Document · PDF

Bijlage 2. Ontwerp-programmabegroting 2024 Recreatieschap Voorne-Putten

Raadsvergadering 22 juni 2023, gemeente Voorne aan ZeeBij agendapunt: Ontwerp-programmabegroting 2024 en jaarstukken 2022 Recreatieschap Voorne Putten10.508 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Programmabegroting 2024 Voorne-Putten

Programmabegroting 2024 | Inhoudsopgave

Inhoud 1.

Bestuurlijke samenvatting _________________________________________________ 1

Uitgangspunten __________________________________________________________ 3

Programma instandhouding en ontwikkeling gebieden __________________________ 5

3.1.

Gebiedsbeheer _________________________________________________________ 5

3.1.1.

Beheerinformatie _____________________________________________________ 5

3.1.2.

Uitvoeren terreininspecties _____________________________________________ 5

3.1.3.

Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer _____________________ 6

3.1.4.

Uitvoeren terreinbeheer _______________________________________________ 6

3.1.5.

Omgevingsmanagement _______________________________________________ 6

3.1.6.

Beheer vastgoed en gronden____________________________________________ 7

3.1.7.

Toezicht en handhaving ________________________________________________ 7

3.1.8.

Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen ____________________________ 7

3.2.

Maatschappelijke betrokkenheid __________________________________________ 8

3.2.1.

Vrijwilligers en actief burgerschap _______________________________________ 8

3.3.

Plannen maken ________________________________________________________ 8

3.3.1.

Plan- en projectvoorbereiding ___________________________________________ 8

3.3.2.

Beheerkostenberekening en analyses _____________________________________ 9

3.4.

Overhead _____________________________________________________________ 9

3.4.1.

Bestuursproducten ____________________________________________________ 9

3.4.1.1.

Accountmanagement ________________________________________________ 9

3.4.1.2.

Bestuurssecretaris __________________________________________________ 9

3.4.1.3.

Secretariaat ______________________________________________________ 10

3.4.2.

Financiële diensten __________________________________________________ 10

3.4.2.1.

Financieel beleid ___________________________________________________ 10

3.4.2.2.

Planning en control (inclusief project control) ___________________________ 10

3.4.3.

Juridische diensten ___________________________________________________ 11

3.4.3.1.

Aansprakelijkheid __________________________________________________ 11

3.4.3.2.

Juridische ondersteuning ____________________________________________ 11

3.4.3.3.

Procederen _______________________________________________________ 11

3.4.3.4.

WOB-procedures __________________________________________________ 11

3.5.

Projecten/kredieten____________________________________________________ 12

Programmabegroting 2024 | Inhoudsopgave

3.6.

Mutaties reserves _____________________________________________________ 12

3.7.

Wat gaat het kosten? __________________________________________________ 13

Paragrafen _____________________________________________________________ 14

4.1.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing _________________________________ 14

4.2.

Onderhoud kapitaalgoederen ____________________________________________ 16

4.3.

Financiering __________________________________________________________ 17

4.4.

Grondbeleid __________________________________________________________ 20

4.5.

Bedrijfsvoering ________________________________________________________ 21

4.6. Deelnemersbijdrage _____________________________________________________ 21 5.

Financiële begroting en bijlagen ___________________________________________ 22

Programmabegroting 2024 | Bestuurlijke samenvatting

1. Bestuurlijke samenvatting Toekomst recreatieschap In de afgelopen jaren zien we dat veel inwoners en bezoekers de weg weten te vinden naar de verschillende gebieden op Voorne-Putten. De laatste jaren mede als gevolg van de corona maatregelen, waardoor waarde van de gebieden in de nabijheid tot uitdrukking komen. Het recreatieschap maakt onderdeel uit van dit toeristisch en recreatief product binnen de Zuid-Hollandse Delta en is daarmee bij uitstek de omgeving waar niet alleen de eigen inwoners maar ook de bezoekers uit het sterk verstedelijkte gebied ontspanning en rust weet te vinden. Ook na de fusie van de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne zullen de gemeenten Nissewaard en Voorne aan Zee zich door middel van het recreatieschap inzetten voor de openluchtrecreatie op het eiland Voorne Putten. Dit doet het recreatieschap samen met Staatsbosbeheer op grond van de samenwerkingsovereenkomst uit 2020. In 2024 en 2025 zal, op basis van een evaluatie, worden bezien of er verbeteringen mogelijk zijn. De jaarlijkse bijdrage voor beheer en onderhoud vanuit de gemeente Rotterdam is per 1 januari 2023 gestopt. Daarnaast zal ook de bijdrage van de provincie in 2026 wijzigen. Dit op basis van de nieuwe beheerregeling van de provincie en de uittreedovereenkomsten uit 2017 en 2018.

Hierdoor komt het beheer van de gebieden onder druk te staan en is een meerjarige optimalisatie van de begroting in 2023 gestart. Getracht wordt de eerste effecten hiervan in het najaar 2023 te verwerken in de begroting 2024. Hierbij zal niet alleen het efficiënt omgaan met de middelen centraal staan, maar ook het verkrijgen van eigen inkomsten. Doel blijft de kwaliteit van de gebieden voor inwoners en bezoekers op orde te houden. Hiervoor zal de eerder uitgevoerde verkenning, de basis vormen voor initiatieven binnen het gebied zodat de inwoners en de bezoekers ook in de toekomst hiervan kunnen genieten. Deze doelstellingen leveren voor de directe omgeving een forse bijdrage aan de versterking van de brede welvaart. Het recreatieschap is vanuit dit perspectief onderdeel van de Regio Deal Zuid-Hollandse Delta voor de periode 2020-2025. Een Rijksprogramma om te komen tot een evenwichtige groei en samenwerking binnen de regio. De evaluatie van deze deal zal eveneens in 2024 starten. In 2024 zal tevens een verdere invulling worden gegeven aan verschillende projecten met als doel bos te compenseren en waar mogelijk extra bos aan te leggen. Deze opgave komt voort uit de wens antwoord te geven op de essentaksterfte en deze te combineren met de ambitie vanuit het Rijk om extra hectaren bomen te planten. De uitwerking zal steeds in nauwe samenwerking met de gemeenten worden uitgevoerd.

Onderwerpen van blijvende aandacht zijn de kwaliteit van het open water binnen de beheersgebieden en het gebruik van de gebieden. Verder onderzoek zal noodzakelijk zijn om in de toekomst de juiste maatregelen te nemen ten behoeve van de kwaliteit van het water. Wat betreft het gebruik van de gebieden vraagt het houden van toezicht en het handhaven steeds meer aandacht hetgeen een opwaartse druk heeft op de capaciteit en de kosten. Tenslotte zal in de komende tijd ook het onderwerp van de bereikbaarheid een punt van aandacht zijn, op meerdere tafels en vanuit verschillende belangen komt dit onderwerp op de agenda recreatie en toerisme. Financiële samenvatting Voor 2024 ligt er een sluitende begroting met een deelnemersbijdrage van € 1.445.837 en een subsidie van de Provincie Zuid-Holland van € 970.716. De deelnemersbijdrage wordt gespecificeerd weergegeven in paragraaf 4.6. Voor een nadere specificatie van de lasten en baten wordt verwezen

Programmabegroting 2024 | Bestuurlijke samenvatting

naar de diverse paragrafen. In hoofdstuk 5 wordt verder ingegaan op de meerjarenraming, de taakstelling en de vermogenspositie.

