op zowel Inzetten op strategische kwantiteit als kwaliteit. personeelsplanning Q4 In het tweede halfjaar is verder gegaan met de implementatie van de strategische personeelsplanning bij diverse afdelingen. Inzetten op vitaliteit
Q2
Q4
Jaarverslag 2024
In samenwerking met de Arbodienst wordt vroegtijdig ingespeeld bij arbeidsverzuim om langdurig verzuim waar mogelijk te voorkomen. Ten aanzien van psychisch verzuim/mentale fitheid is het volgende gedaan: - Voor zowel operationele medewerkers als voor operationeel leidinggevenden zijn preventieve trainingen gegeven in het kader van psychische belasting/PTSS. - Er is gestart met het voeren van Mental Check Up gesprekken met zowel het Team Collegiale Ondersteuning als met operationele medewerkers. - Er is een zelfscreener ingezet, waarmee de medewerkers zelf hun mentale fitheid kunnen monitoren. Deze hulpmiddelen worden ingezet, zodat medewerkers tijdig signalen van mentale overbelasting herkennen en hier iets mee kunnen doen. Hiermee streven wij naar het voorkomen/een vermindering van langdurig verzuim. Er is veel aandacht besteed aan de verder implementatie van de Mental Check Up gesprekken.
35
Wat gingen we hiervoor doen in 2024? Werven deskundig personeel mede gezien de krappe arbeidsmarkt
Pe rio de Q2
Q4 Inzetten op leren en ontwikkelen
Aandacht voor diversiteit en inclusie
Wat hebben wij bereikt in 2024
In de afgelopen zes maanden is het recruitmentteam uitgebreid. Hiermee kunnen we sneller en adequater inspelen op de wervingsbehoefte. Daarnaast is er gestart met het ontwikkelen van een werkgeversmerk. Het werkgeversmerk is een essentieel instrument, waarmee de VRR zich als aantrekkelijke werkgever aan de arbeidsmarkt presenteert. Het werkgeversmerk is vormgegeven en wordt uitgerold in 2025
Q2
Naast de al bestaande functionele opleidingen binnen de VRR is er de afgelopen periode aandacht besteed aan management development en talentontwikkeling in bredere zin. Sinds de aanstelling van een adviseur talentontwikkeling is er een begin gemaakt met het ontwikkelen van een integrale visie op talentontwikkeling. Daarnaast wordt gewerkt aan een organisatie breed leiderschapsprogramma.
Q4
De ontwikkeling van het leiderschapsprogramma is afgerond en zal in 2025 geïmplementeerd worden.
Q2
In het afgelopen halfjaar heeft de focus bij diversiteit en inclusie voornamelijk gelegen op de werving en selectie processen. Er worden bewuste keuzes gemaakt bij het inzetten van sociale media om een zo breed mogelijke doelgroep te bereiken. Nu worden ook doelgroepen bereikt, die in het verleden minder goed bereikt werden. De hierboven genoemde strategie is in het tweede halfjaar doorgezet.
Q4
Vitaliteit:
Binnen de VRR is over de hele organisatie vooral een stijging van het langverzuim te zien. Dit komt overeen met het landelijke beeld. Om dit terug te brengen naar een aanvaardbaar niveau zijn de volgende acties ingezet: -
Invoeren van nieuwe re-integratiemodule van de Arbo-Unie Verbeteren analyses en rapportages en zorgen voor opvolging Stimuleren van mentale en fysiek fitheid aan de hand van de klantvraag door het aanbieden van workshops, webinars en het organiseren van informatiesessies. Uitwerken preventieve acties PTSS.
