Bijlage 6. Vrouwenopvang Toezegging Samenleving van 9 mei (beantwoording IV van R. de Zoete)

Bijpraatsessie wethouder Postma 16 juni 2022

Centrumtaken, deel Vrouwenopvang / Huiselijk Geweld

Indeling presentatie 1. Algemene info huiselijk geweld 2. Centrumgemeente Nissewaard en de regio • • •

Begroting Reguliere taken Geweld hoort nergens thuis

3. Thema’s op korte en langere termijn

Waar gaat het over? Huiselijk geweld = Geweld in een afhankelijheidsrelatie -

(Ex)Partner geweld Kindermishandeling Ouderenmishandeling Stalking Intieme terreur Schadelijke (traditionele) praktijken Seksueel geweld Mensenhandel

Enkele cijfers • 5,5% 18-65 jarigen had in de afgelopen 5 jaar te maken met HG • 3% van de kinderen in het afgelopen jaar in beeld bij professionals waar sprake is van kindermishandeling • 5,5% van de 65+ers krijgt te maken met ouderenmishandeling

Risicofactoren (WODC) • Persoonsniveau: GGZ problematiek, verslaving, gedragsproblematiek • Relatieniveau: spanningen tussen partners en/of ouder en kind • Huishouden: armoede, werkloosheid, conflict hantering, ouderlijke stress • Instanties en sociaal netwerk: al dan niet signaleren, ondersteuning • Maatschappij: opvattingen, wetgeving, economische ontwikkeling • Vrouwen 4 – 6 maal vaker slachtoffer dan mannen Nissewaard scoort hoog op als het gaat om stapeling van factoren; Voorne gemiddeld (met Hellevoetsluis aan de hogere kant) en Goeree-Overflakkee en Hoeksche Waard laag.

Landelijk onderzoek effectiviteit • Verwey Jonker Instituut (2020) ‘Kwestie van lange adem’: • -Geweld is gestopt in 29% van de gevallen (eerder onderzoek in 2014: 6,5%) • -Partnergeweld nam af van 66% naar 33% • -Kindermishandeling van 91% naar 66% • -In meer dan 50% nog steeds veelvuldig of ernstig geweld • -In 50% van de casussen geen hulp voor de kinderen

Leidende inzichten • Effect van geweld op lange termijn (persoonlijk: stress, trauma), overdracht van generatie op generatie en maatschappelijke kosten -> duurzaam stoppen • Relatiedynamiek: aandacht voor ‘pleger(s)’ en ‘slachtoffer(s)’ -> passende hulpverlening voor alle betrokkenen • Schaamte en angst is groot, gesloten systeem, instanties buiten houden -> intensieve betrokkenheid van 1 betrokken hulpverlener om het zwijgen te doorbreken • Lange adem: gefaseerd werken aan veiligheid: directe veiligheid, structurele veiligheid (wegnemen risicofacturen), herstel -> integrale aanpak met alle partijen!

Centrumgemeente Nissewaard en de regio Samenwerking betreft: -

Centrumregio ZHE: Hoeksche Waard valt voor deel onder regio Zuid-Holland Zuid met Dordrecht als centrumgemeente Bovenregionaal: Regio Rotterdam Rijnmond (3 centrumregio’s)

Bestuurlijke overleggen o Stuurgroep OGGZ+ - advies regiogemeenten over regionale en bovenregionale aanpak o Bestuurlijk Integraal Afstemmingsoverleg Rotterdam Rijnmond - wethouders 3 centrumgemeenten - afstemming met aanpalende terreinen en gremia, zoals de GRJR, het ZVHRR, het toekomstscenario Kind- en gezinsbeschermin - 4 per jaar, waarvan 2 x met regionale ketenpartners o Landelijk wethoudersoverleg Vrouwenopvang - 2/3 keer per jaar - Voorbereiding besluitvorming van VNG commissie(s)

• Regulier

Taken Centrumgemeente VO

– Organisatie Vrouwenopvang/ slachtoffers HG – Veilig Thuis / Centrum Huiselijk Geweld & Kindermishandeling – Zorgcomponent Tijdelijk huisverbod en Mensenhandel – Landelijke functies voor specialistische problematiek zoals eergerelateerd geweld, huwelijksdwang, traumahulpverlening, landelijk centrum seksueel geweld

• Geweld hoort nergens thuis: – Regiovisie en borgingsplan huiselijk geweld en kindermishandeling (Rotterdam Rijnmond) – Verbeterplan Geweld hoort nergens thuis (Zuid-Hollandse Eilanden)