Programmabegroting 2024 | Uitgangspunten

2. Uitgangspunten Het uitgangspunt voor de programmabegroting 2024 is het bestaande en aanvaarde beleid, zoals vastgelegd in de Programmabegroting 2023, de Najaarsrapportage 2022 en de besluiten van het Algemeen Bestuur tot 1 maart 2023. De opbrengsten uit huren, pachten, e.d. zijn conform de actuele contracten bijgesteld en ook worden eventuele nieuwe (externe) ontwikkelingen (bij bestaand beleid) meegenomen. Voor de prijsstijging op de ramingen voor 2024 is een indexatie van 8,4% toegepast, overeenkomstig het indexeringspercentage van de Kring van gemeentesecretarissen. Deze indexering wordt toegepast op alle lasten, met uitzondering van belastingen, verzekeringen, rentelasten en afschrijvingen. De indexering wordt in principe niet toegepast op de baten (voorzichtigheidsbeginsel). Voor de meerjarenraming 2025 tot en met 2028 is geen indexering toegepast. De begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2028 moeten, conform de uitgangspunten in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), structureel en reëel in evenwicht zijn. Dit houdt in dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als dit niet het geval zou zijn, zou de kans groot zijn dat er op termijn een begrotingstekort ontstaat. De nadere uitwerking is opgenomen in de financiële begroting (zie hoofdstuk 5).

De programmabegroting moet half april voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar klaar zijn. Dit heeft te maken met bepalingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Het recreatieschap en Staatsbosbeheer hebben eind 2020 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met elkaar afgesloten voor de periode 2021 tot en met 2025. In deze overeenkomst is afgesproken dat het recreatieschap en Staatsbosbeheer gezamenlijk een uitvoeringsprogramma vormen op de gewenste ambities en inrichting van het werkgebied van het schap. Dit uitvoeringsprogramma is in 2021 opgesteld en wordt jaarlijks vertaald in de begroting. De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De wijze en mate van financiële betrokkenheid in de toekomst van de provincie bij het recreatieschap is vastgelegd in de ‘Financieringsovereenkomst VPR-PZH’. De financieringsovereenkomst is in deze begroting verwerkt. Deze bijdrage is niet meer zichtbaar onder de deelnemersbijdragen, maar is opgenomen als subsidiebijdrage onder de baten. De gemeente Rotterdam is eveneens per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De financiële afspraken hier omtrent zijn vastgelegd in de ‘Hoofdlijnen overeenkomst Uittreding Rotterdam’ en eindigde in 2022.

Programmabegroting 2024 | Uitgangspunten

Het aflopen van de overeenkomsten met gemeente Rotterdam en de provincie Zuid-Holland vraagt om heroriëntatie van de begroting. Hierbij zal in het verlengde van de gesprekken met deze lichamen een analyse worden opgesteld omtrent de mogelijke beleidsmaatregelen. Hierbij kan naast mogelijke taakstellingen en vervangingsinvesteringen eveneens worden gedacht aan de in de samenvatting genoemde inkomsten. Uitbreiding van areaal in relatie tot andere economische ontwikkelingen in het kader van de regiodeal kunnen hierbij een voorbeeld zijn. Op dit moment wordt in het meerjarenperspectief de algemene reserve ingezet om de doelstellingen te bereiken en deze risico’s te mitigeren.

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

3. Programma instandhouding en ontwikkeling gebieden Het programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen: -

Gebiedsbeheer Maatschappelijke betrokkenheid Plannen maken Overhead Algemene dekkingsmiddelen Kredieten en Mutatie reserves

3.1. Gebiedsbeheer Aantrekkelijke en gevarieerde gebieden, die onderling samenhangen en verbonden zijn, en waarin recreatie en ecologie elkaar versterken. Dat vraagt om professioneel beheer. Met het Terrein Beheer Model (TBM) bijvoorbeeld, waarmee we gefundeerde inrichtings- en beheerkeuzes kunne maken, met inzicht in de beheerkosten. Voor het aantrekkelijk houden van de gebieden is het belangrijk dat bezoekers zich er welkom en veilig voelen. Het recreatieve aanbod is divers en sluit aan bij de vraag van de gebruikers. En we zorgen voor de afhandeling van vragen, klachten en verzoeken voor gebruik van het gebied en voor handhaving. 3.1.1. Beheerinformatie Wat willen we bereiken Beheerinformatie levert inzicht in de beheerwerkzaamheden en kosten voor de komende jaren. Deze informatie is onmisbaar voor een goede beheervoorbereiding en -uitvoering in de terreinen. Wat gaan we er voor doen Meten is weten. Daarom is het van belang dat de beheerinformatie inzichtelijk en op orde is. De koppeling aan een Geografisch Informatie Systeem (GIS) aan het Terrein Beheer Model maakt data en kosten inzichtelijk, goed te beheren en te vergelijken.

Het gaat hierbij om bijvoorbeeld kaartmateriaal van de huidige en toekomstige inrichting, planningen, geografische gebiedsanalyses en beschrijvingen van kapitaalgoederen zoals wegen en paden, maar ook ‘kunstwerkpaspoorten’ voor bijvoorbeeld bruggen en steigers. 3.1.2. Uitvoeren terreininspecties Wat willen we bereiken Het uitvoeren van inspecties leidt tot actuele, heldere beheerdata. Daarmee kan op de korte termijn de kwaliteit en veiligheid in de gebieden gewaarborgd worden en is op de langere termijn inzicht in de noodzakelijke investeringen. Wat gaan we er voor doen Door systematische visuele en technische inspecties te doen blijft er zicht op de onderhoudsstaat van de natuur- en recreatieterreinen. Zo kan er tijdig bijgestuurd worden.

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

Inspecties stellen in staat dat: - de kwaliteit van het terrein te geborgd wordt; - de meerjarenplanningen groot onderhoud actueel gehouden wordt; - de veiligheid in het gebied (beter) gewaarborgd blijven; - er invulling gegeven wordt aan aantoonbaarheid (juridische aansprakelijkheid). 3.1.3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer Wat willen we bereiken Beoogd wordt een natuurlijke en eigentijdse inrichting van de terreinen, met naast recreatieve mogelijkheden ook aandacht voor landschappelijke kwaliteit en vergroting van de biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Terreinbeheer is continu inspelen op nieuwe wettelijke kaders en op vragen en veranderend gebruik van stakeholders in en om de terreinen. Het is dan ook belangrijk om deze vraagstukken goed te volgen en aanpassingen te onderbouwen en te implementeren in het beheer. Recreatieadviseurs, ecologen en landschapsarchitecten zetten hierbij hun kennis van zowel het recreatiegebruik en de natuur- en landschapswaarden van de gebieden als hun landelijke expertise in, zodat het beheer wordt ingericht vanuit een integraal perspectief. 3.1.4. Uitvoeren terreinbeheer Wat willen we bereiken Efficiënt en hoogwaardig terreinbeheer levert een duurzaam onderhouden recreatie- en natuurgebied op dat aansluit op de wensen van bezoekers, met faciliteiten die schoon, heel en veilig zijn.