Jaarverslag 2024
36
Agressiemeldingen
Agressiemeldingen
2020
2021
2022
2023
2024
Aantal meldingen van agressiviteit tegen medewerkers
61
66
82
84
82
Waarvan bij ambulancedienst
49
54
78
83
77
Waarvan bij brandweer
12
11
4
1
5
Overig
-
1
-
-
-
De geregistreerde aantallen incidenten zijn in lijn met de aantallen over 2023. Ook gegevens over daders, locatie en oorzaak geven een gelijk beeld. Zo blijkt uit de beschikbare cijfers dat de daderprofielen vrijwel gelijk zijn gebleven. De meeste daders zijn “patiënt” (78% van de meldingen) al dan niet in combinatie met omstanders en/of familie (gezamenlijk 80% van de meldingen). De locatie waar de incidenten plaatsvinden verschilt ook niet veel met voorgaande jaren. Alle ontvangen meldingen vonden “op straat” plaats. Van medewerkers met een bureaufunctie, bijv. de centralisten op de meldkamer of de medewerkers van het klant contact center, zijn geen meldingen ontvangen. Alcohol en drugs al dan niet gecombineerd met psychische problemen vormt in meer dan de helft van alle incidenten de oorzaak van de agressie en/of het geweld. Ook dit is niet veranderd ten opzichte van voorgaande jaren. Er is wel een verschuiving zichtbaar in het soort agressie en geweld. Het aantal incidenten waarin sprake is van uitsluitend fysiek geweld is afgenomen en het aantal incidenten met fysiek en verbaal geweld is toegenomen. De toename van het aantal meldingen bij de brandweer heeft te maken met geweld door vuurwerk.
2.4.2. Doorontwikkeling informatievoorziening en informatiebeveiliging Om de crises van de toekomst te kunnen beheersen, is beschikbaarheid van de juiste informatie cruciaal. Goede informatievoorziening zorgt ervoor dat de medewerkers van de VRR hun werk effectiever en veiliger kunnen doen. De VRR beschikt op dit moment deels over de benodigde technische voorzieningen om haar hulpverleners van informatie te kunnen voorzien. De manier waarop dit nu is ingericht, is echter nog te weinig professioneel om hierop te kunnen vertrouwen. De huidige voorzieningen zijn heel kwetsbaar terwijl de hulpverleners op straat afhankelijk zijn van deze voorzieningen om effectief en veilig hun werk te kunnen doen. Hiernaast is er ook een grote informatiebehoefte bij bestuurders, burgers en de pers. Zowel real-time tijdens een incident of crisis om de juiste besluiten te kunnen nemen, als na afloop om verantwoording af te leggen. Informatieanalyse is hard nodig om de incidenten van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Om in deze behoeftes te voorzien, gaan wij stappen zetten in de informatie-huishouding van de VRR. Er zal in de komende jaren geïnvesteerd worden in zowel ICT-ers, functioneel beheerders en professionele technische voorzieningen. Daarnaast gaan wij goede informatiebeveiliging realiseren.
Wat willen we bereiken? De VRR voorziet haar medewerkers van de juiste informatie en tools om hun werk effectief en veilig te kunnen doen en zorgt voor adequate informatiebeveiliging Wat gaan we hiervoor doen Pe Wat hebben wij bereikt in 2024 in 2024? rio de Uitvoering geven aan I-visie Q2 De uitvoering van de I-visie verloopt volgens planning. Ondanks de uitdagingen bij het werven van medewerkers voor de vacatures heeft dit tot op heden nog niet voor vertraging gezorgd. Q4
Jaarverslag 2024
Ook in het tweede halfjaar is de uitvoering van de visie volgens planning verlopen.
37
Wat gaan we hiervoor doen in 2024? Versterken van de CIO-rol
Pe rio de Q2
Q4 Ten aanzien van redundant verbonden zijn van bedrijfskritische applicaties, vindt besluitvorming en implementatie plaats van het technisch continuïteitsplan Aanbevelingen uit de PEN-test worden opgevolgd en uitgevoerd.
Binnen het VRR-netwerk worden beveiligingsschillen aangelegd. Hiermee wordt de nadruk gelegd op het beperken van de interne kwetsbaarheid
2.4.3.
Wat hebben wij bereikt in 2024
De onlangs geworven Chief Information Security Officer heeft werkzaamheden opgepakt die horen bij de CIO-rol. Hiermee is de versterking vormgegeven en geborgd. Deze doelstelling is in het eerste halfjaar afgerond.