Enver

Vrouwenopvang cijfers

• 5 plekken (+1) crisisopvang (op 1 locatie), plus kinderen; subsidie in 2022 € 243.000 • 18 plekken (waarvan 2 in Hellevoetsluis) reguliere vrouwenopvang, plus kinderen; subsidie in 2022 € 770.000 • Plaatsingen 2021: 24 x crisisopvang, 12 x reguliere VO • Bezettingspercentage in 2021: 90% • Accountoverleg ieder kwartaal

Arosa (maatwerk) • Eerste opvang buiten kantoortijden • Specialistische opvang • AWARE

Vrouwenopvang werkwijze • Toegang rechtstreeks via VO: check op veiligheid, afstemming met Veilig Thuis en lokale teams. Wachtlijst bij niet acuut (wekelijks contact) • Voor alle gemeenten ZHE • Bij crisis zo nodig alternatieve plaatsing (maatwerk) • Werken volgens visie gefaseerde veiligheid: naast het bieden van directe veiligheid, werken aan schuldhulpverlening, psychische hulpverlening, trauma, empowerment (training) • Inzet ervaringsdeskundigheid • Nazorg • Landelijk keurmerk

Veilig Thuis kosten en sturing • Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee) – Onderdeel begroting GRJR: rekent rechtstreeks met regiogemeenten af op basis van aantal inwoners + daadwerkelijk gebruik. – Subsidie begroot binnen DUVO: € 578.000 -> volgens zelfde verdeelsleutel overhevelen regiogemeenten; nog deel uit ophoging in DUVO voor VT RR niet bestemd (€ 250.000). – Ambtelijke afstemming via werkgroep RR , bestuurlijke afstemming via Bestuurlijk Integraal Afstemmingsoverleg RR (WJP) en bestuur GRJR (portefeuille WWS)

• Veilig Thuis Zuid-Holland Zuid (Hoeksche Waard) – Onderdeel Dienst Gezondheid en Jeugd – Subsidie uit DUVO 2022: € 493.000, afgeleid van subsidie richting VT RR en andere uitgaven binnen RR – Nu nog rechtstreeks, vanaf 2023 overhevelen naar gemeente Hoeksche Waard – Ambtelijke afstemming Hoeksche Waard en Dordrecht

Veilig Thuis RR Werkwijze

Veilig Thuis Werkwijze

• Signaal (telefonisch, chat, e-mail) -> screening (dagelijks op crisis) • Melding of Advies (overige politiemeldingen: geen veiligheidsprobleem, overdracht lokaal team); 2021 stijging adviesvragen, daling meldingen; voor 2022 geen duidelijke lijn.

• Melding -> veiligheidsbeoordeling (wettelijke termijn = binnen 5 dagen; kpi 80%, wordt bijna gehaald)

• Drie mogelijkheden: geen vervolg, overdracht lokaal team, vervolg bij VT • Vervolg bij VT: crisisteam (toename aantal crisissen in achterliggende jaren), team tijdelijk huisverbod (minder huisverboden via politie aangemeld), gebiedsteam VT

• Gebiedsteam (o.a. inzet ervaringsdeskundigen):

– Signalen onveiligheid maar onvoldoende medewerking betrokkenen -> meer onderzoek – Er is onveiligheid en voldoende medewerking -> dienst voorwaarden en vervolg, veiligheidsafspraken met betrokkenen.

Veilig Thuis adviezen regio VP/GO

Veilig Thuis meldingen regio VP/GO

Veilig Thuis adviezen regio Rotterdam Rijnmond Q1 2022

Veilig Thuis meldingen regio Rotterdam Rijnmond Q1 2022

Filomena Centrum huiselijk geweld & kindermishandeling (HGK) • Pilot landelijk programma GHNT, gemeente Rotterdam, Veilig Thuis, VWS 2019-2021; 2de pilot in Hart van Brabant • Integrale aanpak (van onderzoek tot en met hulpverlening, justitie/ medisch/ psychisch) van langdurig en complex geweld. Circa 3% van het aantal casussen. • Structureel vanaf 2022 voor regio Rotterdam Rijnmond • Subsidie uit DUVO: € 56.000 (op een begroting > 1 miljoen) • Sturing via ambtelijke afstemming en in Bestuurlijk Integraal afstemmingsoverleg.