Daarnaast draagt het beheer bij aan natuurwaarden en biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Binnen de kaders van wet- en regelgeving en met behoud van de landschappelijke kwaliteit wordt integraal en duurzaam terreinbeheer uitgevoerd. Verder wordt er op basis van Social Return gewerkt; en wordt ervaring in beheer, recreatie en biodiversiteit gedeeld. Uitvoering van het werk gebeurt op basis van het Terrein Beheer Model. Deze systematiek garandeert de kwaliteit van het beheer en maakt vervangingsinvesteringen voor dagelijks en groot onderhoud per jaar inzichtelijk. De meerjarige onderhoudsplanning geeft ook inzicht voor de lange termijn. 3.1.5. Omgevingsmanagement Wat willen we bereiken Beoogd wordt een brede waardering voor de gebieden, heldere communicatie en samenwerking met belanghebbenden, gezamenlijke verantwoordelijkheid en begrip voor beheermaatregelen. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij uw gebieden en willen graag meedenken en bijdragen aan het beheer van terreinen. Goed terreinbeheer betekent dus ook: communicatie en samenwerking met de omgeving en belanghebbenden. Er wordt gebruik gemaakt van diverse vormen van gebieds- en stakeholdercommunicatie, zoals participatie- en informatiebijeenkomsten, woordvoering, en (landelijke) online en offline communicatiekanalen.

De boswachters zijn hierbij lokaal aanspreekpunt en monitoren wat er in de omgeving leeft. Uiteraard worden ook landelijke expertise en netwerken ingezet.

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

3.1.6. Beheer vastgoed en gronden Wat willen we bereiken Professioneel vastgoed- en grondbeheer houdt u de (vermogens)positie op orde. Bovendien wordt voldaan aan de rechten en plichten die het eigendom met zich meebrengt. Zorgvuldig en passend medegebruik draagt bij aan het recreatieaanbod én aan structurele inkomsten. Wat gaan we er voor doen De grondpositie (de gronden en vastgoed binnen het werkingsgebied) vormt de basis van elk natuuren recreatiegebied. Duurzame borging van dit bezit vraagt om zorgvuldig beheer (goed rentmeesterschap). Daarmee wordt invulling gegeven aan verzoeken om medegebruik, bijvoorbeeld door erfpacht- of andere gebruiksovereenkomsten aan te gaan, inclusief de administratieve, financiële en juridische afwikkeling daarvan. Professioneel grond- en vastgoedbeheer is ook financieel van belang: de grond en gebouwen vormen immers uw kapitaal. Bij het sluiten van de SOK en bijbehorende uitvoeringsagenda is de inzet voor contractverlengingen en -herzieningen uitgezonderd van het operationeel beheer (operationeel beheer omvat slechts een deel van de werkzaamheden die in de PDC tot de werkzaamheden van beheer vastgoed en gronden behoort). Aangezien op basis van de lopende contracten in 2024 geen verlengingen/herzieningen zijn voorzien is er geen aanleiding om het budget van dit product te verhogen om hieraan te kunnen werken. 3.1.7.

Toezicht en handhaving Wat willen we bereiken Beoogd wordt een gebied te leveren waar mensen zich veilig en welkom voelen en waar de natuur wordt beschermd. Door naleving van de wet- en regelgeving blijft de kwaliteit van het gebied op orde en de recreatie- en belevingswaarde hoog. Wat gaan we er voor doen Toezicht en handhaving bestaat uit vier onderdelen: - Gastheerschap voor de gebruikersgroepen; - Handhaving op geldende bepalingen en wetgeving; - Samenwerking met andere bevoegde toezichthouders (politie, gemeentelijke handhavers); - Vaartoezicht in waterrijke gebieden. De uitvoering van deze onderdelen door boswachters met boa-bevoegdheden, gebeurt in overleg met o.a. gemeenten en andere toezichthouders. Hierbij wordt ingespeeld op de aard van het gebied en mogelijke probleemsituaties in de terreinen en/of op het water. 3.1.8. Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Wat willen we bereiken De gebieden bieden ruimte voor initiatieven van derden, zorgvuldig getoetst aan de andere belangen voor het terrein. Afspraken met partijen worden vastgelegd en gecommuniceerd. Wat gaan we er voor doen De gebieden worden regelmatig gebruikt door organisaties en particulieren voor het organiseren van activiteiten en evenementen. Dat is een maatschappelijke meerwaarde. Want naast het beschermen van natuur, zijn ook het beleven en benutten van terreinen belangrijke waarden.

Maar niet alles kan en mag overal. Daarom is het nodig om heldere afspraken te maken over het gebruik van het gebied en de faciliteiten, zeker bij grote bezoekersaantallen. Dit wordt vastgelegd in de vorm van een vergunning (verlening door gemeenten), ontheffing of toestemming. Vanzelfsprekend op basis van de afspraken en doelstellingen die voor een terrein gelden.

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

In de afgelopen jaren is het aantal aanvragen gestegen. In verband hiermee nemen zowel de lasten om dit product te leveren als de baten die het opbrengt toe. Deze verhogingen lopen vrijwel kostenneutraal door de begroting.

3.2. Maatschappelijke betrokkenheid Duurzaam, hoogwaardig beheer vraagt om afstemmen en samenwerken. Met omwonenden, ondernemers en diverse gebruikersgroepen. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vinden er zinvol werk en hun inzet verhoogt de kwaliteit van gebieden. Ook zorgen we dat de terreinen toegankelijk zijn voor mensen met een beperking en bieden we lesprogramma’s en voorzieningen aan voor jeugd. Zo verbinden we duurzaam beheer met maatschappelijk beheer en werken we samen aan terreinen waar mens en natuur elkaar vinden. 3.2.1. Vrijwilligers en actief burgerschap Wat willen we bereiken Een zorgvuldige aanpak van vrijwilligerswerk en actief burgerschap leidt tot betrokkenheid, betekenis en plezier bij gebruikers en de omgeving van het gebied. De vrijwilligers werken mee aan excursies, jeugdactiviteiten en terreinbeheer, maar ook helpen zij bij monitoring, toezicht en handhaving en bij vragen, meldingen en klachten van bezoekers. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij de gebieden en zetten zich er graag voor in. ‘Vrijwilligers en actief burgerschap’ is een essentieel product om hen hiervoor op een zorgvuldige, professionele manier ruimte te bieden en terreinen op eigentijdse wijze te beheren. Dat levert kwalitatief hoogstaand gebiedsbeheer op en bovendien draagvlak in de omgeving.

Het bestaat uit o.a.: - professionele begeleiding inzet van vrijwilligers; - faciliteren en onderhouden van participatiegroepen; - samenwerken met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen.