Q2
Het technisch continuïteitsplan is vastgesteld en er is begonnen met de implementatie van het plan.
Q4
De implementatie loopt volgens planning.
Q2
Deze aanbevelingen pakken we op in de tweede helft van dit jaar.
Q4
De aanbevelingen zijn grotendeels opgepakt. De enige uitzondering is de redundancy. Doordat de apparatuur niet op tijd is geleverd, is dit uitgesteld naar het eerste kwartaal van 2025. Voor de cloudomgeving zijn de beveiligingsschillen grotendeels aangelegd. Voor de lokale omgeving zal dit naar verwachting eind van dit jaar af zijn De beveiligingsschillen zijn aangelegd waarmee deze doelstelling is behaald.
Q2
Q4
Duurzaamheid
Wat willen we bereiken? Op het gebied van duurzaamheid wil de VRR in 2040 een inclusieve, circulaire en klimaat neutrale organisatie zijn. Een eerste stap daarin is dat in 2027 duurzaamheid onderdeel is van ons DNA en ons handelen. Wat gaan we hiervoor doen Pe Wat hebben wij bereikt in 2024 in 2024? rio de Inbedden van Q2 In de eerste helft van het jaar is de aanbesteding voor laadpalen ‘duurzaamheidsdenken’ in de afgerond. De technische voorbereidingen voor de plaatsing zijn organisatie en uitvoering geven gestart. Daarnaast is het meerjaren onderhoudsplan voor onze aan het programma gebouwen omgezet in een duurzaamheids meerjaren onderhoudsplan. duurzaamheid. Tot slot is in het eerste halfjaar bij de gemeenten uitgevraagd wat de status is van de verduurzaming van de panden die wij van hen huren. Van een aantal gemeenten hebben wij hier al inzicht in gekregen en met de overige gemeenten zijn hierover in gesprek. Q4 Er zijn verdere stappen gezet op het gebied van verduurzaming. Bij alle inkopen en aanbestedingen wordt duurzaamheid meegenomen. Er wordt binnen de organisatie sinds september gecommuniceerd over de visie op duurzaamheid o.a. op het display van de koffiemachines.
Jaarverslag 2024
38
2.4.4.
Opvang Ontheemden Oekraïners
Sinds maart 2022 coördineerde de Veiligheidsregio de opvang van Oekraïense ontheemden in de regio. Taken hierbij waren: het in stand houden van een aankomstlocatie (HUB-locatie, uitvoering door gemeente Rotterdam) en een Regionaal Centrum Vluchtelingenspreiding (uitvoering door gemeente Rotterdam), zorgcoördinatie (uitvoering door de GHOR), informatiemanagement (uitvoering door VIK), kassiersfunctie en communicatiefunctie (beiden uitgevoerd door de Veiligheidsregio). Vanuit de VRR is het programmamanagement opgepakt zowel qua capaciteit als ook het platform waarop de verschillende partners, zoals gemeenten en COA, samenwerkten op dit dossier. In 2024 zijn veel taken overgedragen aan de Provincie, het COA en de 13 gemeenten in onze regio. Met de transitie is een verschuiving ontstaan in de bestuurlijke verantwoordelijkheid, strategie en sturing en de operationele taken zoals Hub, Regionaal Centrum Vluchtelingenspreiding, zorgcoördinatie en informatiemanagement. De mijlpalen in 2024 waren: • • • • • • •
Per 1 januari is de bestuurlijke verantwoordelijkheid overgedragen aan de Regionale Regietafel Rotterdam-Rijnmond onder de Provinciale Regietafel Zuid Holland. De strategie en sturing is van programma Opvang VRR overgedragen aan de Taskforce Opvang, waarin de 13 gemeenten zijn vertegenwoordigd, onder regie van de Regionale Regietafel. Het in stand houden van de HUB-locatie, het Regionaal Centrum Vluchtelingenspreiding en de juridische adviesfunctie zijn overgedragen aan gemeente Rotterdam per 9 februari 2024. Informatiemanagement ( het Vluchtelingen Volgsysteem) is aan een derde partij (JamIT) overgedragen per 28 oktober 2024. De gemeenten kunnen nu de betreffende dienst van JamIT afnemen. De kassiersfunctie is overgedragen aan Gemeente Vlaardingen per 1 januari 2024 De communicatiefunctie is overgedragen aan Gemeente Maassluis per 9 februari 2024 Begin 2024 is door het Algemeen Bestuur besloten dat de zorgcoördinatie door de GHOR wordt gecontinueerd tot 4 maart 2025 gelijk aan de looptijd van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming , en in november is deze termijn nog een keer verlengd tot 4 maart 2026.