Wet Tijdelijk huisverbod Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee

• Politie ter plaatse, 1e screening, 2de screening Centrum voor Dienstverlening (CvD) en Crisisinterventie team (CIT) als er kinderen betrokken zijn -> mandaat hulpofficier van Justitie -> 1e verbod: 10 dagen • Onderzoek (Kwadraad, Antes) onder coördinatie van Veilig Thuis -> advies verlenging aan burgemeester; max 30 dagen. In de periode werken aan veiligheidsafspraken. • Vanuit centrumtaken: subsidie CvD voor 7x24 uur beschikbaarheid en Antes. Kwadraad binnen reguliere subsidie.

Mensenhandel • Seksuele uitbuiting, criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting • Zowel jongeren als volwassenen, mannen als vrouwen, Nederlands als van buitenlandse afkomst. • Zwakkere groepen groter risico, bijvoorbeeld (minderjarige) vluchtelingen -> extra aandacht. • Handhaving -> collega’s veiligheid, handhavingskader en integraal veiligheidsplan • Zorg en opvang: regionaal (geheel ZHE) geregeld via Humanitas (€ 42.000)

Geweld hoort nergens thuis • Landelijk programma 2018-2021 afgesloten • Bovenregionaal: – Regiovisie 2020-2023 – Actieplan 2018-2021 – Borgingsplan 2022-2023 Rotterdam Rijnmond, projectleider Patricia Ohlsen

• Regionaal: – Verbeterplan Geweld hoort nergens thuis 2019-2023; Nissewaard is trekker, ondersteuning Bianca Kruis en Lara Meijers

Geweld hoort nergens thuis (GHNT) Uitgangspunten

• Visie – Eerder en beter in beeld – Cirkel van geweld stoppen en duurzaam doorbreken – Alle doelgroepen in beeld en effectieve hulp

• Uitgangspunten – Lokale veld is de basis – Werken aan veiligheid via gefaseerde ketenzorg: acute veiligheid, duurzame veiligheid (wegnemen risicofactoren) en herstel – Systeemgerichte en integrale aanpak (regie)

Borgingsplan Rotterdam Rijnmond 2022-2023 • Visie op gefaseerd werken aan veiligheid implementeren • Monitoring lokaal veld: – Jaarlijkse zelfscan gemeenten kwaliteit lokale teams – Regionale aanbod voor deskundigheidsbevordering – Intensieve Casusregie in het lokaal veld – Plegerhulpverlening, traumabehandeling en ervaringsdeskundigheid

• Integrale bestuurlijke afstemming (o.a. afstemming met aanpalende terreinen en gremia, zoals de GRJR, het ZVHRR, het toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming) • Nieuwe regiovisie

Regionaal verbeterplan GHNT

Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee, op onderdelen ook Hoeksche Waard

1. Expertise lokale veld

-> zelfscan / kwaliteitskader werken aan veiligheid VNG -> deskundigheidsbevordering -> samenleving betrekken dmv publiciteitscampagnes en onderwijs

2. Eenduidige aanpak (boven)regionaal

a.Gefaseerde ketenzorg en zicht op veiligheid b.Systeemgericht werken c. Regievoering (intensieve casusregie)

3. Integrale sturing

Thema’s dit jaar voor regiogemeenten en lokale teams

• Ervaringsdeskundigheid • Ontwikkeling intensieve casusregie • Samenwerken aan veiligheid (volgens de visie) • Implementeren meldcode en aanstellen aandachtsfunctionarissen • Complexe scheidingen • Werken met meldcode voor partners • 6 oktober: Regiodag scholing en netwerken • Tentoonstelling Wij doorbreken de cirkel, Spijkenisse 29-11 tot 27-12 (buiten) en Hoeksche Waard vanaf 29-11 (binnen)

Vraagstukken langere termijn • Doorstroom uit de VO (ook landelijk aandachtspunt) / voldoende (gedifferentieerde) plekken? • VT signaleert toenemende ernst en stapeling problematiek: is dit blijvend of gerelateerd aan Covid-19? • Toekomstscenario Jeugd- en gezinsbescherming: effecten voor aanpak en samenwerking, samenhang Jeugd, lokaal, regionaal en bovenregionaal • Levert intensievere aanpak, o.a. met Intensieve casusregie ook daadwerkelijk betere resultaten en hoe te implementeren in (lokale) uitvoering (in samenhang met andere ontwikkelingen en financiële beperkingen)? • Voldoende gekwalificeerde professionals in uitvoering en beleidsmatige inzet. • Ontwikkeling Decentralisatieuitkering Vrouwenopvang: vooralsnog ontvangen we voldoende middelen voor onze regio maar er wordt landelijk wel steeds vaker naar de centrumgemeenten gekeken om (eenmalige) problemen op te lossen. Is gesprek tussen VNG en VWS.