3.3. Plannen maken Gebiedsbeheer gaat verder dan de bestaande inrichting zorgvuldig en efficiënt in stand houden. Het gaat ook om flexibel kunnen reageren op veranderende maatschappelijke en ecologische vraagstukken. Maar ook om aanpassing van beheer naar de nieuwste inzichten op het gebied van recreatie, kwaliteit van de leefomgeving, klimaatadaptatie en ecosystemen. Dat vraagt om strategische en onderbouwde doorontwikkeling van terreinen. 3.3.1. Plan- en projectvoorbereiding Gedurende het jaar kunnen zich knelpunten of kansen aandienen, die vragen om een eerste beoordeling en standpuntbepaling door het bestuur. Om flexibel op dergelijke ontwikkelingen te kunnen reageren wordt een budget van € 25.000 opgenomen. Ten laste van dit budget wordt alleen de inzet van capaciteit benodigd voor het opstellen van een bestuursvoorstel gebracht. Dit voorstel heeft als doel een besluit te nemen of het schap het gesignaleerde probleem wil oplossen of de kans wil benutten en bereid is daarvoor middelen beschikbaar te stellen. Zo’n voorstel geeft daarom inzicht in welke kosten en opbrengsten aan een vervolg zijn verbonden.

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

3.3.2. Beheerkostenberekening en analyses Wat willen we bereiken De beheerkostenberekening geeft inzicht in de beheerkosten voordat de herinrichting start zodat vooraf bestuurlijke, beheersmatige en financiële keuzes gemaakt kunnen worden en daarmee grip geeft op de begroting (geprognotiseerde en werkelijke kosten). Wat gaan we er voor doen Bij de grote of kleinere herinrichting van een gebied, of bij het inrichten van nieuw terrein, is het wenselijk vooraf inzicht in de te verwachten beheerkosten te hebben. Dit wordt verzorgd door beheerkostenberekeningen en -analyses uit te voeren. In deze berekeningen worden de beheerkosten van de huidige situatie afgezet tegen die van de toekomstige inrichting van een gebied. Ook wordt een analyse gemaakt van de kostenbepalende elementen, zodat er gefundeerd keuzes gemaakt kunnen worden.

3.4. Overhead Efficiënt beheer staat of valt met kwalitatief hoogwaardige bestuurlijke en juridische advisering aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur, over ten minste de volgende aandachtsgebieden: - lopende zaken, beleid, ontwikkelingen en toekomst van het schap - nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving die van invloed zijn op het schap Daarbij wordt rekening gehouden met wat er speelt op de betreffende beleidsvelden en met het netwerk binnen en buiten het schap. Dit netwerk bestaat o.a. uit schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat, natuur- en milieuorganisaties en stakeholders in het schapsgebied. Tevens wordt het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter bijgestaan in alles wat de hen opgedragen taken aangaat, o.a. met een goed financieel en administratief management en met een solide juridische onderbouwing en afhandeling. 3.4.1. Bestuursproducten 3.4.1.1. Accountmanagement Wat willen we bereiken De accountmanager is een deskundig aanspreekpunt vanuit Staatsbosbeheer voor het recreatieschap en een opdrachtnemer voor de bestuurlijke opdrachten. Wat gaan we er voor doen Met de bestuurlijk-juridische achtergrond en kennis organisatie fungeert de accountmanager als sparringpartner voor het schap.

Hij is opdrachtnemer voor bestuurlijke opdrachten, bewaakt de voortgang van de projecten en werkzaamheden die daaruit voortkomen en informeert het schap over de voortgang en de eindresultaten. 3.4.1.2. Bestuurssecretaris Wat willen we bereiken De bestuurssecretaris levert een effectieve ondersteuning en advisering van het bestuur. Wat gaan we er voor doen De bestuurssecretaris is de expert-sparringpartner. Hij adviseert en begeleidt het bestuur en andere samenwerkingspartners. Met zijn bestuurlijk-juridische achtergrond heeft hij veel kennis van onder meer gemeenschappelijke regelingen. Hij ondersteunt de uitvoering van bestuurlijke taken en

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

besluitvormingsprocessen en denkt mee over bestuurlijke vraagstukken. Als rechterhand van het bestuur vertaalt de bestuurssecretaris besluiten naar concrete afspraken voor Staatsbosbeheer. 3.4.1.3. Secretariaat Wat willen we bereiken Het ambtelijk secretariaat zorgt ervoor dat de vergaderingen goed voorbereid en professioneel verlopen, dat de daarbij behorende vergaderstukken tijdig beschikbaar zijn en dat de archivering op orde is. Wat gaan we er voor doen Het ambtelijk secretariaat verzorgt de planning, organisatie, voorbereiding, verslaglegging en archivering van de bestuursvergaderingen. Met gedegen kennis van bestuurlijk-juridische processen bewaakt de ambtelijk secretaris dat voldaan wordt aan de vereisten en bepalingen die onder meer de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt. 3.4.2. Financiële diensten 3.4.2.1. Financieel beleid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een solide financieel beleid dat voldoet aan juridische en financiële vereisten, verordeningen, notities en kaders. Wat gaan we er voor doen Zorgvuldig terreinbeheer en -ontwikkeling vraagt om zorgvuldig budgetbeheer. De beschikbare middelen zijn immers bedoeld om de doelen en visie te realiseren voor uw gebieden. Door kennis, ervaring en netwerk worden de terreinen zo efficiënt mogelijk beheerd.

Er wordt een intern inkoopen beleidskader opgesteld, (Europese) aanbestedingen worden begeleid, contracten worden opgesteld, rapportages voor verantwoording en accountantscontrole worden verzorgd, en de verzekeringsportefeuille wordt gecoördineerd. Uiteraard volgens de wettelijke vereisten. En op onderwerpen wordt financieel advies gegeven. 3.4.2.2. Planning en control (inclusief project control) Wat willen we bereiken Een Planning & Control-cyclus (P&C) is een wettelijke vereiste. En het geeft daarnaast kader en sturing aan het bestuur en biedt ondersteuning om de doelstellingen te bereiken. Wat gaan we er voor doen Deze P&C begint met het plannen van de jaarlijkse activiteiten (begroting) en eindigt met het vaststellen van het jaarresultaat en het samenstellen van de jaarrekening. Administratie (de vastlegging van financiële handelingen) en projectcontrolling maken vanzelfsprekend onderdeel uit van P&C. Met de najaarsrapportage wordt de uitvoering van activiteiten bewaakt en wordt er voor gezorgd dat de bedrijfsvoering ‘in control’ blijft. Indien nodig wordt het voorgenomen beleid of de activiteiten en processen bijgesteld. Uiteraard binnen het extern kader van Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), fiscale wetgeving en andere wet- en regelgeving.

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

3.4.3. Juridische diensten 3.4.3.1. Aansprakelijkheid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een beperking van aansprakelijkheidsprocedures, - risico’s en -kosten. Efficiënte afhandeling van klachten voorkomt bovendien eventuele beroepsprocedures bij de Nationale Ombudsman. Wat gaan we er voor doen Terreineigendom en -beheer brengen juridische verantwoordelijkheden met zich mee. Gezorgd wordt voor een onderbouwde afwijzing of toewijzing van claims, voor de (financiële) afhandeling ervan, of claims worden doorgestuurd naar de verantwoordelijke partij. Omgekeerd wordt gezorgd voor aansprakelijkheidstelling van derden bij schade aan de terreinen. Bij klachten op grond van de Algemene wet bestuursrecht wordt gezorgd voor correspondentie met de directe toezichthouder (Politie en OM), worden hoorzittingen voorbereid en worden beslissingen opgesteld. Verder worden beroepen van klagers bij de Nationale Ombudsman afgehandeld. In bezwaarprocedures wordt gezorgd voor de hoorzittingen en worden beslissingen op bezwaar opgesteld. 3.4.3.2. Juridische ondersteuning Wat willen we bereiken Beoogd wordt een goede en snelle juridische ondersteuning ter voorkoming en beperking van imagoschade en allerhande risico’s. Wat gaan we er voor doen Voor effectief beheer en ontwikkeling van terreinen is een solide juridische basis onmisbaar.