Alle taken zijn in 2024 overgedragen. Alleen de zorgtaken zullen door de GHOR uitgevoerd blijven worden. Dit is nog een keer verlengd eind november 2024 tot 4 maart 2026. Kostensoort Meerkosten coördinerende gemeente Hotels/centra Overige specifieke meerkosten Overige Meerkosten Meerkosten coördinatie van de spreiding van ontheemden Meerkosten zorgkosten Meerkosten materiele uitgaven Totale kosten 2024
Opgave kosten 685.386 1.560.933 990.882 1.089.638 94.766 4.421.605
Als gevolg van de richtlijnen voor de Sisa-rapportage zijn de door de gemeente Rotterdam over 2023 doorbelaste kosten, totaal € 2.246.319, in deze tabel opgenomen. Voor 2024 worden geen kosten meer vanuit de gemeente Rotterdam doorbelast.
Jaarverslag 2024
39
2.4.5.
Uit de ondernemingsraad
De ondernemingsraad heeft zich het afgelopen jaar bezig gehouden met de volgende onderwerpen: Organisatorische ontwikkelingen: Er zijn verschillende adviesaanvragen behandeld die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de organisatie. Denk hierbij aan de inrichting van het Klant contact Centrum en de doorontwikkeling van de GHOR 2.0. Op beide onderwerpen is positief geadviseerd en werd aandacht gevraagd voor de implementatie en de bijbehorende personele veranderingen. Daarnaast is de COR regelmatig geïnformeerd over diverse lopende projecten, zoals de duurzame piketorganisatie en de doorontwikkeling van het I-team. Hierbij zijn aandachtspunten zoals vergoedingsregelingen en de impact op werkdruk besproken. Financieel beleid en bezuinigingen: Het financieel beleid stond in 2024 onderdruk door de aangekondigde bezuinigingen van gemeenten. Dit had met name betrekking op het zogenoemde ‘ravijnjaar’ 2026, als de gemeenten fors minder budget ontvangen vanuit het Rijk. De VRR werd gevraagd om bezuinigingsscenario’s voor te bereiden van 5% tot 10%. De Centrale Ondernemingsraad is in een vroeg stadium betrokken in het proces rondom de bezuinigingen en op de hoogte gehouden van het verloop hiervan. Daarnaast heeft de Centrale Ondernemingsraad gebruik gemaakt van spreekrecht tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van de VRR, waarin de bezuinigingen zijn besproken.
Bezuinigen op een regio met het hoogste risicoprofiel van Nederland is volgens de Centrale Ondernemingsraad geen wijs besluit. Aandacht voor PTSS en Veiligheid Mede door landelijke aandacht stond het vraagstuk rondom posttraumatische stressstoornis hoog op de agenda. In de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s is ingestemd met een landelijke regeling die ondersteuning biedt aan medewerkers die door hun werk psychische schade hebben opgelopen. De Centrale Ondernemingsraad drong hierbij aan op duidelijke communicatie en adequate nazorg voor getroffen werknemers. Daarnaast bleef Veiligheid ook een belangrijk thema. Incidenten van agressie en geweld tegen hulpverleners namen toe, vooral bij de ambulancedienst. Ondanks de uitdagingen door bezuinigingen heeft de Centrale Ondernemingsraad zich ingezet voor een sterke en toekomstbestendige organisatie. Met de focus op integriteit, veiligheid en personeelsbeleid leggen zij daarvoor een solide basis voor de komende jaren.