Daarom wordt vorm gegeven aan tal van overeenkomsten in het kader van beleid en uitvoering van beheer, waaronder de samenwerking met derden (private en publieke partijen). Dat gebeurd onder andere door adviseren, beoordelen en/of opstellen van overeenkomsten. 3.4.3.3. Procederen Wat willen we bereiken Het voorkomen van een onnodige gerechtelijke procedure spaart tijd en geld. In die gevallen waarin geprocedeerd moet worden, wordt een vlotte en correcte afhandeling van de procedure beoogd en draagt zodoende bij aan een besparing van kosten en komt uw imago ten goede. Wat gaan we er voor doen Mochten conflicten met derden tot juridische procedures leiden, dan wordt er geprocedeerd als verweerder, eisende partij, gedaagde of belanghebbende en zijn de juristen het aanspreekpunt voor de advocaat. Ook worden collega’s bijgestaan in juridische procedures, bijvoorbeeld als zij slachtoffer zijn van een delict of een ongeval. Als het nodig is, wordt er opgetreden als gemachtigde in een gerechtelijke procedure.

3.4.3.4. WOB-procedures Wat willen we bereiken Gestreefd wordt naar een snelle en correcte afhandeling van WOB-procedures.

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

Wat gaan we er voor doen WOB-verzoeken worden in behandeling genomen. Ook kan een zienswijze opgesteld worden op een WOB-verzoek dat door derden wordt behandeld en waarin het recreatieschap derde-belanghebbende bent. Cruciaal hierbij is dat over de gevraagde informatie (documenten) beschikt kan worden.

3.5. Projecten/kredieten Er zijn bij het opstellen van deze begroting geen projecten die doorlopen tot in 2024.

3.6. Mutaties reserves Deelproduct/product

Lasten Rekening 2022

Begroting 2023 Begroting 2024

Baten Rekening 2022

Begroting 2023 Begroting 2024

Mutatie reserves Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade Algemene Reserve Reserve vervangingsinvesteringen Investeringsreserve Reserve afschrijvingen Totaal mutatie reserves

42.000

33.823 155.460

10.350

33.823

6.280 77.327 52.350

33.823

87.697

42.000

272.890

77.327 121.520

111.150

Saldo Rekening 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 8.177 8.177 8.177 (155.460) 10.350 (87.697) (6.280) (77.327) (77.327) (220.540)

(79.520)

(69.150)

Programmabegroting 2024 | Programmaplan

3.7. Wat gaat het kosten? Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2022 Personeel Materieel

Begroting 2023 Begroting 2024

Saldo

Rekening 2022

769.743 2.423.792 3.193.535 18.845

848.910 2.021.288 2.870.198 26.700

957.000 2.283.083 3.240.083 28.900

18.845

26.700

28.900

Juridische diensten

28.677 113.770 142.447 191.185 9.984 201.169 29.547 29.547

24.300 99.100 123.400 121.900 40.000 161.900 26.100 6.600 32.700

26.300 107.400 133.700 160.000 30.500 190.500 28.200 7.200 35.400

15.880 15.880 -

Totaal overhead

373.162

318.000

359.600

15.880

1.272.707 877.200 150.000 2.299.907

Gebiedsbeheer Personeel Materieel Ontwikkeling

1.122.145 1.122.145 -

Begroting 2023 Begroting 2024 966.680 966.680 -

1.156.780 1.156.780 -

Rekening 2022

Begroting 2023 Begroting 2024

769.743 1.301.647 2.071.390 18.845 18.845

848.910 1.054.608 1.903.518 26.700 26.700

957.000 1.126.303 2.083.303 28.900 28.900

42.000 42.000 -

28.677 113.770 142.447 191.185 (5.896) 185.289 29.547 29.547

24.300 99.100 123.400 121.900 40.000 161.900 26.100 6.600 32.700

26.300 107.400 133.700 160.000 (11.500) 148.500 28.200 7.200 35.400

42.000

357.282

318.000

317.600

1.333.798 877.200

1.445.837 960.716

2.210.998

2.406.553

(1.272.707) (877.200) (150.000) (2.299.907)

(1.333.798) (877.200) (2.210.998)

(1.445.837) (960.716) (2.406.553)

Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel

Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam Algemene middelen

Onvoorzien

Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten

3.617.984 17.873

3.257.198 -

3.674.483 -

3.437.932 28.944

3.177.678 -

3.605.333 -

180.052

79.520

69.150

(11.071)

Saldo van baten en lasten

3.635.857

3.257.198

3.674.483

3.466.876

3.177.678

3.605.333

168.981

79.520

69.150

Totaal mutatie reserves

52.350

42.000

272.890

121.520

111.150

(220.540)

(79.520)

(69.150)

3.688.207

3.299.198

3.716.483

3.739.766

3.299.198

3.716.483

(51.559)

Saldo

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

4. Paragrafen 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het recreatieschap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd of ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het recreatieschap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van de toereikendheid van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer A B C D E F Risicoanalyse Risico’s

1. Wijziging bijdrage provincie Zuid-Holland Risico’s

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Aard van het risico

Financiële Kans van omvang risico optreden* H/M/L

Structureel

960.716

Aard van het risico

Financiële Kans van omvang risico optreden* H/M/L

Laag

Impact (uitgaande van vier jaar) 768.573 Impact (uitgaande van vier jaar) 1.921.432

2. Wijziging bijdrage Structureel 960.716 Gemiddeld provincie Zuid-Holland * De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 80%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 20% van het bedrag van de financiële omvang te nemen. Risico 1: Wijziging bijdrage provincie Zuid-Holland De met de provincie Zuid-Holland gemaakte financiële afspraken in het kader van de uittreding per 1 januari 2018 lopen eind 2025 af. Het recreatieschap gaat er van uit dat de provincie ook daarna haar verantwoordelijkheid blijft nemen voor het in stand houden van natuur- en recreatiegebieden op Voorne-Putten. De provincie heeft in 2022 de subsidieregeling beheer recreatiegebieden Zuid-Holland vastgesteld. Vanaf 2026 zal deze regeling ook van toepassing zijn op het recreatieschap. De uitwerking

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

van deze regeling in 2026 is nog niet duidelijk. Hiertoe worden drie lijnen ingezet om dit risico te beheersen. In de eerste plaats hebben de recreatieschappen een brief verzonden naar de informateurs en formateur van het nieuwe college van GS. Kern van de brief is de bestaande recreatiegebieden te koesteren en voldoende middelen beschikbaar te stellen voor beheer en onderhoud en ook rekening te houden met de toenemende druk op de gebieden. Het recreatieschap zal participeren op het moment dat de provincie in 2023 een eerste evaluatie zal starten gericht op de effecten van de nieuw vastgestelde subsidieregeling. Inmiddels is het recreatieschap een optimalisatieprogramma gestart gericht op een efficiënt en effectief beheer in de gebieden dit mede in het licht van de toenemende druk op het gebruik van de gebieden. Dit programma wordt afgestemd op de ontwikkeling van de financiële verhouding in de komende jaarschijven. Ondanks deze onzekerheden kan daarmee de begroting van het recreatieschap structureel beheerst worden.

Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. De geprognosticeerde stand van de Algemene Reserve is per eind 2023 (met in acht neming van de beslagen op de reserve) ca. € 0,13 miljoen.

Daarmee is de ratio van het Weerstandsvermogen ruim onvoldoende te noemen.

Kengetallen Voor het verhogen van de transparantie en om makkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten worden met ingang van de begroting 2017 een aantal voorgeschreven kengetallen opgenomen. De kengetallen staan in onderstaande tabel. Kengetallen netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-45% n.b. 55%

-59% n.b. 54%

-54% n.b. 57%

-31% n.b. 67%

-48% n.b. 61%

Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De Provincie Zuid-Holland gebruikt de volgende signaleringswaarden: Kengetal gezond neutraal risicovol netto schuldquote <90% 90-130% >130% netto schuldquote gecorrigeerd <90% 90-130% >130% solvabiliteitsratio >50% 20-50% <20% structurele exploitatieruimte >0% 0% <0%

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het recreatieschap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen De solvabiliteitsratio is ruim positief. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten. Het percentage is positief, wat betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van de leningen) te dekken.

4.2. Onderhoud kapitaalgoederen Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het recreatieschap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande uitgaven voor meerjarig duurzaam onderhoud. Het Terrein Beheer Model wordt periodiek herijkt. Voorziening groot onderhoud De geplande uitgaven van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het recreatieschap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de voorziening groot onderhoud verantwoord. Programma groot onderhoud In onderstaande tabel is het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud te zien voor de komende jaren.

Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Extra dotatie cf. uitvoeringsagenda planning materiële uitgaven inclusief indexering planning personele uitgaven werkelijke uitgaven 2022 M werkelijke uitgaven 2022 P Project steigers en oevers M Project steigers en oevers P Stand voorziening groot onderhoud per 31-12

2022 2.213.354 683.200

2023 1.812.584 753.800 875.206 262.562

2024 1.363.616 817.119 302.568 90.770

2025 1.787.397 817.119 832.729 249.819

2026 1.521.969 817.119 1.340.470 402.141

2027 596.477 817.119 205.828 61.748

2028 1.146.020 817.119 665.801 199.740

50.000 15.000 1.363.616

1.787.397

1.521.969

596.477

1.146.020

1.097.598

946.818 137.152

1.812.584

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

In 2024 is groot onderhoud en vervangingsonderhoud voorzien aan o.a.: - bos en beplantingen: het uitvoeren van groot onderhoud en het aanpakken van essentaksterfte in het recreatiegebied Bernisse-Zuid; - enkele vlonders en steigers; - een brug in recreatiegebied Brielse Meer. Onderstaand een volledig overzicht van de in 2024 geplande werkzaamheden (excl. P): Categorie TBM-overig Bos Solitairen en knotbomen Bagger Gebouwen Bruggen Vlonders en steigers Totaal GO

2024 23.414 138.653 80.905 26.624 8.026 7.026 17.919 302.567

Er zijn in 2024 geen vervangingsinvesteringen gepland.

4.3. Financiering Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden / schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is bij ministeriële regeling vastgesteld op 8,5 % van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. In 2024 is er geen zicht op dat er kasgeldleningen afgesloten worden. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. Er zijn op balansdatum 2024 drie uitstaande geldleningen zonder renteherziening gedurende de looptijd. Er is geen sprake van herfinanciering. Derhalve is er geen renterisico. Ten aanzien van het risicobeheer van de huidige leningen zijn er geen beleidsvoornemens. Het renteresultaat is gelijk aan de rentelasten en bedraagt 42.497 euro.

Tevens is er geen sprake van een financieringsbehoefte. Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. Het drempelbedrag voor 2024 is € 1.000.000.

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

EMU saldo Het (EMU-saldo) is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. Decentrale overheden moeten inzicht geven in de berekening van hun aandeel in dit EMU-saldo. Deze informatie wordt middels enquêtes aangeleverd bij het CBS. Voor de EMU-enquête worden de gemeenten, de provincies en de waterschappen integraal waargenomen. Bij de gemeenschappelijke regelingen wordt een deelwaarneming gedaan. Een gemeenschappelijke regeling valt binnen de deelwaarneming indien het totaal aan baten of lasten op de exploitatierekening groter is dan 20 miljoen euro. Omdat het begrotingstotaal van het Recreatieschap onder deze grens van €20 miljoen ligt is toelichting van het EMU saldo niet verplicht en derhalve niet opgenomen.

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

Renteschema Rent eschema: a. De ext erne rent elast en over de kort e en lange financiering b. De ext erne rent ebat en (idem) Saldo rent elast en en rent ebat en c1. De rent e die aan de grondexploit at ie moet w orden doorberekend c2. De rent e van project financiering die aan het bet reffende t aakveld moet w orden t oegerekend c3. De rent ebaat van doorverst rekt e leningen indien daar een specifieke lening voor is aanget rokken (= project financiering), die aan het bet reffende t aakveld moet w orden t oegerekend Aan t aakvelden t oe t e rekenen ext erne rent e €

-/-

42.497 42.000 497

d1. Rent e over eigen vermogen d2. Rent e over voorzieningen Tot aal aan t aakvelden t oe t e rekenen rent e

+/+ +/+

497

e. De aan t aakvelden t oegerekende rent e (rent eomslag)

-/-

f. Rent eresult aat op het t aakveld Treasury

497

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

4.4. Grondbeleid Algemeen Het dagelijks bestuur van het recreatieschap heeft begin 2016 de nota grondbeleid vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten centraal staan: • Grond is een middel en geen doel. • Bij en met de inzet van grond en vastgoed wordt financiële optimalisatie nagestreefd. • Met de inzet van grond wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. • Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen – actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. • Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. • Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoed)ontwikkelingen en niet zelf grond- of opstalexploitaties voert. • Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform.

Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten. Schapsspecifiek In programma 2 van de jaarrekening wordt ingegaan op de specifieke grond- en vastgoedontwikkelingen in het schap en de daarbij gerealiseerde resultaten. Daarnaar wordt verwezen. Grondpositie Grondpositie per 31 december 2022: Oppervlakte: Totaal

31-12-2021 826 ha

31-12-2022* 826 ha

Toelichting mutatie:

Deze tabel betreft de grondpositie; in het onderdeel “gebiedsbeheer” wordt ingegaan op het beheerareaal en eventuele mutaties hierin. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2022. *Afgerond op hele getallen Deze tabel betreft de grondpositie. Hierin zijn niet meegenomen de gronden die het schap op basis van persoonlijke overeenkomsten (o.a. huur) in gebruik en onderhoud heeft. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2021.

Programmabegroting 2024 | Paragrafen

4.5. Bedrijfsvoering

Productomschrijving

Gebiedsbeheer

Beheerinformatie Uitvoeren Terreininspecties Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer uitvoeren Terreinbeheer RO 30% Omgevingscommunicatie Beheer vastgoed en gronden (rentmeesterschap) Toezicht en Handhaving Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen

Maatschappelijke Plannen maken betrokkenheid

Overhead

47.800 64.500 21.800 312.400 65.500 121.000 280.000 44.000

Vrijwilligers en actief burgerschap

Totaal

47.800 64.500 21.800 312.400 65.500 121.000 280.000 44.000 45.900

Adviesdiensten o.m strategische vastgoedontwikkeling

45.900 28.900

28.900

Accountmanagement

26.300

Financieel beleid Planning en control Projectcontrol

8.000 124.000 28.000

Aansprakelijkheid Juridische ondersteuning Procederen WOB-procedures

6.900 18.500 1.400 1.400

214.500

1.246.300

Subtotaal

957.000

Dienstverlening in uitgaven voorziening Groot Onderhoud

90.800

45.900

28.900

90.800

Totaal

1.337.100

4.6. Deelnemersbijdrage

Verdeling deelnemersbijdrage

Verdeling overige gemeenten: Gemeente Nissewaard Gemeente Voorne aan Zee

Aandeel in nadelig exploitatiesaldo

2023

2024

720.849 612.949 1.333.798

782.240 663.597 1.445.837

Percentage

54,10% 45,90% 100%

Inwoners per 01-012022

86.332 73.238 159.570

De deelnemersbijdrage wordt ten laste gebracht naar rato van het aantal inwoners per gemeente. Het inwoneraantal wordt bepaald aan de hand van de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) per 1 januari van het jaar waarin de begroting wordt vastgesteld waaruit het te verrekenen exploitatiesaldo blijkt (t-1). Bij het opmaken van de begroting waren de CBS cijfers over 2022 nog niet beschikbaar, deze worden bij de rapportages over 2024 verwerkt. De deelnemersbijdrage voor 2024 bestaat uit een indexatie van 8,4% over de bijdrage van 2023.

Programmabegroting 2024 | Financiële begroting

5. Financiële begroting en bijlagen Lasten Deelproduct/product

Baten

Rekening 2022 Personeel Materieel

Begroting 2023 Begroting 2024

Saldo

Rekening 2022

769.743 2.423.792 3.193.535 18.845

848.910 2.021.288 2.870.198 26.700

957.000 2.283.083 3.240.083 28.900

18.845

26.700

28.900

Juridische diensten

28.677 113.770 142.447 191.185 9.984 201.169 29.547 29.547

24.300 99.100 123.400 121.900 40.000 161.900 26.100 6.600 32.700

26.300 107.400 133.700 160.000 30.500 190.500 28.200 7.200 35.400

15.880 15.880 -

Totaal overhead

373.162

318.000

359.600

15.880

1.272.707 877.200 150.000 2.299.907

Gebiedsbeheer Personeel Materieel Ontwikkeling

1.122.145 1.122.145 -

Begroting 2023 Begroting 2024 966.680 966.680 -

1.156.780 1.156.780 -

Rekening 2022

Begroting 2023 Begroting 2024

769.743 1.301.647 2.071.390 18.845 18.845

848.910 1.054.608 1.903.518 26.700 26.700

957.000 1.126.303 2.083.303 28.900 28.900

42.000 42.000 -

28.677 113.770 142.447 191.185 (5.896) 185.289 29.547 29.547

24.300 99.100 123.400 121.900 40.000 161.900 26.100 6.600 32.700

26.300 107.400 133.700 160.000 (11.500) 148.500 28.200 7.200 35.400

42.000

357.282

318.000

317.600

1.333.798 877.200

1.445.837 960.716

2.210.998

2.406.553

(1.272.707) (877.200) (150.000) (2.299.907)

(1.333.798) (877.200) (2.210.998)

(1.445.837) (960.716) (2.406.553)

Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel

Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam Algemene middelen

Onvoorzien

Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten

3.617.984 17.873

3.257.198 -

3.674.483 -

3.437.932 28.944

3.177.678 -

3.605.333 -

180.052

79.520

69.150

(11.071)

Saldo van baten en lasten

3.635.857

3.257.198

3.674.483

3.466.876

3.177.678

3.605.333

168.981

79.520

69.150

Totaal mutatie reserves

52.350

42.000

272.890

121.520

111.150

(220.540)

(79.520)

(69.150)

3.688.207

3.299.198

3.716.483

3.739.766

3.299.198

3.716.483

(51.559)

Saldo

Programmabegroting 2024 | Financiële begroting

Toelichting op het overzicht van baten en lasten Het overzicht van lasten en baten is als volgt opgebouwd: Reguliere lasten en baten bedrijfsvoering Dit onderdeel betreft de exploitatielasten en –baten van de structurele activiteiten. Dit zijn de jaarlijks min of meer in dezelfde vorm terugkerende activiteiten. Op basis van deze informatie kunnen meerjarige trends en ontwikkelingen worden geschetst. Diverse lasten en baten bedrijfsvoering In tegenstelling tot de reguliere lasten en baten komen deze exploitatielasten en – baten slechts incidenteel voor door de aard hiervan en/of de oorzaak. Het gaat hierbij om o.a. de effecten van periodieke herzieningen van voorzieningen, de financiële consequenties van uitspraken op beroeps- en bezwaarschriften die niet voorzien kunnen worden en terugontvangen bedragen. Deze zaken, welke niet zijn begroot, worden separaat gepresenteerd om de vergelijkbaarheid over de jaren heen eenvoudiger te maken. Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Dit onderdeel omvat alle mutaties (stortingen en onttrekkingen) in de reserves.

Inhoudelijke toelichting De ramingen zijn gebaseerd op de uitgangspunten die in hoofdstuk 2 van deze begroting zijn vermeld.

Structureel evenwicht In verband met de aanscherping van het financieel toezicht is in de begroting en de meerjarenraming het structureel en reëel evenwicht geïntroduceerd. Het BBV is aangepast, zodat Algemeen Bestuur en financieel toezichthouder kunnen vaststellen of sprake is van een structureel en reëel evenwicht in de begroting en de meerjarenraming. Algemeen uitgangspunt is dat structurele lasten en baten die lasten en baten zijn die betrekking hebben op posten of beleid met een looptijd van meer dan drie jaar. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves worden als incidenteel beschouwd, tenzij het gaat om reguliere onttrekkingen aan financieringsreserves c.q. dekkingsreserves (kapitaallasten) of om onttrekkingen uit een daartoe toereikende (bestemmings)reserve gedurende een periode van minimaal 3 jaar met als doel het dekken van structurele lasten. Het structureel en reëel begrotingsevenwicht wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met de incidentele lasten en baten. Het saldo dat overblijft moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten).