Jaarverslag 2024
40
2.4.6. Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo) heeft een meer transparante en actief openbaar makende overheid tot doel. De WOO verplicht tot het actief, uit eigen beweging, openbaar maken van documenten. Daarnaast is er de verplichting tot het op orde brengen van de informatiehuishouding van het bestuursorgaan. In het verband met het Woo-proof maken van informatievoorziening en werkprocessen is in kaart gebracht welke acties op termijn moeten worden uitgevoerd en er is gestart met het opstellen van een plan van aanpak voor het implementeren van de Woo. Wat willen we bereiken? Voldoen aan de WOO Wat gaan we hiervoor doen in 2024?
Pe rio de Q2
Wat hebben wij bereikt in 2024
Q4
Deze doelstelling is doorgeschoven naar de eerste helft van 2025.
Q2
Dit loopt volgens planning. Er zal een hernieuwde actualisatie plaatsvinden zodra de nieuwe website gereed is.
Q4
Dit proces loopt nog steeds volgens planning. Hierbij zijn wij afhankelijk van het beschikbaar komen van de nieuwe VRR website.
Ontwikkelen plan informatiehuishouding (e-mail, tekstberichten, informatiebeheer)
Q2
Het plan informatiehuishouding is opgesteld en zal in de tweede helft van 2024 ter besluitvorming worden voorgelegd.
Q4
De besluitvorming heeft vertraging opgelopen. Dit zal naar verwachting in het eerste half jaar van 2025 plaatsvinden.
Gepubliceerde toegankelijkheidsverklaring.
Q2
Deze zal in de tweede helft van 2024 gepubliceerd worden
Q4
Deze doelstelling is doorgeschoven naar de eerste helft van 2025.
Inrichten proces WOOverzoeken
Q2
Dit proces is ingericht en hiermee afgerond.
Besluitvorming openbaarmaking en inrichten processen hieromtrent
Q2
De processen zijn afgerond.
Actief openbaar maken besluitenlijst Dagelijks Bestuur Publicatie wet- en regelgeving
Dit wordt in de 2e helft van het jaar opgepakt.
Woo-verzoeken
2023
2024
Aantal ontvangen woo-verzoeken
1
6
Aantal openbaar gemaakte documenten
0
119
Aantal ontvangen zienswijze verzoeken
6
12
Aantal geen bezwaar openbaar making n.a.v. zienwijze verzoeken
6
12
Toelichting Van de 6 ontvangen zijn er 2 waarbij we geen documenten openbaar hebben openbaar gemaakt, maar het verzoek hebben doorgezonden naar de juiste organisatie. Bij 1 verzoek hebben we de informatie verstrekt in plaats van openbaar gemaakt. Vervolgens zijn er 3 zaken waarbij documenten (deels) openbaar zijn gemaakt. - Verzoek rondom parkeergarage: 5 documenten - Verzoek rondom PTSS: 112 documenten (waarvan er al diverse openbaar waren) - Verzoek rondom coronaboetes: 2 documenten
Jaarverslag 2024
41
2.4.7. Toelichting Rechtmatigheid Het is voor decentrale overheden verplicht om een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording ondersteunt het gesprek tussen het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur op het gebied van (financiële) rechtmatigheid, en versterkt daarmee de kaderstellende- en controlerende rol van het Algemeen Bestuur op dit vlak. In de jaarrekening legt het Dagelijks Bestuur verantwoording af over alle negen criteria van rechtmatigheid. De eerste zes criteria, die betrekking hebben op getrouwheid en óók onderdeel zijn van rechtmatigheid, komen tot uitdrukking in de balans en het overzicht van baten en lasten. De drie specifieke rechtmatigheidscriteria komen tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording. 1. De financiële handelingen passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting (begrotingscriterium). 2. Voorwaarden in wet- en regelgeving worden nageleefd, zoals subsidievoorwaarden (voorwaardencriterium). 3. Toetsing op juistheid en volledigheid van gegevens die door derden zijn verstrekt plaats vindt met het oog op het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen (M&O criterium). De VRR verstrekt geen subsidies of uitkeringen aan belanghebbenden anders dan aan gemeenten en daarom bestaan er geen materiele risico’s op misbruik of oneigenlijk gebruik.