Programmabegroting 2024 | Financiële begroting

Uiteenzetting van de financiële positie (geprognosticeerde balans) De financiële positie in meerjarenperspectief blijkt uit de geprognosticeerde balanscijfers voor de jaren 2025 tot en met 2028. Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

ACTIVA Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa

3.695.264 3.399.594

3.542.008 3.671.358

3.388.752 3.317.516

3.235.496 2.337.132

3.082.240 2.889.879

Totaal activa

7.094.858

7.213.366

6.706.268

5.572.628

5.972.119

PASSIVA Reserves (Geraamd) resultaat Voorzieningen Langlopende schulden Vlottende passiva

3.937.436 1.363.616 877.828 915.978

3.868.286 1.787.397 641.705 915.978

3.799.136 1.521.968 469.186 915.978

3.729.986 596.476 330.188 915.978

3.660.836 1.146.019 249.286 915.978

Totaal passiva

7.094.858

7.213.366

6.706.268

5.572.628

5.972.119

Totaaloverzicht

Toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie De uitgangspunten, die bij het samenstellen van deze begroting zijn gehanteerd, zijn vermeld in hoofdstuk 2 van deze begroting. De geprognosticeerde balanscijfers lichten we hierna op hoofdlijnen toe. Materiële vaste activa In het bovenstaande totaaloverzicht zijn de afschrijvingen van de komende jaren verwerkt. Financiële vaste activa N.v.t. Vlottende activa De vlottende activa zijn het saldo van de passiva en de materiele vaste activa.

Programmabegroting 2024 | Financiële begroting

Reserves Staat van reserves Algemene Reserve

Saldo 31-12-2023 1.120.229

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo 31-12-2024 1.120.229

Toevoegingen

Onttrekkingen

42.000

33.823

Saldo 31-12-2025 1.120.229

Toevoegingen

Onttrekkingen

42.000

33.823

Saldo 31-12-2026 1.120.229

Toevoegingen

Onttrekkingen

42.000

33.823

Saldo Toevoe31-12-2027 gingen 1.120.229

OnttrekSaldo kingen 31-12-2028 1.120.229

42.000

33.823

BESTEMMINGSRESERVES Investeringsreserve Reserve kwaliteitsimpuls gebieden Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade Reserve vervangingsinvesteringen Afschrijvingsreserve

1.221.770 1.100 296.994 379.730 917.613

42.000

33.823 77.327

1.221.770 1.100 305.171 379.730 840.286

77.327

1.221.770 1.100 313.348 379.730 762.959

77.327

1.221.770 1.100 321.525 379.730 685.632

77.327

1.221.770 1.100 329.702 379.730 608.305

77.327

1.221.770 1.100 337.879 379.730 530.978

Subtotaal bestemmingsreserves

2.817.207

42.000

111.150

2.748.057

42.000

111.150

2.678.907

42.000

111.150

2.609.757

42.000

111.150

2.540.607

42.000

111.150

2.471.457

Totaal

3.937.436

42.000

111.150

3.868.286

42.000

111.150

3.799.136

42.000

111.150

3.729.986

42.000

111.150

3.660.836

42.000

111.150

3.591.686

Onderstaande beslagen zijn nog niet in bovenstaande staat verwerkt. Beslagen Algemene Reserve Tijdelijk initiatief Oud-Hoenderhoek Haven Robbe en Roggekreek Beheerplan en kwartiermaker bossen Oeverbescherming Nautica Optimaliseringsrichtingen Haven Middenplaat Beheerplan Brielse meer Bernisse nadere verkenning gebiedsgerichte opgave bossen

€ € € € € € € € €

1.723,00 750.000,00 100.000,00 49.000,00 21.650,00 20.000,00 25.000,00 25.000,00 992.373,00

Bedslagen Investeringsreserve Kwaliteitsimpuls Steigers Intensivering communicatie boswerkzaamheden Voorne-Putten Project uitgifte in erfpacht kavel Oud-Hoenderhoeksedijk 1 nadere verkenning gebiedsgerichte opgave bossen haven Nollekreek damwand haven Geijsman botenhelling haven Kruitkreek

€ € € € € € €

800.000,00 9.459,00 40.000,00 35.000,00 87.400,00 106.700,00 79.600,00

€ 1.158.159,00

Toelichting: Algemene Reserve: De algemene reserve heeft als belangrijkste functie het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers. Investeringsreserve: Het doel van de investeringsreserve is het dekken van de kosten van nieuwe investeringen. Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade: Deze reserve is bestemd voor het dekken van de kosten van vervangingsinvesteringen voor de Rotterdamse Reddingsbrigade. Reserve Kwaliteitsimpuls gebieden: Deze reserve is gevormd voor het dekken van de kosten van nieuwe ontwikkelingen. In 2021 worden geen mutaties voorzien. Reserve Vervangingsinvesteringen. Deze reserve is gevormd als dekking voor de toekomstige vervangingsinvesteringen. Voor het boekjaar 2023 worden geen vervangingsinvesteringen voorzien. Reserve Afschrijvingen Met ingang van 2018 wordt de reserve Afschrijvingen gevormd. Deze reserve is bedoeld ter dekking van de jaarlijkse afschrijvingen van investeringen met maatschappelijk nut die vanaf 2018 volgens de gewijzigde verslaggevingsvoorschriften moeten worden geactiveerd.

Programmabegroting 2024 | Financiële begroting

Voorzieningen Saldo 31-12-2023 1.363.616

Toevoegingen 817.119

OnttrekSaldo kingen 31-12-2024 393.338 1.787.397

Toevoegingen 817.119

OnttrekSaldo kingen 31-12-2025 1.082.548 1.521.968

1.363.616

817.119

393.338

817.119

1.082.548

Voorziening Groot Onderhoud

Saldo 31-12-2025 1.521.968

Toevoegingen 817.119

OnttrekSaldo kingen 31-12-2026 1.742.611 596.476

Toevoegingen 817.119

OnttrekSaldo Toevoe- OnttrekSaldo kingen 31-12-2027 gingen kingen 31-12-2028 267.576 1.146.019 817.119 865.541 1.097.597

Totaal

1.521.968

817.119

1.742.611

817.119

267.576

Staat van voorzieningen Voorziening Groot Onderhoud Totaal

Staat van voorzieningen

596.476

1.787.397

1.146.019

817.119

865.541

1.521.968

1.097.597

Voorziening groot onderhoud Het doel van deze voorziening is het gelijkmatig verdelen van de lasten van groot onderhoud over de jaren. Hiertoe wordt jaarlijks een gelijkblijvende dotatie ten laste van de exploitatie gebracht. De werkelijke grootonderhoudskosten worden direct ten laste van de voorziening verantwoord. Langlopende schulden Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Dit betreft onderhandse leningen en waarborgsommen. Vlottende passiva De vlottende passiva zijn in de meerjarenraming constant gehouden.

Programmabegroting 2024 | Financiële begroting

Meerjarenraming Lasten Deelproduct/product

Baten

Saldo

2025

2026

2027

2028

2025

2026

2027

2028

2025

2026

2027

2028

957.000 2.245.803 3.202.803 28.900 28.900 26.300 107.400 133.700 160.000 30.500 190.500 28.200 7.200 35.400 359.600 -

1.119.500 1.119.500 42.000 42.000 42.000 -

957.000 1.126.303 2.083.303 28.900 28.900 26.300 107.400 133.700 160.000 (11.500) 148.500 28.200 7.200 35.400 317.600 -

Totaal kredieten

3.637.203 -

1.445.837 960.716 2.406.553 3.568.053 -

(1.445.837) (960.716) (2.406.553) 69.150 -

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12888137/1