Daarom heeft de VRR geen M&O-beleid opgesteld in het kader van rechtmatigheid. De verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de Algemeen Bestuur bepaald en bedraagt 1% (maximaal 3%) van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2.172.714.
Jaarverslag 2024
42
Conclusie rechtmatigheid Het Dagelijks Bestuur heeft geconstateerd dat de VRR een begrotingsonrechtmatigheid heeft van € 3.788k. Van dit bedrag past € 2.335k. binnen het vooraf vastgestelde beleid, er staan namelijk te relateren baten tegenover de hogere lasten. Daarnaast is er een bedrag van € 263k. als onrechtmatigheid op het voorwaardencriterium geconstateerd. Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd op het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik. Het totaal onrechtmatigheid van € 4.051k. ligt boven de verantwoordingsgrens. Begrotingscriterium 1A. Overschrijding lasten programma’s (of indien van toepassing een ander door de gemeenteraad vastgesteld autorisatieniveau) 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) 2. Ongeautoriseerde reservemutaties p.s. veelal zijn dit ook getrouwe beeld fouten, die in de jaarstukken aangepast kunnen worden. Ze paragraaf 4.2.3. 1. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld Totaal begrotingsonrechtmatigheden 2. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid. In de rechtmatigheidsverantwoording wordt verwezen naar dit vooraf vastgestelde beleid.
De niet -acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht.
Bedragen (Euro *1.000) € 3.788 € € €
-
€
3.788
€
2.335
€
1.453
Voorwaardencriterium
€
263
3.
€
263
M&O criterium 4. Geen bevindingen.
€ €
-
Totaal onrechtmatigheden Waarvan acceptabel Waarvan niet-acceptabel
€ € €
4.051 2.335 1.716
Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed (inhoudelijk hier toelichten en in de paragraaf bedrijfsvoering).
Toelichting rechtmatigheid De totale onrechtmatigheid is € 4.051k. Dit is onder te verdelen in twee categorieën, acceptabel en nietacceptabel en zijn voorzien van een toelichting. Acceptabel (€ 2.335k.) • WMG-overeenkomst: De overeenkomst tussen de VRR en de Zorgverzekeraars is pas definitief afgerond na het vaststellen van de begroting en kan dus niet verwerkt worden waardoor dit voor een afwijking zorgt. Het is acceptabel omdat hier hogere baten tegenover staan. (€ 1.670k.) • Open einde regeling spaarverlof: Overschrijding van de lasten. (€ 68k.) • Overige begrotingsonderdelen: Dit zijn overschrijdingen op de programmabegroting waar hogere baten tegenover staan. (€ 597k.) Niet-acceptabel (€ 1.716k) • Inkoopdossier Drones: Dit is in incidentele overschrijding waardoor de totale waarde van de inkopen boven de EU-aanbestedingsgrens is uitgekomen. (€ 244k.) • Nog te betalen kosten 2023: Er zijn kosten gemaakt in 2024 die betrekking hebben op 2023 waar geen ‘nog te betalen kosten’ post voor is opgenomen. (€ 10k.) • Vooruitbetaalde kosten 2025: Er zijn kosten in 2024 verantwoord die betrekking hebben op 2025, waarvoor het verkeerde bedrag als “vooruitbetaalde kosten” is opgenomen. (€ 9k.) • Overige begrotingsonderdelen: Dit zijn overschrijdingen op de programmabegroting waar geen hogere baten tegenover staan. De laten en baten zijn abusievelijk op het verkeerde programma begroot.